Literatura młodzieżowa

1825
Ładowanie...
EBOOK

Zagubione sny

Julia Ksepko

Maya Adler wreszcie jest wolna. Krainę Snów, świat, który wymyśliła w dzieciństwie, zamierza zostawić pod grubą kołdrą i skupić się na prawdziwym życiu. Wystarcza jednak jeden wrześniowy wieczór, by stare lęki i wyniszczająca choroba powróciły silniejsze niż kiedykolwiek. Maya ucieka więc tam, gdzie ma jeszcze coś do powiedzenia. Do własnych snów. Tyle że tym razem wszystko wydaje się inne. Wyśniony przyjaciel twierdzi, że Kraina Snów nigdy nie była fikcją. I teraz potrzebuje jej pomocy. Granica między snem a jawą zaczyna pękać, a pradawne intrygi coraz śmielej przenikają do rzeczywistości, zabierając ze sobą niewinne życia. Co jest prawdą, a co złudzeniem? Komu ufać, a kto kłamie? Czy uczucia, które rodzą się we śnie, można traktować jak prawdziwe? Gdzieś tam, po drugiej stronie powiek, czekają odpowiedzi. Wystarczy tylko... zamknąć oczy.

1826
Ładowanie...
EBOOK

Zaklęcie Kedara

Andrzej Mathiasz

Zaklęcie Kedara to wciągająca, pełna przygód, zwrotów akcji i humoru opowieść o przygodach trzynastoletniego Radka, niepozornego chłopca z wielkimi marzeniami. Gnębiony w szkole przez bandę Przeroślaków Radek pragnie zostać kosmicznym odkrywcą. Jego marzenia wydają się całkiem nierealne, aż do chwili, gdy pewnego dnia spotyka na swojej drodze niezwykłą dwójkę: sztywnego chłopaka o imieniu Robb oraz Margottę, dziewczynę z rudą szopą na głowie. Ta dziwna parka od razu wydaje mu się wielce podejrzana. Zaczyna ich śledzić, nie przeczuwając nawet, że właśnie pakuje się w niezwykłą i niebezpieczną przygodę - walkę o świat. O ratowanie Wszechświata, którym chce zawładnąć - za pomocą zaklęcia dobrego Mistrza Kedara - zły czarnoksiężnik Roton wraz ze swą armią potwornych Scalorów.

1827
Ładowanie...
EBOOK

Zamek (tom 1). Ruchomy Zamek Hauru

Diana Wynne Jones

KULTOWA POWIEŚĆ, NA PODSTAWIE KTÓREJ POWSTAŁA LEGENDARNA ANIMACJA Młoda Sophie Kapeluszniczka, z krainy zwanej Ingarią, przykuwa niechcianą uwagę czarownicy i zostaje zamieniona w staruszkę Decydując, że nie ma nic do stracenia, wyrusza do ruchomego zamku czarodzieja Hauru, który podobno zjada dusze młodych dziewcząt W zamku Sophie spotyka Michaela, ucznia Hauru, oraz Kalcyfera, demona ognia, z którym zawiera pewien pakt.

1828
Ładowanie...
EBOOK

Zamek (Tom 2). Zamek w chmurach

Diana Wynne Jones

Daleko na południu Ingarii, w Sułtanatach Raszputu, w mieście zwanym Zanzib mieszkał młody i niezbyt zamożny sprzedawca dywanów o imieniu Abdullah. Młodzieniec uwielbiał marzyć. Żył beztrosko, aż pewnego dnia nieznajomy sprzedał mu zaczarowany dywan. Tej nocy dywan zaniósł go do magicznego ogrodu. Tam Abdullah poznał i zakochał się w pięknej księżniczce. Niestety nie dane im było żyć długo i szczęśliwie, a przynajmniej nie od razu Zamek w chmurach to drugi tom trzyczęściowego cyklu, rozpoczętego przez kultowy Ruchomy zamek Hauru.

