Helion


Szczegóły ebooka

Administracja. Prawo administracyjne. Część ogólna

Administracja. Prawo administracyjne. Część ogólna


Monografia jest skierowana zarówno do pracowników naukowych i studentów wszystkich kierunków, których programy nauczana obejmują problematykę teorii administracji, w tym prawa administracyjnego.

Spis treści

 

Wstęp / 13

 

Część pierwsza: Administracja w wolnym, demokratycznym, socjalnym państwie prawa

Rozdział 1 Zadania administracji publicznej (Andrzej Pakuła) / 17

Rozdział 2 Podmioty wykonujące zadania administracji publicznej / 19

1.2. Zasady organizacyjne (Andrzej Pakuła) / 19

2.2. Administracja rządowa (Andrzej Pakuła) / 21

2.3. Korporacje prawa publicznego (Andrzej Pakuła) / 23

2.4. Zakłady prawa publicznego (Andrzej Pakuła) / 25

2.5. Fundacje prawa prywatnego (Jolanta Blicharz) / 26

2.5.1. Cechy fundacji / 28

2.5.2. Procedura zakładania fundacji / 33

2.5.3. Nadzór nad fundacjami i likwidacja fundacji / 34

2.5.4. Fundacje prawa prywatnego jako organizacje pozarządowe / 35

2.5.5. Zlecanie realizacji zadań fundacjom prawa prywatnego / 36

2.6. Fundacje prawa publicznego (Jolanta Blicharz) / 42

2.7. Przykłady wykonywania zadań publicznych przez inne podmioty (Jolanta Blicharz)/ 44

2.7.1. Podstawy prawne zlecania zadań publicznych organizacjom pozarządowym / 45

2.7.2. Status prawny stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego w sferze realizacji zadań pożytku publicznego / 49

2.7.3. Rola spółdzielni socjalnych jako podmiotów ekonomii społecznej w zakresie realizacji zadań publicznych / 59

 

Część druga: Administracja a prawo. Administracja jako funkcja państwa regulowana przez prawo

Rozdział 1 Źródła prawa administracyjnego / 65

1.1. Prawo jako instrument sterowania administracją publiczną (Agnieszka Ziółkowska) /65

1.2. Zasady tworzenia prawa (Agnieszka Ziółkowska) / 68

1.3. Pojęcie źródeł prawa i klasyfikacja źródeł prawa (Anna Gronkiewicz) / 73

1.4. Cechy źródeł prawa, w tym cechy źródeł prawa administracyjnego (Anna Gronkiewicz) / 76

1.5. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Agnieszka Ziółkowska) / 78

