Reportaż

Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa

Cezary Łazarewicz

Rano 7 maja 1977 roku w kamienicy przy Szewskiej w Krakowie znaleziono zwłoki mężczyzny. Był nim Stanisław Pyjas - student polonistyki, zaangażowany w działalność nieformalnej grupy studenckiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, która nawiązała kontakt z Komitetem Obrony Robotników i szybko stała się obiektem rozpracowania przez Służbę Bezpieczeństwa. Uczestnicy grupy byli zastraszani, inwigilowani, a nawet umieszczono pośród nich tajnych informatorów. Dlatego też podejrzenia o spowodowanie śmierci Pyjasa od razu padły na funkcjonariuszy bezpieki. W niedzielę 15 maja z inicjatywy przyjaciół Staszka na ulice miasta tłumnie wyszli studenci i jego mieszkańcy. W żałobnym marszu, nazwanym później czarnym, ruszyli pod Wawel, gdzie powołano Studencki Komitet Solidarności, pierwszą jawną opozycyjną organizację studencką w Krakowie. Protokoły i notatki SB, milicji, prokuratury, a także relacje i wspomnienia uczestników i świadków krakowskich wydarzeń posłużyły Cezaremu Łazarewiczowi do skrupulatnego odtworzenia przebiegu i tła śledztw w sprawie tragicznej śmierci Stanisława Pyjasa - zarówno tego prowadzonego za komuny, jak i wznowionego w 1991 roku. Autor ukazał mechanizmy działania i interesy państwowych służb i organów, cele ich przełożonych oraz motywacje zwerbowanych współpracowników. Sportretował członków wolnościowego ruchu studenckiego, by śledzić także ich późniejsze losy. Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa to również historia wielkiej przyjaźni, którą spotkała niepojęta zdrada.

Nad życie. Czego uczą nas umierający

Wojciech Harpula, Maria Mazurek

Książka, która pokazuje, co jest w życiu najważniejsze. Poruszająca. Dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska Czy można umrzeć z uśmiechem na twarzy? Jak ludzie zmieniają się w obliczu śmierci? Czy ten, kto dobrze żył, dobrze umiera? Lekarz na oddziale intensywnej terapii, negocjatorka rozmawiająca z potencjalnym samobójcą na dachu budynku, kapelan w hospicjum to oni na co dzień obcują ze śmiercią i mogą powiedzieć nam o niej najwięcej. Sąuważnymi i współczującymi przewodnikami i przewodniczkamipo rzeczywistości, która większości z nas wydaje się odległa i niedostępna. Wejście do ich świata daje nam niepowtarzalną szansę, żeby oswoić to, co nieuniknione. Śmierć to przecież jedyne doświadczenie, które czeka nas wszystkich. A im bardziej od niej uciekamy, tym jest ona później trudniejsza. To właśnieszczere i otwarte rozmowy, bez tabu i niedomówień, pomagają zobaczyć nasze życie we właściwych proporcjach: z całym jego ciężarem, ale i zachwycającą lekkością i pięknem. O tym właśnie jest ta książka. To poruszające historie, które uczą żyć pełnią życia. Te rozmowy z mądrymi, wrażliwymi osobami dają szansę na ważny krok ku osobistej dojrzałości. Poznajemy przemyślenia i uczucia lekarzy, psychologów i księży towarzyszących tym, którzy umierają, oraz ich bliskim. I nie są to opowieści przygnębiające. Paradoksalnie: namysł nad umieraniem podpowiada, jak żyć. Prof. Bogdan de Barbaro

Nadchodząca fala. Sztuczna inteligencja, władza i najważniejszy dylemat ludzkości w XXI wieku