1829
Ładowanie...
EBOOK

Zamknięta w ciemności

Marta Mituta

Darcy już jako dziecko przekonała się, że nie wszystko jest dane na zawsze. Utrata wzroku przewróciła jej świat do góry nogami. Teraz dziewczyna jest nastolatką, ale wciąż nie pogodziła się ze swoją niepełnosprawnością. Postrzega siebie jako kogoś gorszego, nieidealnego i nie do pokochania. Dylana dręczą demony przeszłości. Chłopak zbudował wokół siebie szczelny mur, który ma go ochronić przed kolejnym zranieniem. Przekonany o tym, że jest niezdolny do miłości, odrzuca każdego, kto chciałby się do niego zbliżyć. Pierwsze spotkanie tych dwojga nie mogło wypaść gorzej, lecz nawet fatalna wpadka może mieć pozytywne konsekwencje. Darcy, choć niewidoma, zauważa o wiele więcej niż Dylan. Udowadnia mu, że sercem można dostrzec najbardziej oczywiste rzeczy. Czy tych dwoje, tak doświadczonych przez los, znajdzie siłę i drogę do wyjścia z mroku?

1830
Ładowanie...
EBOOK

Zapadły pałac

Marta Kisiel

Szkolny obóz, który zapamiętasz na długo... Emka Jaroszewska nie dostała się do liceum. Dwa razy. Jej ostatnią deską ratunku jest tajemnicza placówka, która organizuje pięciodniowy obóz rekrutacyjny dla swoich kandydatów. Wydaje się, że wszystko się w końcu ułoży... Kiedy dziewczyna jest już prawie na miejscu, nagle znika jej mama wraz z samochodem, telefon przestaje działać, czas się zatrzymuje, a Emka orientuje się, że utknęła w środku lasu z grupą innych nastolatków (i jedną dziesięciolatką). Towarzyszy im jedynie stary zapadły pałac. I gdyby tak przymknąć oko na morderczą grę w ciuciubabkę, dziewczynki zamieniające się w baranki, żaby mogące połknąć człowieka i parę innych, raczej niespotykanych zjawisk, to można by stwierdzić, że to zupełnie normalna wycieczka szkolna. Pytanie tylko, czy uda im się ją przeżyć. Jak to mówią: do trzech razy sztuka! "Zapadły pałac" to I część cyklu "Trupia Główka".

1831
Ładowanie...
EBOOK

Zatoka Żarłocznego Szczupaka

Eugeniusz Paukszta

Grupa młodych przyjaciół wędruje szlakiem jezior mazurskich. Beztroskie początkowo wakacje, wyprawa kajakami na Bełdan lud Śniardwy, wycieczki po lesie, przerywa seria dziwnych wydarzeń. Osią akcji są działania wokół zatopionego w jeziorze konwoju niemieckich ciężarówek, wycofujących się z Mazur po lodzie w 1945. Konwój ten przewoził tajemnicze skrzynie, które starają się wydobyć nieokreśleni bliżej przybysze. Autor Zatoki... przybliża czytelnikom skomplikowane zagadnienia koegzystencji Polaków, Niemców i Mazurów na Mazurach tak przed, jak i po drugiej wojnie światowej. Autor malowniczo opisuje mazurską przyrodę.

1832
Ładowanie...
EBOOK

Zatrute wnętrze

Weronika Bieszczad

Rycerz, księżniczka i smok - trio, które znamy wszyscy. Słysząc o nich już przed oczami mamy gotowy schemat wydarzeń, ale co gdy stereotypy uśpią naszą czujność? Esgar, choć zaczyna jak tradycyjny rycerz, kryje w sobie pewne niespodzianki. A jego misja zaczyna wywracać się do góry nogami, bo reszta też nie jest do końca taka, jak się wydaje...

1833
Ładowanie...
EBOOK

Zawieszeni. Część 1: Oli

Nina Włodarczyk

Pierwsze cztery części "Zawieszonych" to początek ich drogi do dorosłości, budowania zespołu, pierwszego wyjścia z muzyką poza drzwi szopy, odkrywania siebie i swojej seksualności w cieniu różnych potworów takich jak alkoholizm, porzucenie czy choroby, na które nikt nie wymyślił jeszcze lekarstwa. Jeszcze kilka miesięcy temu Emilia, Jakub i Edward mieli marzenia - wielkie i naiwne, takie, jakie marzenia powinny być. Ale wtedy było ich więcej. Tylko że marzenia nie umierają nawet kiedy ludzie, których dotyczą, już nie istnieją. I wtedy w ich życiu zjawia się Oliwier, który przynosi coś, czego każdy z nich się boi - nadzieję.

