Kultura i sztuka
Pierścień Wielkiej Damy. Tragedia w trzech aktach
Cyprian Kamil Norwid
Pierścień Wielkiej Damy, wydany w 1872 roku, jest białą tragedią, czyli gatunkiem stworzonym przez Norwida na potrzeby tego utworu. Łączy on w sobie dramat i komedię nie opisuje scen brutalnych, jednak wykazuje wiele aluzji i nawiązań. Opowiada o kradzieży pierścienia hrabiny Harrys, która o dokonanie czynu posądza swego dalekiego krewnego Maksa-Yksa, potajemnie w niej zakochanego. W końcu zguba odnajduje się, ale zagadką pozostaje, kto zabrał pierścień.
August Bielowski
August Bielowski opisuje najdawniejsze dzieje Polski i Polaków, z czasów przedchrześcijańskich i wczesnopiastowskich, analizując najstarsze kroniki średniowieczne, w których można znaleźć informacje dotyczące naszych najdawniejszych dziejów, wierzeń, siedzib, władców. Mimo iż jest to wznowienie mocno już wiekowego dzieła uważamy, iż winno się ono znaleźć w bibliotece każdego, kto na poważnie interesuje się i bada najdawniejsze dzieje Polski i Słowiańszczyzny. Niniejsza książeczka Bielowskiego stanowi wartościowy przyczynek i źródło informacji dotyczącej czasów pradawnych naszej ojczyzny.
Heinrich Heine
Pieśni, czy też Księga pieśni uchodzi za najwybitniejsze dzieło tego poety romantycznego. Christian Johann Heinrich Heine, a właściwie Harry Chaim Heine (1797-1856) niemiecki poeta żydowskiego pochodzenia, przedstawiciel romantyzmu, jeden z najwybitniejszych niemieckich liryków, prozaik, publicysta urodził się w rodzinie żydowskiej. Jego ojciec był kupcem. Przez większość swej młodości pozostawał pod wpływem potęgi finansowej swego stryja Salomona Heinego, hamburskiego milionera i bankiera. Heine cierpiał na chorobę weneryczną (prawdopodobnie kiłę), przez którą od wiosny 1848 był przykuty do łóżka, sparaliżowany, męczony skurczami i częściowo niewidomy. Wyrzekł się wtedy swojej wiary w boskość człowieka i uznał osobowego Boga, aby sprzeczać się z nim o niesprawiedliwe rządzenie światem. Poeta zmarł w 1856 po prawie ośmiu latach strasznych cierpień. Został pochowany na cmentarzu Montmartre. Swą wysoką pozycję zawdzięcza swej poezji lirycznej, w szczególności utworom składającym się na Księgę pieśni. (Za Wikipedią).
"Piękne widoki, panowie, stąd macie". O kinie polskiego sockonsumpcjonizmu
Justyna Jaworska
"Piękne widoki, panowie, stąd macie” to cytat z Rewizji osobistej, filmu Witolda Leszczyńskiego i Andrzeja Kostenki z 1973 roku. Tymi słowy sarkastyczna turystka zwraca się do celników, którzy przeszukują na granicy wypchany towarami bagażnik jej fiata. Przed celnikami otwiera się konsumpcyjny raj do oclenia... Ale też 1973 rok w Polsce Gierka to niejako punkt widokowy, z którego rozpościera się wspaniała perspektywa. Justyna Jaworska przygląda się w tej książce polskim filmom obyczajowym z pierwszej połowy lat siedemdziesiątych jako obrazom sockonsumpcjonizmu. Zastanawia się, w jaki sposób w tym stosunkowo rzadko opisywanym okresie względnej prosperity, między kinem „małej stabilizacji” a Kinem Moralnego Niepokoju, przedstawiano na ekranie dylematy polskiej codzienności. Analizuje kilka wybranych przykładów, w tym Dzięcioła Jerzego Gruzy, Dziewczyny do wzięcia Janusza Kondratiuka czy Anatomię miłości Romana Załuskiego, i szuka w nich śladów aspiracji materialnych, pretensji kulturowych, imitacji i zapożyczeń, słowem polskiej „niedojakości” (czyli bylejakości, ale z ambicjami). Opowieść zamyka opis występu zespołu ABBA w telewizyjnym „Studio 2” jesienią 1976 roku, w apogeum propagandy sukcesu. Sockonsumpcjonizm był zjawiskiem z gruntu paradoksalnym: próbą pogodzenia socjalistycznego etosu z kapitalistycznym stylem życia. Jego pęknięcia oddawało kino, które nie zawsze budziło uznanie krytyki – równie paradoksalne, niespójne i pełne „słabych obrazów”. Ta słabość, czasem nieintencjonalna, czasem zamierzona, ale niezmiennie frapująca jako rodzaj oporu wobec zastanych konwencji, stanowi osobny przedmiot namysłu autorki. W ten sposób historia kultury przeplata się w tej książce z refleksją nad strategią estetyczną kina, którą można by nazwać „kłirowaniem Peerelu”. Książka dostała Nagrodę im. Bolesława Michałka dla najlepszej książki o tematyce filmowej - 2018/2019. Justyna Jaworska (ur. 1975) wykłada w Zakładzie Filmu i Kultury Wizualnej w Instytucie Kultury Polskiej UW. Jej książka Cywilizacja „Przekroju”. Misja obyczajowa w magazynie ilustrowanym (WUW, 2008) została nominowana do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii eseju. Autorka pracuje też w piśmie „Dialog”, gdzie redaguje dział dramaturgii polskiej.
