Ogólne
Małgorzata M. Podniesińska
Niniejsza praca jest moją pierwszą – pełną pokory i szacunku wobec wagi poruszanego problemu – próbą zwiększenia społecznej świadomości i uwrażliwienia na temat nadużyć i przemocy psychicznej doświadczanej przez całkowicie bezbronne dzieci ze strony swoich narcystycznych matek. Jest rzeczą prawdopodobną, że psychiczna przemoc to problem, z którego nie wszystkie tego typu matki zdają sobie nawet sprawę, niemniej jednak takie działania zawsze powodują wielki emocjonalny ból i cierpienie u ich własnych dzieci. Ponadto, stan ten najczęściej utrzymuje się u nich przez całe dalsze życie – sprawiając, iż nie zawsze jest ono tym wymarzonym, w którym jest miejsce na pozytywne i przepełnione szczęściem chwile. Często wprost przeciwnie – staje się wielkim ciężarem nie do udźwignięcia. A zdarza się, że wspierane przez chaotyczną, pełną bólu i cierpienia przeszłość – zatrzymuje się w miejscu, z którego dalsza życiowa droga jest zbyt trudna lub wręcz niemożliwa do kontynuacji. Jednak tak dzieje się najczęściej wśród ofiar emocjonalnej przemocy (ze strony własnych matek) posiadających niską świadomość problemu, z którym się zmagają. Nie wiedzą jak sobie z nim poradzić i gdzie szukać wsparcia aby wydobyć się z zaklętego kręgu, w jakim się znalazły. I nie było to przedmiotem ich własnego wyboru czy samodzielnej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższą grupę osób, posiadając profesjonalną wiedzę z zakresu psychologii klinicznej oraz własne doświadczenia w opisywanym temacie – podjęłam się napisania niniejszej książki. Zrobiłam to w nadziei, że dzięki niej uda się nie tylko uświadomić innym wagę istniejącego problemu, jakim jest psychiczne nadużycie i przemoc za szczelnie zamkniętymi drzwiami wielu domów, ale również osłabić emocjonalny ból i cierpienie osób, które jej doświadczyły, doświadczają lub będą doświadczać. Książka – pomimo iż odwołuje się do teorii naukowych – jest napisana prostym, zrozumiałym językiem, bez zbędnych empirycznych zawiłości i psychologicznego żargonu. Jej forma została tak zaplanowana aby Czytelnik nawet zupełnie nie zorientowany w opisywanym problemie, mógł go z łatwością poznać i zrozumieć. A osoby dorosłe, których nadużycie czy przemoc dotyczy bezpośrednio miały szansę dowiedzieć się, co można zrobić aby choć w części poradzić sobie z dziedzictwem zniekształconej matczynej miłości. Natomiast Czytelnicy, którzy nie są pewni czy ich matka przejawiała jedynie kilka narcystycznych cech, czy miała narcystyczne zaburzenie osobowości mają szansę wyjaśnić tę kwestię korzystając z ankiety zamieszczonej na końcu publikacji. Pytania i odpowiedzi ankiety zatytułowanej „Czy jesteś córką narcystycznej matki?” można odnieść również do synów narcystycznych matek (i względem ojca). Ponieważ nie ma uniwersalnego prawa mówiącego co muszą zrobić dla nas rodzice ani takiego, dzięki któremu dziecko, osoba dorastająca – czy nawet już dorosła – wie, jak ma postąpić kiedy okaże się, że jej matka cierpi na narcystyczne zaburzenie osobowości, postanowiłam otworzyć szeroko drzwi skrywające tajemnice i milczenie na ten temat. Tym samym podejmując decyzję, że kolejne lata mojego życia poświęcę jego popularyzowaniu oraz szukaniu skutecznych sposobów radzenia sobie z tym problemem. Bowiem tylko wtedy, kiedy traumatyczne doświadczanie emocjonalnych urazów w dzieciństwie będzie potwierdzane przez specjalistów (psychologów, lekarzy, psychoterapeutów i innych profesjonalistów tradycyjnie kojarzonych z ochroną zdrowia), to daleko trudniej będzie