1834
Ładowanie...
EBOOK

Zawieszeni. Część 2: Kuba

Nina Włodarczyk

Pierwsze cztery części Zawieszonych to początek ich drogi do dorosłości, budowania zespołu, pierwszego wyjścia z muzyką poza drzwi szopy, odkrywania siebie i swojej seksualności w cieniu różnych potworów takich jak alkoholizm, porzucenie czy choroby, na które nikt nie wymyślił jeszcze lekarstwa. Jeszcze kilka miesięcy temu Emilia, Jakub i Edward mieli marzenia - wielkie i naiwne, takie, jakie marzenia powinny być. Ale wtedy było ich więcej. Tylko że marzenia nie umierają nawet kiedy ludzie, których dotyczą, już nie istnieją. I wtedy w ich życiu zjawia się Oliwier, który przynosi coś, czego każdy z nich się boi - nadzieję.

1835
Ładowanie...
EBOOK

Zawieszeni. Część 3: Emi

Nina Włodarczyk

Pierwsze cztery części "Zawieszonych" to początek ich drogi do dorosłości, budowania zespołu, pierwszego wyjścia z muzyką poza drzwi szopy, odkrywania siebie i swojej seksualności w cieniu różnych potworów takich jak alkoholizm, porzucenie czy choroby, na które nikt nie wymyślił jeszcze lekarstwa. Jeszcze kilka miesięcy temu Emilia, Jakub i Edward mieli marzenia - wielkie i naiwne, takie, jakie marzenia powinny być. Ale wtedy było ich więcej. Tylko że marzenia nie umierają nawet kiedy ludzie, których dotyczą, już nie istnieją. I wtedy w ich życiu zjawia się Oliwier, który przynosi coś, czego każdy z nich się boi - nadzieję.

1836
Ładowanie...
EBOOK

Zawieszeni. Część 4: Edi

Nina Włodarczyk

Pierwsze cztery części "Zawieszonych" to początek ich drogi do dorosłości, budowania zespołu, pierwszego wyjścia z muzyką poza drzwi szopy, odkrywania siebie i swojej seksualności w cieniu różnych potworów takich jak alkoholizm, porzucenie czy choroby, na które nikt nie wymyślił jeszcze lekarstwa. Jeszcze kilka miesięcy temu Emilia, Jakub i Edward mieli marzenia - wielkie i naiwne, takie, jakie marzenia powinny być. Ale wtedy było ich więcej. Tylko że marzenia nie umierają nawet kiedy ludzie, których dotyczą, już nie istnieją. I wtedy w ich życiu zjawia się Oliwier, który przynosi coś, czego każdy z nich się boi - nadzieję.

1837
Ładowanie...
EBOOK

Zawieszeni. Część 5: Uwertura

Nina Włodarczyk

"Czy lubiła myśleć, że byli wyjątkowi? Pewnie. Czy to była prawda? Nie miała pojęcia, ale kogo to obchodziło. Wystarczyło, że dla siebie byli wszystkim (...). Byli trochę jak małe stado. Mieli swoją dynamikę i wewnętrzną strukturę, wcale nie zapisaną ani sformalizowaną. Była ona naturalna, bo nikt nie musiał grać żadnej roli". Przed Zawieszonymi nowa droga, pełna zakrętów i rozwidleń, dawnych sekretów, które miały na zawsze nimi pozostać i tych, które dopiero się zrodzą z bólu, strachu i miłości. Podobno wszystkie książki są o miłości. Zawieszeni też - o miłości między ludźmi, która często nie ma imienia, o miłości do siebie i także o jej braku. O pasji i poświęceniu. Czy na końcu tej drogi nadal będą tymi samymi ludźmi? Pewnie nie. Pytanie brzmi wyłącznie czy zdołają ocalić siebie...

