Details zum E-Book

Wańkowicz. Życie na kraterze

Wańkowicz. Życie na kraterze

Łukasz Garbal

Wird geladen...
E-BOOK

Pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny. Podróżnik, uchodźca, dysydent. Marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta. Do opisania Melchiora Wańkowicza można użyć każdego z tych określeń.

Urodzony pod koniec XIX wieku, widział, jak dawny świat bezpowrotnie znika a potem obserwował to znów i znów, kiedy przetaczały się kolejne dziejowe burze. Za każdym razem jednak potrafił odnaleźć się w odmienionej rzeczywistości. Był człowiekiem zaskakująco nowoczesnym. W dwudziestoleciu ostrzegał przed wojną hybrydową i apelował o wykorzystanie soft power na wschodnich rubieżach kraju. Dostrzegał zagrożenia płynące z dezinformacji, choć sam wykorzystywał ją w kampaniach marketingowych (Cukier krzepi!). Nieustannie kreował własny wizerunek, starannie dawkując fakty z prywatnego życia. I cały czas pisał, poszukiwał sposobów na to, by opowiedzieć o otaczającym go świecie, dotrzeć do czytelników.

Pozostawił po sobie bogactwo źródeł: zdjęć, listów, relacji, wielokrotnie przepisywanych tekstów. Dla jego biografa to zarazem błogosławieństwo i przekleństwo. Przedarcie się przez gąszcz faktów i mitów, półprawd, plotek i zmyśleń było gigantycznym wyzwaniem.

Książka Łukasza Garbala to biografia totalna, której Wańkowicz jeszcze nie miał, a na którą bez wątpienia zasługuje.

 

Partnerem wydania jest Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza

 

 

