Literatura faktu
Elżbieta Cherezińska
Etka Daum przez 1653 dni była sekretarką Chaima Rumkowskiego. Zza swojego biurka, tuż przed drzwiami jego gabinetu, obserwowała powstanie, rozkwit i upadek najdziwniejszego żydowskiego państwa w niemieckim Kraju Warty. Kreśliła portret jego twórcy, przełożonego Judenratu w getcie łódzkim, Chaima Mordechaja Rumkowskiego. Jednocześnie ukazywała obraz skomplikowanych relacji między żydowską a niemiecką administracją getta i walki o władzę wśród tamtejszych elit. Getto łódzkie zlikwidowano dopiero w sierpniu 1944 roku, gdy Sowieci od dawna stali na linii Wisły. To sprawiło, iż spośród jego mieszkańców ocalało o wiele więcej Żydów niż z każdego innego getta na terenie Polski. Na czym polegała tajemnica łódzkiego getta? Kim naprawdę był król Chaim? Możemy dzisiaj dyskutować, rozważać i zadawać retoryczne pytania: czy gdyby sprzeciwił się Niemcom, gdyby nie zgodził się na podpisywanie list deportacyjnych, gdyby własnymi rękami nie wysyłał ludzi, czy byłoby inaczej? Los pozostałych gett każe powątpiewać. Gdyby Rumkowski nie zginął w Auschwitz, stanąłby po wojnie przed sądem. Sądziliby go jego współcześni, ludzie którzy przeżyli wojnę i uniknęli śmierci. Jaki wyrok wydaliby na Chaima Rumkowskiego? Co z jego życia świadczyłoby za nim, a co przeciwko? Czy to się da rozdzielić? Ze wstępu Szewacha Weissa.
Smedley D. Butler
Ta książka otworzy Ci oczy i wbije nóż w serce. - Jon Rappoport, amerykański reporter śledczy nominowany do nagrody Pulitzera Smedley D. Butler zaciągnął się do amerykańskiej piechoty morskiej w 1898 roku. Po awansie na generała dywizji w 1931 r. został niemalże postawiony przed sądem wojennym. Przeszedł na emeryturę. Wstąpił do Ligi Przeciwko Wojnie i Faszyzmowi. Napisał książkę War is a Racket! (ang. Wojna to Przekręt!). Oto fragment przemówienia, które wygłosił w 1933 roku. Przedstawia on wyjątkową perspektywę lojalnego żołnierza, który widzi w wojnie coś więcej niż tylko podejście nacjonalistyczne czy patriotyczne: Nie poszedłbym ponownie na wojnę, jak to już czyniłem, by chronić jakąś marną inwestycję bankierów. (...) W 1914 roku pomogłem uczynić Meksyk, a zwłaszcza Tampico, miejscem bezpiecznym dla amerykańskich interesów naftowych. Pomogłem uczynić Hawaje i Kubę przyzwoitymi miejscami do gromadzenia dochodów przez chłopców z National City Bank. Pomogłem stłamsić pół tuzina republik środkowoamerykańskich dla korzyści Wall Street. Historia tego przekrętu jest długa. Pomogłem oczyścić Nikaraguę dla międzynarodowego domu bankowego Brown Brothers w latach 1909-1912. W 1916 roku otworzyłem Republikę Dominikańską dla amerykańskich interesów cukrowych. W Chinach pomogłem dopilnować, aby Standard Oil działał bez przeszkód. W tych latach miałem, jak mawiają chłopcy z zaplecza, "niezły ubaw". Zostałem nagrodzony odznaczeniami, medalami i awansami. Patrząc na to z perspektywy czasu, mam wrażenie, że mogłem dać Alowi Capone kilka wskazówek. Jego największym dokonaniem było prowadzenie swojej szajki w trzech okręgach. Ja działałem na trzech kontynentach. - Smedley D. Butler Generał dywizji, United States Marines (w stanie spoczynku, 1935 rok) Poniżej fragment książki: Wojna to przekręt. Zawsze tak było. Jest prawdopodobnie najstarszym, najbardziej dochodowym i z pewnością najokrutniejszym przekrętem. Jedynym, który ma zasięg międzynarodowy. Jedynym, w czasie trwania którego, zyski liczone są w dolarach, a straty w ludziach. Cały ten przekręt najlepiej opisać, jak sądzę, jako coś, co nie jest tym, czym wydaje się być, w opinii większości ludzi. Tylko niewielka grupa "wewnątrz" wie, o co w tym wszystkim chodzi. Wojna jest prowadzona dla dobra nielicznych, kosztem bardzo wielu. Na wojnie tylko kilka osób zbija ogromne fortuny... Gdyby Polska była dziś suwerennym krajem, ta pozycja stanowiłaby podstawę kanonu lektur obowiązkowych.