pozostałym wierzyć w misternie tkane kłamstwa narcystycznych matek a osobom doświadczającym tego typu nadużyć i przemocy pozwoli wyzwolić się z pułapki wewnętrznego bólu i cierpienia. Tylko tak można wstrzymać chore macierzyństwo – pełne frazesów, hipokryzji, zaprzeczeń i niedorzeczności. Nie można wiecznie trzymać w ryzach tajemnic, które powodują ból i cierpienie, nie można chronić matki, która jest synonimem strachu, okrucieństwa i odrzucenia – zamiast kwintesencją bezpieczeństwa, bezwarunkowej miłości i wsparcia. Trzeba otworzyć szeroko drzwi i pozwolić świeżemu powietrzu leczyć stare rany. Pamiętając przy tym, że zawsze warto zrobić wszystko aby okręt naszego życia nigdy nie zatonął, a dzień wczorajszy nie wypełniał zbyt dużej części dnia dzisiejszego. Małgorzata Podniesińska Małgorzata M. Podniesińska Autorka jest psychologiem klinicznym i prowadzi prywatną praktykę psychologiczną we Wrocławiu: www.psychologwroclaw.blogspot.com Studia psychologiczne odbywała w Wyższej Szkole Psychologii Społecznej w Warszawie i we Wrocławiu. Posiada umiejętności pracy zarówno z dziećmi i młodzieżą, jak i z osobami dorosłymi. Doświadczenie zawodowe zdobywała w warszawskich i wrocławskich placówkach zdrowia psychicznego – między innymi w Centrum Neuropsychiatrii Neuromed i Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. J. Gromkowskiego. Specjalizuje się w diagnozie i terapii zaburzeń emocjonalnych, zaburzeń osobowości i trudnościach natury społecznej. Pomocy i psychologicznego wsparcia udziela kierując się (w głównej mierze) założeniami nurtu terapii poznawczo-behawioralnej Becka (Cognitive Behavioral Therapy – CBT), koncepcji dialektyczno behawioralnej Linehan (Dialectical Behavioral Therapy - DBT) oraz modelu aktywnego stylu schematów Younga (Schema Therapy). Za fundament swojej wiedzy i doświadczenia uważa bezwarunkowy szacunek dla każdej osoby, a za priorytet w kontaktach z ludźmi budowanie zaufania oraz poczucia bezpieczeństwa - zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Psychologia dla niej zawsze była (i jest nadal!) bardziej pasją niż zawodem. Uwielbia pracować z ludźmi. Jest przekonana, że aby pracować z ludźmi, trzeba przede wszystkim to kochać – Ludzi trzeba kochać i rozumieć! Interesuje się neuropsychologią, psychologią pozytywną, hipnoterapią, poezją i sztuką oraz nowymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. W wolnych chwilach maluje i zajmuje się ogrodem. Aktywnie współpracuje z portalem: www.znanylekarz.pl w zakresie udzielania porad dla pacjentów publikując autorskie artykuły specjalistyczne z zakresu psychologii. Założyła i rozwija bloga: www.narcystycznamatka.blogspot.com.
Narcystyczna osobowość naszych czasów
W. Keith Campbell, Carolyn Crist
Słowo narcyzm jest jednym z częściej używanych powtarzane w mediach i wpisywane w internetowe wyszukiwarki. Ale co tak naprawdę znaczy? Zrozumieć jedno z większych wyzwań psychologicznych naszych czasów. W swojej książce dr W. Keith Campbell uchyla rąbka tajemnicy, przedstawiając najnowsze psychologiczne, osobowościowe i społeczne badania tego zjawiska. Opisuje spektrum narcyzmu aż po narcystyczne zaburzenie osobowości, ale też uświadamia, że niemal każdy prezentuje narcystyczne cechy w codziennym funkcjonowaniu. Narcystyczna osobowość naszych czasów oferuje rady i sugestie, jak łagodzić tego rodzaju toksyczne zachowania własne oraz innych. Wskazując najnowsze trendy, które je nasilają, jak uzależnienie od portali społecznościowych i hermetyczne subkultury, tłumaczy, jak się przed nimi chronić.