Janusz Kapusta
Weź pustą kartkę i ołówek. Każde zdanie jest możliwe. Spróbuj napisać mądre, czy choćby ciekawe. Ujrzyj siebie. Jesteśmy tylko tak mądrzy, jak mądre są zdania, obrazy, równania, dźwięki, ruchy, które potrafimy wyłuskać z ciszy. Janusz Kapusta rysownik, malarz i scenograf, wynalazca jedenastościennej bryły, K-dronu; współpracuje z takimi czasopismami jak The New York Times, The Wall Street Journal, The Washington Post i Rzeczpospolita. W kontynuacji swojej książki Plus Minus. Podręcznik do myślenia po raz kolejny łączy słowo i obraz i przedstawia serię zilustrowanych spostrzeżeń człowieka, który przygląda się światu, ludziom i sobie.
Piotr Fronczewski. Portret Przyjaciela
Dariusz Domański
Piotr Fronczewski - aktor o nadzwyczajnym głosie, niezwykłym talencie. Jego wszechstronność w sztuce aktorskiej jest powszechnie znana i ceniona. Piotra kochają wszyscy miłośnicy kina, teatru, filmu, kabaretu, a znany jest także najmłodszemu pokoleniu odbiorców z gier komputerowych. Hamlet, Kaligula, Król Edyp, bohater sztuk Gombrowicza, Pan Kleks, Konsul ... Franek Kimono. To gigant sztuki aktorskiej. Pełen uroku, ciepła, humoru i pokory człowiek, prawdziwy przyjaciel, a mój idol od najmłodszych lat. Zapraszam na spotkanie z moim "kumplem", jak się kiedyś wyraził, wielkim aktorem, wspaniałym człowiekiem - Piotrem Fronczewskim. Książka z serii Portrety Przyjaciół zawiera rozmowy Dariusza Domańskiego z Piotrem Fronczewskim, laudacje na jego cześć, tekst biograficzny, a także wypowiedzi wybitnych artystów teatru i kina o Piotrze Fronczewskim i rozmowę o Piotrze Fronczewskim z Gustawem Holoubkiem. "Piotr Fronczewski Portret Przyjaciela" to wyjątkowy ebook autorstwa Dariusza Domańskiego, który przedstawia sylwetkę jednego z najwybitniejszych polskich aktorów. Znany z ról teatralnych, filmowych i dubbingowych, Fronczewski zachwycał kolejne pokolenia swoją wszechstronnością i charyzmą.