  • Seria
  • Strona tytułowa
  • Strona redakcyjna
  •  
  • ROZDZIAŁ I Rojst. Białorus­kie bagnis­ka i legendy (18921902)
    • Drzewo genealogiczne
    • Amerykań­ski młyn ojca Melchiora
    • Być Polakiem na ziemiach zabranych? Między walką a ugodą
    • Patriotyzm kalafiorowy powstaniec aktywistą
    • Polskie wyspy na białorus­ko-żydowskim oceanie
    • Białorus­kie Przeminęło z wiatrem
    • Portret ojca
    • Na trzeci dzień po powrocie z Karlsbadu zmarł
    • Sieroc­two
    • Marszałkowa z Laudy
    • Zgorszenie nad Niewiażą
    • Rozdarcie granica
  • ROZDZIAŁ II Miasto. Szkoła, konspiracja, areszt (19031911)
    • Zgasła gwiazda babki śmietankowej
    • Tworzenie konspiracji razem z przyszłym szefem sztabu Armii Krajowej
    • Zapomniana rewolucja walka o prawo do edukacji w języku polskim
    • W co był bity papież Grzegorz VII?
    • Rewolucyjna Fala. Debiut literac­ki i wydawniczy
    • Bojkot państwowego szkolnic­twa
    • Jerzy Łużyc
    • Anty­rusyfikacyjny Patronite
    • Przeciw polaryzacji
    • Szlachta nie pracuje? To niepodległości nie będzie
    • Równość równo­ścią, ale ty, chamie, pana znaj, rozumiej łaskę
    • Paliwo na trudną drogę znaleźć w Słowac­kim
    • Amant i arogant
    • Milcz, bo w mordę dam
  • ROZDZIAŁ III Masa i maszyna. Uniwersytet i wojna (19111918)
    • Krakowska nowoczesność. Auto­mobil i równo­uprawnienie kobiet
    • Zosieńka. Patriotka i działaczka kobieca
    • Jak można ufać człowiekowi bez paszportu?
    • Historyk, ekonomista, prawnik
    • Pro­fesorowie Wańkowicza nacjonalistyczni liberałowie
    • Turystyka patriotyczna i kres starego świata
    • On zawsze z pasją rąbie to, co myśli
    • Niech na całym świecie wojna
    • Ślub. Rewolucja
    • Razem z dwoma prezydentami w jednym zarządzie
    • W Piotrogrodzie podczas wystrzału z Aurory
  • ROZDZIAŁ IV Rozstania (19181919)
    • Wańkowicz werbownik i błąd 404
    • Czyj Mińsk?
    • Pielęgniarka bohaterka
    • Melchior, tajny agent niepodległości
    • Instruktor kulturalno-oświatowy. Oprzeć się o społeczeństwo, nie obce rządy
    • Kobiety przygotowują polskie powstanie w Miń­sku
    • Konspiracyjny pociąg pancerny
    • Tektonika geo­polityki
    • Kucharz Wańkowicz posłem do Rady Regencyjnej
    • Patriotyzm na pokaz, czyli pełzająca kapitulacja
    • Polki na ratunek
    • Obywatele i generał
    • Żołnierski bunt czy rewolucja godności?
    • Przed sądem wojennym
    • Samo­likwidacja i wysadzanie mostów
    • Walizeczka i cztery rewolwery. Zofia jedzie do Warszawy
    • Uchodźca. Zachowaj sznury
    • Początki pisarstwa. Wańkowicz jako magnetofon i tuba
    • Tam, gdzie straszyły manekiny pana Segała
    • Wspomnienia jako auto­terapia
    • Polska ze strzępków zszywana
    • Polityk federalista i konieczność polityki pro­metejskiej
    • Podwójna śmierć i narodziny twórczości
  • ROZDZIAŁ V Rozdroża (19191926)
    • Filiżanka zamiast domu
    • Nomada szukający terytorium
    • Polska, która nie urosła
    • Nacjonalizm jest jak rozdzieranie spodni
    • Zwykły dzień w biurze
    • Przeciw chwastom i Mos­kalom
    • Żołnierz
    • Z Kresów Wschodnich na Zachodnie
    • Kniahini kupuje traktor
    • Melchior wraca do ławki. Trzydziestoletni student i klęs­ka Polski federalnej
    • Redaktor dziennika na nocnych dyżurach
    • Bomba i cenzura
    • Filmy drażliwe i nagość na scenie
    • Żona przebrana za mężczyznę i wojna hybrydowa
    • Pomniki i bajki
    • Wydawniczy Netflix. Towarzystwo Wydawnicze Rój
    • Podmalowywanie autentyku i public relations
    • Dymisja i przewrót majowy
    • Dlaczego Melchior politykiem nie został?
  • ROZDZIAŁ VI Domeczek z cukru? (19271939)
    • Mit rodziny jako pro­dukt
    • Banany ze śniegiem
    • Wańkowicz i religia
    • Polak w okularach kolonizatora rozmawia z terrorystą
    • Sprzedać konflikt światopoglądowy
    • Zarobić na Kaśkach
    • Cukier krzepi
    • Cukrowy pro­duct placement
    • Cukrownicze Spectre
    • Pan Telesfor Wtyczka. Dyrektor Reklamy Pocztowej
