Ogólne
U kogo i dlaczego warto zastosować insulinę dwuanalogową aspart + degludec?
Mariusz Dąbrowski
Ostatnie lata przyniosły istotne zmiany paradygmatu terapii cukrzycy typu 2. Po ogłoszeniu wyników pierwszych i kolejnych badań bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego leków przeciwcukrzycowych na pierwszą linię frontu wysunęły się leki nieinsulinowe, a szczególne miejsce zajęły inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego typu 2 i agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1 (te drugie są rekomendowane jako pierwsza terapia iniekcyjna w cukrzycy typu 2). Spowodowało to nieznaczny spadek liczby pacjentów leczonych insuliną. Niemniej należy pamiętać, że w populacji osób z cukrzycą typu 2 u wielu pacjentów wystąpi wcześniej lub później konieczność wdrożenia insulinoterapii. Zwykle jest ona inicjowana w postaci jednej iniekcji insuliny bazowej, przy czym w naszych warunkach zwykle jest to insulina NPH. Brak efektywności tej terapii wymaga dalszej intensyfikacji leczenia w postaci dołączania kolejnych iniekcji insuliny doposiłkowej. Jedną z takich opcji jest zastosowanie połączenia w jednym wstrzykiwaczu szybko działającego analogu - insuliny aspart (IAsp) oraz ultradługo działającego analogu - insuliny degludec (IDeg), z których każdy zachowuje swój profil farmakokinetyczny. Zaletą tej opcji jest mniejsza liczba iniekcji przy porównywalnej lub lepszej kontroli glikemii w porównaniu z innymi schematami terapii, a dodatkową korzyścią dla pacjenta jest mniejsza liczba hipoglikemii, szczególnie nocnych. Leczenie to umożliwia dalszą intensyfikację terapii poprzez dodanie drugiej iniekcji IDegAsp lub kolejnych iniekcji insuliny doposiłkowej. Insulina IDegAsp może być też użyta przy inicjowaniu insulinoterapii w warunkach znacznej hiperglikemii, przy zamianie terapii mieszankami insulin ludzkich bądź analogowych na jedną lub dwie iniekcje insuliny IDegAsp, a i to nie wyczerpuje pełnego spektrum jej możliwych zastosowań. Podsumowując, insulina IDegAsp jest wartościowym i bezpiecznym uzupełnieniem możliwości insulinoterapii u pacjentów z cukrzycą typu 2, ale też typu 1.
Daniel Śliż, Artur Mamcarz
Niniejsza pozycja jest przeglądem najpopularniejszych zachowań, które mogą się stać prawdziwym zagrożeniem dla zdrowia. W poszczególnych rozdziałach opisano zagrożenia płynące z popularnych dziś wysiłków na dystansach ultra, metamorfoz czy zaburzeń odżywiania. Dużo miejsca poświęcono problemom psychicznym, które stają się istotnym wyzwaniem dla zdrowia publicznego. Pomimo dotykania trudnej materii - pojęcia zdrowia, nie uciekamy od wyzwań, jakie przynoszą nowe technologie czy "nowoczesne" modele relacji międzyludzkich. Nasza propozycja stanowi dobry punkt wyjścia do zrozumienia motywacji osób wplątanych w niekończącą się walkę o zdrowie. Zapraszamy do lektury Ultrazdrowia każdego zaciekawionego i poszukującego rozwiązań optymalnych.
V4 Medical Simulation Centers Best Practices
Marek Dąbrowski (red. nauk.)
The publication is a presentation of selected activities of four Medical Simulation Centers from Hungary, the Czech Republic, Slovakia and Poland. Each of the Simulation Centers prepared a separate chapter exposing their own experiences and Best Practices in education using medical simulation. All authors are undoubtedly deeply rooted in the medical simulation and have developed a well-established educational workshop. They are trainers, coaches and facilitators. The authors shared their knowledge regarding their educational practice regarding communication training and using the SPIKES protocol. The provided communication tips give future medical personnel the opportunity, especially beginners, to convey unfavorable information about a medical diagnosis. Authors presented examples of developed simulation - communication scenarios, their experience in cooperation with SP, each stage of scenario development and then its implementation, conditions, duration of the scenario, possibilities of modification, checklists.
Warto dyskutować, warto wiedzieć. Etorykoksyb
Maria Rell-Bakalarska, Krzysztof Rell
W pracy omówiono skuteczność i działania niepożądane etorykoksybu. Etorykoksyb jest silnym niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym w chorobach narządu ruchu. Skuteczność leku jest porównywalna z diklofenakiem. Tolerancja leczenia jest dobra. Etorykoksyb powoduje mniej działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i wątroby niż diklofenak, pacjenci rzadziej odstawiają lek. Powikłania sercowo-naczyniowe występują z podobną częstością jak po diklofenaku. Etorykoksyb częściej powoduje wzrost ciśnienia tętniczego.