Mustafa Suleyman, Michael Bhaskar

W naszej historii falami przychodziły epidemie i katastrofy naturalne, nowe idee i rewolucje, czasy rozkwitów i upadków imperiów. Fala, która nadchodzi tym razem, zmieni wszystko. Wzburzenie powierzchni. Algorytmy samodzielnie zaczynają grać w gry i układać przynoszące zwycięstwo nowe strategie. W 2016 roku pierwszy raz program AI pokonał człowieka w go. Powstanie fali. W roku 2022 pojawia się przełomowy Chat GPT, drukarki 3D drukują elementy, z których buduje się domy, autonomiczne kombajny i traktory przejmują opiekę nad uprawami, rozwijają się techniki zaprogramowanego odmładzania. Tsunami. Technologia deepfake pozwala na sianie chaosu na niespotykaną skalę, powstaje inteligentna broń, państwa wykorzystują systemy rozpoznawania twarzy do zwiększania nadzoru nad obywatelami. W Chinach rodzą się pierwsze dzieci ze zmodyfikowanym DNA. Dzięki inżynierii genetycznej możliwe staje się eliminowanie szkodliwych dla człowieka gatunków. AI dostaje możliwość manipulowania życiem. Mustafa Suleyman jako współzałożyciel pionierskiej firmy DeepMind zajmującej się rozwijaniem sztucznej inteligencji znalazł się w samym centrum trwającej obecnie rewolucji. W swojej przełomowej książce pokazuje, że AI w której pokładamy tyle nadziei może stać się bronią obosieczną. Mustafa Suleyman współzałożyciel i dyrektor generalny firmy Inflection AI, a wcześniej współzałożyciel DeepMind Technologies, pioniera w dziedzinie tworzenia sztucznej inteligencji (obecnie będącego częścią Google). Jego zaangażowanie w rozwój etycznych zastosowań AI przyczyniło się do rewolucji w dziedzinie uczenia maszynowego i stanowi fundament dla tworzenia nowych standardów oraz kierunków w rozwoju technologii przyszłości. Michael Bhaskar brytyjski pisarz i wydawca, autor kilku książek, w tym The Content Machine i Human Frontiers. Fascynująca, świetnie napisana i ważna książka Yuval Noah Harari Lektura obowiązkowa Daniel Kahneman Mustafa Suleyman zadaje w tej książce najważniejsze pytanie naszych czasów: czy człowiek jest w stanie zarządzać postępem technologicznym, czy może jest jego niewolnikiem? Sulejman stawia na człowieka. Warto poznać jego argumenty nie znam silniejszych. Myślę wszakże, że i te okażą się za słabe i że górą ostatecznie będzie technologia. Kto ma rację? Przeczytajcie i osądźcie. Jacek Dukaj, pisarz, eseista, krytyk Mustafa Suleyman w swojej pasjonującej książce porównuje falę AI do mitologicznych potopów i zapowiada, że tak jak one AI będzie początkiem nowej ery w dziejach ludzkości. Suleyman nie stawia łatwych diagnoz, za to wskazuje na wiele kierunków, w których mogą się potoczyć nasze losy. Możemy rozwiązać zagadkę wszechświata albo doprowadzić do jego zagłady. Chcecie lepiej zrozumieć zmiany, jakie czekają nas w związku z rozwojem AI, to zamiast budować arkę, przeczytajcie tę książkę! Sylwia Czubkowska dziennikarka, współautorka podcastu Techstorie w TOK FM Książka, która zapewnia solidny wstrząs intelektualny. Suleyman, pioniersko rozwijający AI wraz ze swoim zespołem, rzuca światło na dwie strony tej technologii: potęgę, którą obiecuje, i zagrożenia, jakie skrywa. Najbardziej uderza to, jak Suleyman równoważy naukową precyzję i jasność przekazu ta książka napisana jest z pasją i głębokim zrozumieniem tematu. W dobie, kiedy dominujący w mediach masowych przekaz na temat AI to głównie radykalne formy straszenia lub zachwycania się tą technologią, ta książka ma naprawdę wielka wartość. Aleksandra Przegalińska naukowczyni, badaczka AI

Najwięksi polscy zbrodniarze

Paweł Szlachetko

Mroczny true crime o najbrutalniejszych polskich zbrodniarzach PRL-u. Od krwawych napadów na banki, przez ciemne zaułki narkotykowego podziemia, aż po morderstwa z zimną krwią, autor analizuje zbrodnie, które wstrząsnęły powojenną Polską. Przenosząc czytelnika w miejsca zbrodni, umożliwia zrozumienie modus operandi morderców oraz sposobu rozumowania śledczych. Idealna dla słuchaczy Kryminatorium i fanów Mindhunter!

Najwięksi zbrodniarze II wojny światowej

Giancarlo Villa, Luigi Romolo Carrino, Fiammetta Bianchi,...

Przerażające jak niepozorna bywa geneza wielkiego zła. Uzdolniony dowódca, pracowity minister czy sumienny wykonawca rozkazów architektów potęgi Trzeciej Rzeszy łączy jedno: skutecznie wywiązują się ze swoich zadań. W ich biografiach zawodowy profesjonalizm niepostrzeżenie przechodzi we współodpowiedzialność za ludobójstwo. Historie zebrane w tej książce pokazują, że wcale nie trzeba być bestią, by dopuścić się bestialstwa. Zbiór składa się z następujących utworów: Hitler, Goebbels, kulawy diabeł, Himmler biurokrata od eksterminacji, Heydrich, Mengele anioł śmierci, Goering, Amon austriacki rzeźnik, Albert Speer. Architekt diabła, Rommel, Irma Grese, Rudolf Hess, Eichmann. Kompilacja utworów uznanych autorów i autorek non fiction, takich jak: Giancarlo Villa, Luigi Romolo Carrino, Fiammetta Bianchi, Giusy Bausilio, Mario Tancredi oraz Lucas Pavetto.

