Details zum E-Book

Asystentura rodziny. Teoria, praktyka, badania

Asystentura rodziny. Teoria, praktyka, badania

Monika Kornaszewska-Polak (red.)

E-book
Monografię podzielono na dwie części. W pierwszej z nich zawarto szerokie rozważania dotyczące warunków pracy asystenta rodziny i kontekstu środowiskowego tej pracy, a także obowiązków, jakie na zawód ten nakłada ustawa z 2011 r. W drugiej części monografii zaprezentowano wyniki badań, które przeprowadzono wiosną 2015 r. na terenie dwunastu miejskich ośrodków pomocy społecznej regionu Górnego Śląska.

Część teoretyczna pt. Zadania i wyzwania asystentury rodzin jako nowej profesji w dziedzinie pracy socjalnej zawiera dziesięć rozdziałów podejmujących kwestie historycznych i współczesnych czynników kształtujących pracę asystentów rodzin. Ramy teoretyczne dla podejmowanych tematów stanowią Rozdział 1, Rozdział 2 oraz Rozdział 10. W pierwszym rozdziale została przedstawiona analiza współczesnej rodziny z podkreśleniem obecnego kontekstu kulturowego oraz ze wskazaniem obszarów problemowych, z którymi rodzina często sobie nie radzi. Niemożliwość sprostania problemom powoduje u członków rodzin różnorodne dysfunkcje, w rozwiązaniu których ma pomóc asystent. Jego rola, zadania, kompetencje i metody pracy zostały przedstawione w drugim rozdziale, wskazano w nim także na te początki asystentury, które wyznaczyły kształt pracy obecnie zatrudnionym asystentom rodzin. W dalszym toku rozważań części teoretycznej przyjrzano się zagadnieniom szczegółowym związanym ze specyfiką pracy asystenta w różnych środowiskach.
 

Kwestie szczegółowe dotyczące obowiązków asystenta rodzin podjęły kolejne rozdziały opisujące z jednej strony historyczne korzenie pomagania, z uwzględnieniem ich chrześcijańskich pierwowzorów (Rozdział 3), oraz z drugiej strony – współczesny kontekst środowiskowy i instytucjonalny. Sukces w pracy z rodziną zależy w dużej mierze od współpracy z pracownikami socjalnymi w ramach tego samego ośrodka OPS oraz z różnymi instytucjami działającymi na rzecz rodziny na terenie gminy (Rozdział 4). Autorki poszczególnych rozdziałów skupiły się na wskazaniu zarówno opisów trudnej sytuacji życiowej środowisk dysfunkcyjnych, jak i na podkreśleniu praktycznych aspektów warsztatu pracy asystentów rodzin w tych środowiskach. W kolejnych rozdziałach podjęto następujące zagadnienia problemowe występujące w rodzinach: równoległe występowanie wielu trudności (wieloproblemowość), nowe formy życia małżeńsko-rodzinnego, trudności opiekuńczo-wychowawcze, problem alkoholowy czy trudności środowisk, w których zamieszkują osoby niepełnosprawne (dzieci lub rodzice) (Rozdziały 5–9). Opis praktycznych aspektów pracy asystenta w wymienionych obszarach ma służyć budowaniu kompetencji trafnego stawiania diagnozy sytuacji rodziny.

Podsumowanie zagadnień teoretycznych znajduje się w Rozdziale 10, który ukazuje aktualne wyzwania stojące przed asystentami rodzin. W rozdziale tym analizowana jest skuteczność asystentury opierającej się na określonym warsztacie pracy (metody i narzędzia) oraz zagrożenia dla pracy asystenta będące pochodną warunków, w jakich wykonuje on swoje obowiązki. Poruszono również kwestie postulatów optymalizacji pracy asystenta oraz przyszłości tego zawodu. Konfrontacja trudności zgłaszanych przez środowisko z tymi, które doświadczają asystenci rodzin oraz ich przełożeni, stała się odniesieniem dla
przeprowadzenia badań terenowych.

W części badawczej pt. Uwarunkowania pracy asystentów rodzin w środowisku śląskim przedstawiono wyniki przeprowadzonych badań, w toku których przebadano 88 asystentów z dwunastu ośrodków OPS oraz ich przełożonych. Celem badań było sporządzenie psychologicznego portretu asystenta rodziny, gdyż czynnik osobowy odgrywa w tej profesji fundamentalną rolę. Wyniki badań prezentują sylwetkę asystenta rodziny, jego charakterystykę osobowościową oraz szereg czynników kształtujących jego pracę, zarówno wewnętrznych motywatorów, jak i zewnętrznych narzędzi służących wykonywaniu tego zawodu. Ankieta przeprowadzona z asystentami oraz wywiad udzielony przez kierowników zespołów asystentów pozwoliły na wskazanie najbardziej newralgicznych obszarów pracy asystentów oraz nakreślenie perspektyw tego nowego zawodu.