Wczesna diagnostyka bólu pleców. Co zrobić, żeby nie przeoczyć ZZSK?
Robert Rupiński
Przewlekły ból pleców, szczególnie okolicy lędźwiowo-krzyżowej, stanowi jedną z najczęstszych przyczyn konsultacji lekarskich. Odpowiadają za niego zwykle zmiany zwyrodnieniowo-przeciążeniowe kręgosłupa (niespecyficzne bóle pleców). Wśród innych, rzadszych przyczyn bólów pleców należy wymienić zapalne choroby kręgosłupa i stawów krzyżowo-biodrowych, czyli tzw. spondyloartropatie (SpA), w tym przede wszystkim zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK). Wczesne rozpoznanie ZZSK (SpA) ma podstawowe znaczenie dla zahamowania postępu choroby, poprawy jakości życia oraz rokowania. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) odgrywają podstawową rolę w farmakoterapii zarówno niespecyficznego bólu pleców, jak i ZZSK.
Wczesne stosowanie progesteronu w prewencji wybranych powikłań położniczych
Sebastian Kwiatkowski
Forma dopochwowa progesteronu zmniejsza ryzyko poronień u kobiet, które doświadczyły podobnych powikłań. Najlepsze wyniki można uzyskać dzięki zastosowaniu jej w pierwszym trymestrze ciąży. Bardzo obiecujące wyniki otrzymano także w prewencji stanu przedrzucawkowego.
Wielowymiarowość opieki medycznej sprawowanej nad człowiekiem chorym
Robert Jan Łuczyk Dorota Weber Marta Łuczyk...
Opieka medyczna, jako jeden z fundamentów współczesnych systemów ochrony zdrowia, stanowi niezwykle złożony i wieloaspektowy proces, którego celem jest poprawa stanu zdrowia jednostki cierpiącej z powodu choroby. Współczesne podejście do medycyny wymaga coraz częściej przekraczania tradycyjnych granic leczenia i uwzględnienia różnych wymiarów opieki nad pacjentem. Opieka medyczna nad człowiekiem chorym nie jest już, bowiem tylko i wyłącznie działaniem nastawionym na eliminację fizycznych objawów choroby, lecz także obejmuje troskę o psychiczne, społeczne, emocjonalne, a nawet duchowe potrzeby pacjenta. Wielowymiarowość opieki medycznej, której zagadnienia będą przedmiotem tej monografii, odnosi się do kompleksowego i holistycznego podejścia do chorego. Współczesna medycyna, wychodząc naprzeciw rosnącym wymaganiom pacjentów i ich rodzin, dostrzega konieczność włączenia w proces leczenia nie tylko aspektów klinicznych, ale także interakcji z chorym w sferze psychologicznej i społecznej. Istotne jest tu nie tylko zrozumienie objawów choroby, ale także uwzględnienie kontekstu życia pacjenta, jego historii medycznej, a także wpływu choroby na jego życie codzienne i społeczną rolę. Monografia ta podejmuje próbę ukazania, jak wielowarstwowy charakter opieki nad człowiekiem chorym wymaga integracji różnych specjalności medycznych, w tym zarówno tradycyjnych, jak i nowoczesnych metod leczenia, z aspektami socjologicznymi, psychologicznymi i etycznymi. W kontekście szybko zmieniającego się krajobrazu medycyny, z rozwojem nowych technologii i terapii, istotne staje się także pytanie o rolę nowoczesnych narzędzi diagnostycznych, takich jak sztuczna inteligencja, oraz o to, jak te zmiany wpływają na jakość opieki nad pacjentem. Zrozumienie wielowymiarowości opieki medycznej nad chorym człowiekiem to nie tylko analiza samych procesów leczenia, ale także refleksja nad humanistycznym wymiarem medycyny, gdzie centralnym punktem pozostaje zawsze człowiek - jego godność, potrzeby i prawa. Tylko podejmowanie opieki w pełni uwzględniającej te aspekty może prowadzić do stworzenia środowiska sprzyjającego leczeniu, rekonwalescencji oraz poprawie jakości życia pacjenta. Celem niniejszej monografii jest przedstawienie tego złożonego, wielopłaszczyznowego podejścia do opieki nad chorym, które uwzględnia nie tylko najnowsze osiągnięcia medyczne, ale także wyzwania związane z etyką, komunikacją i wsparciem psychologicznym, stanowiąc tym samym inspirację do dalszych poszukiwań w obszarze poprawy jakości opieki zdrowotnej. Przewodniczący zespołu redaktorów naukowych dr n. med. Robert Jan Łuczyk, prof. UM
Wirusy jako patogeny człowieka. Skrypt dla studentów pielęgniarstwa i dietetyki
Wiktor Dżygóra
W książce przedstawiono cechy budowy wirusów, które są źródłem wiedzy dotyczącej ich replikacji, rozprzestrzeniania się i profilaktyki przed zakażeniami oraz jednostek chorobowych przez nie wywołanych.