Literatura piękna

Królewska wysokość

Thomas Mann

...Ustaliłem tytuł Królewska Wysokość dla nowej książki, którą od lat już pragnąłem napisać. Występują w niej: książę, miliarder, szofer, rasowy pies, obłąkana hrabina, romantyczny nauczyciel i osobliwego rodzaju księżniczka - co w sumie budzi, oczywiście, ciekawość. Mnie samemu wydaje się to wszystko czasem tak nowe i piękne, że śmieję się w duchu - a czasem znów tak niedorzeczne, że kładę się na kanapie i zdaje mi się, że umieram... Tomasz Mann Przepiękna, wręcz baśniowa przypowieść o królewskim synu, którego najważniejszym zadaniem jest być. Istnieć wysoko, w niedostępnych pałacach, w nieskazitelnej postawie i się podobać. Tak przecież żył jego ojciec i dziad. Tymczasem zmieniają się czasy, a kraj biednieje...

Królewskie sny

Józef Hen

Czy my właściwie lubimy tego Jagiełłę? Tak, tak, bitwa pod Grunwaldem, królowa Jadwiga... Ale jaki był, jaki miał charakter, czy kochał i jak, swoje cztery żony? Czy dla tej ostatniej, księżniczki Holszańskiej, która miała zaledwie 17 lat, gdy on ukończył już 70, to była gehenna, czy też udało jej się go choćby polubić? Czy go zdradziła z panem Hińczą, czy to tylko brudny spisek zazdrośników i księcia Witolda, który do końca życia żałował, że oddał ze swojego dworu w Wilnie do Krakowa tę cudowną dziewczynę. Wspaniała powieść Józefa Hena - wielkiego mistrza kreowania nastroju, smakowania epoki, od drobiazgów dnia codziennego po wielką politykę. Jakże to się cudownie czyta!