1.6. Ustawy (Anna Gronkiewicz) / 84

1.6.1. Uwagi ogólne / 84

1.6.2. Przedmiot regulacji / 84

1.6.3. Procedura tworzenia ustawy (tryb ustawodawczy) / 87

1.6.4. Rodzaje ustaw / 90

1.6.5. Podsumowanie – cechy ustawy / 92

1.7. Międzynarodowe źródła prawa (Agnieszka Ziółkowska) / 93

1.7.1. Umowy międzynarodowe / 94

1.7.2. Prawo Unii Europejskiej / 96

1.7.2.1. Zasady prawa unijnego / 99

1.7.2.2. Europeizacja prawa administracyjnego / 101

1.8. Rozporządzenia (Agnieszka Ziółkowska) / 105

1.9. Prawo miejscowe (Anna Gronkiewicz) / 111

1.9.1. Uwagi ogólne / 111

1.9.2. Klasyfikacja aktów prawa miejscowego / 112

1.9.3. Przedmiot regulacji aktów prawa miejscowego / 116

1.9.4. Sposób tworzenia prawa miejscowego / 118

1.9.5. Podsumowanie – cechy prawa miejscowego / 122

1.10. Zasady ogłaszania aktów normatywnych (Agnieszka Ziółkowska) / 123

1.11. Kontrola aktów normatywnych (Agnieszka Ziółkowska) / 130

1.11.1. Kontrola sprawowana przez Trybunał Konstytucyjny / 131

1.11.2. Kontrola i nadzór wewnątrzadministracyjny / 135

1.11.2.1. Kontrola rządowa / 135

1.11.2.2. Nadzór nad aktami prawa miejscowego / 138

1.11.3. Kontrola aktów prawotwórczych sprawowana przez sądy administracyjne / 141

1.12. Niezorganizowane źródła prawa (Anna Gronkiewicz) / 145

1.12.1. Uwagi ogólne / 145

1.12.2. Akty prawa wewnętrznego / 146

1.12.2.1. Uchwały i zarządzenia / 147

1.12.2.2. Statuty i regulaminy / 149

1.12.2.3. Prawo zakładowe / 150

1.12.3. Akty planowania / 152

1.12.4. Normy i odesłania pozaprawne / 156

1.12.5. Zwyczaj / 158

1.12.6. Orzecznictwo / 161

1.12.7. Doktryna prawnicza / 163

1.12.8. Akty urzędowej wykładni prawa / 163

 

Rozdział 2 Zasady konstytucyjne a prawo administracyjne (Renata Raszewska-Skałecka) / 169

2.1. Legalność / 174

2.2. Proporcjonalność / 181

2.3. Zasada zaufania / 184

2.4. Zasada równości / 189

 

Część trzecia: Formy działania administracji publicznej – pojęcie i klasyfikacja form działania

Rozdział 1 Akt administracyjny (Ewa Pierzchała) / 193

1.1. Pojęcie, funkcja i rodzaje aktów administracyjnych / 193

1.2. Formy aktu administracyjnego / 195

1.3. Standardy procesowe wydawania aktów administracyjnych / 196

1.4. Obowiązywanie, wykonalność aktu administracyjnego / 198

1.5. Trwałość aktu administracyjnego / 199

1.6. Prawidłowość i wadliwość aktu / 201

1.7. Wzruszalność aktu / 202

Rozdział 2 Umowa administracyjna (umowa publicznoprawna) (Lidia Zacharko) / 205

2.1. Wstęp / 205

2.2. Umowa administracyjna jako prawna forma działania administracji w prawie francuskim / 208

2.3. Umowa administracyjna (umowa publicznoprawna) w prawie niemieckim / 211

2.4. Regulacja umów publicznoprawnych w projekcie kodeksu postępowania administracyjnego Unii Europejskiej / 213

2.5. Konkluzje / 215

 

Rozdział 3 Instytucja porozumienia administracyjnego (porozumienia komunalne) (Jacek Pierzchała) /217

3.1. Pojęcie i charakter prawny porozumienia / 217

3.2. Cechy porozumienia / 219

3.3. Rodzaje porozumień / 220

3.4. Utrata mocy prawnej porozumienia / 223

Rozdział 4 Akty planowania w prawie administracyjnym (Dorota Fleszer) / 225

4.1. Istota planowania w administracji publicznej / 226

4.2. Akty planowania jako źródło prawa / 229

4.3. Wybrane akty planowania w prawie administracyjnym / 231

Rozdział 5 Działania faktyczne (Barbara Wartenberg-Kempka) / 239

Rozdział 6 Inne formy działania administracji publicznej (Michał Kania) / 243

6.1. Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym / 243

6.1.1. Wprowadzenie / 243

6.1.2. Pojęcie i cechy umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym / 245

6.1.3. Strony umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym / 249

6.1.4. Przedmiot umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz modele organizacyjne partnerstwa publiczno-prywatnego / 250

6.1.5. Regulacja umowy na gruncie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym / 254

6.1.6. Regulacja umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym na gruncie ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi / 258

6.1.6.1. Uwagi wprowadzające / 258

6.1.6.2. Cechy umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi / 259

6.1.6.3. Zawarcie umowy koncesji / 261

6.1.6.4. Modyfikacja umowy koncesji / 262

6.1.6.5. Rozwiązanie umowy koncesji / 266

6.1.6.6. Unieważnienie umowy koncesji / 267

6.1.7. Regulacja umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym na gruncie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych / 268

6.1.7.1. Uwagi wprowadzające / 268

6.1.7.2. Forma i jawność umów w sprawach zamówień publicznych / 269

6.1.7.3. Odpowiedzialność solidarna wykonawców za wykonanie umowy / 270

6.1.7.4. Terminowy charakter umowy w sprawach zamówień publicznych / 270

6.1.7.5. Modyfikacja treści umowy w sprawach zamówień publicznych / 272

6.1.7.6. Odstąpienie od umowy w sprawach zamówień publicznych / 272

6.1.7.7. Rozwiązanie umowy / 275

6.1.7.8. Unieważnienie umowy / 275

6.1.7.9. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy / 277

6.1.8. Pozostałe postanowienia umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym / 278

 

