Видавець: Towarzystwo Wiedzy Obronnej

Metodyka ćwiczeń podsystemu niemilitarnego w systemie obronnym RP. Teoria i praktyka

Redakcja naukowa: Waldemar Kitler

"Metodyka ćwiczeń podsystemu niemilitarnego w systemie obronnym RP: Teoria i praktyka" stanowi nową edycję dzieła "Metodyka przygotowania i prowadzenia ćwiczeń podsystemu niemilitarnego w Systemie Obronnym RP" wydanego w roku 2006. Celem niniejszego opracowania jest scharakteryzowanie uwarunkowań i założeń teoretycznych i metodycznych oraz przedstawienie projektu poradnika dotyczącego planowania i organizowania ćwiczeń obronnych podsystemu niemilitarnego - w świetle najnowszych zmian prawnych i osiągnięć praktyki, nauki i dydaktyki szkolenia obronnego. Wiedza naukowa i doświadczenie praktyczne członków zespołu autorskiego pozwoliły na dokonanie krytycznej oceny dotychczasowego stanu wiedzy merytorycznej i metodycznej w dziedzinie przygotowania i prowadzenia ćwiczeń obronnych w podsystemie niemilitarnym - zasadniczej części procesu szkolenia obronnego w państwie. W niniejszej monografii znajdują się zmienione i zaktualizowane opracowania zespołu autorskiego z 2006 r. Każdy z trzech autorów podjął i uzasadnił przedmiotową problematykę z punktu widzenia zagadnienia, które stanowiło część większej całości. Dlatego też w pracy występują nawiązania do podobnej lub pokrewnej problematyki, bez czego jednak wykład poczyniony przez poszczególnych autorów byłby niepełny i (lub) niewystarczająco uzasadniony. Takie podejście pozwala, by monografia miała cechy opracowania naukowego i jednocześnie zwartego merytorycznie poradnika dydaktycznego. Rolą praktyków jest, aby wybrać i dobrać niezbędne zagadnienia metodyczne i merytoryczne przydatne w praktycznej realizacji szkolenia obronnego, a zwłaszcza ćwiczeń obronnych. Teoretycy problemu zaś będą mogli odnieść się do przedstawionych zagadnień, podejmując się weryfikacji stawianych hipotez, a jednocześnie wykorzystać tę monografię w kształceniu przyszłych kadr w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności państwa.

Modele rozwiązań prawnych w systemie cyberbepiczeństwa RP. Rekomendacje

red. Katarzyna Chałubińska-Jentkiewicz, Agnieszka Brzostek

Przedmiotem zainteresowania Autorów stało się interdyscyplinarnie postrzegane cyberbezpieczeństwo, zaś badaniom poddano prawne i organizacyjne rozwiązania na rzecz efektywnego przeciwdziałania oraz zwalczania niebezpiecznych zachowań w cyberprzestrzeni. Wyzwaniem badawczym stały się także relacje pomiędzy systemem cyberbezpieczeństwa a systemem prawa i związanym z tym działaniem organów władzy publicznej. Ważne zagadnienie stanowiła również analiza prawno-administracyjnych uregulowań w zakresie ochrony danych osobowych oraz ochrony informacji w cyberprzestrzeni, a także odpowiedzialności karnej za naruszenie dóbr podlegających przedmiotowej ochronie. Prof. dr hab. Waldemar KITLER, ASZWOJ Publikacja wpisuje się w aktualny nurt nauk o cyberbezpieczeństwie i jest interdyscyplinarna, tak samo jak pojęcie i system cyberbezpieczeństwa, obejmując swoim zakresem prawo publiczne i prywatne. Istotą i tym co odróżnia ją o innych dostępnych na rynku opracowań w zakresie systemu cyberbezpieczeństwa jest wskazanie przez każdego z Autorów rekomendacji w zakresie rozwoju określonych dziedzin prawa w systemie cyberbezpieczeństwa. dr hab. Jarosław Kostrubiec, prof. UMCS

Obrona narodowa w XXI wieku. Model estoński

Urszula Staśkiewicz

Monografia autorstwa dr Urszuli Staśkiewicz jest konsekwentną kontynuacją zainteresowań badawczych Autorki, obejmujących dziedzinę obronną państwa wraz z jej tradycyjnymi i nowymi elementami. (...) w recenzowanym dziele na czoło analizowanej problematyki wysuwają się zagadnienia z zakresu organizacji obronnej państwa, jego przygotowań obronnych, a także społeczeństwa obywatelskiego i roli organizacji społecznych w systemie obronnym państwa. Na uwagę (...) zasługuje tu szerokie i holistyczne ujęcie zagadnień bezpieczeństwa. Obejmuje ono wiedzę ogólnoteoretyczną i systemową dotyczącą bezpieczeństwa i obrony państwa, jego polityki w wymiarze międzynarodowym i wewnętrznym, strategii bezpieczeństwa i obronnej, a w końcu i praktyki złożonych zjawisk społecznych i polityczno-militarnych. (...) Jakość prezentowanego dzieła wynika również z przebogatej bibliografii, licznej literatury przedmiotu, aktów prawnych i dokumentów doktrynalnych, słowników, encyklopedii i leksykonów oraz stron internetowych. Praca zawiera również wiele elementów graficznych, tabel, zdjęć, obrazów i rysunków, które znakomicie ilustrują i wzmacniają treść merytoryczną przekazywaną w poszczególnych rozdziałach. Pozwoliło to na solidną charakterystykę estońskiego modelu obrony narodowej, szczególnie w kontekście jej wyjątkowości opartej na zintegrowaniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego z systemem obronnym państwa. Fragment recenzji Płk (r.) prof. dr hab. inż. Waldemar Kitler Publikacja ta jest celowa i potrzebna; promuje tematykę przybliżającą Estonię. Jest to państwo, które reprezentuje takie same wartości i w wielu aspektach stoi w obliczu zagrożeń podobnych do Polski, co czyni je partnerem w wymiarze regionalnym. Wymiar ten związany jest z bardzo istotną zmianą środowiska bezpieczeństwa w ostatniej dekadzie, która postawiła oba państwa w obliczu realnych zagrożeń, zarówno wymiarze hybrydowym, jak też konwencjonalnym. W tym kontekście przybliżenie Estonii jest bardzo wartościowe; pozwala zrozumieć zagrożenia zdefiniowane przez Tallinn oraz działania podjęte w zakresie przygotowania państwa i społeczeństwa na czas kryzysu i wojny. Wiele z zawartych tu danych jest nowych dla odbiorcy polskiego, co jest istotne, gdyż informacje te oparto na dokumentach normatywnych oraz na własnych badaniach na terenie Estonii. Warte uwagi jest przedstawienie norm prawnych oraz prezentacja społeczeństwa obywatelskiego aktywnie uczestniczącego w systemie bezpieczeństwa kraju poprzez wsparcie jego obronności w wielu wymiarach. Pozwoliło to na przedstawienie wniosków i rekomendacji, przy czym w niektórych aspektach dokonano porównania do rozwiązań polskich. Fragment recenzji Płk (r.) dr hab. Zdzisław Śliwa

Obrona Społeczeństwa w XXI wieku. Pakiet 2 książki

Urszula Staśkiewicz

Obrona Społeczeństwa w XXI wieku - Pakiet 2 książki 1) OBRONA NARODOWA W XXI WIEKU Model estoński Monografia autorstwa dr Urszuli Staśkiewicz jest konsekwentną kontynuacją zainteresowań badawczych Autorki, obejmujących dziedzinę obronną państwa wraz z jej tradycyjnymi i nowymi elementami. (...) w recenzowanym dziele na czoło analizowanej problematyki wysuwają się zagadnienia z zakresu organizacji obronnej państwa, jego przygotowań obronnych, a także społeczeństwa obywatelskiego i roli organizacji społecznych w systemie obronnym państwa. Na uwagę (...) zasługuje tu szerokie i holistyczne ujęcie zagadnień bezpieczeństwa. Obejmuje ono wiedzę ogólnoteoretyczną i systemową dotyczącą bezpieczeństwa i obrony państwa, jego polityki w wymiarze międzynarodowym i wewnętrznym, strategii bezpieczeństwa i obronnej, a w końcu i praktyki złożonych zjawisk społecznych i polityczno-militarnych. (...) Jakość prezentowanego dzieła wynika również z przebogatej bibliografii, licznej literatury przedmiotu, aktów prawnych i dokumentów doktrynalnych, słowników, encyklopedii i leksykonów oraz stron internetowych. Praca zawiera również wiele elementów graficznych, tabel, zdjęć, obrazów i rysunków, które znakomicie ilustrują i wzmacniają treść merytoryczną przekazywaną w poszczególnych rozdziałach. Pozwoliło to na solidną charakterystykę estońskiego modelu obrony narodowej, szczególnie w kontekście jej wyjątkowości opartej na zintegrowaniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego z systemem obronnym państwa. Fragment recenzji Płk (r.) prof. dr hab. inż. Waldemar Kitler Publikacja ta jest celowa i potrzebna; promuje tematykę przybliżającą Estonię. Jest to państwo, które reprezentuje takie same wartości i w wielu aspektach stoi w obliczu zagrożeń podobnych do Polski, co czyni je partnerem w wymiarze regionalnym. Wymiar ten związany jest z bardzo istotną zmianą środowiska bezpieczeństwa w ostatniej dekadzie, która postawiła oba państwa w obliczu realnych zagrożeń, zarówno wymiarze hybrydowym, jak też konwencjonalnym. W tym kontekście przybliżenie Estonii jest bardzo wartościowe; pozwala zrozumieć zagrożenia zdefiniowane przez Tallinn oraz działania podjęte w zakresie przygotowania państwa i społeczeństwa na czas kryzysu i wojny. Wiele z zawartych tu danych jest nowych dla odbiorcy polskiego, co jest istotne, gdyż informacje te oparto na dokumentach normatywnych oraz na własnych badaniach na terenie Estonii. Warte uwagi jest przedstawienie norm prawnych oraz prezentacja społeczeństwa obywatelskiego aktywnie uczestniczącego w systemie bezpieczeństwa kraju poprzez wsparcie jego obronności w wielu wymiarach. Pozwoliło to na przedstawienie wniosków i rekomendacji, przy czym w niektórych aspektach dokonano porównania do rozwiązań polskich. Fragment recenzji Płk (r.) dr hab. Zdzisław Śliwa 2) PRZYGOTOWANIA OBRONNE SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO Wybrane aspekty Jednym z kluczowych przedsięwzięć w dziedzinie obronnej są przygotowania obronne społeczeństwa. [...] Działania te powinny zmierzać do złagodzenia ewentualnych cierpień fizycznych i psychicznych ludności cywilnej, wyposażenia ludzi w umiejętności, wiedzę i nawyki przetrwania w trudnych warunkach, a także do zabezpieczenia funkcjonowania ludności w warunkach działań wojennych. Część z tych zagadnień Autorka uwzględniła w swojej monografii, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień edukacji obronnej oraz działań organizacji pozarządowych w tym zakresie. Praca prezentuje wiedzę o teoretycznych i normatywnych podstawach obronności oraz efekty analiz historyczno-porównawczych w Polsce. prof. dr hab. inż. Waldemar Kitler Monografia stanowi ważną część dotychczasowego dorobku Autorki oraz finalizuje jej badania dotyczące określenia miejsca i roli społeczeństwa polskiego w procesie przygotowań obronnych w niemilitarnej części systemu obronnego państwa. Opracowanie zawiera informacje o teoretycznych i normatywnych podstawach obronności oraz rezultaty analiz historycznych, podczas których porównywano proces przygotowań obronnych społeczeństwa polskiego w trzech okresach: II RP, PRL oraz po 1989 roku. Zawarte w publikacji wnioski wskazują na duże znaczenie przygotowań obronnych społeczeństwa polskiego w systemie obronnym państwa. Wskazują również na potrzebę stworzenia spójnego systemu prawnego obejmującego współpracę pomiędzy organizacjami pozarządowymi a wojskiem oraz administracją publiczną w obszarze przygotowań obronnych w Polsce. W pełni należy zgodzić się z oceną Autorki, że w ostatnim okresie "wsparcie państwa dla organizacji pozarządowych jest niewystarczające". dr hab. inż. Marian Kuliczkowski Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.

Ocena funkcjonalności systemu kontroli w Siłach Zbrojnych RP

Monika Nowikowska

Poruszony w publikacji temat pomaga wyjaśnić funkcjonujący w siłach zbrojnych system kontroli, jak również wykazać fundamentalne znaczenie kontroli w systemie zarządzania i dowodzenia. Niniejsza publikacja stanowi kompleksowe opracowanie, w którym podjęta została próba uporządkowania pojęć z zakresu kontroli, przedstawiono mechanizmy, funkcje i cele kontroli oraz scharakteryzowano podstawowe modele teoretyczne, na których tle ukazany został funkcjonujący system kontroli w siłach zbrojnych. Książka z uwagi na zawarty w niej wkład, dorobek teoretyczny, przekładający się zarazem na praktyczne zastosowanie konkretnych problemów w procesie kontroli, adresowana jest nie tylko do osób zajmujących się nauką prawa administracyjnego, dydaktyków, studentów, ale także do praktyków zajmujących się kontrolą w życiu zawodowym. dr hab. Piotr Milik prof. ASzWoj

PRZYGOTOWANIA OBRONNE SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO Wybrane aspekty

Urszula Staśkiewicz

Jednym z kluczowych przedsięwzięć w dziedzinie obronnej są przygotowania obronne społeczeństwa. [...] Działania te powinny zmierzać do złagodzenia ewentualnych cierpień fizycznych i psychicznych ludności cywilnej, wyposażenia ludzi w umiejętności, wiedzę i nawyki przetrwania w trudnych warunkach, a także do zabezpieczenia funkcjonowania ludności w warunkach działań wojennych. Część z tych zagadnień Autorka uwzględniła w swojej monografii, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień edukacji obronnej oraz działań organizacji pozarządowych w tym zakresie. Praca prezentuje wiedzę o teoretycznych i normatywnych podstawach obronności oraz efekty analiz historyczno-porównawczych w Polsce. prof. dr hab. inż. Waldemar Kitler Monografia stanowi ważną część dotychczasowego dorobku Autorki oraz finalizuje jej badania dotyczące określenia miejsca i roli społeczeństwa polskiego w procesie przygotowań obronnych w niemilitarnej części systemu obronnego państwa. Opracowanie zawiera informacje o teoretycznych i normatywnych podstawach obronności oraz rezultaty analiz historycznych, podczas których porównywano proces przygotowań obronnych społeczeństwa polskiego w trzech okresach: II RP, PRL oraz po 1989 roku. Zawarte w publikacji wnioski wskazują na duże znaczenie przygotowań obronnych społeczeństwa polskiego w systemie obronnym państwa. Wskazują również na potrzebę stworzenia spójnego systemu prawnego obejmującego współpracę pomiędzy organizacjami pozarządowymi a wojskiem oraz administracją publiczną w obszarze przygotowań obronnych w Polsce. W pełni należy zgodzić się z oceną Autorki, że w ostatnim okresie "wsparcie państwa dla organizacji pozarządowych jest niewystarczające". dr hab. inż. Marian Kuliczkowski

PRZYGOTOWANIE I UŻYCIE SIŁ ZBROJNYCH Pakiet 2 książki

Urszula Staśkiewicz, Adam Tokarczyk

PRZYGOTOWANIE I UŻYCIE SIŁ ZBROJNYCH Pakiet 2 książki 1) PRZYGOTOWANIA OBRONNE SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO. Wybrane aspekty Jednym z kluczowych przedsięwzięć w dziedzinie obronnej są przygotowania obronne społeczeństwa. [...] Działania te powinny zmierzać do złagodzenia ewentualnych cierpień fizycznych i psychicznych ludności cywilnej, wyposażenia ludzi w umiejętności, wiedzę i nawyki przetrwania w trudnych warunkach, a także do zabezpieczenia funkcjonowania ludności w warunkach działań wojennych. Część z tych zagadnień Autorka uwzględniła w swojej monografii, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień edukacji obronnej oraz działań organizacji pozarządowych w tym zakresie. Praca prezentuje wiedzę o teoretycznych i normatywnych podstawach obronności oraz efekty analiz historyczno-porównawczych w Polsce. prof. dr hab. inż. Waldemar Kitler Monografia stanowi ważną część dotychczasowego dorobku Autorki oraz finalizuje jej badania dotyczące określenia miejsca i roli społeczeństwa polskiego w procesie przygotowań obronnych w niemilitarnej części systemu obronnego państwa. Opracowanie zawiera informacje o teoretycznych i normatywnych podstawach obronności oraz rezultaty analiz historycznych, podczas których porównywano proces przygotowań obronnych społeczeństwa polskiego w trzech okresach: II RP, PRL oraz po 1989 roku. Zawarte w publikacji wnioski wskazują na duże znaczenie przygotowań obronnych społeczeństwa polskiego w systemie obronnym państwa. Wskazują również na potrzebę stworzenia spójnego systemu prawnego obejmującego współpracę pomiędzy organizacjami pozarządowymi a wojskiem oraz administracją publiczną w obszarze przygotowań obronnych w Polsce. W pełni należy zgodzić się z oceną Autorki, że w ostatnim okresie "wsparcie państwa dla organizacji pozarządowych jest niewystarczające". dr hab. inż. Marian Kuliczkowski 2) UŻYCIE SIŁY WOJSKOWEJ W CZASIE POKOJU PRZEZ SIŁY ZBROJNE RP Adam Tokarczyk jest autorem opracowania "Użycie siły wojskowej w czasie pokoju przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej. Wybrane problemy." Podjęta problematyka bez wątpienia warta jest omówienia, szczególnie pod względem podstaw prawnych. Autor szczegółowo analizuje możliwość użycia sił zbrojnych na lądzie, w przestrzeni powietrznej, w ochronie żeglugi i portów morskich, przypadki współdziałania Sił Zbrojnych RP ze Strażą Graniczną i Policją, a także wskazuje na uprawnienia wojska w poszczególnych stanach nadzwyczajnych i sytuacji kryzysowej. Co jednak istotne, Autor skupia się na możliwości użycia uzbrojenia i środków przymusu bezpośredniego przez żołnierzy, wykonujących zadania w ramach wsparcia układu pozamilitarnego w czasie pokoju. Na podkreślenie zasługuje bogaty przegląd orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i wyroków Sądu Najwyższego wykorzystanych w pracy, do których Autor odnosi się w zakresie użycia i wykorzystania broni przez Siły Zbrojne RP. Należy zgodzić się z Autorem, że konieczne jest podjęcie prac legislacyjnych, mających na celu wypełnienie luk prawnych w zakresie użycia broni przez żołnierzy, a także wprowadzenie definicji legalnych oraz - co Autor podkreśla - niezbędne jest ujednolicenie definicji i dostosowanie ich do terminów używanych w dokumentach NATO. Książka z całą pewnością stanowi kompendium wiedzy na temat użycia Sił Zbrojnych RP w czasie pokoju, opisując całe spektrum sytuacji, włącznie z ich działaniem w stanach nadzwyczajnych i sytuacjach kryzysowych. Z recenzji dr Malwiny Ewy Kołodziejczak Książka Adama Tokarczyka stanowi wartościową pozycję podejmującą problematykę użycia Sił Zbrojnych RP o charakterze pozaobronnym w czasie pokoju, gdy inne możliwości (siły, służby) okażą się lub mogą się okazać niewystarczające. Autor rzetelnie scharakteryzował obecny stan prawny oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i wyroki Sądu Najwyższego dotyczące użycia uzbrojenia i środków przymusu bezpośredniego przez żołnierzy wykonujących zadania w ramach wsparcia władz cywilnych i społeczeństwa w czasie pokoju. Wskazuje tym sposobem na obecny stan rzeczy, organizację i procedury działania, nie zaniedbując przy tym wskazania luk prawnych utrudniających sprawne użycie sił wojskowych, a przede wszystkim użycie siły i środków przymusu bezpośredniego. Adam Tokarczyk zwraca też uwagę na niedostatki w przygotowaniu żołnierzy i jednostek organizacyjnych sił zbrojnych do realizacji zadań ratowniczych i humanitarnych. Na bazie tych rozważań sformułował wartościowe wnioski odnoszące się do usunięcia niedostatków (luk) w systemie prawnym, wprowadzenia definicji legalnych, z wykorzystaniem dorobku terminologicznego w dokumentach strategicznych NATO. Jest to wartościowa, godna polecenia książka, przydatna w szkoleniu wojsk, straży, służb i inspekcji oraz kadr administracji publicznej organizujących wspólne działania w przedmiotowym zakresie. Godna jest też polecenia w kształceniu na uczelniach wyższych na kierunkach bezpieczeństwo narodowe, wewnętrzne, zarządzanie kryzysowe i wielu innych. Z recenzji prof. dr. hab. inż. Waldemara Kitlera

Realizacja interesów jednostek grup społecznych i interesów narodowych w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego RP

Monika Nowikowska, Izabela Stańczuk

Monografia "Realizacja interesów jednostek, grup społecznych i interesów narodowych w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego RP" jest opracowaniem poprawnym pod względem metodologiczno-warsztatowym, odznaczającym się walorami teoretycznymi, lecz także posiadającym istotne znaczenie dla praktyki obrotu prawnego. Poruszony w monografii temat pomaga wyjaśnić pojęcie "interes", prezentując różne jego koncepcje jak również został zdefiniowany i wyjaśniony termin "bezpieczeństwo". Wykorzystując akty prawne, autorki przedstawiły postrzeganie relacji jednostka - grupa - państwo przez koncepcję "dobra wspólnego" w różnych okresach istnienia państwa polskiego. dr hab. Katarzyna Chałubińska-Jentkiewicz, prof. ASzWoj Recenzowana praca "Realizacja interesów jednostek, grup społecznych i interesów narodowych w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego" podejmuje ważną problematykę badawczą, poświęconą zagadnieniom bezpieczeństwa. Niniejsza publikacja stanowi kompleksowe opracowanie, w którym podjęta została próba uporządkowania i wyjaśnienia pojęć z tego zakresu. Książka z uwagi na zawarty w niej wkład, dorobek teoretyczny, adresowana jest nie tylko do osób zajmujących się tą tematyką, dydaktyków, studentów, ale także do praktyków zajmujących się tematyką bezpieczeństwa narodowego. dr hab. Piotr Milik, prof. ASzWoj