Wydawca: 8
Wojciech Lada
Nikt nie był bezpieczny. O dowolnej porze dnia i nocy, każdy obywatel Polski mógł zostać aresztowany i bez podania powodu pozbawiony wolności na trzy miesiące - choć w praktyce okres ten mógł być wydłużany w nieskończoność. W połowie 1934 roku powstał obóz w Berezie Kartuskiej, do którego władze kierowały według własnego uznania, bez śledztwa i wyroku, osoby uznane za potencjalne zagrożenie dla systemu. Za murami nie obowiązywało żadne prawo. Więźniowie byli torturowani fizycznie i psychicznie, zdarzały się wypadki zakopywania żywcem w odchodach, a także śmierci w wyniku pobicia pałkami. Ekstremalne ćwiczenia i wykonywane prace doprowadzały czasem do samobójstw, a już niemal zawsze do trwałej utraty zdrowia nawet najmłodszych i najsilniejszych. Samobójstwa popełniali zresztą również niektórzy policjanci, nie wytrzymujący stężenia panującej tu brutalności. "Bereza bezsprzecznie była mordownią" - przyznał ówczesny Komendant Główny Policji Państwowej, gen. Kordian Zamorski. Obóz działał przez pięć lat i z każdym rokiem reżim tylko się zaostrzał, na co największy wpływ miał nadzorujący jego funkcjonowanie Wacław Kostek-Biernacki. "W Polsce matki straszą mną dzieci" - mówił bez choćby cienia wstydu. "Chorobliwy sadysta" - ocenił go krótko Stanisław Cat-Mackiewicz, który odczuł to na własnej skórze. Podobnie jak około trzech tysięcy innych Polaków, Żydów, Ukraińców, Białorusinów i Niemców, którzy przewinęli się przez Berezę.
Wojciech Lada
Nikt nie był bezpieczny. O dowolnej porze dnia i nocy, każdy obywatel Polski mógł zostać aresztowany i bez podania powodu pozbawiony wolności na trzy miesiące - choć w praktyce okres ten mógł być wydłużany w nieskończoność. W połowie 1934 roku powstał obóz w Berezie Kartuskiej, do którego władze kierowały według własnego uznania, bez śledztwa i wyroku, osoby uznane za potencjalne zagrożenie dla systemu. Za murami nie obowiązywało żadne prawo. Więźniowie byli torturowani fizycznie i psychicznie, zdarzały się wypadki zakopywania żywcem w odchodach, a także śmierci w wyniku pobicia pałkami. Ekstremalne ćwiczenia i wykonywane prace doprowadzały czasem do samobójstw, a już niemal zawsze do trwałej utraty zdrowia nawet najmłodszych i najsilniejszych. Samobójstwa popełniali zresztą również niektórzy policjanci, nie wytrzymujący stężenia panującej tu brutalności. "Bereza bezsprzecznie była mordownią" - przyznał ówczesny Komendant Główny Policji Państwowej, gen. Kordian Zamorski. Obóz działał przez pięć lat i z każdym rokiem reżim tylko się zaostrzał, na co największy wpływ miał nadzorujący jego funkcjonowanie Wacław Kostek-Biernacki. "W Polsce matki straszą mną dzieci" - mówił bez choćby cienia wstydu. "Chorobliwy sadysta" - ocenił go krótko Stanisław Cat-Mackiewicz, który odczuł to na własnej skórze. Podobnie jak około trzech tysięcy innych Polaków, Żydów, Ukraińców, Białorusinów i Niemców, którzy przewinęli się przez Berezę.
Berezowska. Nagość dla wszystkich
Małgorzata Czyńska
Przed wojną źle, po wojnie jeszcze gorzej. W dwudziestoleciu Maję Berezowską i jej śmiałe rysunki prześladowały bigotki, po 1945 roku ideolodzy socrealizmu. Ona sama zupełnie się tym jednak nie przejmowała. Rysowała nawet w Ravensbrück. Jej modelkami były współwięźniarki i strażniczki. Tym pierwszym dodawała ducha, drugie traktowała koniunkturalnie. Urodzona w belle époque, współtworzyła artystyczny mit dwudziestolecia. Przyjaźniła się z malarzami i poetami. Z Karolem Szymanowskim wymieniali pełne czułości listy. Zawsze otaczała się pięknymi ludźmi, pięknymi przedmiotami i kwiatami. I w twórczości, i w życiu pozostawała wierna sobie i swojej sztuce. Poczucia humoru nie traciła nawet w szarej powojennej rzeczywistości. Małgorzata Czyńska opisuje kobietę, której los to materiał na porywający serial. Pytanie tylko, czy znalazłby się reżyser odważny na tyle, by pokazać nam Maję bez cenzury.