Wojownicy o szklanych oczach. W poszukiwaniu Nowej Turcji
Agnieszka Rostkowska
Naprawdę napiszesz, dlaczego popieramy Erdoana? W Europie publikujecie tylko głosy szkalujące naszego prezydenta. To będzie twoja ostatnia książka ostrzega Recep Tayyip. Zbieżność imion z prezydentem nie jest przypadkowa, nadali mu je rodzice, by pamiętał, kogo ma popierać. Po drugiej stronie tureckiej barykady stoi Cem. Za demonstrowanie w obronie parku oskarżono go o próbę obalenia rządu. Mówi, że po Turcji niesie się wiatr, który jeszcze zawieje rządzącym w twarz. On i jemu podobni czekają na ten dzień z utęsknieniem. Agnieszka Rostkowska, korespondentka polskich mediów w Turcji, rusza w drogę, by opisać zmiany zachodzące nad Bosforem. Portretuje mieszkańców Nowej Turcji, zarówno tych, którzy oddychają w niej pełną piersią, jak i tych, którzy duszą się od gazu łzawiącego. Wyjaśnia, co kryje się za spektakularną przebudową Stambułu, i docieka, dlaczego na południowy wschód kraju wciąż powracają czołgi. Tak powstał uniwersalny reportaż o tym, że nadzieja i wolność nigdy nie giną tylko zmieniają miejsce zamieszkania.
Wpół do starości. Refleksje o drugiej połowie życia
Marzena Rudnicka
Życie na każdym swoim etapie jest pełne, ponieważ trwa. I staje się tym pełniejsze, im trwa dłużej, choć współczesny świat postrzega temat starości jako mało atrakcyjny. Marzena Rudnicka, jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich ekspertek w obszarze starzenia się społeczeństwa, oddaje w nasze ręce książkę, która łączy wieloletnią praktykę z osobistym doświadczeniem. To krótkie, nasycone i angażujące emocjonalnie teksty, które zachęcają do odważnego spojrzenia na kolejne etapy życia ze zrozumieniem i uważnością. Autentyzm tego przekazu z czułością oswaja wiek, a także zmiany i nowe role, które niesie upływający czas. Może stanowić punkt wyjścia do przemyśleń i międzypokoleniowych rozmów o starzeniu się oraz świadomości budowania dobrego życia bez barier wieku.
Kristoffer Lind
Członkowie Wrót Niebios żyli w ukryciu przed światem. Do czasu. Pewnego wiosennego dnia policja otrzymała anonimowe zgłoszenie o dziwnym znalezisku. Funkcjonariusze, którzy zjawili się pod wskazanym adresem w San Diego, odnaleźli trzydzieści dziewięć ciał. Wszyscy zmarli mają na sobie czarne sneakersy firmy Nike i są nakryci fioletowymi kocami… Wrota Niebios to niewielka fanatyczna sekta łącząca elementy chrześcijaństwa, science fiction oraz ufologii. Ważną inspirację dla członków sekty stanowi również serial telewizyjny Star Trek. Z pozoru organizacja wydaje się nieszkodliwa, ale to wyłącznie złudne wrażenie. Seria „Potęga kultu” przybliża historię najosobliwszych i najbrutalniejszych sekt w historii. W poszczególnych odcinkach dowiecie się między innymi o religijnych wspólnotach wierzących w UFO czy dziwnych rytuałach okultystycznych. Niemniej, jedna rzecz pozostaje niezmienna: na czele każdego kultu stoi charyzmatyczny przewodnik, który potrafi przyciągać do siebie rzeszę wyznawców. Kim byli ci przywódcy? Czym się kierowali? Jak to możliwe, że zawładnęli umysłami zwykłych ludzi?