Królik stepowy

Bartosz M. Wrona

Zbiór dziesięciu opowiadań. Tytułowe opowiadanie "Królik stepowy" i kolejne "Insider" zdobyły pierwszą nagrodę w Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Marka Hłaski w Chorzowie. Z pozoru lekka, bo przesycona humorem i autoironią narratora proza zebrana w "Króliku stepowym" jest przejmującym zapisem wrażliwości autora oraz jego fascynacji mroczną stroną człowieczeństwa. [Anna Synoradzka] Pewien niemiecki lekarz stwierdził, iż prawdziwy pisarz więcej wnosi do psychopatologii, niż tysiąc uczonych. Czy psychiatra oddający się pisarstwu jest dla literatury równie cenny? Odpowiedzią na te wątpliwości jest "Królik stepowy" - bilet do magicznego teatru wyobraźni Bartosza M. Wrony. Wstęp nie tylko dla obłąkanych. [Agnieszka Krysińska, Kwartalnik Kulturalny Opcje] Podobnie jak kiedyś wilk, teraz stepuje królik - nie ustępując mu w niczym. [Maciej Melecki] Debiutancka książka Wrony składa się z dziesięciu opowiadań. W zbiór ten wcinają się cztery zapisy pamiętnikarskie, odpowiednio z lat 1995, 1996, 1997 i 1998. Autobiograficzny bohater owego pamiętnika skonfrontowany został z figurą sobowtórową, która w sposób tyleż nieunikniony, co dość nachalny wylania się z lektury dziesięciu opowiadań podstawowego korpusu. W gruncie rzeczy "Królik stepowy" ma jednego, nadrzędnego bohatera. Bo też bez względu na to, kim są bohaterowie poszczególnych narracji (nauczyciel, urzędnik, lekarz), ich los wydaje się jednaki: dwudziestokilkuletni nieudacznicy, którzy za nic nie mogą ułożyć sobie stosunków ze światem, za to boleśnie odczuwają, jak czas przelatuje im przez palce, a prowincjonalne miasteczko oraz drobnomieszczańskie środowisko, z którego wyrośli, proponuje tylko jedno - miałką egzystencję, tzw. małą stabilizację, czyli płodzenie dzieci i dorabianie się oraz, jakże drobne, radości. Oczywiście na bunt sił nie mają, cały ich sprzeciw to raptem odrobina taniego cynizmu, ten jednak w najmniejszym stopniu konformizmu nie tłumaczy. Ale jest coś w opowiadaniach Wrony, co wydobywa te, bądźmy przez chwilę szczerzy - duperelne historyjki z kontekstu obyczajowego i lokuje w zupełnie innej przestrzeni znaczeń. To żywioł metaliteracki. Jednocześnie ów żywioł decyduje o tym, że bohaterowie poszczególnych opowieści tworzą coś w rodzaju galerii masek, pod którymi, rzecz jasna, skrywa się podmiot tego pisarstwa. [Dariusz Nowacki, Kwartalnik Kulturalny Opcje] Nota: przytoczone powyżej opinie są cytowane we fragmentach i zostały poddane redakcji. Pierwsze, drukowane wydanie tej książki ukazało się w roku 1999 nakładem Instytutu Mikołowskiego. Z okazji jej obecnego, cyfrowego wznowienia (rok 2023) Bartosz M. Wrona przekazał wydawcy następujący tekst: Gdy byłem bardzo młodym chłopakiem moja mama zapisała mnie na lekcje angielskiego do mamy Rafała Wojaczka. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich poetów nie żył już wtedy od kilku lat, po popełnieniu samobójstwa. Gdy przychodziliśmy wraz kolegą do mieszkania na pierwszym piętrze mikołowskiej kamienicy, pan Wojaczek, tata Rafała, starszy, dystyngowany pan z siwym, krótko przystrzyżonym wąsem zawsze zwracał się do nas per "króliczki". Może dlatego, że marszczyliśmy nosy, a może dlatego, że obaj mieliśmy jakieś takie śmieszne czapki, albo może z takiego powodu, że dla tego bardzo wysokiego mężczyzny byliśmy jakimiś małymi, ruchliwymi zwierzakami pałętającymi mu się pod nogami w przedpokoju, w którym miał już nigdy nie przywitać swojego najmłodszego syna? "Króliczki przyszły" obwieszczał pan Wojaczek pani Wojaczkowej, a ja nie miałem najmniejszego pojęcia, że kilkanaście lat później, w tym samym mieszkaniu, ale przekształconym w Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka, będę promował moją pierwszą książkę. "Królik stepowy" to zbiór opowiadań i fragmenty dziennika. Zapis młodzieńczych poszukiwań własnej drogi do dorosłości, drogi do życia, ścieżki do szczęścia. Jak chyba bardzo trafnie zauważył profesor Marek Pytasz - metaliteratura. Metaliteratura, która analogicznie do metafizyki, jest zatem tym, czym należy się zająć po opisaniu wszystkiego, co tylko można, trzeba lub chce się opisać. Po wydaniu "Królika", którego tytuł, a mam nadzieję, że także i treść, nawiązuje oczywiście do genialnego "Wilka stepowego" Hermana Hesse, wyjechałem z Mikołowa, zająłem się prawie wyłącznie praktykowaniem psychiatrii i psychoterapii i na długi czas przestałem twórczo pisać. Dopiero po kilkunastu latach od debiutu wydałem kolejną, zupełnie inną książkę, a potem kolejną i następne. Mama Wojaczka uczyła mnie odmiany "to be", tata Wojaczka nazywał mnie "królikiem". Poezja Rafała, młodego chłopaka, który zdecydował się "not to be", gdy miał zaledwie dwadzieścia kilka lat ukształtowała moją wrażliwość i prawdopodobnie pobrzmiewa gdzieś w mojej prozie do dziś. Nie wiem czy i jak obronią się te teksty, wydawane ponownie po tylu latach, ale mam nadzieję, że staną się dla Czytelników źródłem refleksji nie tylko nad dorastaniem, kształtowaniem swojej tożsamości, odkrywaniem swoich możliwości, ale także dobrą zabawą i dostarczą różnorodnej przyjemności płynącej z lektury. Projekt okładki: Karolina Lubaszko.