1838
Ładowanie...
EBOOK

Zawieszeni. Część 6: Interludium

Nina Włodarczyk

Co zrobisz, kiedy spełnią się twoje marzenia? Kim się staniesz, gdy wszystko o czym śniłeś, stanie się rzeczywistością? Zawieszeni próbują odnaleźć swoje miejsce w świecie, o którym zawsze śnili, lecz którego do końca nie rozumieją. Wielka scena. Oślepiające światła. Muzyka, która porywa tłumy. Obcy ludzie, znający Twoje imię, choć nie znający Ciebie. Kiedy światła gasną, a muzyka cichnie, do głosu dochodzą uczucia, których nie można już dłużej ignorować. Kiedy w końcu przestajesz uciekać, robisz krok w nieznane. Skaczesz, nie mając pewności, czy ktoś cię złapie, ale z cichą nadzieją w sercu. Czasem nadzieja to wszystko, co masz.

1839
Ładowanie...
EBOOK

Zawieszeni. Część 7: Koda

Nina Włodarczyk

"Traktował swoje nowe życie z wyjątkową delikatnością. Wiedział, jak jest ulotne, jak bardzo przypomina mgłę, a nie coś solidnego. W każdej chwili mogło się skończyć..." Kiedy masz wszystko, możesz stracić wszystko. A im wyżej się wspinasz, tym boleśniejszy bywa upadek. Czy będąc na szczycie, Zawieszeni w końcu odważą się spojrzeć w dół i zobaczyć, jaka była cena ich sukcesu? Podobno każdy ją płaci, czasem po prostu rachunek ma odroczony termin płatności. Koda w świecie muzyki oznacza koniec - ostatni akord, który wybrzmiewa dłużej niż pozostałe, zamyka całość i nie pozostawia złudzeń. I tego właśnie będziecie tutaj świadkami... pewnego końca świata.

1840
Ładowanie...
EBOOK

Zdarzyło się w Polsce (tom 1). Piastowskie Orły. 10 opowiadań z czasów Piastów

Paweł Wakuła, Grażyna Bąkiewicz, Kazimierz Szymeczko

Piastowskie orły 10 opowiadań z czasów Piastów to pierwsza pozycja z serii Zdarzyło się w Polsce. W pięciu tomach współcześni autorzy książek dla dzieci i młodzieży, pasjonaci historii, ukazali węzłowe punkty polskich dziejów, widziane oczami zwyczajnych ludzi: wojów, kupców i kmieci naszych przodków. Za ich sprawą czytelnik Piastowskich orłów stanie się świadkiem chrztu Polski i zjazdu gnieźnieńskiego, ujrzy bohaterów bitwy pod Legnicą i krwawej łaźni gąsawskiej, będzie towarzyszył Bolesławowi Chrobremu, Władysławowi Łokietkowi i Kazimierzowi Wielkiemu w najważniejszych chwilach ich życia i śmierci. Książki z tej serii dedykujemy tym, którzy cenią i lubią historię oraz tym, którzy za nią nie przepadają! Dzięki nim przekonają się, że historia Polski jest barwna i ciekawa, pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji i trzymających w napięciu, dramatycznych wydarzeń. Paweł Wakuła, pomysłodawca serii Kolejne tomy cyklu "Zdarzyło się w Polsce": - Od morza do morza - 10 opowiadań z czasów Jagiellonów - Husarskie skrzydła - 10 opowiadań z czasów Rzeczypospolitej szlacheckiej - Walka o wolność - 10 opowiadań z czasów rozbiorów - Odzyskana niepodległość - 10 opowiadań z czasów XX wieku

1841
Ładowanie...
EBOOK

Zdarzyło się w Polsce (tom 2). Od morza do morza. 10 opowiadań z czasów Jagiellonów

Paweł Wakuła, Kazimierz Szymeczko, Grażyna Bąkiewicz

Od morza do morza - 10 opowiadań z czasów Jagiellonów to druga książka z cyklu Zdarzyło się w Polsce. W pięciu tomach współcześni autorzy książek dla dzieci i młodzieży, pasjonaci historii, ukazali węzłowe punkty naszych dziejów widziane oczami zwyczajnych ludzi: rycerzy, mieszczan, chłopów. Za ich sprawą czytelnik Od morza do morza ujrzy ostateczną klęskę zakonu krzyżackiego, zmierzy się z czarną legendą królowej Bony, będzie towarzyszył Zygmuntowi Augustowi w jego ostatnich chwilach. Spotka na swojej drodze nie tylko koronowane głowy, lecz także wybitnych uczonych, poetów i humanistów.