    • Os­karżenie o działanie na szkodę firmy
    • Długi cień szofera i mistyfikator udający powstańca
    • Bolszewicy i jezuici. Rój w latach trzydziestych
    • Literatura lewicowa zalecana w przed­wojennej szkole
    • Mozaikowa koncepcja prawdy
    • Uśmiech i łzy
    • Moskwa all inclusive?
    • Piłsudski czyta Szczenięce lata
    • Zagadkowe odejście
    • Domeczek przygnieciony kredytem
    • Przyjmę dwie panienki
    • Pisarz zawodowy. Dyplomata też powinien niekiedy czytać
    • Kajakiem pod Królewiec?
    • Pogarda jest jak rozbicie dzielnicowe
    • Polityczny i emocjonalny bestseller czułego narratora
    • Dezinformatorzy os­karżają o szerzenie fake newsów
    • Nieudany debiut w Ilustrowanym Kurierze Codziennym
    • Marta, piętnastoletnia korespondentka
    • Melchior sportowiec
    • Awantura w Casablance. Nienapisana książka o Maroku
    • Zajrzeć za drugą stronę granicy
    • Pokazać typowość. Wańkowicza teoria (foto)reportażu
    • Życie wykopane z butelki
    • Infrastrukturalna modernizacja jako samo­obrona
    • Pobicie i skazanie recenzenta książki Wańkowicza
    • Broszura wielce podobna do kija
    • Wańkowiczowski rewers
    • Mam dość gdyniohymnów
    • Chciejstwo. Pochwała polskiej aneksji
    • Polki­-Europejki
    • Czekolada i dezinformacja
    • Ostatnia polemika przed wojną. Publicystyczna Ferdydurke
    • Siew, który spłonął
  • ROZDZIAŁ VII Pustelnia (19391945)
    • Żeby nasze dzieci nie musiały walczyć
    • Korespondent wojenny uratowany przed Katyniem
    • Z maszyną do pisania pod ostrzałem
    • Dobrze, że nareszcie wolno nie nienawidzieć
    • Przecie zawsze mam Jodańce
    • W obronie obrońców przed nową władzą
    • Rozmowy o odpowiedzialności z dawną władzą
    • Polskiego Madagas­karu nie będzie
    • Rodzinna konspiracja drukuje
    • Kupno maszyny to jak kupno konia dla kawalerzysty
    • Dwudziestowieczny Owidiusz. Uchodźca w kurorcie
    • Jak nie wykorzenić się w USA? Wańkowicz jak Kennedy
    • Sowieci i bankierzy
    • Tatuśku, ale już Ty lepiej pisz prozą
    • Cypryjski lockdown
    • Ucieczka do Palestyny
    • Zagadka Hubalczyków
    • Wańkowicz i córka Co.
    • jak nam nie dacie Palestyny, rozsadzimy świat
    • Powrót z wygnania
    • Korespondent odpowiedniej wagi
    • Sowiec­kie zbrodnie i sabotażysta w drukarni
    • Kurz, dym, pragnienie
    • Wańkowicz był przed nami
    • Ostatni mazur
    • Poprawki generalskie
    • Koniec szlachec­kiego świata
  • ROZDZIAŁ VIII Pustynia (19451955)
    • Pałacyk Michla i śmierć Krystyny
    • Bilans
    • Bitwa o Bitwę
    • Tanie wino marki Monte Cassino
    • Rzymskich wakacji nie było. Westerplatte i Hubal
    • Niebezpieczny romans z fikcją
    • Kundlizm, czyli polska zawiść nad Como
    • Z heroizmu w bandytyzm
    • Londyń­ska grypa
    • Mglisty kraj bez oliwy
    • Od Monte Cassino do Monte Incasso
    • Ten kusiciel Borejsza
    • Próby publikowania w kraju
    • Na Ealingu
    • Jak kiełkowało Ziele na kraterze
    • W obawie przed kolejnym wybuchem wulkanu
    • Jak pisać w tym straszliwym ściśnięciu między dwoma Fałszami?
    • Jak zdjęty z krzaka morwowiec
    • Pożegnanie z Europą
    • Jajka i ja
    • Król w bibliotece
    • Kurnik zadziobujący niepokorną kurę
    • Ci ludzie świętego potrafią zrobić anty­semitą
    • Wańkowiczowska Ameryka
    • Znowu na rozstajach
    • W miasteczkach Brucea Springsteena i Natalie Portman
    • Pisarz-komiwojażer
    • Przeciw powstaniu
    • Ziele na kraterze; Trawa w koleinie
    • Recenzenci nieumiejący czytać
    • Między­epoka
    • Przeciw sowiec­kiej dezinformacji
    • Kołduny w puszkach
    • Dajcie mi tu jaki przetak, Mel na pewno schował dolary w kawie
    • Chwilowy romans z fikcją
    • Judzenie na Polskę
    • Kiedy męża nie ma w domu. Zofia, korektorka i reporterka
    • PRL kusi Monte Cassino
  • ROZDZIAŁ IX Tunel, z którego się nie wraca (19561964)
    • Pamięć historyczna w walce frakcji PZPR o władzę
    • Prędko, prędko przyjeżdżaj, żeby Renia się Ciebie jeszcze doczekała
    • Kontrowersje