Królowa Elżbieta I książę Essex. Historia niemoralna

Lytton Strachey

Anglia targana konfliktami religijnymi po śmierci Henryka VIII. Siłą wewnętrznych spisków i niechęci do katolików, Maria Stuart zostaje pozbawiona korony. Na tron wstępuje Elżbieta, córka matki która została ścięta przez ojca. Nie decyduje się na małżeństwo, "...nie jest mi to do niczego potrzebne..."- powtarza przez 20 lat. Jej płomienny związek z Robertem Dudleyem kończy się wraz z jego śmiercią w 1588r. Wspaniały, dramatyczny i jakże romantyczny zapis uczuć, myśli i czynów dwojga kochanków Elżbiety I Tudor i Hrabiego Essex. Biografia napisana z kunsztem, wiedzą i głęboką znajomością realiów i historycznych symboli - bo pisana przecież przez członka elitarnej Bloomsbury group.

Krystyna córka Lavransa (#1). Krystyna córka Lavransa. Wianek

Sigrid Undset

Trylogia Krystyna, córka Lavransa napisana przez Sigrid Undset laureatkę literackiej Nagrody Nobla za wspaniałe opisy życia w średniowiecznej Skandynawii. Przenieśmy się do średniowiecznej Norwegii, by wśród niesamowitych krajobrazów i szemrzących w dolinach potoków poznać mierzącą się z moralnymi dylematami bohaterkę, jej losy i przeżycia odarte z wszelkich pozorów. Wianekto pierwszy tom, opowiadający o Krystynie, oddanej córce norweskiego szlachcica. Poznajemy ją, gdy jest dzieckiem, widzimy jak dojrzewa. Towarzyszymy jej, gdy poszukując szczerej i szlachetnej miłości i zakochuje się bez pamięci, dokonując wyborów prowadzących do dramatycznych przełomów w jej życiu. Czy w czasach, gdy obyczaje, tradycje i oczekiwania rodziny, wyznaczają kierunek w jakim powinno podążać życie kobiety, możliwa była namiętna i głęboka miłość? Jak wielką siłę i determinację, musi odnaleźć w sobie kobieta postępująca wbrew wpojonym przez rodzinę zasadom? CYTAT: Chcę ci tedy rzec, córko, byś dobrze baczyła, jak Bóg wszystko tu w dolinie obrócił dla dobra ludzi. Niewielkie tu padają deszcze, ale dał On wam wodę z gór, byście ją kierowali na wasze pola, a rosa co noc odświeża łąki i rolę. Dziękuj Bogu za dobre dary, które ci dał, i nie skarż się, jeżeli sądzisz, że ci czegoś brak. Masz piękne, jasne włosy, nie martw się tym, że nie są kędzierzawe. Czyś nie słyszała o owej kobiecie, która płakała, bo miała tylko mały kawałek słoniny dla swych siedmiorga głodnych dzieci na ucztę wigilijną? Święty Olaf przejeżdżał właśnie tamtędy; położył rękę na misie i prosił Boga, by nakarmił biedne robaki. Ale gdy wdowa ujrzała, że na stole leży ubity wieprzak, zaczęła płakać, bo nie posiadała dość garnków i mis.

