Helion


Szczegóły ebooka

Denacjonalizacja pieniądza. Analiza teoretyczna i praktyczna walut równoległych

Denacjonalizacja pieniądza. Analiza teoretyczna i praktyczna walut równoległych


Napisana ponad czterdzieści lat temu rozprawa o pieniądzach i wolności osobistej, która dziś inspiruje miłośników kryptowalut na całym świecie.

Pierwszy polski przekład pracy Friedricha Augusta von Hayeka opublikowanej pierwotnie w 1976 i 1978 (wersja poszerzona) roku przez londyński Institute of Economic Affairs. Autor przedstawia koncepcję zniesienia rządowego monopolu na emisję pieniądza oraz kreśli wizję spontanicznego ładu ekonomicznego, w którym wiele równoległych walut emitowanych przez prywatne, nastawione na zysk podmioty konkuruje o względy użytkowników. Dowodzi, że implementacja jego projektu mogłaby nie tylko stworzyć stabilny system walutowy, lecz także przyczynić się do zabezpieczenia ludzkiej wolności przed tyrańskimi zakusami rządów.

NIE KAŻDY SŁYSZAŁ O FRIEDRICHU AUGUŚCIE VON HAYEKU.

Nie jest to jednak postać zupełnie nieznana. Przeciwnie, jak na nieżyjącego teoretyka nowoczesnej gospodarki cieszy się niesłabnącą popularnością i szacunkiem. Kojarzą go zwłaszcza ci, którzy szukają poważnego uzasadnienia dla obrony idei wolności ekonomicznej oraz dla druzgocącej krytyki tego sposobu myślenia, który charakteryzuje dzisiejszych socjalistów, etatystów, czy jakkolwiek ich nazwiemy. Jest więc Hayek autorytetem dla tzw. wolnorynkowców. Może być kimś więcej.

Ten, kto przeczyta Denacjonalizację pieniądza i na jej podstawie postara się przemyśleć naszą obecną sytuację, może bez problemu zderzyć naukowe koncepcje Hayeka z rzeczywistością i zabawić się w futurologa. Czy bitcoin może wejść do powszechnego użytku? A jeżeli nie bitcoin, to może któraś z kolejnych walut notowanych w rankingach popularności? Co z librą, tokenem Facebooka? Także wiele banków pracuje nad własnymi rozwiązaniami. Krótko mówiąc, sprawa wydaje się otwarta, a problemy okazują się w gruncie rzeczy te same: dopuszczenie waluty do obrotu i uniwersalna stosowalność.

Cały ten proces niewątpliwie już trwa. Internetowa infrastruktura kryptowalutowa w postaci bramek płatniczych, giełd i portfeli instalowanych na smartfonach rośnie z każdym dniem. Z każdym miesiącem coraz więcej sklepów przyjmować będzie kryptowaluty w podobny sposób, jak przyjmuje się klasyczne waluty fiducjarne. Wyzwaniem pozostają ciągle opłaty wymuszane przez obecnie przyjęty system dystrybucji – zdecentralizowana sieć zwana blockchainem utrzymywana jest dzięki „węzłom” zakładanym i utrzymywanym przez uczestników systemu, w którym transakcje są kodowane i zapisywane w nieedytowalnych blokach. Technologia ma jednak to do siebie, że znajduje rozwiązanie dla większości sytuacji, jeśli tylko pokonana Wprowadzenie tłumacza XXVIII zostanie bariera wyobraźni. Początkowy opór bankierów i rządów państw został skruszony.

Co jednak wydarzy się, kiedy ministrowie finansów odkryją, że drugi obieg walutowy w żaden sposób nie jest przez nich kontrolowany, zatem nie mogą go opodatkować?

