Szczegóły ebooka

Posągi i utopie. Rzeźba jako metafora nowoczesnej formy artystycznej, podmiotowości i politycznej wspólnoty

Posągi i utopie. Rzeźba jako metafora nowoczesnej formy artystycznej, podmiotowości i politycznej wspólnoty

Katarzyna Trzeciak

Ebook

Posągi i utopie. Rzeźba jako metafora nowoczesnej formy artystycznej, podmiotowości i politycznej wspólnoty to opowieść o literaturze europejskiego modernizmu poprzez interpretację obecnych w niej rzeźbiarskich metafor, służących konceptualizacji problemów istotnych dla jej twórców: formy artystycznej, podmiotowości i wspólnoty. Rzeźbiarska materialność posągów i ich właściwości wywołują wiele możliwych skojarzeń – od stałości i zamknięcia materii w harmonijnym kształcie klasycystycznego artefaktu po ulotność i kruchość form Alberta Giacomettiego. Nowoczesna literatura rejestruje to zróżnicowanie i szuka w nim utopijnych projektów estetycznych, antropologicznych i politycznych, ocalających przed chaosem modernizującego się świata. Rzeźba daje bowiem poczucie niezmienności świata wobec przepływu zdarzeń, jest jego nieporuszonym punktem. Ale literacka rzeźbiarskość równie skutecznie rozbija iluzję trwałości ideału, ujawniając jego rewers – pozbawiony życia bezruch posągowego ciała. Nowoczesność jest formacją sprzecznych tendencji – pragnienie formalnej dyscypliny i porządku świata współistnieje tu z demaskacją jego sztuczności i poszukiwaniem pęknięć dyscyplinującej formy. To napięcie kumuluje się w literackich sposobach wykorzystania rzeźby. Ich różnorodność rozpina się  choćby między parnasistowskim cyzelowaniem formy poetyckiej a jego nieoczekiwanym powtórzeniem w monumentalności realizmu socjalistycznego. Literackie reprezentacje rzeźb i ich właściwości nie tylko materializują idee nowoczesności, ale ponadto służą ich weryfikacji. Techniczna precyzja formowania kształtu rzeźbiarskiego i tekstowego podszyta jest bowiem przemocą narzucania scalającej formy na nieukształtowane słowa i materiały.

Książka ta jest próbą ujęcia rzeźby nie tylko jako figury opisowej, ale przede wszystkim krytycznej wobec nowoczesnych utopii sztuki i życia.

  • Okładka
  • Posagi i utopie
  • Podziękowania
  • Początek. Rzeźbiarskie jądro modernizmu
  • CZĘŚĆ PIERWSZA. Winckelmann, czyli ustanowienie rzeźbiarskiego ideału i źródeł nostalgii
  • CZĘŚĆ DRUGA. Fragment rzeźbiarski, fragment pisarski. Nathaniel Hawthorne przeciwko totalności rzeźby
  • CZĘŚĆ TRZECIA. Od doskonałości formalnej do dialektyki fragmentu i całości. Parnasistowskie zmagania z formą rzeźbiarską jako utopią estetyczną
  • CZĘŚĆ CZWARTA. Rzeźba jako model podmiotowości w ujęcie Waltera Patera
  • CZĘŚĆ PIĄTA. Od ożywionej formy do emancypacji materii. Rzeźbiarska utopia estetyczna jako zwornik nowoczesnej podmiotowości
  • CZĘŚĆ SZÓSTA. Posąg jako model życia. Rzeźba jako figura ekstymności podmiotu u Rilkego i Leirisa
  • CZĘŚĆ SIÓDMA. Apollińskie sny Feliksa Jabłczyńskiego, Michała Sobeskiego i Leopolda Staffa
  • CZĘŚĆ ÓSMA. Futurystyczny pomnik Apollinaire i paradoksy awangardowej utopii estetycznej
  • CZĘŚĆ DZIEWIĄTA Rzeźba jako czy maszyna. Hulme, Pound i radykalność wortycyzmu
  • CZĘŚĆ DZIESIĄTA. Od balastu tradycji do widm historii. Rzeźbiarsko-architektoniczna monumentalność wobec polityczności dzieła sztuki
  • CZĘŚĆ JEDENASTA. Rzeźbiarskie modele poznania świata, przestrzeni i źródeł podmiotowości
  • Zakończenie. Rzeźba jako przeobrażenie
  • Bibliografia
  • Indeks nazwisk występujących w książce
  • Summary
  • Tomy wydane
  • Tytuł: Posągi i utopie. Rzeźba jako metafora nowoczesnej formy artystycznej, podmiotowości i politycznej wspólnoty
  • Autor: Katarzyna Trzeciak
  • ISBN: 978-83-242-3384-7, 9788324233847
  • Data wydania: 2020-02-21
  • Format: Ebook
  • Identyfikator pozycji: e_1fyt
  • Wydawca: Wydawnictwo UNIVERSITAS