Historia Świata
Vade Nobiscum, tom XXV/2025, Varia
Rafał Kanas, Patryk Grancow, Bartłomiej Gorzkiewicz, Piotr...
Vade Nobiscum to cykliczna monografia, którą wydaje Studenckie Koło Naukowe Historyków UŁ. Niniejszy tom zawiera teksty będące pokłosiem dwóch wydarzeń: I Zjazdu Latającego Uniwersytetu Mediewistycznego oraz Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej "Italia i jej dziedzictwo: historia, prawo i kultura". Tematyka zarówno zjazdu, jak i konferencji była niezwykle szeroka i interdyscyplinarna, co widać w artykułach zamieszczonych w niniejszej publikacji. Mamy nadzieję, że dzięki tej różnorodności każdy czytelnik znajdzie w niej coś interesującego dla siebie.
Varia Mediaevalia. Studia nad średniowieczem w 1050. rocznicę Chrztu Polski
Kirił Marinow, Kamil Szadkowski, Katarzyna Węgrzyńska
Książka jest zbiorem tekstów prezentujących szeroki wachlarz zagadnień dotyczących historii średniowiecznej Polski i Europy. W czterech działach – na wybranych, konkretnych przykładach – podjęto tematykę dotyczącą monarchów i ich rodzin, społeczeństwa i jego poczynań, sztuki, architektury i artefaktów życia codziennego, jak również światopoglądu ludzi wieków, średnich. Tak różnorodne problemy badawcze zaciekawią wszystkich, którzy interesują się historią średniowiecza, w tym heraldyką, genealogią, archeologią czy historią sztuki.
Agata Aleksandra Kluczek
Książka opowiada o odzwierciedleniu rzymskiej idei panowania nad światem w mennictwie władców rzymskich „złotego wieku Antoninów” (96–192) oraz „kryzysu III wieku” (235–284). Zgodnie z przyjętymi założeniami badawczymi kluczem do poznania owej idei imperialnej stają się ikonografia i legendy namonetne. Te środki przekazu informacji, samodzielnie albo łącznie, dostarczają do analizy rozmaitych odsłon tytułowego zagadnienia w jego oficjalnej interpretacji. Składają się na nie następujące wątki: granice i budowa świata rzymskiego, struktura świata barbarzyńskiego, relacje Imperium – sąsiedzi, a porządkuje je umieszczenie ich w pryzmacie działań i roszczeń cesarza rzymskiego. Temat władztwa nad światem – kategorii bądź symbolicznej, bądź praktycznej – odczytywany jest w jego podstawowym, czyli przestrzennym, sensie. Dlatego w książce dominuje problematyka „militarna” i „tryumfalna”. Z wyobrażeń i napisów zamieszczanych w mennictwie cesarskim odczytać można przesłanie, że to wojna porządkuje świat i to właśnie wojna zwycięska czyni Rzymian panami świata. Będąc zwycięzcami nad wrogami „z zewsząd”, Rzymianie zwać się mogą: undique victores. Analiza poszczególnych typów i wariantów monet cesarskich oraz medalionów, a także ich systematyzacja pozwoliły na skonstruowanie globalnej wizji rzymskiego władztwa nad światem w dwóch epokach. Dostrzec w nich można spójne interpretacje tematu rzymskiej dominacji w świecie. W ramach przyjętej w badaniach strategii porównawczej odnaleźć można w ich mennictwie wspólne rozwiązania wątków składających się na omawianą ideę, ale też wskazać można w każdej z nich różne motywy namonetne, będące efektem oddziaływania odmiennej rzeczywistości w owych epokach.
