Ogólne. Kompendium wiedzy

Profile metafilozoficzne. Bibliotheca Philosophica 7

Ryszard Kleszcz

Prezentowana publikacja jest pracą z zakresu filozofii i dotyczy jej działu zwanego metafilozofią, badającego naturę, metody, zadania, cele, przedmiot i zakres badań filozofii. Punktem odniesienia dla rozważań metafilozoficznych są poglądy metafilozoficzne najwybitniejszych przedstawicieli najważniejszej polskiej szkoły filozoficznej w XX wieku, czyli Szkoły Lwowsko-Warszawskiej, uzupełnione i skontrastowane z poglądami innych wybitnych polskich filozofów, takich jak Henryk Elzenberg i Bogusław Wolniewicz. Autor postawił we wstępie pytanie, czy metafilozofia Szkoły Lwowsko-Warszawskiej jest wciąż aktualna w wieku XXI i udzielił na nie jasnej, uzasadnionej i pozytywnej odpowiedzi. Odpowiedź ta jest ugruntowana we wnikliwych analizach i precyzyjnych rekonstrukcjach metafilozofii Szkoły Lwowsko-Warszawskiej, poczynając od wszechstronnie przedstawionych poglądów Kazimierza Twardowskiego, który był założycielem tej szkoły, a kończąc na własnych oryginalnych propozycjach będących niekiedy istotną modyfikacją poglądów typowych dla Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Profesor Dariusz Łukasiewicz, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

Projekt życia. Odkrywanie oznak inteligencji w układach biologicznych

William A. Dembski, Jonathan Wells 

Projekt życia William Dembski, Jonathan Wells Czy powszechne i oczywiste wrażenie celowości i planu w świecie organizmów rzeczywiście jest tylko mylnym wrażeniem, jak uważają zwolennicy darwinowskiej teorii ewolucji? Od lat 90. XX wieku teoria inteligentnego projektu z marginalnego przejawu protestu przeciwko darwinowskiej teorii ewolucji przerodziła się w program badawczy, mający na celu nadanie biologii nowej formy. Według tego ujęcia podstawową zasadą organizującą przyrodę nie są ślepe siły materialne, lecz wytworzona przez inteligencję informacja. William Dembski i Jonathan Wells przedstawiają przekonującą argumentację naukową na rzecz poglądu, że projekt w świecie organizmów żywych nie jest jedynie złudzeniem, jak sądzą darwiniści, lecz istnieje rzeczywiście i ma podstawy empiryczne. Ich rzetelna analiza to najpełniejszy i najmocniejszy dowód na rzecz inteligentnego zaprojektowania życia. Czytelnicy znajdą tu wiele zagadnień do dyskusji, a liczne przejrzyste ilustracje pomogą zrozumieć i przyswoić podaną wiedzę. Książka Projekt życia nie tylko przedstawia wszystkim stronom w debacie o pochodzenie organizmów żywych twarde świadectwa naukowe, które trzeba znać, by móc ocenić rzeczywisty stan teorii Darwina i teorii inteligentnego projektu, ale także oferuje coś o wiele bardziej wartościowego: zachęca do dociekania, co jest nieodzowne nie tylko do rozwoju nauki, ale też do uniknięcia sytuacji, w której nauka staje się narzędziem zaspokajania interesów określonych grup. - dr William S. Harris, Kierownik Badań Zaburzeń Odżywania i Chorób Metabolicznych w Sanford Research przy Uniwersytecie Dakoty Południowej Przeprowadzona przez Dembskiego analiza idei losowości jest najbardziej wyrafinowana w literaturze, a jego omówienia zapewniają ważny wkład do teorii wyjaśniania, jak również tak potrzebną dzisiaj analizę zaniedbanego i nadspodziewanie istotnego zagadnienia. - William Wimsatt, Uniwersytet Chicagowski - o twórczości Williama Dembskiego Wells jest jedną z czołowych postaci w rodzącym się ruchu, który podejmuje próbę przeprowadzenia naukowej analizy świadectw na rzecz inteligentnego projektu w obrębie nauk fizycznych i biologicznych. - Arthur Jones (konsultant ds. programów nauczania, Wielka Brytania), w: "The Third Way" 2001, Vol. 24, s. 28-29

Protagoras

Platon

Protagoras to utwór Platona, filozofa greckiego, ateńczyka, twórcy tradycji intelektualnej znanej jako platonizm.   W dialogu biorą udział Sokrates oraz sofista Protagoras. Głównym przedmiotem dyskusji między Sokratesem a Protagorasem jest pytanie: czy cnoty można nauczyć?  