    • Recepcjonistka w warszawskim hotelu: Czy Pan potrafi pisać po polsku?
    • Walka z fałszerstwami w kraju i ataki na emigracji
    • Czy ja (jeszcze) umiem pisać do Polaków?
    • W fioletowym dresie, pomylony z prymasem Wyszyń­skim
    • Wańkowicz foto­reporter Października
    • Biedaki, ach, biedaki. Pomoc potrzebującym i spotkania
    • Rozmowy o powrocie do kraju na stałe
    • a to echo grało
    • Hopper przy donucie?
    • NIC NIE USTĘPUJ. Bitwa o Monte Cassino w PRL
    • Spielberg i Kochanowski
    • Wyobrażam sobie życie bez wielu rzeczy, ale nie bez wozu
    • Wrócić, by nie siedzieć cicho
    • Wańkowicz wraca do kraju
    • Jak udokumentować zapomnianą zbrodnię? Stodoła w Gardelegen
    • Strategia omijania cenzury
    • Wańkowicz, poprzednik Stonesów
    • Gdzie jest twój dom?
    • Na piątym piętrze z popsutą windą
    • Elektryczny aparat do zwalczania zmęczenia i mentalność uchodźcy
    • Pogarda nigdy nie uleczy
    • Pożegnanie z Ameryką
    • Kosynierzy sfałszowana legenda
    • Okadzanie i kneblowanie
    • Walka o Walczącego Gryfa. Oczywiście konieczne są ingerencje
    • Tunel, skąd żaden pociąg nie wraca
  • ROZDZIAŁ X Zadrapać sobie ręce o szorstką korę (19641974)
    • Wyminąć cenzurę manewrem okrążającym
    • Człowiek w Polsce musi nauczyć się słowa my
    • Obowiązki pisarza
    • List 34 i Kennedy
    • Wańkowicz przesyła informacje o pro­teście na Zachód
    • Sprawa amerykań­skiego paszportu
    • Przyszła pora na Melchiora
    • Szantaż i obrona
    • List do Moczara, rozmowa z Gomułką
    • Wańkowicz i sekretarz
    • Pro­ces w bibliotece i walka z hejterem w służbie władzy
    • Po drugiej stronie lustra
    • Bankier opozycji
    • Powstańczyni i hipis­ka. Odkryć duchowe pokrewieństwo dzięki książce
    • Patriotyzm jako pałka
    • Wododział z Kolorado
    • W kuźni kadr PRL krytykuje cenzurę
    • Ciekawość aż po grób?
    • Wańkowicz przy warsztacie
    • Żywy edytor tekstu
    • Osiemdziesięciolatek i BODYGUARD PRO­TEKTOR
    • Umrzeć w siodle
    • Władze obrażone pogrzebem
    • K-62 melduje. Pośmiertny zakaz reklamowania Wańkowicza
    • Ś.P. MELCHIOR WAŃKOWICZ odpowiada na postawione mu pytania
    • Pro­cesy zza grobu
    • Umrzeć na własnej ziemi
    • Las niestrzyżonych drzew
  • Nota metodologiczna
  • Wykaz skrótów
  • Wykaz źródeł
    • NAJWAŻNIEJSZE TEKSTY MELCHIORA WAŃKOWICZA (W UKŁADZIE ALFABETYCZNYM)
    • WYKAZ ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH
      • Archiwum Akt Nowych
      • Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego
      • Archiwum Instytutu Literackiego
      • Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
      • Archiwum Ośrodka Karta
      • Archiwum Polskiej Akademii Nauk
      • Archiwum Polskiego Radia
      • Archiwum Państwowe w Poznaniu
      • Archiwum Sejmu RP
      • Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego
      • Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego
      • Biblioteka Jagiellońska
      • Biblioteka Narodowa
      • Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Archiwum Emigracji
      • Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego
      • Bundesarchiv
      • Centralne Archiwum Wojskowe
      • Gabinet Heraldyczny Zamku Królewskiego w Warszawie
      • Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce
      • Książnica Kopernikańska (Toruń)
      • Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie
      • Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
      • Zakład Narodowy im. Ossolińskich
    • WYKAZ OPRACOWAŃ (WYBÓR)
      • WSPOMNIENIA, DZIENNIKI, PAMIĘTNIKI
      • KORESPONDENCJA
      • ARTYKUŁY PRASOWE, WYWIADY
      • OPRACOWANIA
      • INNE
    • CZASOPISMA
  • Podziękowania
  • Przypisy
  • Indeks
  • Titel:Wańkowicz. Życie na kraterze
  • Autor:Łukasz Garbal
  • ISBN:9788383962368, 9788383962368
  • Veröffentlichungsdatum:2025-10-20
  • Format:E-Book
  • Artikel-ID: e_4lvl
  • Verleger: Wydawnictwo Czarne
Wird geladen...
Wird geladen...