W cieniu Wołynia. Antypolska akcja OUN i UPA w Galicji Wschodniej 19431945
Damian Markowski
To mocna lektura i dobra książka. Uważam, że to jedna z ważniejszych prac na temat antypolskich czystek UPA, jakie dotąd powstały prof. Grzegorz Motyka Chociaż rzeź wołyńska z 1943 roku należy obecnie do najbardziej nagłośnionych w Polsce wydarzeń historycznych, nie wszyscy zdają sobie sprawę, że nie była to jedyna masowa zbrodnia ukraińskich nacjonalistów na ludności polskiej w okresie II wojny światowej. Ludobójstwo dokonane w latach 19431945 na obszarze Galicji Wschodniej pochłonęło prawdopodobnie około 30 tysięcy istnień ludzkich i było nie mniej brutalne od ludobójstwa wołyńskiego. Książka Damiana Markowskiego, znakomitego historyka, znawcy dziejów Europy Wschodniej, byłego członka Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, jest pierwszą publikacją poświęconą wyłącznie tym zapomnianym wydarzeniom. Praca zawiera najdokładniejsze jak dotąd ustalenia, powstałe w oparciu o polskie, ukraińskie, niemieckie i sowieckie źródła, niekiedy zupełnie wcześniej nieznane. W jakim stopniu wydarzenia w Galicji Wschodniej przypominały te z Wołynia? Jak przebiegała czystka i co oznaczała dla polskich mieszkańców regionu? Jak wyglądały próby oddolnej samoobrony, a jak reakcja zorganizowanego polskiego podziemia? W jaki sposób ustosunkowali się do niej niemieccy, a następnie sowieccy okupanci? I wreszcie na czym polega polskoukraiński konflikt pamięci historycznej? Przelana podczas tamtych wydarzeń krew na dziesiątki lat podzieliła dwie bliskie sobie społeczności żyjące na wspólnej ziemi. Podczas pracy autorowi przyświecał ważny cel: ponownie zbliżyć Ukraińców i Polaków. Książka W cieniu Wołynia napisana jest z szacunkiem dla ofiar poległych po obu stronach, ale przede wszystkim z pokorą i respektem wobec źródeł. Podejmuje temat bolesny, przy całej świadomości tego, że dopiero rzetelne mówienie o historycznej prawdzie, a nie przemilczanie faktów, zbuduje wolne od resentymentów relacje polsko-ukraińskie.
W imię Tory Żydzi przeciwko syjonizmowi
Rabkin Yakov M.
Książka Y. Rabkina, opublikowana już w wielu językach, a obecnie wydawana po polsku, na pewno zaciekawi polskiego czytelnika. Polska była bowiem zarówno miejscem powstania, jak i rozwoju syjonizmu, który później został przeszczepiony do Palestyny i Izraela. Praca napisano w sposób jasny i kompetentny jest jak najbardziej aktualna. /profesor Szewach Weiss, ambasador Izraela w Polsce/
Barbara Kalinowska-Wójcik
W listopadzie 1884 roku Katowice stały się ważnym miejscem na mapie rozwijającego się ruchu protosyjonistycznego. Do miasta zjechali bowiem delegaci Ruchu Miłośników Syjonu, znanego pod nazwą Chowewej Syjon, którzy podjęli decyzję o wsparciu inicjatywy osadniczej w Ziemi Izraela oraz poszukiwaniu dla niej międzynarodowego wsparcia. Praca przedstawia okoliczności podjęcia decyzji o zorganizowaniu konferencji właśnie w Katowicach. Wyjaśnia jakie były bezpośrednie i pośrednie przyczyny wyboru tej lokalizacji oraz dlaczego przedstawiciele miejscowej społeczności żydowskiej tak aktywnie zaangażowali się w przygotowanie spotkania. Publikacja zawiera aneksy będące krytyczną edycją tłumaczenia m.in. treści protokołów konferencji z 1883 i 1884 roku oraz publikacji jubileuszowych z 1909 oraz 1934 roku.
W kręgu ikon władzy, ludzi oraz idei świata starożytnego
red. Wiesław Kaczanowicz, Agata Aleksandra Kluczek, Norbert...
Praca stanowi zbiór artykułów poruszających szeroko rozumianą kwestię ikon odnosząc się nie tylko do władzy, ale także ludzi których możemy nazwać ikonami swoich czasów. Prezentowany w tomie materiał jest wynikiem dociekań badaczy różnych dyscyplin, historyków, filologów, prawników, zaprezentowanych w czasie ogólnopolskiej konferencji, która odbyła się 22–24 września 2011 roku w Ustroniu. Część pierwsza zawiera opracowania dotyczące władzy, instytucji oraz polityki. Część druga odnosi się do postaci będących ikonami swych czasów, ich ambicji, czynów oraz dzieł będących ukoronowaniem ich działalności. W części trzeciej znalazły się opracowania dotyczące idei, tradycji, symboli a także ich interpretacji. Wśród zgromadzonych w tomie tekstów można znaleźć zarówno unikatowe opracowania dotyczące starożytnego Egiptu jak i antycznej Grecji, Rzymu oraz Bizancjum. Publikacja będzie cennym źródłem wiedzy dla studentów oraz badaczy chcących poszerzyć swoją wiedzę w zakresie prezentowanej problematyki oraz poznać wyniki dociekań badaczy różnych dyscyplin naukowych.
Jerzy Bandrowski
Książka napisana we Lwowie w 1915 roku. Opisuje historię tego miasta w czasie I wojny światowej - od zamordowania austriackiego następcy tronu, Franciszka Ferdynanda, do wkroczenia wojsk rosyjskich. Pisana z osobistej perspektywy polskiego uchodźcy, jest zbiorem jego luźnych refleksji i spostrzeżeń, nie ma ambicji ukazania prawdy historycznej.