Lanckorońska Karolina
Niezwykłe świadectwo odwagi i patriotyzmu. Doskonały portret kobiety silnej i imponującej swą bezkompromisową postawą wobec zła. Karolina Lanckorońska (18982002) o swoich dramatycznych i heroicznych losach z okresu II wojny światowej opowiedziała we Wspomnieniach wojennych. Zaczynają się one z chwilą zajęcia Lwowa przez wojska radzieckie w 1939 roku, a kończą zwolnieniem z obozu koncentracyjnego w Ravensbrück w kwietniu 1945. Pokazują niezwykłą osobowość autorki, jej temperament, zaradność, lwią odwagę i umiejętność działania w ekstremalnych sytuacjach. Autorka była ostatnią przedstawicielką znakomitego rodu Lanckorońskich z Brzezia. Jako jedyna dziedziczka gromadzonej w XIX i XX wieku kolekcji w 1994 roku przekazała rodakom niezwykły dar dzieła sztuki, których wartość artystyczna i historyczna nie ma sobie równej w Polsce.
Marek Sekielski
Dziesięć spotkań, dziesięć mocnych i ważnych historii. Rozmowy Marka Sekielskiego z kobietami współuzależnionymi: szczere, bez zahamowań, bez cenzury. Sekielski oddaje głos żonom, partnerkom i córkom osób uzależnionych. Kobietom, o których mało kto pamięta. A przecież one też chorują, też potrzebują zrozumienia, wsparcia i leczenia. Ja, Marek, alkoholik, świadomy krzywd, które wyrządziłem swoim bliskim, chcę zostawić słowo do moich kolegów od kieliszka. To nie jest książka tylko dla ludzi, którzy nam towarzyszą to też książka dla nas, alkoholików. Pokazuje, jak nasze picie wpływa na tych, którzy nas kochają. Może pomóc nam zrozumieć, dlaczego czasem tak trudno jest im nas wspierać. To w pewnym sensie klucz do tego, co naprawdę dzieje się w ich głowach. Polecam, bo warto wiedzieć, co się tam kryje. Marek Sekielski Marek Sekielski producent i dziennikarz telewizyjny, związany z mediami od 20 lat. Rozpoczynał karierę przy programie Marcina Wrony Pod napięciem w TVN, współpracował z Telewizyjną Agencją Informacyjną, współtworzył poranne pasmo w TVN24, program Teraz my! dla TVN, przez siedem lat był producentem Faktów TVN, a następnie programu Po prostu w TVP 1. Ma na koncie współpracę producencką przy Teorii spisku dla Fokus TV oraz Teraz ja! dla Nowa TV. Nadzorował produkcję dokumentu Tylko nie mów nikomu, za który dostał m.in. Orła i Telekamerę, oraz Zabawy w chowanego. W 2021 roku wspólnie z Arturem Nowakiem wydał książkę Ogarnij się, czyli jak wychodziliśmy z szamba, w 2023 roku wraz z Małgorzatą Serafin Jest OK. To dlaczego nie chcę żyć?, a w 2024 roku ukazał się jego tom rozmów Polska na odwyku. Na YouTubie prowadzi podcast Sekielski o nałogach.
Miłosław Czarnecki
Odkryj mroczną stronę pracy polskiej policji i sekrety śledczych Fascynująca i wciągająca książka z gatunku true crime, która przenosi czytelnika prosto do serca pracy jednej z komend wojewódzkich policji. Oparta na autentycznych relacjach oficerów, prezentuje nam 26 opowiadań o seryjnych i pojedynczych zabójstwach dokonanych na przestrzeni ostatnich 30 lat. Te bezpośrednie i prawdziwe historie tworzą mroczny obraz przestępczego świata. Autor otwiera przed nami kulisy prowadzenia dochodzeń kryminalnych poprzez szczegółowe analizy poszukiwań dowodów, metod przesłuchań stosowanych przez doświadczonych detektywów oraz wykorzystania ludzkiej intuicji. Opowiada o sprawach które wstrząsnęły mediami, ale także o tych, które zostały zapomniane lub przemilczane. Nie znajdziemy tu epatowania sensacją ani niepotrzebnego potęgowania emocji. Drastyczne sceny są precyzyjnie zarysowane tylko tam gdzie to konieczne dla pełnego zobrazowania charakteru zdarzeń i emocji osób w nich występujących. Wydarzenia opisane w opowiadaniach są bez wyjątku autentyczne i wszystkie opisane działania mają swoje pokrycie w rzeczywistości. Stąd też w narracji przyjęto zasadę anonimowości czasu, miejsca i osób w nich występujących. Miłosław Czarnecki autor zbioru opowiadań true crime pod tytułem Wydział.