Narcyzm grupowy. Kultura narcyzmu nacjonalizm agresja
Agnieszka Golec-de-Zavala
Narcyzm grupowy to praca przełomowa, przedstawiająca nową teorię narcyzmu grupowego, czyli poglądu, zgodnie z którym grupa własna jest wyjątkowa, lecz jej znaczenie nie jest w wystarczającym stopniu doceniane przez innych. Autorka książki prezentuje to pojęcie na tle teorii tożsamości społecznej, uwzględniając wyniki związanych z tą teorią badań. Analizuje dorobek poprzedników, a także społeczne i polityczne konsekwencje narcyzmu grupowego. Omawia sposób, w jaki kiełkująca dopiero teoria tego zjawiska i prowadzone nad nią badania mogą pomóc w wyjaśnieniu dynamiki zmian psychologicznych dotyczących palących kwestii społecznych, takich jak zmniejszająca się atrakcyjność demokracji, narastający populizm, słabnąca solidarność społeczna, rosnący poziom polaryzacji społecznej i uprzedzeń, nasilanie się wrogości międzygrupowej i przemocy politycznej, nierówności społeczne, fałszywe wiadomości i wiara w teorie spiskowe. W tej niezwykle aktualnej pracy autorka odnosi się do problemów społecznych, zaostrzonych przez pandemię COVID-19, i zgłębia rozpowszechnione w społeczeństwie poglądy, widząc w nich czynniki ryzyka zapowiadające reakcje na kryzysy. Ukazuje również, jakie warunki sprzyjają rozwojowi narcyzmu grupowego. Skupiając się na swoich najnowszych badaniach nad treningiem uważności, dokonuje przeglądu interwencji osłabiających związek między narcyzmem grupowym, uprzedzeniami i odwetową wrogością międzygrupową. Książka jest cenną lekturą dla naukowców, studentów psychologii i socjologii, osób interesujących się procesami społecznymi, a także zawodowo zajmujących się wpływem narcyzmu grupowego. Agnieszka Golec de Zavala, profesorka psychologii, pracuje na Wydziale Psychologii w Goldsmiths, University of London w Wielkiej Brytanii, znacząco przyczyniła się do rozwoju wiedzy w kilku różnych dziedzinach badań, między innymi nad psychologicznymi predyktorami konserwatyzmu politycznego, rolą motywowanego poznania w konflikcie międzygrupowym, tożsamością społeczną, narcyzmem, narcyzmem grupowym i uważnością. Badaczka angażuje się w wykorzystywanie psychologii do rozwiązywania problemów społecznych, takich jak nierówności społeczne i uprzedzenia. Jest beneficjentką kilku prestiżowych stypendiów naukowych, w tym Fulbright Scholarship i Marie Sklodowska-Curie Scholarships. Często pracuje jako niezależna ekspertka przy ocenie propozycji przedkładanych Research Executive Agency (REA) przy Komisji Europejskiej.
Nastolatki na rozdrożu. Jak się nie zagubić, wspierając swoje dorastające dziecko
Aleksandra Milczarek
Mamo, tato, ja dorastam. Czy możecie mi w tym pomóc? Okres nastoletni to szczególny czas w życiu młodego człowieka. Intensywnie rośnie, mocno zmienia się jego ciało. Zdecydowane zmiany zachodzą również w jego mózgu i osobowości, jako że dziecko "przepoczwarza się" w dorosłego. Te lata często bywają bardzo trudne, zarówno dla samego nastolatka, jak i dla jego rodziców, a także nauczycieli, opiekunów i wszystkich osób, które żyją albo pracują z prawie dorosłymi ludźmi. Jak wspierać nastolatków w ich podróży ku dojrzałości? Jak samemu przy tym nie zwariować? Odpowiedzi znajdziesz w tej książce. Poradnik, napisany przez doświadczoną psychoterapeutkę, został podzielony na trzy zasadnicze części. Pierwsza opowiada o tym, co się dzieje z osobą, która dorasta ― jak się zmienia fizycznie, emocjonalnie i pod względem osobowości i jaką rolę w tej przemianie odgrywają relacje społeczne. W drugiej części mowa o charakterystycznych dla okresu nastoletniego problemach i o tym, jak wspomagać doświadczającego ich młodego człowieka. Trzecia natomiast jest poświęcona wiernym towarzyszom nastoletniej przemiany i doświadczeń z nią związanych, czyli rodzicom ― ich dobrostan bowiem ma niebagatelne znaczenie dla samopoczucia zmagającej się z wyzwaniami dorastania pociechy. Ten poradnik to nawigacja po skomplikowanym świecie nastolatków! Towarzyszenie swojemu dziecku w podróży do dorosłości to wielkie wyzwanie. Łatwo się po drodze zagubić. Potrzebne są drogowskazy i dobry ekwipunek. Ta książka pokazuje