Helion


Szczegóły ebooka

Organizacja prawna administracji publicznej

Organizacja prawna administracji publicznej


Niniejsza publikacja zawiera pogłębioną analizę teoretyczną organizacji prawnej administracji publicznej. Jej autorzy nie tylko prezentują rozwiązania normatywne, ale dokonują także ich głębokiej analizy, czyniąc przy tym słuszne uwagi krytyczne. Ujęcie tematu pozwala na prześledzenie zmian prawnych dotyczących organizacji i funkcjonowania administracji publicznej, ze wskazaniem wzorców wynikających z zasad demokratycznego państwa prawa. Autorzy uznali za niezbędne przedstawienie kolejnych etapów wyznaczonych reformami ustrojowymi w państwie, tj. zmian w ustroju samorządu terytorialnego, prawne wyodrębnienie działów administracji rządowej, które umożliwiło precyzyjne określenie zakresu działalności administracji rządowej i wzmocnienie pozycji prawnej Prezesa Rady Ministrów, czy zmian w statusie prawnym wojewody i terenowych organów administracji rządowej. Według założeń twórców nowej konstrukcji ustrojowej, nowy kształt administracji publicznej w terenie w części rządowej miał przede wszystkim zapewnić utrzymanie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, za co odpowiedzialność ponosi w świetle nowych regulacji prawnych w tym zakresie wojewoda jako zwierzchnik zespolonych służb, straży i inspekcji, odpowiadając za rezultat ich działań. Administracja publiczna jest sprawowana nie tylko przez państwo, ale i związki publicznoprawne, jak również inne podmioty administracji. Administrację publiczną należy traktować jako pewną całość z punktu widzenia prawnego, organizacyjnego i funkcjonalnego. Niniejsza książka, z uwagi na oryginalność opracowania w zakresie zagadnień organizacji prawnej administracji publicznej, może okazać się niezwykle przydatna zarówno dla teoretyków, jak i pracowników szeroko rozumianej administracji, a także studentów, których programy nauczania obejmują problematykę ustroju administracji publicznej.

Spis treści

 

Zagadnienia wprowadzające (Lidia Zacharko) / 9

 

1. Desygnaty administracji w założeniach państwa prawnego / 11

1.1. Państwo prawne a państwo policyjne / 12

1.2. Modele państwa prawnego / 15

1.2.1. Model państwa ustaw / 15

1.2.2. Model państwa sędziowskiego / 16

1.2.3. Model państwa personalistycznego / 19

1.3. Współczesne rozumienie państwa prawa / 21

1.4. Standardy demokratycznego państwa prawa / 25

 

2. Działy administracji rządowej / 43

2.1. Pojęcie działu / 43

2.2. Resorty administracyjne a działy administracji rządowej / 46

2.3. Konsekwencje wyodrębnienia działów administracji rządowej / 48

 

3. Konstrukcja uprawnień Prezydenta RP ze szczególnym uwzględnieniem uprawnień o charakterze administracyjnoprawnym / 51

3.1. Pozycja ustrojowa Prezydenta w Konstytucji RP / 53

3.2. Prezydent jako organ administracji / 55

3.3. Klasyfikacja uprawnień Prezydenta RP / 60

3.4. Prezydent a władza ustawodawcza / 62

3.5. Prezydent a władza wykonawcza / 66

3.6. Prezydent a władza sądowa / 69

3.7. Uprawnienia Prezydenta RP w zakresie stosunków międzynarodowych / 71

3.8. Uprawnienia Prezydenta w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa / 73

3.9. Akty stanowione przez Prezydenta RP / 76

3.10. Administracyjne uprawnienia Prezydenta RP / 78

3.11. Organ pomocniczy Prezydenta RP / 93

 