1842
Ładowanie...
EBOOK

Zdarzyło się w Polsce (tom 3). Husarskie skrzydła. 10 opowiadań z czasów Rzeczpospolitej szlacheckiej

Paweł Wakuła, Grażyna Bąkiewicz, Kazimierz Szymeczko

Husarskie skrzydła 10 opowiadań z czasów Rzeczypospolitej szlacheckiej to trzecia książka z serii Zdarzyło się w Polsce. W pięciu tomach współcześni autorzy książek dla dzieci i młodzieży, pasjonaci historii, ukazali węzłowe punkty polskich dziejów, widziane oczami zwyczajnych ludzi: szlachciców, mieszczan i pańszczyźnianych chłopów naszych przodków. Za ich sprawą czytelnik Husarskich Skrzydeł przeniesie się w czasy Stefana Batorego, Zygmunta III Wazy, Jana III Sobieskiego, będzie świadkiem pierwszej wolnej elekcji, bitwy pod Chocimiem i obrony Częstochowy. Dowie się o tragicznych losach Maryny Mniszchówny i Samuela Zborowskiego oraz... skąd w Europie wzięła się kawa! Książki z tej serii dedykujemy tym, którzy cenią i lubią historię oraz tym, którzy za nią nie przepadają! Dzięki nim przekonają się, że historia Polski jest barwna i ciekawa, pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji i trzymających w napięciu, dramatycznych wydarzeń.

1843
Ładowanie...
EBOOK

Zdarzyło się w Polsce (TOM 5). Odzyskana niepodległość. 10 opowiadań z XX wieku

Grażyna Bąkiewicz, Kazimierz Szymeczko, Paweł Wakuła

"Odzyskana niepodległość 10 opowiadań z XX wieku to piąta książka z serii Zdarzyło się w Polsce. Ostatni tom z tego cyklu ukazuje się w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości i poświęcony jest niezwykle burzliwemu okresowi w historii naszej ojczyzny. Współcześni autorzy książek dla dzieci i młodzieży, pasjonaci historii, przedstawili w nim II Rzeczpospolitą, okupację hitlerowską i PRL widziane oczami naszych przodków: powstańców śląskich, uczestników bitwy warszawskiej, żołnierzy Armii Krajowej, cywilów deportowanych na nieludzką ziemię i repatriantów zza Buga. Za ich sprawą czytelnik stanie się świadkiem zamachu na prezydenta Gabriela Narutowicza i przewrotu majowego, przeniesie się do bombardowanego przez Niemców Wielunia i płonącego warszawskiego getta. Będzie towarzyszyć tym, którzy do wolnej Polski szli u boku generała Andersa, i tym, którzy podążali do niej razem z generałem Berlingiem, a także tym, którzy walczyli o nią podczas strajków robotniczych w Poznaniu, Radomiu i Gdańsku. Książki z tej serii dedykujemy tym, którzy cenią i lubią historię, oraz tym, którzy za nią nie przepadają! Dzięki nim przekonają się, że historia Polski jest barwna i ciekawa, pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji i trzymających w napięciu, dramatycznych wydarzeń.

1844
Ładowanie...
EBOOK

Zdobycie Sandomierza rok 1809

Walery Przyborowski

Powieść dla młodzieży opowiadająca o zdobyciu Sandomierza przez wojska Księstwa Warszawskiego w roku 1809. O krwawej bitwie z Austriakami.