  • wprowadzenie tłumacza: friedrich august von hayek i proroctwo kryptowaluty
  • wprowadzenie autora
  • Uwaga do wydania drugiego
  • i praktyczna propozycja
    • wolny handel pieniądzem
    • propozycja bardziej praktyczna niż utopijna waluta europejska
    • wolny handel w bankowości
    • powstrzymanie rządów przed ukrywaniem deprecjacji
  • ii upowszechnienie fundamentalnej zasady
    • konkurencja między walutami pomijana przez ekonomistów
    • początkowe zalety rządowego monopolu na emisję pieniądza
  • iii geneza rządowego uprawnienia do produkcji pieniądza
    • rządowy certyfikat wagi i czystości metali
    • pojawienie się pieniądza papierowego
    • polityczne oraz techniczne możliwości kontroli pieniądza papierowego
    • monopol na pieniądz jako podpora władzy rządowej
  • iv notoryczne nadużywanie rządowych prerogatyw
    • historia w znacznej mierze jest historią inflacji wywołanej przez rządzących
    • deflacja we wczesnym średniowieczu: lokalna czy tymczasowa
    • absolutyzm powstrzymał starania kupców zmierzające do stworzenia stabilnego pieniądza
  • v mistyka prawnego środka płatniczego
    • obalenie przesądu dzięki pieniądzom spontanicznym
    • preferencja dla prywatnego pieniądza
    • prawny środek płatniczy wywołuje niepewność
    • podatki i umowy
  • vi nieporozumienie związane z prawem kopernika-greshama
  • vii ograniczone doświadczenie z równoległymi walutami i monetami handlowymi
    • waluty równoległe
    • monety handlowe
  • viii dopuszczenie do obiegu prywatnych walut tokenowych
    • prywatny szwajcarski dukat
    • stała, ale nieusztywniona wartość
    • kontrola wartości poprzez konkurencję
  • ix konkurencja między bankami emitującymi różne waluty
    • owoce konkurencji
    • tysiąc psów gończych czujna prasa
    • trzy pytania
  • x dygresja na temat definicji pieniądza
    • brak jednoznacznego rozróżnienia między pieniądzem i niepieniądzem
    • pseudodokładność, miara statystyczna i prawda naukowa
    • fikcja prawna i wadliwa teoria ekonomiczna
    • znaczenia i definicje
  • xi możliwość kontroli wartości konkurencyjnej waluty
    • kontrola poprzez kupno/sprzedaż i (krótkoterminowe) pożyczki
    • obecna polityka emisyjna
    • kluczowy czynnik: potrzeba oszczędzania
    • czy konkurencja zaburzyłaby system?
    • czy pasożytnicze waluty mogłyby przeszkodzić w kontroli wartości innych walut?
  • xii jaki rodzaj waluty wybrałoby społeczeństwo?
    • cztery cele korzystania z pieniędzy
      • 1. Zakupy gotówkowe
      • 2. Zachowanie rezerwy na przyszłe potrzeby
      • 3. Standard odroczonych płatności
      • 4. Niezawodna jednostka rozliczeniowa
  • xiii która wartość pieniędzy?
    • stabilna wartość pieniądza
    • błędy równoważenia
    • kryteria wyboru
    • decydująca znowu będzie skuteczność księgowania
    • hurtowe ceny towarów jako standard wartości dla walut w regionach międzynarodowych
  • xiv nieprzydatność teorii ilościowej dla naszych celów
    • podejście oparte na zasobach kasowych
    • oraz na szybkości obiegu
    • wzmianka na temat monetaryzmu
    • dlaczego indeksacja nie zastąpi stabilnej waluty
    • dowody historyczne
  • xv pożądane zachowanie podaży waluty
    • podaż waluty, stabilne ceny oraz równoważność inwestycji i oszczędności
    • fikcyjne pieniądze neutralne
    • zwiększone zapotrzebowanie na płynność
  • xvi wolna bankowość
    • jedna waluta krajowa, a nie kilka konkurencyjnych walut
    • depozyty na żądanie są jak banknoty lub czeki
    • nowa kontrola nad walutami, nowe praktyki bankowe
    • sprzeciw wobec nowego systemu ze strony uznanych bankierów
    • i szaleńców bankowych
    • problem drogocennych (stabilnych) pieniędzy
  • xvii koniec z ogólną inflacją i deflacją?
    • nie istnieje coś takiego jak inflacja kosztowa powiązana z ceną ropy (lub jakąkolwiek inną)
    • problem sztywnych cen i płac
    • błąd korzystnej łagodnej inflacji
    • odpowiedzialność za bezrobocie spoczywałaby na związkach zawodowych
    • zapobieganie ogólnej deflacji
  • xviii polityka pieniężna ani potrzebna, ani możliwa
    • rząd głównym źródłem niestabilności
    • polityka pieniężna przyczyną recesji
    • rząd nie może działać w interesie ogólnym
    • koniec problemów z bilansem płatniczym
    • wciągający nałóg tanich pieniędzy
    • zniesienie banków centralnych
    • brak ustalania stóp procentowych
  • xix lepsza dyscyplina niż stałe ceny wymiany
    • nie chrońmy urzędowej waluty przed konkurencją
    • lepsza nawet niż złoto chwiejna kotwica
    • konkurencja zapewni lepsze pieniądze niż rząd
    • niepotrzebny jest monopol rządowy na pieniądze
    • pieniądz papierowy akceptowany dobrowolnie a narzucony
  • xx czy powinny istnieć oddzielne obszary walutowe?
    • waluty narodowe nie są nieuniknione ani pożądane
    • sztywność stawek płac: podniesienie krajowej struktury cenowej nie jest rozwiązaniem
    • stabilny poziom cen krajowych może zakłócić działalność gospodarczą
  • xxi wpływ na finanse rządu i jego wydatki
    • dobre krajowe pieniądze są niemożliwe w ustroju demokratycznym ze względu na interesy grup społecznych
    • monopol rządowy na wydatki pieniężne i rządowe
    • pieniądze rządowe i niezbilansowane budżety
    • władza rządu nad pieniędzmi ułatwia centralizację
  • xxii problemy przejścia
    • zapobieganie szybkiej deprecjacji waluty do tej pory wyłącznej
    • wprowadzanie nowych walut na raz, nie stopniowo
    • zmiana polityki dotyczącej banków komercyjnych
  • xxiii ochrona przed państwem
    • presja na powrót do krajowych monopoli monetarnych
    • powrót rządowej kontroli przepływów walutowych i kapitałowych
  • xxiv długofalowe perspektywy
    • możliwość wielości podobnych walut
    • zachowanie standardu pożyczki długoterminowej, nawet jeśli waluta straciłaby swoją wartość
    • nowe ramy prawne dla bankowości
  • xxv wnioski
    • standard złota nie jest rozwiązaniem
    • źródłem dobrych pieniędzy może być tylko czyjś interes, a nie dobra wola
    • czy możliwa jest konkurencyjna waluta papierowa?
    • ruch wolnych pieniędzy
  • zagadnienia do dyskusji
  • apendyks: upadek papierowego pieniądza (1950-1975)
  • bibliografia
  • biogram