4. Rada Ministrów / 97

4.1. Tryb powoływania rządu / 100

4.1.1. Skład i powołanie ministrów / 100

4.1.2. Struktura po wyborach / 102

4.1.3. Wotum nieufności dla wybranego rządu / 103

4.2. Organy wewnętrzne i tryb funkcjonowania / 105

4.2.1. Kompetencje Rady Ministrów / 105

4.2.2. Składanie sprawozdań i informacji / 108

4.2.3. Sposób ustanawiania aktów prawnych / 110

4.2.4. Organizacja prac Rady Ministrów / 112

4.2.5. Reprezentacja rządu / 112

4.2.6. Pełnomocnicy rządu / 113

4.2.7. Organy wewnętrzne Rady Ministrów / 114

4.2.8. Rada Legislacyjna / 115

4.2.9. Rządowe Centrum Legislacji / 116

4.3. Premier jako naczelny organ administracji publicznej a Prezes Rady Ministrów / 118

4.4. Wiceprezesi Rady Ministrów / 121

4.5. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów / 122

4.6. Ministrowie / 123

4.6.1. Minister kierujący działem administracji rządowej (minister działowy) / 124

4.6.2. Minister wykonujący zadania wyznaczone przez Prezesa Rady Ministrów (minister „bez teki”) / 125

4.6.3. Sekretarze i podsekretarze stanu oraz ministerstwo / 127

4.7. Kontrola i nadzór nad organami Rady Ministrów / 130

4.7.1. Kontrola parlamentarna / 130

4.8. Odpowiedzialność Rady Ministrów / 132

4.8.1. Odpowiedzialność polityczna / 134

4.8.2. Absolutorium / 138

 

5. Centralne organy administracji publicznej (urzędy centralne) / 143

5.1. Status prawny agencji w systemie administracji publicznej / 150

5.2. Prawotwórstwo organów administracji publicznej / 157

5.2.1. Rozporządzenia / 157

5.2.2. Akty prawa miejscowego / 160

5.2.3. Prawo wewnętrzne / 162

 

6. Terenowe organy administracji rządowej / 165

6.1. Organizacja terenowej administracji rządowej / 165

6.2. Wojewoda / 173

6.3. Administracja zespolona i niezespolona w województwie / 201

6.4. Ogólna charakterystyka prawnych form działania wojewody / 209

6.5. Nadzór oraz zlecanie zadań administracji rządowej / 212

 

7. Samorząd terytorialny / 227

7.1. Struktura organizacyjna gminy / 233

7.1.1. Organy gminy / 238

7.2. Ustrój powiatu / 249

7.2.1. Organy powiatu / 252

7.3. Struktura organizacyjna województwa samorządowego / 259

7.3.1. Organy samorządu województwa / 263

7.4. Nadzór nad samorządem terytorialnym / 270

 

8. Kontrola i nadzór nad gospodarką finansową jednostek samorządu terytorialnego / 281

8.1. Pojęcie kontroli finansowej i kontroli zarządczej / 281

8.2. Kryteria kontroli finansowej / 283

8.3. Rodzaje kontroli finansowej / 285

8.4. Kontrola gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego sprawowana przez regionalne izby obrachunkowe jako organy kontroli / 286

8.5. Kontrola finansowa i audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych / 290

8.6. Regionalne izby obrachunkowe jako organy nadzoru / 292

8.7. Wszczęcie i przebieg postępowania nadzorczego / 293

 

9. Odpowiedzialność prawna administracji publicznej / 299

9.1. Budowanie definicji odpowiedzialności / 300

9.2. Możliwe perspektywy ujęcia problematyki odpowiedzialności prawnej / 304

9.3. Odpowiedzialność za działania legalne i za działania nielegalne administracji / 305

9.4. Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy publicznych / 309

9.5. Przesłanki odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych / 314

9.6. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego / 318

9.7. Odpowiedzialność za bezczynność organu administracyjnego w postępowaniu administracyjnym / 321

9.7.1. Bezczynność organu administracji w orzecznictwie / 325

9.7.2. Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wnoszone na podstawie art. 37 k.p.a. / 327

9.7.3. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej / 327

9.8. Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej według art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej / 329

9.8.1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy art. 77 ust. 1 Konstytucji RP / 330

9.8.2. Związek przyczynowy między działaniem organu władzy publicznej niezgodnym z prawem a szkodą / 332

9.8.3. Problem bezpośredniego stosowania art. 77 ust. 1 Konstytucji RP / 332

9.8.4. Konstytucyjne prawo do odszkodowania / 333

 

Literatura / 335

 

Summary / 349

Zusammenfassung / 350