1845
Ładowanie...
EBOOK

Zemsta na lekturach. Megapowtórka przed egzaminem ósmoklasisty

Ula Hirniak "Polishglots"

O co biega w Panu Tadeuszu? Jak zrozumieć Świteziankę? Czy Dziady naprawdę są dziaderskie? Zanim wyrwiesz z głowy wszystkie włosy, naostrzysz noże i topory, zmieciesz z powierzchni ziemi listę lektur obowiązkowych (tfu!) wraz z całym zastępem wieszczów, usiądź wygodnie, wyciągnij popcorn i podejdź do tego na chillu. Przeczytasz tu o wszystkich książkach, które musisz poznać przed egzaminem ósmoklasisty, i przekonasz się, że o lekturach można mówić prosto i po ludzku. - Sprawdzisz, czy Balladyna to zawistna drama queen, czy może bardziej morderczy Kopciuszek. - Odkryjesz, dlaczego w Zemście Klara ciągle trolluje Papkina. - Spojrzysz na Scroogea z Opowieści wigilijnej jak na pana marudę, niszczyciela dobrej zabawy i pogromcę uśmiechów dzieci. - Przekonasz się, że Guślarz z Dziadów to rodzaj mrocznego life coacha, co zamiast dyplomu z psychologii ma zestaw zaklęć i świeczkę. - Zrozumiesz, że spór o zamek w Soplicowie jest jak wiejska Gra o tron, w którejbiegają niedźwiedzie, a nie smoki. Zrób sobie najbardziej wciągającą i zabawną powtórkę ever! Przekonaj się, że i ty umiesz w lektury. Zemsta na lekturach. Megapowtórka przed egzaminem ósmoklasisty to idealna propozycja dla uczniów przygotowujących się do egzaminu ósmoklasisty oraz wszystkich, którzy chcą ogarnąć lektury szybko i bez stresu. Książka obejmuje wszystkie lektury wymagane na egzaminie ósmoklasisty: Akademia Pana Kleksa Jan Brzechwa Kajko i Kokosz. Szkoła latania Janusz Christa Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa C.S. Lewis Chłopcy z Placu Broni Ferenc Molnár Hobbit, czyli tam i z powrotem J.R.R. Tolkien Opowieść wigilijna Charles Dickens Zemsta Aleksander Fredro Kamienie na szaniec Aleksander Kamiński Dziady, Świtezianka, Pan Tadeusz, Reduta Ordona Adam Mickiewicz Balladyna Juliusz Słowacki Mały Książę Antoine de Saint-Exupéry Wybrane fraszki, pieśni i treny Jan Kochanowski Artysta Sławomir Mrożek Latarnik, Quo vadis (fragmenty) Henryk Sienkiewicz Syzyfowe prace Stefan Żeromski

1846
Ładowanie...
EBOOK

Zew krwi

Jack London

Na podstawie klasycznej powieści Jacka Londona został realizowany film o tym samym tytule. Porywająca powieść przygodowa jednego z najpopularniejszych pisarzy amerykańskich Zew krwi to historia o dzielnym psie, który stanie przed wyborem między życiem w świecie człowieka a powrotem do natury Akcja powieści rozgrywa się na Alasce w czasach gorączki złota. Czteroletni pies Buck wiedzie szczęśliwe życie w domu sędziego Millera w Kalifornii. Jego beztroska kończy się w momencie, kiedy zostaje uprowadzony i sprzedany handlarzowi psów. Tak trafia na daleką Północ, gdzie z dnia na dzień musi stawić czoła licznym niebezpieczeństwom. Przemierza dzikie krainy, znosząc chłód, ciężko pracując w zaprzęgu, rywalizując z innymi zwierzętami i nierzadko doświadczając okrucieństwa ze strony człowieka. W psiej duszy Bucka z czasem rodzi się pierwotny instynkt, wzywający go do walki o przetrwanie i powrotu do natury. Powieść Zew krwi od momentu ukazania się zdobyła niebywałą popularność, która trwa do dziś. Doczekała się też kilku filmowych adaptacji, m.in. w 1935 roku z Clarkiem Gableem, w 1972 roku z Charltonem Hestonem. W najnowszej adaptacji w rolę Johna Thorntona wcielił się Harrison Ford.

