Przygodowa
Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki
Ignacy Krasicki
Utwór, opublikowany w 1776 roku, uznawany jest za pierwszą polską powieść. Ma formę pamiętnikarskiej relacji, która obok innych zabiegów literackich (np. włączenie inwentarza pokładowego) miała nadać tekstowy walor autentyzmu. Trójdzielna kompozycja opowiada o kolejnych etapach życia głównego bohatera. Wykorzystuje też takie gatunki jak powiastka filozoficzna, robinsonada, utopia oraz powieść obyczajowa i przygodowa.
Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki
Ignacy Krasicki
Powieść pisana jest w formie relacji pamiętnikarskiej głównego bohatera, mającej nadać utworowi cechy autentyzmu. W tym samym celu utwór miał początkowo zawierać informację, że jego tekst został jedynie odnaleziony przez Krasickiego w apteczce w domu Pani Podczaszyny, jednak informacja ta nie została ostatecznie zawarta w drukowanej wersji powieści. Nadaniu autentyczności służą również włączone w tekst inne formy gatunkowe, takie jak: list, przemówienie, inwentarz przedmiotów, znajdujących się na statku itp. Przedmowa utworu stanowi parodię charakterystycznego dla ówczesnych czasów zwyczaju poprzedzania tekstów literackich wstępami, w których autorzy przypochlebiają się czytelnikowi i usprawiedliwiają niedostatki utworu. Powieść składa się z trzech części (kompozycja trójkowa jest charakterystyczna również dla późniejszych powieści Krasickiego), z których każda stanowi odrębny typ powieściowy: Księga pierwsza opisuje dzieciństwo i edukację tytułowego bohatera, ma formę powiastki filozoficznej oraz powieści satyryczno-obyczajowej, z elementami robinsonady. Księga druga opowiada o reedukacji bohatera na wyspie Nipu. Ma formę utopii. Księga trzecia konfrontuje nowo nabytą wiedzę bohatera z realiami cywilizacji. Wykorzystuje konwencję powiastki filozoficznej oraz powieści obyczajowej i przygodowej. (https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikołaja_Doświadczyńskiego_przypadki)
Miles Wallingford. Sequel to Afloat and Ashore
James Fenimore Cooper
At the center of one of Coopers most striking nautical novels is the life of the captain of the Dawn ship, full of exciting adventures. Sea brotherhood, battles with pirates, friendship and betrayal, and finally, love that overcomes all obstacles.
Grant Allen
Starcie dwóch charakterów. Pułkownik Cuthbert Clay jest genialnym oszustem i mistrzem maskarady. Sir Charles Vandrift to z kolei biznesmen z krwi i kości, właściciel kopalni diamentów w Afryce. Pierwszy ma chrapkę na majątek drugiego - by przejąć miliony, sięga po najwymyślniejsze środki. Ma też asa w rękawie, pomocnicę Madame Picardet, której wdziękom nie sposób się oprzeć. Dla miłośników powieści awanturniczo-kryminalnej spod znaku Edgara Wallace'a.
Gaston Leroux
Młody, niedoświadczony i niemajętny prawnik przeżywa w swoim zawodzie katusze nudy. Bardzo ożywia się więc, gdy jego przydzielony z urzędu klient prosi go o załatwienie pewnej honorowej sprawy za dodatkowym wynagrodzeniem. Adwokat ma pojechać do Deauville, by zwrócić kochance swojego mocodawcy poufne materiały. Kto by przypuszczał, że osadzony Durin (zwany Człowiekiem o Stu Twarzach) snuje zza kratek kolejne intrygi. Lekki, dowcipny kryminał podany w konwencji pamiętnika adwokata. Książka została zekranizowana w 1936 r. przez Roberta Siodmaka.
Zbigniew Masternak
Bohater książki "Mistrz świata we wszystkim", karmiony od dzieciństwa opowieściami o wielkich czynach swoich przodków i zderzony z jeszcze większymi oczekiwaniami ojca, wyrasta w przekonaniu, że jest stworzony do czegoś więcej niż życie w świętokrzyskiej wsi, gdzie szczytem osiągnięć jest nie popadnięcie w alkoholizm. Nie jest to jednak historia porażki, a nakreślona mocnymi, niepoprawnymi politycznie słowami opowieść o sukcesie wyszarpywanym z błota zaściankowego świata. Droga wiedzie go poza granice rodzimego kraju i mimo że splot wydarzeń zmusza go czasem do wykonywania najbardziej parszywych profesji, ma w sobie niegasnącą iskrę wolności i pęd do wiedzy, dzięki którym może zaserwować wykład na temat ulic Paryża, cyganerii i napływających mas emigracyjnych. Bohater, by nie zapomnieć przeżytych historii, zaczyna je spisywać, tkając gorzką krytykę społeczną. Staje się ważnym głosem swojego pokolenia, doświadczającego przemiany siermiężnego komunizmu w galopujący kapitalizm, a pisana przez niego powieść świetnie ten czas dokumentuje.
Józef Ignacy Kraszewski
Autor nawiązuje do postaci Twardowskiego z popularnych legend i baśni ludowych. Akcja powieści dzieje się w XVI-wiecznej Rzeczypospolitej. Główny bohater, szlachcic i uczony, mistrz Twardowski zawiera kontrakt z diabłem. W zamian ze wielką wiedzę i znajomość magii diabeł ma przejąć w przyszłości jego duszę. Twardowski postanawia jednakże przechytrzyć diabła. Do podpisanego z nim cyrografu dodaje paragraf mówiący o tym, że diabeł może zabrać jego duszę do piekła jedynie w Rzymie, do którego mistrz nie planuje się udawać. Otrzymaną od diabła moc wykorzystuje do pomagania ludziom. Jednak diabeł nie zamierza rezygnować... (https://pl.wikipedia.org/wiki/Mistrz_Twardowski)
Mistrz Zachariusz. Maître Zacharius
Jules Verne
Mistrz Zacharius to zegarmistrz, który stracił swoją duszę. Jest to fantastyczna opowieść głęboko przesiąknięta wpływem Hoffmanna. Zacharius, mistrz zegarmistrzowski mieszkający w Genewie, niedościgniony konstruktor zegarów, dążył do stworzenia zegara idealnego. Tymczasem szatan stanął mu w tym na przeszkodzie, sprawiając, że wszystkie zegary jakie dotychczas Zacharius skonstruował stawały się psuły się... Ale pewnego dnia, zły duch złożył mu pewną propozycję, na którą zegarmistrz przystał. Co to była za propozycja i jak się jej przyjęcie skończyło dla Zachariusa, można się dowiedzieć po przeczytaniu książki do końca. W tym opowiadaniu po raz pierwszy w twórczości Juliusza Verne'a pojawia się temat czasu, który najwyraźniej go fascynuje. Opowiadanie napisał we współautorstwie ze swym bratem Paulem. Maître Zacharius ou l'horloger qui avait perdu son âme. C'est un conte fantastique profondément imprégné de l'influence d'Hoffmann. Zacharius, maître-horloger de Genve, a rendu ses horloges si régulires qu'elles sont devenues parfaites Mais un jour, elles se dérglent une une. Pour la premire fois dans l'uvre de Jules Verne apparaît le thme du Temps, qui aura de nombreux dérivés, le plus célbre étant celui que l'on retrouve dans Le Tour du monde en quatre-vingts jours. (https://fr.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne)