Literatura

Szatan w Goraju. Wersja bez przypisów

Isaac Bashevis Singer

Niniejsza wersja audiobooka nie zawiera przypisów, przez co jego słuchanie jest bardziej płynne. Jest też oczywiście dostępna, jako osobny audiobook (oraz e-book), jego wersja z pełnymi przypisami. "Szatan w Goraju" jest przez wielu krytyków uznawany za najlepszą powieść Isaaca Bashevisa Singera - laureata literackiej Nagrody Nobla w roku 1978, jednego z najsłynniejszych pisarzy XX wieku. Mocny język, apokaliptyczne, przerażające obrazy pełne demonów i potępienia są możliwe tylko u mistrza takiego jak Singer. "Szatan w Goraju" to wspaniała książka literatury, antropologii i historii. [Bob Newman, goodreads.com] XVII wiek, miasteczko Goraj (dziś województwo lubelskie, powiat biłgorajski), próbuje podnieść się z wojennej zapaści. Mieszkający w nim Żydzi dzielą czas między modlitwę, pracę, ale też oczekiwanie na przyjście Mesjasza. Po długim czasie uciemiężenia i trwogi mają nadzieję na polepszenie swej sytuacji. Takie okoliczności to łakomy kąsek dla oszustów i wyzyskiwaczy. Gdy w mieście pojawia się wysłannik Sabataja Cwi, który sam ogłosił się Mesjaszem, wzbudza wielkie emocje. Rozbudza w niektórych mieszkańcach mistyczne szaleństwo, chasydzkie zatracenie w radości, tańcu, orgii. Tworzy on opowieści które ludzie chcą usłyszeć, miesza w ich pragmatycznych głowach, obiecuje i mami. [BuchBuch, lubimyczytac.pl] Jak podaje Rafał Żebrowski w "Polskim Słowniku Judaistycznym" (delet.jhi.pl), Singer "tworzył zarówno w konwencji naturalistycznej jak i neoromantycznej - zabarwionej często groteską, ekspresjonistycznej, jak i fantastycznej, czy wręcz surrealistycznej". Opinia ta znajduje potwierdzenie w przypadku "Szatana w Goraju", w której to powieści akcenty groteskowe i fantastyczne są wyraźnie obecne. Dostrzegam też w niej elementy satyry i nawiązanie do poetyki powieści grozy. [J. Ch.] Powieść "Szatan w Goraju", której akcja rozgrywa się w drugiej połowie siedemnastego wieku, po pogromach Chmielnickiego, może być odczytywana w bardzo różny sposób. Jest to na pewno utwór umieszczony w pieczołowicie odtworzonym kontekście historycznym. Można go jednak także traktować jako alegorię ukazującą, jak narzucenie społeczeństwu niemożliwej do urzeczywistnienia ideologii - w tym wypadku mesjanizmu Sabataja Cwi - prowadzi ludzkość do zła i chaosu uosabianych przez Szatana. Mimo różnych wysuwających się na pierwszy plan postaci, bohaterem "Szatana w Goraju" jest przede wszystkim zbiorowość małego miasteczka, podatna na wpływ religijnych fanatyków, skłonna do ulegania skrajnościom, jakimi są w tym wypadku ascetyzm i hedonizm. Singer wykorzystuje tradycyjne gatunki piśmiennictwa żydowskiego poddając je wyrafinowanym zabiegom pastiszowania. "Szatan w Goraju", podobnie jak cała późniejsza twórczość Singera, wyrasta z tradycji literatury żydowskiej, ale również buntuje się wobec niej, polemizuje z tą tradycją. Wyrazem tego jest nie tylko niekonwencjonalne wykorzystanie dobrze znanych gatunków, ale przede wszystkim odejście od purytańskiej obyczajowości judaizmu na rzecz nierzadko naturalistycznie pojmowanej erotyki. Występują tu także wątki rozwijane później w innych utworach Singera, takie jak problem lekceważenia tradycji, walki między intelektualną a zmysłową stroną natury ludzkiej, upodobanie do przedstawiania fizycznych deformacji, fascynacja krwią, symboliczne potraktowanie impotencji i bezpłodności. [Monika Adamczyk-Garbowska, autorka przekładu] Na przełomie XVII i XVIII wieku, w okresie wojen północnych i powstań kozackich, bezustannych przemarszów wojsk, oblegania miast i krwawych zmagań, zaistniała szczególnie trudna sytuacja polityczno-ekonomiczna. Wśród ludności wschodniej części Rzeczypospolitej pociągała za sobą nędzę i poczucie stałego zagrożenia. Sprzyjało to radykalizacji postaw. Ludność żydowska odchodziła od ortodoksji. Wzrosło zainteresowanie mistyką. Popularność zdobywały ruchy mesjanistyczne i nauki kabalistyczne wywodzące się jeszcze ze średniowiecza. Wyodrębnienie się chasydyzmu w swej klasycznej formie poprzedziło objawienie się Mesjasza Szabetaja Cewiego w 1665 roku i powstanie sabataizmu. Chasydyzm rozwija się do dziś, jest w prostej linii jest spadkobiercą ruchu powstałego w XVIII wieku. [Wikipedia, hasło "Chasydyzm polski"] Powieść ta, napisana w języku jidysz, pierwotnie ukazywała się w odcinkach w czasopiśmie literackim "Globus" w latach 1933-1934. Jest to pierwsza powieść w dorobku pisarskim Singera, a zarazem jedyna, którą napisał mieszkając w Polsce. Wszystkie kolejne powieści powstały, gdy przebywał w Stanach Zjednoczonych, dokąd wyemigrował w 1935 roku. Nota: przytoczone powyżej opinie są cytowane we fragmentach i zostały poddane redakcji. Projekt okładki: Karolina Lubaszko. I. B. Singer "Satan in Goray". Copyright 2025 by the Isaac Bashevis Singer Literary Trust LLC. All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form. This edition published by arrangement with Susan Schulman Literary Agency, New York

Szatański interes

Tomasz Pacyński

Kontynuacja przygód bohaterów "Linii ognia" - Matyldy i Pawła Morozowa (vel. Dziadka Mroza). Zbiór opowiadań połączonych tematyką walki z przeciwnikiem starszym i potężniejszym od rodzaju ludzkiego, przejawiającym się w mrocznych baśniach, ludowych podaniach. Na tle tego generalnego konfliktu rozgrywają się drobniejsze, lecz nie mniej niebezpieczne starcia wywiadów. Co się stanie, gdy pradawne ciemne moce dojdą do głosu w świecie współczesnych technologii militarnych?

Szczątki. Kod 148: morderstwo

Janusz Onufrowicz

Miastem wstrząsa seria okrutnych zabójstw. Komisarz Fiodor Gralecki po raz kolejny znajduje rozczłonkowane, a potem zszyte ciało. Kto mógłby być aż tak wynaturzony, by zrobić coś równie ohydnego? I jaki związek ma z tym sam Gralecki? Komisarz daje się wciągnąć w śmiertelną grę, w której stawką jest nie tylko jego życie, lecz także tych, których kocha. Czy ze starcia z mordercą wyjdzie cało? A jeśli tak ile mogą go kosztować kolejne przeżyte dni?

Szczelina mroku

Karolina Ligocka

Czasami tylko w cieniu można dostrzec prawdziwe światło Kiedy Piekło jest w obliczu zagrożenia ze strony dawnego władcy, Narida i jej demoniczni towarzysze muszą zmierzyć się z mrocznymi sekretami przeszłości. By pokonać ogary piekielne, drużyna staje przed największym wyzwaniem. Czy Narida i jej przyjaciele zdołają ocalić Piekło i przywrócić równowagę? Czy tajemniczy sojusznik obdarzony niezwykłą mocą natury pomoże im w tej niebezpiecznej walce? Czy zdołają odnaleźć w Toskanii dawno zapomnianego archanioła wojny, by pozwolić mu raz jeszcze zmiażdżyć przeciwnika? A może to sama Śmierć wskaże im drogę? Nadszedł czas, by stoczyć bój o... Piekło. Ciemne moce rosną. Wiara pęka. Lecz nadzieja nieustannie walczy z mrokiem.

Szczepionka śmierci

Ken McClure

Czy trzeba bać się kolejnej pandemii i szczepić się przed nowym wariantem ,,hiszpanki", która w 1918 r. zabiła 40 mln. ludzi? Kiedy w laboratorium trwają prace nad szczepionką przeciwko grypie, znienacka wpada tam banda ,,ekologów", która bestialsko morduje jednego z zatrudnionych w nim naukowców. Dr Steven Dunbar próbuje ustalić przyczyny zabójstwa w tajnym instytucie i wyjaśnić, co tak naprawdę tam planowano. Gdy w jego otoczeniu giną kolejni ludzie, hipoteza o pracach nad rekonstrukcją szczepu ,,hiszpanki" staje się coraz bardziej prawdopodobna. ,,Szczepionka" to szósty z thrillerów o śledztwach dra Dunbara, można go uznać za oddzielną historię lub czytać bez zachowania kolejności serii. Jeśli lubisz mrożące krew w żyłach intrygi w thrillerach medycznych i pasjonuje cię tematyka broni biologicznej, ,,Szczepionka śmierci" na pewno trafi w twój gust czytelniczy.

Szczepionka śmierci

Ken McClure

Czy trzeba bać się kolejnej pandemii i szczepić się przed nowym wariantem ,,hiszpanki", która w 1918 r. zabiła 40 mln. ludzi? Kiedy w laboratorium trwają prace nad szczepionką przeciwko grypie, znienacka wpada tam banda ,,ekologów", która bestialsko morduje jednego z zatrudnionych w nim naukowców. Dr Steven Dunbar próbuje ustalić przyczyny zabójstwa w tajnym instytucie i wyjaśnić, co tak naprawdę tam planowano. Gdy w jego otoczeniu giną kolejni ludzie, hipoteza o pracach nad rekonstrukcją szczepu ,,hiszpanki" staje się coraz bardziej prawdopodobna. ,,Szczepionka" to szósty z thrillerów o śledztwach dra Dunbara, można go uznać za oddzielną historię lub czytać bez zachowania kolejności serii. Jeśli lubisz mrożące krew w żyłach intrygi w thrillerach medycznych i pasjonuje cię tematyka broni biologicznej, ,,Szczepionka śmierci" na pewno trafi w twój gust czytelniczy.

Szczęściary

Dorota Krawczyńska

Poruszająca opowieść o sile kobiecej przyjaźni, odwadze w poszukiwaniu prawdy i odkrywaniu własnej wartości. Siedem kobiet tytułowych szczęściar odkrywa własne problemy dopiero w chwilach, gdy próbują wspierać swoje dzieci. Dowiadują się o powstającej grupie wsparcia dla rodziców i każda z nich spodziewa się uzyskać tam gotową receptę jak wychowywać dziecko, jak pomagać mu w trudnych sytuacjach, jak chronić przed złym światem. Prowadząca spotkania Olga szybko odkrywa jednak, że kobiety znalazły się tutaj przede wszystkim po to, by rozwiązać własne problemy. Proponuje otwartość, szczerość i ciężką pracę nad sobą. Zaskoczone dziewczyny niechętnie podchodzą do propozycji. Czy starczy im determinacji i siły woli do rozwiązania nawarstwiających się problemów? Czy tajemnicza i doskonała Olga sama nie będzie potrzebowała pomocy? Dorota Krawczyńska autorka powieści obyczajowej dla kobiet pod tytułem Szczęściary opublikowanej po raz pierwszy w 2012 roku.

Szczęściary

Dorota Krawczyńska

Poruszająca opowieść o sile kobiecej przyjaźni, odwadze w poszukiwaniu prawdy i odkrywaniu własnej wartości. Siedem kobiet tytułowych szczęściar odkrywa własne problemy dopiero w chwilach, gdy próbują wspierać swoje dzieci. Dowiadują się o powstającej grupie wsparcia dla rodziców i każda z nich spodziewa się uzyskać tam gotową receptę jak wychowywać dziecko, jak pomagać mu w trudnych sytuacjach, jak chronić przed złym światem. Prowadząca spotkania Olga szybko odkrywa jednak, że kobiety znalazły się tutaj przede wszystkim po to, by rozwiązać własne problemy. Proponuje otwartość, szczerość i ciężką pracę nad sobą. Zaskoczone dziewczyny niechętnie podchodzą do propozycji. Czy starczy im determinacji i siły woli do rozwiązania nawarstwiających się problemów? Czy tajemnicza i doskonała Olga sama nie będzie potrzebowała pomocy? Dorota Krawczyńska autorka powieści obyczajowej dla kobiet pod tytułem Szczęściary opublikowanej po raz pierwszy w 2012 roku.

Szczęściary

Dorota Krawczyńska

Poruszająca opowieść o sile kobiecej przyjaźni, odwadze w poszukiwaniu prawdy i odkrywaniu własnej wartości. Siedem kobiet tytułowych szczęściar odkrywa własne problemy dopiero w chwilach, gdy próbują wspierać swoje dzieci. Dowiadują się o powstającej grupie wsparcia dla rodziców i każda z nich spodziewa się uzyskać tam gotową receptę jak wychowywać dziecko, jak pomagać mu w trudnych sytuacjach, jak chronić przed złym światem. Prowadząca spotkania Olga szybko odkrywa jednak, że kobiety znalazły się tutaj przede wszystkim po to, by rozwiązać własne problemy. Proponuje otwartość, szczerość i ciężką pracę nad sobą. Zaskoczone dziewczyny niechętnie podchodzą do propozycji. Czy starczy im determinacji i siły woli do rozwiązania nawarstwiających się problemów? Czy tajemnicza i doskonała Olga sama nie będzie potrzebowała pomocy? Dorota Krawczyńska autorka powieści obyczajowej dla kobiet pod tytułem Szczęściary opublikowanej po raz pierwszy w 2012 roku.

Szczęściary

Magdalena Kordel

Gdy życie wystawia cię na próbę, pamiętaj, że masz przyjaciółki! Zyta, Miłka, Pola i Łucja są różne jak pory roku, ale od piaskownicy łączy je przyjaźń, która przetrwała próbę czasu. To ich bezpieczna przystań, do której zawsze mogą wrócić. Tego burzliwego lata życie każdej z nich wywinie fikołka i znów przekonają się, że razem mogą stawić czoła każdej przeciwności. Czy Zyta będzie umiała zaufać, gdy jej serce raz już pękło? Czy Miłka odważy się zacząć od zera? Czy zmęczona Pola znajdzie wreszcie czas dla siebie? Czy Łucja sięgnie po swoje marzenia? Szczęściary to opowieść jak leniwe popołudnie spędzone na leżaku, wypełnione śmiechem najbliższych. Pełna czułości, nadziei i śmiechu przez łzy przypomina, ile szczęścia daje prawdziwa przyjaźń! Masz przyjaciółki? Jesteś Szczęściarą!

Szczęście

Wioletta Gocoł

Szczęście pachnie lasem, mokrą trawą i chlebem pieczonym o poranku. Wiktoria wie, że przemoc domowa jest jak stygmat, który na zawsze chciałoby się ukryć przed światem. Bita i poniżana przez swojego męża, w końcu decyduje się na radykalny krok i ucieka przed swoim oprawcą. W górskiej miejscowości Szczęśliwce, gdzie mieszka jej babcia, powoli odzyskuje spokój i wewnętrzną równowagę. Wkrótce poznaje leśniczego Krzysztofa, który, tak jak ona, próbuje na nowo poukładać sobie życie po bolesnym rozstaniu. I kiedy okazuje się, że tych dwojga zaczyna łączyć coś znacznie więcej niż tylko zamiłowanie do przyrody i długich spacerów po lesie, budzą się duchy przeszłości, o których woleliby na zawsze zapomnieć... Szczęście to poruszająca opowieść o poplątanych rodzinnych losach, skrywanych przez pokolenia tajemnicach i odwadze, która pozwala na przerwanie tragicznego fatum. To również historia o miłości i o tym, że warto na nią czekać, a gdy się pojawi walczyć o nią do utraty tchu.

Szczęście

Wioletta Gocoł

Szczęście pachnie lasem, mokrą trawą i chlebem pieczonym o poranku. Wiktoria wie, że przemoc domowa jest jak stygmat, który na zawsze chciałoby się ukryć przed światem. Bita i poniżana przez swojego męża, w końcu decyduje się na radykalny krok i ucieka przed swoim oprawcą. W górskiej miejscowości Szczęśliwce, gdzie mieszka jej babcia, powoli odzyskuje spokój i wewnętrzną równowagę. Wkrótce poznaje leśniczego Krzysztofa, który, tak jak ona, próbuje na nowo poukładać sobie życie po bolesnym rozstaniu. I kiedy okazuje się, że tych dwojga zaczyna łączyć coś znacznie więcej niż tylko zamiłowanie do przyrody i długich spacerów po lesie, budzą się duchy przeszłości, o których woleliby na zawsze zapomnieć... Szczęście to poruszająca opowieść o poplątanych rodzinnych losach, skrywanych przez pokolenia tajemnicach i odwadze, która pozwala na przerwanie tragicznego fatum. To również historia o miłości i o tym, że warto na nią czekać, a gdy się pojawi walczyć o nią do utraty tchu.