rodzicom, jakie trudności pokonuje w tej podróży ich nastoletnie dziecko. Wyposaża ich w rozumienie i empatię. Dzięki takiemu przewodnikowi będą potrafili lepiej wspierać dziecko, ale też zadbać o siebie. Bo tylko silni mogą dać siłę. Monika Sajkowska, ekspertka w Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę Nastolatki na rozdrożu to kompendium wiedzy dla rodziców na temat okresu dorastania, a także radzenia sobie z trudnościami w relacji z nastolatkiem. Autorka, posługując się przystępnym językiem, zaprasza do refleksji nad wyzwaniami związanymi z przekształcaniem się relacji rodzic – dziecko w relację rodzic – młody dorosły. Wykazuje się przy tym zrozumieniem i wyrozumiałością dla obu stron. Zawarte w książce treści opiera na połączeniu własnej wiedzy psychologicznej z wieloletnią praktyką w pracy interwencyjnej, wychowawczej i psychoterapeutycznej z młodzieżą i rodzicami. Na uwagę zasługuje szczególnie rozdział, w którym podpowiada, jak rodzic może się zatroszczyć o siebie, będąc istotnym podmiotem w relacji nie tylko z nastolatkiem, ale także ze sobą. Nina Szalas, doktor nauk medycznych, kierowniczka do spraw dydaktyki w Centrum CBT, psychoterapeutka, superwizorka Nastolatki na rozdrożu to niezwykle cenna pozycja, obejmuje szerokie spektrum wątków i tematów związanych z okresem dorastania, budzących silne emocje i u nastolatków, i u ich opiekunów (finanse, używki, przemoc rówieśnicza, seksualność i inne). Co ważne, autorka z wielką empatią uwzględnia perspektywę zarówno młodych ludzi, jak i rodziców, którzy równolegle z własnymi dziećmi wchodzą na nowy etap swojego życia. W sposób wyważony, ale też konkretny podpowiada, jak podejść do rozwiązywania problemów i jak dbać o swój (!) rodzicielski dobrostan, wzmacnia przy tym u rodziców poczucie wpływu, aby oni z kolei mogli mądrze i dojrzale wspierać dorastające dzieci. Dodatkowymi atutami książki są bezpośredni styl i autentyczność autorki, a także liczne realne przykłady. Serdecznie polecam jako psychoterapeutka i mama dwóch nastolatek. Urszula Sołtys-Para, psychoterapeutka, autorka książek: Dziecko wysoko wrażliwe. Jak je mądrze wychować i wspierać, Przebodźcowani. Szukając siebie w świecie nadmiaru O książce w mediach: SKRAWKI: Gdy przychodzi córka i mówi, że jest chłopcem... "Ich świat się zmienił" Medonet.pl: 12-latka wyznała rodzicom, że czuje się chłopcem. "Mówcie do mnie »Zuz« Medonet.pl: Nagły telefon ze szkoły: proszę odebrać pijaną Julkę. Ale przekraczanie granic zaczęło się wcześniej Psychologiaprzykawie: Jak wspierać dorastające dziecko? Charaktery.eu: Jak reagować na przemoc rówieśniczą? Co możesz zrobić, kiedy Twoje dziecko jest ofiarą prześladowania czy bullyingu albo agresorem? Skorzystaj z podpowiedzi specjalistki! Instytut Mindset: „Wiesz, że dojrzewa, gdy z dnia na dzień staje się kosmitą” - wywiad z Aleksandrą Mjlczarek Hellozdrowie.pl:„Czasem nowa jakość w relacji z dzieckiem może się zacząć od jednego prostego pytania” Dr Agnieszka Kozak w rozmowie z Aleksandrą Milczarek: Rodzice i nastolatki na rozdrożu Wspólne Słowa: „Nastolatki na rozdrożu”. Rozmowa z Aleksandrą Milczarek Psycholog Pisze (Psychologia na co dzień): O dzieciakach i nastolatkach w kryzysie psychicznym. Na życiowym rozdrożu.
Nauka czytania w myślach. Co neuroobrazowanie może powiedzieć o naszych umysłach?
Russell A. Poldrack
Czytanie w myślach od dawna fascynowało autorów powieści science-fiction, a dzięki rozwojowi technik obrazowania aktywności mózgu, staje się teraz rzeczywistością. Światowej sławy neuronaukowiec, Russell A. Poldrack przygląda się początkom technik neuroobrazowania, ich rozwojowi oraz najnowszym odkryciom naukowym, które nie byłyby możliwe bez skanerów mózgu. Opowiada o pionierach neuronauki i przełomowych wynalazkach, które doprowadziły do odkrycia najbardziej wpływowej metody badania mózgu i umysłu, jaką jest funkcjonalne obrazowanie rezonansem magnetycznym (fMRI). Wybiega także w przyszłość, nakreślając perspektywy stosowania neuroobrazowania w dziedzinach takich, jak marketing, polityka, prawo czy psychiatria, a także przygląda się nadużyciom przedstawicieli własnej dziedziny nauki.