1847
Ładowanie...
EBOOK

Zew krwi

Jack London

Niezwykła historia rozgrywająca się w Jukon w Kanadzie podczas tak zwanej Gorączki Złota. Głównym bohaterem opowieści jest pies o imieniu Buck, mieszaniec bernardyna i owczarka szkockiego. Wszystko rozpoczyna się na ranczu w Santa Clara Valley w Kalifornii, kiedy Buck zostaje wykradziony ze swojego domu i sprzedany jako pies zaprzęgowy na Alaskę. W surowym środowisku staje się coraz bardziej dziki, jest zmuszony do walki o przetrwanie i dominację nad innymi psami. Na swojej drodze spotka ludzi dobrych i złych, musi sprostać niezwykłym wyzwaniom. W końcu zrzuca z siebie powłokę cywilizacji i opierając się na pierwotnym instynkcie i doświadczeniu, staje się przywódcą w dziczy.

1848
Ładowanie...
EBOOK

Zielone kasztany

Janusz Domagalik

Powieść dla młodzieży, której akcja rozgrywa się pod koniec lat 70-tych XX wieku w Warszawie. Główni bohaterowie, to Irmina i Marek – rodzeństwo nastolatków. Ich problemy i skomplikowane relacje – z najbliższymi, ze światem – stanowią jej motyw przewodni. Autor zastosował (z powodzeniem!) ciekawą metodę narracji, która odbiega od tradycyjnej – nie dopowiada bowiem wszystkiego do końca, dając czytelnikowi przestrzeń na jego własne interpretacje.  Na motywach zaczerpniętych z „Zielonych kasztanów” powstał w 1986 roku film pod takim samym tytułem (scenariusz i reżyseria: Wojciech Fiwek). RECENZJA, KTÓRĄ NAPISAŁA JEŻANNA (2013): Kilkunastoletni Marek mieszka z dziadkiem, matką i młodszą siostrą Irminą. Jest członkiem klubu sportowego i zapalonym piłkarzem, marzy o zagranicznym obozie sportowym. Ma grono znajomych i jednego wroga (a przynajmniej tak mu się wydaje). Niepokoi się  o dziadka, którego czeka poważna operacja. Niepokoi się o matkę, która staje się coraz bardziej nerwowa, smutna i nieobecna. Martwi się o piękną siostrę, którą aż nadto interesują się jego szkolni koledzy a ona sama buduje wokół siebie mur niedomówień i tajemnic. Przy tym daje się wciągnąć w szkolne, koleżeńskie zatargi, zachowując jednak przy tym wrodzoną wrażliwość i chęć poznania prawdy. I dążenie do jej odszukania jest właśnie czynnikiem, który determinuje przebieg akcji i sposób odczytania przesłania powieści. Konstrukcja fabuły jest dość prosta ale nie jednowymiarowa. Znajdziemy tu przeskoki w czasie, wątki wspomnieniowe, niedopowiedzenia. Czytanie „Zielonych kasztanów” to jak układanie wieloelementowych puzzli – początkowo wszystko idzie gładko, ale im dalej się posuwamy, tym więcej napotykamy trudności z wpasowaniem odpowiedniego kawałka. Nie inaczej jest podczas lektury książki Domagalika. Pełny ogląd wydarzeń otrzymujemy dopiero po przeczytaniu całości i przemyśleniu pewnych, zaakcentowanych przez autora wątków. Co spowodowało narastający dystans pomiędzy członkami kochającej się przecież rodziny? Co sprawiło, że Irma nie potrafiła porozumieć się z matką a trzymała się blisko dziadka? Jaką rolę odegrało w tej historii spłowiałe zdjęcie z czasów wojny? Dlaczego stary profesor Marka oniemiał na widok siostry swego ucznia? Czy pechowy wypadek Irmy był rzeczywiście do końca przypadkowy? Czy nowo poznana, intrygująca i nieznajoma (czy aby na pewno tak całkiem nieznajoma...?) dziewczyna stała się tą, za którą tęsknił bohater? Zaletą książki jest brak jednoznacznych odpowiedzi. Nie ma tu miejsca na grubo ciosane wątki, jest za to sporo przestrzeni dla własnych domysłów i osobistych odniesień. Być może dlatego właśnie „Zielone