Details zum E-Book
Podział dzielnicowy państwa polskiego według statutu Bolesława Krzywoustego
Jacek Osiński
Statut Bolesława Krzywoustego stanowi obiekt zainteresowania historyków od blisko 150 lat. W tym czasie uczeni spierali się ze sobą niemal o wszystkie kwestie związane z tą doniosłą dla dziejów piastowskiego państwa decyzją prawną.
Zagadnienia dotyczące postanowień statutowych można podzielić na dwie części. Główne problemy badawcze pierwszej to m.in. czas ogłoszenia ww. statutu, sposób następstwa w pryncypacie, dziedziczność dzielnic, ustanowienie władzy pryncypackiej, ale też jakie kompetencje miał książę zwierzchni (princeps) oraz gdzie znajdowała się ówczesna stolica piastowskiego państwa. Jeśli chodzi o drugą część zagadnień to spór toczy się wokół ilości i granic dzielnic, na które zostało państwo Bolesława Krzywoustego podzielone.
W wydanej w 2014 roku publikacji Statut Bolesława Krzywoustego, Autor omówił pierwszą część wspomnianych wyżej zagadnień. Natomiast niniejsza, oddana do rąk czytelnika książka stanowi podsumowanie drugiego etapu badań nad statutem Bolesława Krzywoustego, a konkretnie nad przywołanymi już zagadnieniami związanymi bezpośrednio z podziałem terytorialnym państwa polskiego i przynależnością odpowiednich dzielnic do poszczególnych książąt piastowskich.
- Spis treści
- Wykaz skrótów
- Wstęp
- I Podział prowincjonalny piastowskiego państwa przed reformą administracyjną Bolesława Krzywoustego
- 1. Stan badań
- 2. Powstanie i rozwój administracji prowincjonalnej do końca X w.
- 2.1. Powstanie pierwotnej domeny piastowskiej
- 2.2. Przekształcenie pierwotnej domeny piastowskiej w rozległe państwo gnieźnieńskie
- 2.3. Uformowanie wieńca pertynencji wokół państwa gnieźnieńskiego i przekształcenie go w zintegrowane regnum
- 2.3.1. Mazowsze
- 2.3.2. Pomorze
- 2.3.3. Małopolska
- 2.3.4. Śląsk
- 2.4. Nadanie państwu gnieźnieńskiemu ram administracji prowincjonalnej
- 3. Zmiany w administracji prowincjonalnej państwa polskiego w XI w. uwagi ogólne
- 4. Administracja prowincjonalna na przełomie XI i XII w. liczba prowincji
- 5. Podsumowanie
- II Czas reformy administracji terytorialnej państwa polskiego oraz wydzielenia dzielnic dziedzicznych książętom-juniorom
- 1. Czas reformy administracyjnej państwa
- 1.1. Czas powstania marchii w Polsce
- 1.2. Czas wydzielenia dzielnicy Władysławowi Wygnańcowi
- 1.3. Czas reformy administracji kościelnej (legacja kardynała Idziego z Tuskulum)
- 2. Czas wydzielenia dzielnic dziedzicznych książętom-juniorom
- 2.1. Władysław Wygnaniec
- 2.2. Bolesław Kędzierzawy
- 2.3. Mieszko Stary
- 2.4. Henryk Sandomierski
- 3. Podsumowanie
- 1. Czas reformy administracyjnej państwa
- III Rozwój struktury administracyjnej Kościoła polskiego
- 1. Biskupstwo płockie
- 1.1. Fundacja biskupstwa płockiego (1075)
- 1.2. Granice biskupstwa płockiego
- 2. Biskupstwa kruszwickie i włocławskie
- 2.1. Problem początków organizacji diecezjalnej na Kujawach
- 2.1.1. Bulla papieża Innocentego II z 4 czerwca 1133 r.
- 2.1.2. Katalogi biskupów kujawskich
- 2.2. Problem zasięgu terytorialnego biskupstw włocławskiego i kruszwickiego
- 2.2.1. Biskupstwo włocławskie
- 2.2.2. Biskupstwo kruszwickie
- 2.1. Problem początków organizacji diecezjalnej na Kujawach
- 3. Biskupstwo lubuskie
- 4. Biskupstwa pomorskie i szczecińskie
- 4.1. Problem początków organizacji diecezjalnej na Pomorzu
- 4.2. Problem zasięgu terytorialnego biskupstw pomorskiego i szczecińskiego
- 4.2.1. Biskupstwo pomorskie
- 4.2.2. Biskupstwo szczecińskie
- 5. Korekta granicy diecezji poznańskiej i archidiecezji gnieźnieńskiej (problem archidiakonatu czerskiego)
- 5.1. Stan badań
- 5.2. Pierwotny kształt wschodniej granicy diecezji poznańskiej
- 5.3. Zmiany przebiegu granic między diecezją poznańską a archidiecezją gnieźnieńską w świetle bulli gnieźnieńskiej
- 5.4. Archidiakonat czerski
- 5.4.1. Geneza powstania
- 5.4.2. Zasięg terytorialny
- 6. Podsumowanie
- 1. Biskupstwo płockie
- IV Dzielnice dziedziczne
- 1. Dzielnica wrocławska Władysława Wygnańca
- 2. Dzielnica mazowiecka Bolesława Kędzierzawego
- 2.1. Falsyfikat mogileński
- 2.2. Granica na Wiśle
- 2.2.1. Problem przynależności administracyjnej ziemi chełmińskiej
- 2.2.2. Włocławek, Przypust, Słońsk
- 2.2.3. Ziemia gostynińska
- 2.2.4. Granica południowa
- 2.3. Granica wschodnia Mazowsza
- 2.4. Granica północna Mazowsza
- 3. Dzielnica poznańska Mieszka Starego
- 4. Dzielnica sandomierska Henryka
- 4.1. Problem przynależności dzielnicowej ziemi wiślickiej
- 4.2. Problem przynależności administracyjnej grodów nadpilickich (Małogoszcz, Żarnów, Skrzynno)
- 4.3. Granica północna
- 4.4. Granica wschodnia
- 5. Oprawa wdowia księżnej Salomei
- 6. Podsumowanie
- V Dzielnica senioralna
- 1. Prowincje
- 1.1. Prowincja gnieźnieńska
- 1.1.1. Interpretacja bulli gnieźnieńskiej
- 1.1.2. Granica północna
- 1.1.3. Pozostałe granice
- 1.2. Prowincja łęczycka
- 1.3. Prowincja krakowska
- 1.1. Prowincja gnieźnieńska
- 2. Marchie
- 2.1. Podstawa źródłowa w krytycznym ujęciu historiografii
- 2.2. Liczba marchii
- 2.3. Czas powstania
- 2.4. Zasięg terytorialny marchii
- 2.4.1. Marchia głogowska
- 2.4.2. Marchia gdańska
- 3. Pomorze i Połabie obszary zależne
- 3.1. Pomorze Gdańskie
- 3.2. Pomorze Sławieńsko-Słupskie
- 3.3. Pomorze Zachodnie i republiki miejskie w Wolinie i Szczecinie
- 3.4. Ziemie Sprewian
- 4. Podsumowanie
- 1. Prowincje
- Zakończenie
- Bibliografia
- Źródła
- Źródła tłumaczone
- Literatura
- Spis treści
- Titel:Podział dzielnicowy państwa polskiego według statutu Bolesława Krzywoustego
- Autor:Jacek Osiński
- ISBN:978-83-7730-941-4, 9788377309414
- Veröffentlichungsdatum:2025-05-29
- Format:E-Book
- Artikel-ID: e_4h99
- Verleger: Wydawnictwo Avalon