Największe skandale w świecie filmu

Przemysław Słowiński

Świat kina - pełen blasku i ogromnych pieniędzy - nierzadko przyciąga silne osobowości, które za wszelką cenę pragną zaspokoić zawodowe oraz prywatne ambicje. Z tego powodu czerwone dywany, gustowne garnitury i piękne suknie często mają odwracać uwagę postronnych obserwatorów od afer obyczajowych, głośnych przestępstw czy narkotykowych orgii. Przemysław Słowiński w sposób barwny i bezkompromisowy opowiada o mrocznej stronie fabryki snów. Autor zagląda za kulisy wielkiego kina, by ukazać moralny upadek gwiazd uwielbianych przez rzeszę fanów na całym świecie. Przedstawione w książce historie dowodzą, że branża filmowa jest miejscem, w którym władza, pieniądze, a także sława niejednokrotnie determinują ludzkie wybory. Wśród opisywanych postaci pojawiają się Roman Polański, Harvey Weinstein czy Johnny Depp. Ich historie unaoczniają, jak cienka bywa granica między prawdą, manipulacją a tanią sensacją.

Nanga Dream

Mariusz Sepioło

Miał swoje fazy: muzyka, używki, wreszcie góry. Jedna była najważniejsza, nazywa się Nanga Parbat. Chciał zdobyć ją zimą jako pierwszy. W 2017 zmierzyli się siódmy raz. Mówili o nim: punk, hipis, outsider. Chodził własnymi ścieżkami. Na wsi, gdzie się wychowywał, nauczył się, czym jest wolność. Potem szukał jej w mieście między blokami, w grupie chłopaków w kapturach. Odnalazł ją w Indiach, potem w podróżach i adrenalinie. Dom miał tam, gdzie właśnie był: w Polsce, w Irlandii, w Pakistanie, w busie, w namiocie na stokach ośmiotysięcznika. W realizacji himalajskich celów nie wspierali go wielcy sponsorzy ani środowisko wysokogórskie. Mimo to walczył o swoje marzenia, a pomagała mu cała Polska. Tomek Mackiewicz Czapa, Czapkins, Wegeta był człowiekiem wymykającym się schematom. Książka o nim to nie tylko relacja z podróży po miejscach, do których trafiał. To także zapis rozmów z tymi, którzy pojawiali się w jego życiu na chwilę albo na dłużej, z rodziną i przyjaciółmi. Oni również, tak jak Tomek, są wyjątkowi. Jako pierwsi otrzymywali sygnały, że dzieje się z nim coś złego. Akcję ratunkową, w której brali udział wspinacze spod K2, śledziła cała Polska. Książka po raz pierwszy odsłania jej kulisy z perspektywy bliskich Mackiewiczowi osób.

Neurochirurdzy. Sekrety polskich wszechmogących

Marianna Fijewska

Książka Marianny Fijewskiej "Neurochirurdzy. Sekrety polskich wszechmogących" Neurochirurdzy. Mówi się o nich, że są bogami, wszechmogącymi, dla których ludzki mózg nie jest tajemnicą. Ich zawód uznaje się za jedną z najtrudniejszych specjalizacji medycznych, pracę na styku nauki i wiary. Kim są ludzie wykonujący jeden z najtrudniejszych i najbardziej elitarnych zawodów w Polsce? Dlaczego decydują na to, że do końca życia będą trzymać w dłoniach odpowiedzialność za ludzkie życia? Co ich motywuje, jakimi są ludźmi, czy chorują na znieczulicę? Jak zmieniają życie swoich pacjentów? W książce znajdzie się . opowieść o panu Darku, pierwszym człowieku na świecie, który dzięki eksperymentalnej operacji wstał z wózka mimo całkowitego przerwania rdzenia kręgowego po ataku nożownika. Historia Zary, sześcioletniej dziewczynki, która w wyniku postrzelenia podczas wojny w Afganistanie przestała chodzić, a dzięki pomocy polskich lekarzy odzyskała zdrowie, czy Fundacji Alcor zajmującej się krioprezerwacją zamrażaniem ciał lub tylko mózgów swoich klientów, którzy chcą wrócić do świata żywych, gdy będzie już to możliwe. Autorka bestsellerowych Tajemnic pielęgniarek, Trudnego przypadku i Policjantek, która od kilku lat nie boi się iść pod prąd i zadawać trudnych pytań, tym razem wchodzi w środowisko neurochirurgów i ich pacjentów. Neurochirurdzy. Sekrety polskich wszechmogących to wciągający, poruszający reportaż o lekarzach i ich pacjentach. To również opowieść o lękach, adrenalinie, odzyskanych i straconych nadziejach, cudach medycyny, a także patologiach systemu. "Neurochirurdzy. Sekrety polskich wszechmogących" - książka Fijewskiej Marianna Fijewska dziennikarka i reportażystka. Autorka bestsellerowych Tajemnic pielęgniarek, Trudnego przypadku i Policjantek.