kasztany” wywołują to dziwne, zapomniane a przejmujące uczucie... Powraca atmosfera młodzieńczych buntów i niepokoju i te wszystkie znaki zapytania, którymi naznaczone były kiedyś wszystkie zakręty i skrzyżowania życiowych dróg. Przypominają się nieprzespane noce, pełne nieokreślonych tęsknot... za kim? za czym? Janusz Domagalik świetnie buduje atmosferę. Duszny zapach więdnących kwiatów akacji w zamkniętym pokoju koresponduje z nastrojem piętrzących się sekretów rodzinnych, rosnącego oddalenia i niechęci. Krok po kroku poznajemy kolejne niewiadome, razem z Markiem tropimy wzajemne, dość skomplikowane powiązania zdarzeń i ludzi. A gdy już je poznamy, pozostaje interpretacja. Na ile można potępiać kogoś, kto szukał szczęścia a nieumyślnie skrzywdził innych? Do jakiego stopnia nasza teraźniejszość powiązana jest z zapomnianą już przeszłością? Na ile powinniśmy brać odpowiedzialność za siebie i za swoich bliskich? Jaką rolę odgrywa w naszy życiu rodzina? I jak trudna i zawiła jest droga do poznania samego siebie? Z pełną świadomością, że mój obiektywizm w ocenie książki jest, delikatnie mówiąc, dyskusyjny, polecam lekturę „Zielonych kasztanów”. Moim zdaniem to świetne remedium na chwilowe kryzysy związane z upływem czasu dla pokolenia 30+ i starszego. Ale nie tylko. RECENZJA, KTÓRĄ NAPISAŁ PIOTR CHOJNACKI (zacofany-w-lekturze.pl): Co można wiedzieć pewnego o tych pozornie oderwanych obrazach, myślach, które nie układając się nawet w pojedyncze słowa, zdania, wymykają się niepostrzeżenie, zawsze jednak chyba zostawiając ślad. I jeśli kiedyś złożą się w jakąś konstrukcję, czy potrafię wtedy odkryć, w jakiej postaci i w jakim momencie pierwszy raz się z nimi zetknąłem? Takie rozważania snuje Marek, wspominając wydarzenia ostatnich miesięcy, próbując rozumieć, co działo się wokół niego i co działo się z nim samym. Czytelnik nie jest tylko obserwatorem nastoletnich rozterek, staje się ich uczestnikiem, gdy próbuje wraz z bohaterem poukładać w całość okruchy wydarzeń, migawki, retrospekcje, aluzje, napomknienia. Już wydaje się, że zrozumieliśmy, że złapaliśmy sens wydarzeń, gdy autor dorzuca nowy detal i każe nam zmieniać koncepcję. Obraz rekonstruujemy w ogólnych zarysach: konflikt Marka z kolegą z drużyny piłkarskiej, relacje rodzinne: z dziadkiem, siostrą, matką, znajomość z Kaśką. Świat Marka znienacka się komplikuje; chłopak musi podejmować decyzje i ponosić ich konsekwencje; jego decyzje wpływają też na los innych. Gdyby Janusz Domagalik zdecydował się napisać historię kilkunastoletniego Marka od początku do końca, od wprowadzenia w rodzinno-szkolno-uczuciowe perturbacje przez detale tychże perturbacji do ich rozwiązania, dostalibyśmy pewnie niezłą, ale chyba niczym się niewyróżniającą powieść młodzieżową. Za pomocą jednego zabiegu konstrukcyjnego Domagalik sprawił jednak, że jego książka wyłamała się z tego schematu; zaciekawiała i intrygowała, skłaniała do snucia własnych hipotez, wypełniania luk w narracji poprzez odwoływanie do własnych doświadczeń – Marek stawał się przez to kimś bliskim. W pełni zgadzam się z Jeżanną, że to „świetne remedium na chwilowe kryzysy związane z upływem czasu dla pokolenia 30+ i starszego”, nie należy jednak przypuszczać, że „Zielone kasztany” mają wyłącznie wartość sentymentalną: realia (których zresztą nie ma wiele) trochę spłowiały, sama jednak istota książki – zmagania z coraz bardziej skomplikowanymi relacjami z najbliższymi i światem – pozostały aktualne.