Na końcu monografii znajdują się aneksy, bibliografie oraz indeks rzeczowy, pomocne w korzystaniu z tej pracy na zasadach podręcznika akademickiego. Aneksy zawierają: wzory dokumentów do pracy asystenta, opis zjawisk: wypalenia zawodowego, wyuczonej bezradności i pracy terapeutycznej asystentów, kwestionariusze wykorzystane w badaniu oraz wykaz ośrodków kształcących asystentów rodzin w Polsce. W bibliografiach zawarto literaturę cytowaną w monografii oraz szerszą literaturę dotyczącą asystentury rodzin, niecytowaną w publikacji. Indeks rzeczowy ułatwia poruszanie się po książce według interesujących czytelnika zagadnień.
WSTĘP..........................................................................................................................................................7
Sprawozdanie. Mariola T. Kozubek, Hanna Foks, Marcelina Szymczyk
Student aktywny – trzy lata Studenckiego Koła Naukowego Nauk o Rodzinie
„Pro” (2012-2015)....................................................................................................................................11

I.ZADANIA I WYZWANIA ASYSTENTURY RODZIN JAKO NOWEJ
PROFESJI W DZIEDZINIE PRACY SOCJALNEJ. TEORIA I PRAKTYKA
Rozdział 1. Monika Kornaszewska-Polak
Analiza sytuacji współczesnych rodzin z uwzględnieniem problemów
regionu śląskiego......................................................................................................................................25
Rozdział 2. Monika Kornaszewska-Polak
Asystent i asystowanie jako nowa profesja społeczna w dziedzinie pracy socjalnej.......................39
Rozdział 3. Paulina Wadowska
Historyczny rys niesienia pomocy potrzebującym. Od religijnych form
pomocy ubogim do współczesnych uwarunkowań prawnych...........................................................59
Rozdział 4. Katarzyna Gawron
Formy współpracy asystenta rodziny z ośrodkiem pomocy społecznej...........................................69
Rozdział 5. Katarzyna Noras
Wieloproblemowość w rodzinach dysfunkcyjnych
na przykładzie serialu „Głęboka woda”.................................................................................................79
Rozdział 6. Ilona Bartocha
Asystentura rodziny wobec nowych form życia małżeńsko-rodzinnego.........................................93
Rozdział 7. Marcelina Szymczyk
Istota pracy asystenta rodziny w kontekście trudności opiekuńczo-wychowawczych.........................103
Rozdział 8. Adriana Kamińska
Asystowanie w kontekście problemów alkoholowych rodzin.........................................................113
Rozdział 9. Hanna Foks
Specyfika pracy asystenta z osobą niepełnosprawną i jej rodziną..................................................127
Rozdział 10. Monika Kornaszewska-Polak
Aktualne wyzwania stojące przed asystentami rodzin.....................................................................139

II. UWARUNKOWANIA PRACY ASYSTENTÓW RODZIN
W ŚRODOWISKU ŚLĄSKIM
Rozdział 11. Monika Kornaszewska-Polak
Program badań asystentów rodzin: cel,
opis grupy badawczej i narzędzi badawczych....................................................................................159
Rozdział 12. Monika Kornaszewska-Polak
Analiza wyników Inwentarza Osobowości NEO-FFI......................................................................171
Rozdział 13. Monika Kornaszewska-Polak, Sylwia Czop, Sylwia Wróbel
Analiza wyników ankiety przeprowadzonej wśród asystentów rodzin..........................................177
Rozdział 14. Monika Kornaszewska-Polak, Sylwia Czop, Sylwia Wróbel
Analiza wyników ankiety przeprowadzonej wśród kierowników
zespołów asystentów rodzin.................................................................................................................203
Rozdział 15. Monika Kornaszewska-Polak
Wnioski z przeprowadzonych badań..................................................................................................225

ZAKOŃCZENIE...................................................................................................................................231
ANEKSY
Aneks 1. Wzory dokumentów wykorzystywanych w pracy asystenta rodziny.............................241
Aneks 2. Stresory w pracy asystenta i objawy wypalenia zawodowego.........................................247
Aneks 3. O pracy terapeutycznej asystenta rodziny – wywiad........................................................251
Aneks 4. Postawa wyuczonej bezradności.........................................................................................254
Aneks 5. Ankieta dla asystenta rodziny..............................................................................................257
Aneks 6. Kwestionariusz wywiadu z przełożonymi asystentów rodzin.........................................264
Aneks 7. Ośrodki kształcące asystentów rodzin w Polsce................................................................266
BIBLIOGRAFIA...................................................................................................................................277
BIBLIOGRAFIA DODATKOWA.....................................................................................................291
SUMMARY............................................................................................................................................295
INDEKS RZECZOWY........................................................................................................................299
  • Titel: Asystentura rodziny. Teoria, praktyka, badania
  • Autor: Monika Kornaszewska-Polak (red.)
  • ISBN: 978-8-3647-8871-0, 9788364788710
  • Veröffentlichungsdatum: 2016-10-21
  • Format: E-book
  • Artikelkennung: e_0an3
  • Verleger: Wyższa Szkoła Humanitas