Część czwarta: Stosunki administracyjnoprawne. O pojęciu stosunku administracyjnoprawnego w ogólności

Rozdział 1 Stosunki administracyjnoprawne (Ewa Pierzchała) / 283

1.1. Pojęcie stosunku administracyjnoprawnego / 283

1.2. Rodzaje stosunku administracyjnoprawnego / 285

1.3. Cechy stosunku administracyjnoprawnego / 286

1.4. Struktura stosunku administracyjnoprawnego / 287

1.5. Nawiązanie, zmiana i ustanie stosunku administracyjnoprawnego / 288

1.6. Stosunek administracyjnoprawny a sytuacja administracyjnoprawna / 290

Rozdział 2 Dostępność i korzystanie z rzeczy publicznych (Marcin Janik) / 293

2.1. Publiczne prawo rzeczowe / 293

2.2. Stosunki prawne w zakresie korzystania z rzeczy publicznych i urządzeń zakładu publicznego / 297

2.2.1. Korzystanie z placówek oświatowych / 299

2.2.2. Korzystanie ze szkół wyższych / 300

2.2.3. Korzystanie z bibliotek / 303

2.2.4. Korzystanie z muzeów / 305

Rozdział 3 Policja jako funkcja państwa (Marcin Janik) / 307

3.1. Zadania w zakresie policji / 307

3.2. Zasady działania organów policji administracyjnej / 313

3.3. Środki działania organów policyjnych / 316

 

Część piąta: Odpowiedzialność administracji publicznej i jej organów

Rozdział 1 Odpowiedzialność karna za wykonywanie kompetencji w sferze administracji publicznej (Radosław Koper) / 329

1.1. Uwagi ogólne / 329

1.2. Funkcjonariusz publiczny i osoba pełniąca funkcję publiczną / 330

1.3. Przegląd wybranych przestępstw / 335

1.3.1. Łapownictwo bierne (sprzedajność) / 335

1.3.2. Płatna protekcja / 339

1.3.3. Nadużycie władzy (funkcji) / 339

1.3.4. Wymuszanie zeznań, wyjaśnień, oświadczeń i informacji / 342

1.3.5. Dopuszczenie do znęcania się nad osobą pozbawioną wolności / 343

1.3.6. Ujawnienie tajemnicy państwowej / 343

1.3.7. Ujawnienie tajemnicy służbowej / 346

1.3.8. Fałsz materialny dokumentu / 347

1.3.9. Fałsz intelektualny dokumentu / 347

1.3.10. Nadużycie zaufania / 349

Rozdział 2 Odpowiedzialność za działania legalne administracji (Andrzej Matan, Grzegorz Krawiec) / 351

Rozdział 3 Odpowiedzialność za działania nielegalne o charakterze majątkowym (Andrzej Matan, Grzegorz Krawiec) / 361

Rozdział 4 Odpowiedzialność podmiotów podejmujących decyzje w sprawach finansowych (Jadwiga Glumińska-Pawlic) / 373

4.1. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych / 373

4.1.1. Pojęcie dyscypliny finansów publicznych / 373

4.1.2. Zakres podmiotowy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych / 375

4.1.3. Zakres przedmiotowy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych / 377

4.1.4. Istota odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych / 379

4.1.5. Podstawowe zasady postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych / 382

4.1.6. Sankcje za naruszenie dyscypliny finansów publicznych / 388

4.2. Odpowiedzialność w związku z uchwaleniem i wykonaniem budżetu państwa i jednostki samorządu terytorialnego oraz z tytułu uchwał podatkowych rad gmin / 389

4.2.1. Budżet jako podstawa gospodarki finansowej / 389

4.2.2. Uchwalenie i wykonywanie budżetu państwa / 391

4.2.3. Uchwalenie i wykonywanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego / 394

4.2.4. Odpowiedzialność z tytułu uchwał podatkowych rad gmin / 402

4.3. Odpowiedzialność z tytułu wadliwych decyzji podatkowych / 403

 

Bibliografia / 407

Noty o Autorach / 433

Summary / 435

Zusammenfassung / 436