Księga sióstr

Amélie Nothomb

Zaskakująca i wzruszająca historia rodzinna pełna podziwu, zazdrości, niechęci, i... rocka, którego wielbicielką jest Amelie Nothomb. To wspaniała opowieść o bezwarunkowej i nieoczywistej miłości sióstr, z wątkiem autobiograficznym. Świat widziany oczami "małej zgaszonej dziewczynki", czyli dzielnej Tristane zranionej słowami bliskich, wywołuje śmiech, łzy i niesłabnący zachwyt dla talentu słynnej belgijskiej powieściopisarki. [tylna strona okładki] Książka zrobiła na mnie ogromne wrażenie i mocno mnie poruszyła. Nothomb pisze z niezwykłą elegancją, potrafiąc wydobyć piękno nawet z najbardziej bolesnych historii. W "Księdze sióstr" konfrontuje nas z niszczącym egoizmem obojętnych rodziców i pokazuje, jak ta obojętność naznacza życie ich córek na zawsze. To opowieść trudna, ale zarazem przepełniona wrażliwością. Krótka, lecz intensywna - pozostaje w pamięci na długo po przeczytaniu ostatniej strony. [Antusa de Ory, goodreads.com] Kawałek wysmakowanej i szczerej literatury pięknej. Powinno być więcej takich książek na rynku. Polecam! [oksanofio6949, lubimyczytac.pl] Tristane i Laetitię, mimo ich szczególnej więzi, wiele również dzieli. Pierwsza dorastała pozbawiona uwagi i czułości rodziców; druga od początku była otoczona opieką i bezgraniczną miłością starszej siostry. Pierwsza to cudowne dziecko, poważne, odpowiedzialne, o słodkiej i melancholijnej naturze; druga jest żywiołowa, przedsiębiorcza, wybuchowa, z przedwczesną pasją do muzyki rockowej. Amelie Nothomb, oprócz skomplikowanych relacji rodzinnych, podejmuje także kwestie zaburzeń odżywania, poczucia własnej wartości oraz delikatnej równowagi między tym, kim naprawdę jesteśmy, a tym, kim świat zmusza nas, byśmy się stali. [Gabril, goodreads.com] Tristane przyszła na świat w domu pełnym miłości, wszechogarniającej miłości, jaką czuli do siebie jej rodzice. Bo jeśli chodzi o ich córeczkę, wydawali się nie mieć w sobie zbyt wiele uczuć. Prawie niewidoczna, zdominowana przez wpatrzoną w siebie parę, mała Tristane dorastała w swoim własnym wewnętrznym świecie. Biernie obserwowała dorosłych i próbowała znaleźć swoje miejsce. Odnalazła je dopiero wraz z narodzinami swojej młodszej siostry - Laetitii. Dzięki niej w końcu zyskała kogoś, z kim mogła nawiązać prawdziwy kontakt i rozpocząć wzajemną relację, zbudowaną na miłości, zaufaniu i niezachwianej lojalności. Stając się dla niej zastępczą matką, porzuciła świat dziecięcej wyobraźni i zaczęła żyć w realnym świecie. Tylko czy życie poświęcone wyłącznie szczęściu innych wystarczy, by zbudować własną tożsamość? Amelie Nothomb we wnikliwy sposób zgłębia relację między siostrami. Po raz pierwszy nie gloryfikuje miłości romantycznej ani rodzicielskiej. Ta książka koncentruje się na innym rodzaju miłości: między osobami połączonymi nie tylko DNA, ale także, a może przede wszystkim, wspólnym dzieciństwem. Wspólnym mianownikiem, który tworzy wyjątkową bratnią duszę. To powieść, której siłą napędową są bardziej bohaterowie niż fabuła. Przechodzimy przez serię drobnych przygód, których głównym celem jest rzucenie światła na ich prawdziwą naturę. Autorka doskonale uchwyciła również ambiwalencję rodzinnych więzi: mogą one nas zniszczyć lub przeciwnie, wyzwolić. A kochanie to za mało: najważniejsze to kochać dobrze, nie gubiąc się po drodze. [alivreouvert.net] O AUTORCE. Amelie Nothomb - urodzona w 1966 roku belgijska pisarka tworząca w języku francuskim, autorka trzydziestu powieści przetłumaczonych łącznie na ponad czterdzieści języków. Jej książki trafiają zarówno na listy bestsellerów, jak i do programów szkolnych, są nagradzane, a cztery doczekały się ekranizacji. Od 2015 roku jest członkinią belgijskiej królewskiej akademii języka i literatury. Pierwsze 17 lat życia spędziła poza Europą, głównie w krajach azjatyckich, gdzie jej ojciec przez lata pełnił funkcje konsula generalnego i ambasadora. Jest znana z kontrowersyjnych wypowiedzi i ekscentrycznego stylu bycia. Zadebiutowała w 1992 roku powieścią "Higiena mordercy" i od tego czasu publikuje co rok jedną książkę, jest też autorką opowiadań, sztuki teatralnej oraz tekstów piosenek. Jej twórczość charakteryzuje się zwięzłą formą, precyzyjnym językiem, żywymi dialogami, czarnym humorem, elementami groteski, a także wątkami autobiograficznymi. [wydawnictwonowe.pl] TŁUMACZENIA. Książka została przetłumaczona z francuskiego na wiele języków, m.in.: polski, bułgarski, niemiecki, włoski, hiszpański i perski. Nota: przytoczone powyżej opinie są cytowane we fragmentach i zostały poddane redakcji. Projekt okładki: Justyna Nowaczyk.