Françoise Thom, Françoise Thom
W historii Związku Radzieckiego nie ma okresu równie pasjonującego jak ten, który nastąpił bezpośrednio po śmierci Stalina, i mało jest spraw równie tajemniczych, jak śmierć Ławrientija Berii, odsuniętego od władzy wskutek spisku Chruszczowa, Malenkowa i Mołotowa i straconego w 1953 r. Odpowiedzialny za cierpienia i śmierć niezliczonych ofiar sowieckiego komunizmu, także Polaków, w szczególności zaś za śmierć polskich oficerów w Katyniu, Beria w pełni zasłużył na miano największego stalinowskiego zbrodniarza, sadystycznego kata, diabolicznej bestii niezmierzonych osobistych ambicjach. Jednak upadek Związku Sowieckiego i otwarcie archiwów niespodziewanie ukazało jeszcze jeden, paradoksalny wymiar jego wizerunku. Po śmierci Stalina, Beria snuł szeroko zakrojone plany głębokich ustrojowych reform, plany które bez wątpienia stały się bezpośrednią przyczyną jego upadku. W swojej monumentalnej biografii Berii, francuska sowietolożka Françoise Thom przedstawia pełną sprzeczności i paradoksów postać człowieka, którego Stalin uważał za sowiecki odpowiednik Heinricha Himmlera. Thom stworzyła monumentalne dzieło, opisujące losy jednego człowieka i całą historię komunizmu. Le Figaro Françoise Thom jest francuską historyczką i wybitną sowietolożką, wykłada historię nowożytną na Sorbonie. Autorka książek, poświęconych historii Związku Sowieckiego, m.in. Le Moment Gorbatchev, Les Fins du communisme oraz opracowania wspomnień syna Berii Beria, mon pere: au cur du pouvoir stalinien.
Zbigniew Zbikowski
Choć od zburzenia muru berlińskiego minęły lata, wydaje się, że podziały, które wprowadził, odcisnęły trwały ślad na mieszkańcach obu stron. Doświadcza tego Jakub Kubacki, były emigrant, który po długiej nieobecności wraca do stolicy Niemiec. Jego powrót to nie tylko próba uporządkowania własnej przeszłości. W Berlinie giną dwaj mężczyźni powiązani z Jakubem, a dawne uprzedzenia odgrywają dużą rolę w teraźniejszości. Kiedy polityka miesza się z emocjami, nic nie jest jasne. Nie wiadomo, komu ufać, a kogo się wystrzegać.
Berlin. Błyski światła w mieście mroku. Oblicza świata
Beata i Paweł Pomykalscy
Berlin to nie tylko stolica Niemiec — to żywe archiwum XX wieku, wielowarstwowy palimpsest, miejsce, w którym mury runęły dosłownie i symbolicznie. Miasto przetrwało upadki imperiów, rewolucje, wojny i podziały — a mimo to wciąż żyje z rozmachem, odważnie i głośno. Zabieramy Cię na wędrówkę po jego znanych i zapomnianych częściach, po różnych dzielnicach, klubach, muzeach i podwórkach. To opowieść o mieście, które wciąż się buduje - nie tylko fizycznie, ale i duchowo; w którym historia nie kurzy się w archiwach, lecz wraca w codzienności mieszkańców, na ulicznych muralach i w miejskim krajobrazie. Pokazujemy Berlin taki, jaki jest naprawdę — nieokiełznany, nieoczywisty, pełen energii, nieustannie poszukujący własnej tożsamości. Bo Berlin nie próbuje być piękny ani idealny. Jest prawdziwy. Surowy, wielokulturowy, wolny. To zaproszenie do zanurzenia się w Berlinie — mieście, które trzeba nie tylko zobaczyć, ale i poczuć. To książka dla tych, którzy lubią miasta z przeszłością i z charakterem. Dla tych, którzy nie szukają przewodnika, lecz opowieści, która zostaje w głowie na długo po powrocie.
Zbigniew Zbikowski
Polski pisarz pada ofiarą morderstwa w stolicy Niemiec. Przy zmarłym śledczy znajdują maszynopis nieukończonego kryminału. Niedługo później, zajmujący się sprawą lekarz sądowy, Daniel Eden odkrywa, że w jego samochodzie przebywa nieznajoma kobieta. Wszystko wskazuje na to, że Agata cierpi na chorobę psychiczną. Uparcie twierdzi, że pochodzi z innej fabuły, a doktor Eden jest wymyśloną postacią literacką. Wątpliwości pojawiają się, gdy lekarz dostrzega imię kobiety w maszynopisie zamordowanego autora. Czyżby Agata mówiła prawdę? Żeby się tego dowiedzieć, bohaterowie muszą wytropić zabójcę pisarza. Wciągająca, pełna emocji proza!
Zbigniew Zbikowski
Polski pisarz pada ofiarą morderstwa w stolicy Niemiec. Przy zmarłym śledczy znajdują maszynopis nieukończonego kryminału. Niedługo później, zajmujący się sprawą lekarz sądowy, Daniel Eden odkrywa, że w jego samochodzie przebywa nieznajoma kobieta. Wszystko wskazuje na to, że Agata cierpi na chorobę psychiczną. Uparcie twierdzi, że pochodzi z innej fabuły, a doktor Eden jest wymyśloną postacią literacką. Wątpliwości pojawiają się, gdy lekarz dostrzega imię kobiety w maszynopisie zamordowanego autora. Czyżby Agata mówiła prawdę? Żeby się tego dowiedzieć, bohaterowie muszą wytropić zabójcę pisarza. Wciągająca, pełna emocji proza!