Historia i archeologia
Wyprawy krzyżowe. Zderzenie dwóch światów
Marcin Sałański
Wyprawy krzyżowe są niezwykłym elementem dziejów Europy i świata. Są fenomenem swoich czasów, o tyle ciekawszym, że jego ideologiczne zręby pozostały żywe w kulturze Zachodu także w późniejszych czasach. Na dobrą sprawę przetrwały one do dziś w wersji przetworzonej przez historyczne uwarunkowania. Liczony na setki lat religijny konflikt pomiędzy chrześcijańskim Zachodem a muzułmańskim Wschodem stał się z czasem konfliktem o znacznie szerszym znaczeniu. Walka, którą oficjalnie rozpoczęło wezwanie papieża Urbana w Clermont w 1095 r. przetrwała w świadomości ludzi jako starcie dwóch odrębnych cywilizacji. Cywilizacji o różnych mechanizmach kształtowania się struktur społecznych, kulturalnych i politycznych. Także bohaterowie krucjat stali się w mentalności ludzi Wschodu i Zachodu czymś więcej. Krzyżowiec był bowiem bohaterem – męczennikiem, który opuszczał bezpieczne domostwo i narażał własne życie dla Chrystusa. Na fakt, że krzyżowiec czy pielgrzym był w społeczeństwie średniowiecznej Europy jednostką – kategorią społeczną – odrębną od innych ludzi, zwracał uwagę już wybitny historyk Jacques Le Goff. Także dżihadysta, obrońca wiary w kulturze islamu, urastał do rangi znacznie wyższej niż zwykły poddany muzułmańskich władców. Ta świadomość unikalnej wartości świętego wojownika przetrwała do dziś. O ile kultura Zachodu nie chełpi się już swoimi krzyżowcami, o tyle fundamentaliści muzułmańscy dalej gloryfikują swoich męczenników i postrzegają relacje Wschodu z Zachodem na płaszczyźnie rywalizacji z europejskimi i amerykańskimi „krzyżowcami”. Czy wielowiekowy konflikt, który położył fundament pod dzisiejszy antagonizm miał swój początek właśnie w 1095 r.? Czy walka krzyżowców rzekomo w obronie grodu Chrystusa zawsze była walką religijną? Czy krucjaty są zjawiskiem dobrze nam znanym i nieskrywającym już żadnych tajemnic? Na powyższe pytania postara się odpowiedzieć ta właśnie publikacja oddawana w Twoje ręce.
Sebastian Adamkiewicz
Redakcja portalu Histmag.org zaprasza Państwa do posłuchania kolejnego audiobooka przygotowanego z myślą o popularyzacji dziejów naszego kraju. Sebastian Adamkiewicz przedstawia w nim barwną mozaikę problemów i zjawisk, odgrywających pierwszoplanową rolę w staropolskiej Rzeczpospolitej. Publikacja podzielona jest na dwie części. W pierwszej, usłyszą Państwo pięć przekrojowych szkiców poświęconych problemom z jakim mierzyli się nasi przodkowie. Edukacja, kłótnie o „właściwe” pochodzenie, wykluczeni, burzliwe spory o politykę zagraniczną i ustrój wewnętrzny – to wszystko rzeczy, którymi żyjemy współcześnie nad Wisłą. Jak się okazuje, tradycja mierzenia się z tymi zagadnieniami jest znacznie dłuższa niż może się wydawać na pierwszy rzut oka. Druga część publikacji opowiada o fundamentach ustrojowych Rzeczpospolitej: zasadach elekcji królewskich, quasi-konstytucji jaką były artykuły henrykowskie oraz o pierwszej polskiej konstytucji uchwalonej w maju 1791 roku. Jakie były okoliczności rozwoju ustroju staropolskiej Rzeczpospolitej? Czy magnateria odegrała jednoznacznie złą rolę w historii naszego kraju? Na czym rzeczywiście polegała „złota wolność” szlachecka? Oto tylko niektóre z pytań, na jakie odpowiada autor. Serdecznie zapraszamy do tego, żeby zrozumieć Rzeczpospolitą. Warto przynajmniej spróbować.
Katarzyna Frankowska
Miłość, magia i mroczne rytuały naszych przodków Jak dawniej zdobywano miłość, zawierano małżeństwa i wpływano na los za pomocą zaklęć, rytuałów, ziół i amuletów? I najważniejsze - co z tego przetrwało do naszych czasów? Ta książka odsłania fascynujący świat dawnych wierzeń i obrzędów - pełen namiętności, tajemnic i ukrytej symboliki - których korzenie wyrastają z uniwersalnych ludzkich pragnień: miłości, bezpieczeństwa i kontroli nad losem. To także opowieść o kobiecej wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie - o sposobach radzenia sobie z miłością, pożądaniem, lękiem oraz losem w świecie rządzonym przez surowe zasady, oparte na patriarchacie i kościelnych nakazach moralnych. Magia, która miała moc zmieniać życie. Historie, które wciąż rezonują. "Życie seksualne chłopów to odważne i wnikliwe spojrzenie na intymność dawnej wsi. Katarzyna Frankowska pokazuje świat, w którym seksualność stanowiła naturalny element codzienności, nierozerwalnie spleciony z pracą, magią i rytuałem, podważając liczne stereotypy dotyczące ludowej obyczajowości" dr Anna Karczewska, badaczka historii czytelnictwa chłopów w XIX wieku Katarzyna Frankowska - od 2018 roku autorka bloga Babskie Gusła, propagatorka wiedzy o dawnej kulturze i folklorze, pasjonatka fotografii, od niedawna właścicielka wspaniałego bernardyna.