Księżniczka

Olha Kobylanska

"Księżniczka" jest pamiętnikiem dwudziestoletniej Natalii Wierkowiczówny, pełnym czułości, głębokich przemyśleń wokół buntu i wolności. I swobody, której pragnie młoda kobieta. Jest rok 1888. Po śmierci matki Natalka mieszka w domu swojego wujka, profesora Iwanowicza. Przez całe swoje młode życie dziewczyna trapi się problemami nierówności kobiet wobec mężczyzn, ciężkim losem własnego kraju i przykrym położeniem kobiet w społeczeństwie patriarchalnym , którego nie umie i nie chce zaakceptować. Natalka jest bezkompromisową idealistką, marzy o karierze pisarskiej i na przekór całemu światu ze wszystkim stara się radzić sobie sama, a już na pewno bez korzystania z instytucji małżeństwa, które uznaje wyłącznie za zbyteczną transakcję finansową. Bohaterka powieści jest przekonana, iż życie zgodne z oczekiwaniami społeczeństwa, ale za to wbrew własnym ideałom nie jest ani łatwe, ani słuszne, a już na pewno nikogo nie doprowadziło do dokonania rzeczy wielkich. Czy odmieni się jej życie, gdy pozna prawdziwą miłość? Olha Kobylanska (1863-1942) to znana ukraińska pisarka, tłumaczka, wojowniczka o prawa kobiet na Bukowinie, swoje utwory pisała w języku ukraińskim, niemieckim oraz polskim. Jednym z zagadnień, które głęboko ją frasowały, był los kobiet, ich prawo do nauki, pracy i udziału w życiu publicznym. Tej kwestii poświęcona jest powieść pisarki pod tytułem"Księżniczka" (1895), która zachowała swoją aktualność i znaczenie również współcześnie. Olha Kobylanska była emancypantką, co dostrzeżone zostało w literaturze ukraińskiej.

Kuchennymi drzwiami (#1). Gra pozorów

Katarzyna Majgier

Każdego dnia ktoś się rodzi, ktoś umiera, ktoś zabija, ktoś kradnie a wszystko jest w równowadze. Jak ktoś coś dostaje, ktoś inny to oddaje. Jak ktoś kradnie, kto inny zostaje okradziony. Jak ktoś się rodzi, kto inny musi umrzeć, żeby zrobić mu miejsce na świecie. Jak ktoś popada w niedolę, to do kogo innego uśmiecha się szczęście. Zosia, młoda służąca w podkrakowskim dworku, zostaje wyrzucona z pracy. Nie może liczyć na pomoc najbliższych, udaje się zatem do miasta zanim ktokolwiek zauważy, że spodziewa się dziecka dziedzica Karola Rozchodowskiego. Teodor Lutoborski, bogaty mieszkaniec Krakowa, odbiera sobie życie. Spisuje przedtem testament i cały majątek przekazuje swojemu służącemu Marcelowi oraz dalekiemu krewnemu Florianowi aspirującemu artyście. Kuchennymi drzwiami to klimatyczna saga historyczna osadzona w dziewiętnastowiecznym Krakowie, gdzie rodzinne tajemnice kroczą malowniczymi zaułkami miasta, nie omijając mrocznych zakamarków. Blichtr ówczesnej bohemy, ostre podziały społeczne i skutki rewolucji przemysłowej minionych czasów, przeplatają się ze sobą, tworzą wielowątkową fabułę i stanowią tło dla skomplikowanych losów bohaterów.