Sztuki teatralne i teatrologia
Sceniczne metamorfozy mitu. Teatr polski XXI wieku w perspektywie kulturowej
Małgorzata Budzowska
W publikacji zaprezentowano analizy kulturoznawcze wybranych spektakli adaptujących mity antyczne z kręgu kultury śródziemnomorskiej w obrębie estetyki postmodernizmu. Autorka podjęła pierwszą na rodzimym gruncie transdyscyplinarną analizę recepcji mitów we współczesnym teatrze polskim. Wybrała przykłady z twórczości czwórki polskich reżyserów teatralnych (Maja Kleczewska, Michał Zadara, Jan Klata, Antonina Grzegorzewska), w spektaklach których szczególnie wyraźnie i często można dostrzec inscenizację mitu. Porządkując obszar ich dokonań, autorka posłużyła się własną typologią i wyróżniła strategie ujmowania mitu przez poszczególnych twórców. „Autorka pisze o trudnych kwestiach i złożonych problemach w sposób zwięzły i prosty (co nie znaczy upraszczający) [...] Jej praca nie tylko rzuca nowe światło na twórczość czwórki wybitnych reżyserów, dowodząc ich silnego zakorzenienia w najdawniejszej tradycji teatru i dramatu światowego, lecz także stanowi ważny przyczynek do badań nad relacjami sztuki/sztuki teatru i mitu. Analizy spektakli są szczegółowe, precyzyjne i nierzadko odkrywcze. Prowadzą do bardzo ciekawych wniosków i pobudzają do myślenia. Starannie dobrany materiał ilustracyjny dodatkowo je wzbogaca, dając odbiorcom pogląd na estetykę omawianych spektakli oraz na indywidualny styl twórców inscenizujących opowieści mityczne. Oryginalna typologia poszerza konteksty ich dokonań, powiązując je z szerszym zapleczem kulturowym”. Z recenzji prof. dr hab. Anny Burzyńskiej (UJ)
William Shakespeare
”Sen nocy letniej” to komedia Williama Shakespeare’a, która powstała pod koniec XVI wieku. Zalicza się do najpopularniejszych dzieł tego autora. Komedia ta przedstawia świat wyobraźni i mitologii (postać Oberona, a także Tytanii, pojawia się już wcześniej). Niektóre wątki mogą jednak być zaczerpnięte z Metamorfoz Owidiusza, którymi Shakespeare zajmował się jeszcze w czasach swojej edukacji.
Juliusz Słowacki
„Sen srebrny Salomei” to dramat autorstwa Juliusza Słowackiego, obok Adama Mickiewicza uznawanego powszechnie za największego przedstawiciela polskiego romantyzmu. Główny wątek stanowi historia miłości Leona i Salomei, zagrożonej planami Regimentarza, aby ożenić syna z księżniczką Wiśniowiecką. Obok tego rozgrywają się inne wątki: Gruszczyńskiego, walk z kozakami i związku Wiśniowieckiej z Sawą. Kluczowe momenty losów każdej z postaci pierwszoplanowych stanowią kolejno: objawienie przyszłych wydarzeń, ustosunkowanie się do nich i zakończenie okupione cierpieniami, jeśli bohater zlekceważył przepowiednie.
Stanisław Wyspiański
„Sędziowie” to utwór dramatyczny Stanisława Wyspiańskiego, wydany w 1907 roku. Akcja dramatu oparta została na autentycznych wydarzeniach we wsi Jabłonicy, które miało miejsce w lipcu 1899. Doszło tam do zabójstwa Jewdochy Abramczuk, służącej u karczmarza Heinzla. Kobieta zginęła w wyniki postrzału. Zamordowana była w siódmym miesiącu ciąży.
Molier
“Sganarel” to sztuka autorstwa Moliera, wybitnego francuskiego komediopisarza, uznawanego za jednego z najważniejszych daramtopisarzy w dziejach. Jest to jednoaktowa komedia poetycka Moliera. Po raz pierwszy wystawiono go 28 maja 1660 w Théâtre du Petit-Bourbon w Paryżu, odnosząc wielki sukces. Sam Molier grał rolę Sganarela na premierze i kontynuował ją przez całą swoją karierę. Fabuła opowiada o konsekwencjach zazdrosnych i pochopnych założeń w farsowej serii kłótni i nieporozumień między Sganarelem, jego żoną i młodymi kochankami, Célie i Lélie.
Shakespeare: His Infinite Variety. Celebrating the 400th Anniversary of His Death
Krystyna Kujawińska Courtney, Grzegorz Zinkiewicz
The great asset of Shakespeare: His Infinite Variety is its wide historical and geographical range - that is, from the time of the Bard himself to the latest metamorphoses of meanings new electronic media made available. Every reader, depending on his/her age and prior experience with Shakespeare, is at a different moment of this great historical-theoretical continuum of world culture. Everyone can also begin one’s own intellectual journey through cultural history - any time, any place. [...] Despite the once popular but now outdated post-truths, history has not ended. This volume testifies to the benefits of combining historical perspective in its fairly elementary version, which is a linear sequence of events, with an in-depth analysis of the transformations in understanding, exhibiting, and using (appropriating) Shakespeare’s works in our rapidly changing reality. Prof. Marta Wiszniowska-Majchrzyk
Shakespeare: His Infinite Variety. Celebrating the 400th Anniversary of His Death. Second Edition
Krystyna Kujawińska Courtney, Grzegorz Zinkiewicz
The great asset of Shakespeare: His Infinite Variety is its wide historical and geographical range - that is, from the time of the Bard himself to the latest metamorphoses of meanings new electronic media made available. Every reader, depending on his/her age and prior experience with Shakespeare, is at a different moment of this great historical-theoretical continuum of world culture. Everyone can also begin one’s own intellectual journey through cultural history - any time, any place. [...] Despite the once popular but now outdated post-truths, history has not ended. This volume testifies to the benefits of combining historical perspective in its fairly elementary version, which is a linear sequence of events, with an in-depth analysis of the transformations in understanding, exhibiting, and using (appropriating) Shakespeare’s works in our rapidly changing reality. Prof. Marta Wiszniowska-Majchrzyk
Ajschylos
Siedmiu przeciw Tebom to utwór Ajschylosa, jednego z najwybitniejszych, obok Sofoklesa i Eurypidesa, tragików ateńskich. Powszechnie uważany za rzeczywistego twórcę tragedii greckiej. Dramat opisuje wyprawę siedmiu wodzów w obronie praw do tronu Polinika, który walczył ze swoim bratem Eteoklesem. Każdy z wodzów oblegał jedną z siedmiu bram Teb.