Neurobiologia stawiania granic
Juliane Taylor-Shore
Wykorzystaj neurobiologię, aby skutecznie stawiać granice! Mądre stawianie granic to podstawa higieny psychicznej i rozwoju. Bez nich łatwo ulegamy wypaleniu, a także tracimy pewność siebie, poczucie bezpieczeństwa i kontroli nad życiem, zarówno prywatnym, jak i zawodowym. Z tej książki dowiesz się, jak w sześciu krokach możesz przeprogramować swój mózg, by wreszcie zacząć dostrzegać, gdzie znajdują się twoje indywidualne granice, oraz nauczyć się je wyznaczać. Dzięki temu: nauczysz się reagować w sposób świadomy i zaczniesz panować nad codziennymi wyzwaniami i konfliktami, wzmocnisz poczucie sprawczości we wszystkich obszarach życia, poprawisz swoje relacje z innymi dzięki większej pewności siebie i skutecznej komunikacji, nabierzesz zaufania do siebie i swojej intuicji, zaczniesz żyć w zgodzie z własnymi wartościami, zwiększysz asertywność i zadbasz o swoje potrzeby, staniesz się najlepszą wersją siebie. Autorka Juliane Taylor Shore, terapeutka małżeństw i rodzin z ponaddwudziestoletnim doświadczeniem, przeprowadzi cię przez proces odkrywania nowych sposobów myślenia o sobie, twoich relacjach i emocjach, a także przedstawi ci codzienne praktyki, które pozwolą ci wypracować nowe wzorce zachowań.
Neurotyczna osobowość naszych czasów
Karen Horney
Jedna z podstawowych lektur na studiach psychologicznych. Horney przedstawia obraz neurotyka, z jego konfliktami, lękami, cierpieniem I trudnościami, jakie ma on z samym sobą oraz w kontaktach z innymi ludźmi, a także próby ich rozwiązania. Jest to podsumowanie pierwszych doświadczeń zdobytych przez autorkę w pracy klinicznej nad nerwicami, a jednocześnie ilustracja pewnego etapu rozwoju myśli neopsychoanalitycznej. Do dziś jedna z podstawowych lektur na studiach psychologicznych.
Newsweek Psychologia Poleca 2/2025. Jak dbać o ważne relacje
Jak dbać o ważne relacje Jakie potrzeby pozwalają zaspokajać kontakty z innymi ludźmi? Co pomaga przetrwać trudne momenty w relacji z ważną osobą? Jak pielęgnować realcje partnerskie, zawodowe, podtrzymywać więzi rodzinne? Czy relacyjną pustkę da się wypełnić? Kto daje nam siłę, na kogo możemy liczyć w potrzebie? Co możemy zrobić, by realcje nas wzmacniały? By związki były bliskie i głębokie? By dzięki nim każdy z nas był szczęśliwszy, fizycznie zdrowsze i żył dłużej niż ci, którzy nie potrafią utrzymywać takich kontaktów? Ta książka to zbiór tekstów przygotowanych dla magazynu Newsweek Psychologia przez specjalistów, którzy chcą nas przekonać, że nie ma nic cenniejszego, niż dobry kontakt z drugim człowiekiem. Ludzie nas inspirują, pocieszają, wyciągają z tarapatów. Owszem, czasem też ranią. I dlatego warto wiedzieć, co w relacjach nas wzmacnia, rozwija, uskrzydla, a kiedy trzeba postawić granicę, by się ochronić przed krzywdą. Każdy poruszony temat uzupełnia komentarz-poradnik psycholożki i psychoterapeutki Anny Czarneckiej. Redaktorką książki jest Iwona Zabielska-Stadnik, redaktorka naczelna magazynów psychologicznych Newsweeka. Scenki rodzajowe z różnymi trudnościami narysowała znakomita rysowniczka Magdalena Danaj, znana z Porysunków, felietonów rysunkowych dla Newsweeka Psychologii oraz ilustracji do okładek tego magazynu.