Protagoras

Platon

Sokrates spotyka słynnego sofistę Protagorasa. W dialogu dochodzi do intelektualnego pojedynku między filozofią a sofistyką. Głównym tematem rozmowy jest pytanie, czy cnoty można nauczyć oraz jaka jest ich natura. Dialogi Platona należą do najważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii filozofii europejskiej. Spisane w formie rozmów najczęściej prowadzonych przez Sokratesa stanowią niezwykłe połączenie filozoficznego dociekania, literackiej formy i żywej dyskusji nad najważniejszymi pytaniami dotyczącymi człowieka i świata. W dialogach tych Platon podejmuje fundamentalne zagadnienia filozoficzne: czym jest sprawiedliwość, czym jest dobro, czym jest prawda i wiedza, jaka jest natura duszy oraz jaki powinien być właściwy porządek państwa. Rozmowy bohaterów, prowadzone metodą pytań i odpowiedzi, odsłaniają złożoność pojęć, które często uznajemy za oczywiste, a jednocześnie uczą sztuki krytycznego myślenia i filozoficznej refleksji. Dialogiczna forma dzieł Platona sprawia, że nie są one jedynie traktatami filozoficznymi, lecz także literackimi obrazami życia intelektualnego starożytnej Grecji. Spotykamy w nich postacie filozofów, polityków, sofistów i młodych uczniów, którzy wspólnie poszukują prawdy w atmosferze sporów, ironii i dociekliwości. Niniejsza seria obejmuje wybór dwudziestu trzech dialogów Platona, publikowanych w osobnych tomach. Każdy z nich stanowi samodzielną całość, a zarazem część wielkiego projektu filozoficznego, który od ponad dwóch tysięcy lat kształtuje myślenie o etyce, polityce, poznaniu i naturze rzeczywistości. Lektura dialogów Platona pozostaje jednym z najważniejszych doświadczeń intelektualnych kultury Zachodu zaproszeniem do rozmowy o pytaniach, które nigdy nie tracą aktualności.

Prowincjałki

Blaise Pascal

Zanurz się w świat subtelnych obserwacji i mądrości filozoficznej poprzez lekturę "Prowincjałek" Blaise'a Pascala. Ta niezwykła kolekcja listów oferuje wyjątkowy wgląd w ludzką naturę i moralność, poruszając tematy takie jak religia, etyka i ludzkie relacje. Pascal mistrzowsko łączy głęboką refleksję z błyskotliwym humorem, tworząc tekst, który inspiruje do przemyślenia własnych przekonań. Przekonaj się, jak te wiekowe przemyślenia wciąż są niezwykle aktualne i inspirujące, zagłębiając się w mądrość jednego z największych myślicieli w historii literatury francuskiej.

Przed zwierciadłem prawdy. Szkice filozoficzne

Jerzy Żuławski

Szkice filozoficzne autorstwa Jerzego Żuławskiego (1874-1915) omawiają następujące zagadnienia: Benedykt Spinoza - człowiek i dzieło, I. Pochodzenie i życie Spinozy. II. Charakter Spinozy. III. Dzieła Spinozy. IV. Stan pojęć filozoficznych przed Spinozą. V. Metoda i system Spinozy. VI. Bóg. VII. Świat. VIII. Człowiek. Teoria poznawania. IX. Nauka O afektach. X. Właściwa etyka. XI. Teorie polityczne Spinozy. XII. Wpływ i znaczenie Spinozy, Filozofia a cywilizacja, Nieznany myśliciel współczesny, Syntetyczny monizm w teorii poznania.

Przesłanie Boskiej Iliady. Tom 1

Walter Russell

Przesłanie Boskiej Iliady zajmuje we wszechświecie Waltera Russella specjalne, najważniejsze miejsce. To pozycja rzutująca na całą jego późniejszą twórczość, która następnie będzie przez niego wielokrotnie przywoływana w innych publikacjach. Wydana w 1950 roku zawiera treść i interpretację objawień, których Autor doświadczał regularnie od najwcześniejszych lat, w szczególności zaś treść najdłuższego z nich, mającego miejsce w maju 1921 roku. To niezwykłe uniesienie trwało nieprzerwanie przez 39 dni i wpłynęło na całe późniejsze życie tego niezwykłego artysty. W jego wyniku zaznał, jak sam twierdził, pełni „Kosmicznej Świadomości”, stanu nadświadomości i wszechwiedzy znakomicie opisanego przez Richarda Maurice’a Bucke’a (1903), w którym zgłębił tajemnice odwiecznego uniwersalnego prawa natury, budowy wszechświata, roli człowieka we wszechświecie, zagadnień fizycznych, astronomicznych i metafizycznych, których spisaniu wedle kryteriów i aparatu pojęciowego współczesnej nauki poświęcił większość późniejszego życia twórczego i naukowego. Jego wizja na łamach New York Times’a została określona mianem Dwukierunkowego Wszechświata Waltera Russella i stała się źródłem polemiki i dyskusji z powszechnymi przekonaniami i naukowymi paradygmatami, gdyż opisywane przez Russella właściwości materii okazywały się inne niż te na które wskazywała akademicka nauka i chociażby Tablica Mendelejewa. Jest to druga książka spośród bogatego i różnorodnego dorobku Waltera Russella, którą mamy zaszczyt przedstawić polskim Czytelnikom jako pierwsi w Polsce. Dorobek Waltera Russella był w Stanach Zjednoczonych przedmiotem zróżnicowanego odbioru, zarówno krytyki oraz akceptacji. Za dokonania naukowe, w szczególności dotyczące budowy materii i izotopów wodoru, otrzymał on tytuł doktora Amerykańskiej Akademii Nauk. Jego koncepcje filozoficzne i humanistyczne łączą się z wiedzą, którą przedstawiał w wysoce kunsztownej formie, za pomocą pięknych diagramów oraz bardzo precyzyjnych pojęć, balansując na granicy pięknego, poetyckiego języka oraz ścisłych pojęć naukowej terminologii. Niniejsza pozycja jest już dojrzałym owocem ekspresji artystycznej i filozoficznej Autora, która stanowi fundament założonego przez niego wraz z małżonką Lao Russell (wcześniej znanej jako Daisy Stebbing) University of Science and Philosophy, będącego międzynarodowym centrum kulturalnym i artystycznym, miejscem wykładów, spotkań i przestrzenią twórczą, pełniącą również funkcje ekspozycyjne dla dorobku Waltera Russella. Bogactwo spuścizny postaci tak wszechstronnej, przedsiębiorczej i twórczej a jednocześnie silnie podkreślającej potrzebę moralnej przemiany Stanów Zjednoczonych i świata, jest tak ogromne, że wydaje sie niezrozumiałym dlaczego aż dotąd zupełnie umknęło polskim wydawcom i polskim historykom nauki i sztuki. Nic to dziwnego jeśli tylko zdamy sobie sprawę z tego, że pierwsza rzetelna biografia Russella powstała dopiero po ponad pięćdziesięciu latach od jego śmierci. Z tym większą radością przedstawiamy Państwu kolejną w dorobku Waltera Russella pozycję, która mimo upływu czasu wciąż intryguje, niezmiennie stawiając Czytelnika w owym przyjemnym intelektualnym zakłopotaniu, które być może pozwoli mu na spojrzenie na kwestie najważniejsze z zupełnie innej, nowej, a być może nawet i lepszej perspektywy. Niewątpliwie takie są intencje Waltera Russella. Intencją wydawcy jest natomiast zainteresowanie Czytelników w Polsce postacią inspirującą, charyzmatyczną i niezwykłą, której dorobek stanowi ważny filar jakości na której zbudowano moralną i przemysłową wielkość Stanów Zjednoczonych XX. wieku oraz zachęcenie ich do dalszych samodzielnych poszukiwań. W kontraście z kolonialistyczną naturą tego kraju, ludzi budujących Amerykę cechowały także postawy pełne humanistycznych ideałów, twórczego wysiłku, pracy nad samodoskonaleniem i wiary w osiągnięcie postawionych sobie, ambitnych i szlachetnych celów. Postawy, które stanowią źródło idei amerykańskiego dobrobytu i które, z niezrozumiałych przyczyn, są wciąż skryte w cieniu wszędobylskiej popkultury, z którą nierzadko głównie kojarzymy dziś Amerykę, a która tak często pozbawiona jest cnót. Jednak, jak to zwykle bywa, do źródeł droga wiedzie pod prąd. A czy warto płynąć akurat tą rzeką? Odpowiedź na to pytanie pozostawiamy naszym drogim Czytelnikom.

Przewodnik po twórczości C.S. Lewisa

Robert MacSwain, Michael Ward

C.S. Lewis (1898-1963), wybitny naukowiec, wpływowy apologeta chrześcijański i bestselerowy autor literatury dziecięcej, jest postacią enigmatyczną i kontrowersyjną, która fascynuje nawet pięćdziesiąt lat po jego śmierci. Niniejsze opracowanie jest pierwszym tak kompleksowym jednotomowym studium napisanym przez zespół międzynarodowych naukowców w celu zbadania kariery Lewisa jako historyka literatury, popularnego teologa i twórczego pisarza. Dwadzieścia jeden eksperckich głosów, między innymi z Oksfordu, Cambridge, Princeton i Wheaton analizuje twórczość Lewisa z perspektywy teologicznej, filozoficznej i literackiej. Autorzy opisują wkład Lewisa w teorię krytyki i historię myśli, analizują jego poglądy na temat wiedzy moralnej, płci, modlitwy, wojny, miłości, cierpienia i Pisma Świętego. Końcowe rozdziały zawierają badanie jego twórczości jako pisarza literatury pięknej i poezji. Niniejsze opracowanie, oryginalne w swoim podejściu i unikalne w zakresie przedmiotu analizy, pokazuje że C.S. Lewis był kimś więcej, niż tylko twórcą Narnii. Robertowi MacSwainowi udało się zgromadzić nowych Inklingów - naukowców z różnych dziedzin (literaturoznawców, filozofów, teologów, historyków idei), którzy podjęli się próby opisu i wyjaśnienia: "fenomenu i anomalii" C.S. Lewisa. Rezultat tego spotkania może być zaskakujący dla wielbicieli "Opowieści z Narnii", dla teoretyków literatury zgłębiających "Odrzucony obraz", dla filozofów i teologów czytających "Cudy". O ile pozycja Autora tych dzieł w kulturze popularnej jest niekwestionowana, o tyle w świecie akademickim, zwłaszcza filozoficznym i teologicznym, jest niedoceniona. Nowi Inklingowie łatają "kulisy sztuki" Lewisa, odkrywają jego wyraźną postać na filozoficznej agorze, przyglądają się zagubionej perle na teologicznych katedrach po to, żeby jeszcze raz pomóc nam przeżyć zaskoczenie radością poznawania. dr hab. Zbigniew Wróblewski, prof. KUL Ta książka proponuje zaskakującą perspektywę. Z przyjemnością zagłębiałem się w kolejnych rozdziałach poświęconych czy to pewnym bardziej znanym aspektom poglądów Lewisa, czy jego powszechnie znanym pracom, czy też, co jest największą zaletą tej książki, ocenie jego dokonań jako teologa, historyka idei i klasyka. [...] Czytelnik otrzymuje tom, który rzuca nowe światło na istotne aspekty twórczości Lewisa. Jest to przeciwwaga dla popularnych poglądów na jego temat jako chrześcijańskiego apologety i znanej osobowości. Dzięki tej książce czytelnik nie będzie musiał poprzestać na uproszczonym podejściu do jego poglądów. Ta książka prowokuje do myślenia o Lewisie w sposób uwzgledniający złożoność i wyjątkowość tego autora i jego pracy. Margaret Keeling, MA, MCLIP, PhD Przewodnik po twórczości C.S. Lewisa to jedno z najlepszych opracowań w dziedzinie badań and Lewisem. Clara Sarrocco, sekretarz The New Yoork C.S. Lewis Society Robert MacSwain jest adiunktem teologii i etyki chrześcijańskiej na University of the South w Sewanee w Tennessee. Razem z Jeffreyem Stoutem jest współredaktorem "Grammar and Grace: Reformulations of Aquinas and Wittegenstein" (2004), a z Ann Loades "The Truth-Seeking Heart Austin Farrer and His Writings" (2006). Michael Ward jest kapelanem w St Peter's College na University of Oxford. Autor książki "Planet Narnia: The Seven Heavens in the Imagination of C.S. Lewis" (2008) oraz razem z Benem Quashem, współredaktor "Heresies and How to Avoid Them: Why it Matters What Christians Believe" (2007). C. S. Lewis. Rozum i Wiara "Wierzę w chrześcijaństwo tak samo jak we wschodzące słońce - nie tylko dlatego, że je widzę, ale także dlatego, iż dzięki niemu widzę wszystko inne." (C.S. Lewis) Seria wydawnicza "C. S. Lewis. Rozum i Wiara" to zbiór publikacji dotyczących twórczości i życia Clive'a Staplesa Lewisa, uznawanego za największego współczesnego chrześcijańskiego apologetę. Prezentuje intelektualne walory teizmu oraz argumentację na rzecz tezy o racjonalności przekonań teistycznych, a w szczególności chrześcijaństwa. Choć Lewis zmarł w roku 1963, jego twórczość jest wciąż aktualna. Do jego argumentów i analiz dotyczących moralności oraz społeczeństwa wciąż odwołują się zawodowi filozofowie i teologowie, a także liczni przedstawiciele obu stron filozoficzno-teologicznego sporu ateizmu z teizmem. Na język polski zostało już przełożone wiele prac C.S. Lewisa, które cieszą się niesłabnącą popularnością. Wciąż jednak brakuje opracowań biograficznych i krytycznych oraz pogłębionych analiz jego poglądów. Seria "C. S. Lewis. Rozum i Wiara" ma wypełnić tę lukę. Publikowane w niej teksty odznaczają się naukową wnikliwością, a jednocześnie są przystępne dla szerokiego grona czytelników, tak jak twórczość samego C.S. Lewisa, który przekonywał, że dzięki chrześcijaństwu wszystko inne nabiera sensu.