Piotr Fronczewski. Portret Przyjaciela
Dariusz Domański
Piotr Fronczewski - aktor o nadzwyczajnym głosie, niezwykłym talencie. Jego wszechstronność w sztuce aktorskiej jest powszechnie znana i ceniona. Piotra kochają wszyscy miłośnicy kina, teatru, filmu, kabaretu, a znany jest także najmłodszemu pokoleniu odbiorców z gier komputerowych. Hamlet, Kaligula, Król Edyp, bohater sztuk Gombrowicza, Pan Kleks, Konsul ... Franek Kimono. To gigant sztuki aktorskiej. Pełen uroku, ciepła, humoru i pokory człowiek, prawdziwy przyjaciel, a mój idol od najmłodszych lat. Zapraszam na spotkanie z moim "kumplem", jak się kiedyś wyraził, wielkim aktorem, wspaniałym człowiekiem - Piotrem Fronczewskim. Książka z serii Portrety Przyjaciół zawiera rozmowy Dariusza Domańskiego z Piotrem Fronczewskim, laudacje na jego cześć, tekst biograficzny, a także wypowiedzi wybitnych artystów teatru i kina o Piotrze Fronczewskim i rozmowę o Piotrze Fronczewskim z Gustawem Holoubkiem. "Piotr Fronczewski Portret Przyjaciela" to wyjątkowy ebook autorstwa Dariusza Domańskiego, który przedstawia sylwetkę jednego z najwybitniejszych polskich aktorów. Znany z ról teatralnych, filmowych i dubbingowych, Fronczewski zachwycał kolejne pokolenia swoją wszechstronnością i charyzmą.
Pisanie dla sceny - narracje współczesnego teatru
Magdalena Figzał-Janikowska, Aneta Głowacka, Beata Popczyk-Szczęsna, Ewa...
We współczesnych badaniach teatralnych przekonanie o dynamicznej, pełnej napięcia relacji tekst – scena funkcjonuje jako pewnik nie wymagający w zasadzie rozbudowanych uzasadnień naukowych. Różnorodność działań podejmowanych w obszarze dzisiejszych praktyk scenicznych, w tym zwłaszcza istotne przemiany w sposobie używania słowa w przedstawieniu, zachęcają jednak do ponownego stawiania pytań o korelację wielu tworzyw w najnowszych sztukach widowiskowych, a także o charakter komunikacji teatralnej warunkowanej zdarzeniowym i heterogenicznym wymiarem przekazu artystycznego. [fragment Wstępu] Magdalena Figzał-Janikowska, doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Zakładzie Teatru i Dramatu w Instytucie Nauk o Kulturze i Studiów Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Śląskiego. Recenzentka teatralna, autorka artykułów poświęconych zagadnieniom współczesnego teatru. Współpracuje z Ośrodkiem Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora „Cricoteka” w Krakowie. Zainteresowania badawcze: muzyka sceniczna, strategie inscenizacyjne w polskim teatrze najnowszym, eksperymentalny teatr muzyczny. [lipiec 2019] [R] Aneta Głowacka – pracownik naukowy w Zakładzie Teatru i Dramatu w Instytucie Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego. Redaktorka „Opcji”. Publikuje w „Teatrze”, „Notatniku Teatralnym” i „Śląsku”. W Teatrze Rozrywki w Chorzowie zajmuje się impresariatem. [2011] [R] Beata Popczyk-Szczęsna, doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Zakładzie Teatru i Dramatu, w Instytucie Nauk o Kulturze i Studiów Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Śląskiego. Zainteresowania badawcze: polski dramat i teatr XX wieku w perspektywie antropologicznej i intertekstualnej, teoria i praktyka lektury tekstu dramatycznego oraz polska najnowsza dramaturgia sceniczna. Autorka publikacji: Postać Judasza w dramacie polskim XX wieku. Potyczki z referencją (Kraków 2003), Dramaturgia polska po 1989 roku (Katowice 2013), a także kilkunastu artykułów na temat dramaturgii współczesnej, opublikowanych w czasopismach naukowych i monografiach zbiorowych; współredaktorka książki Dramat i doświadczenie (Katowice 2014). [25.03.2015] Ewa Wąchocka – profesor doktor habilitowany, kierownik Zakładu Teatru i Dramatu w Instytucie Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Współredaguje witrynę internetową www.teatry.art.pl. Zainteresowania badawcze: europejski dramat i teatr XX wieku oraz teoria dramatu, zwłaszcza ewolucja form we współczesnej dramaturgii. Wybrane publikacje: Między sztuką a filozofią. O teorii krytyki artystycznej Stanisława Ignacego Witkiewicza(Katowice 1992), Autor i dramat (Katowice 1999), Współczesne metody badań teatralnych (Katowice 2003), Milczenie w dwudziestowiecznym dramacie (Kraków 2005). Redaktorka lub współredaktorka prac zbiorowych Od symbolizmu do post-teatru (Warszawa 1996), Pohledy II – Punkty widzenia II (Katowice-Olomouc 2004), Teatr – media – kultura (Katowice 2006), Przestrzenie we współczesnym teatrze i dramacie (Katowice 2009) oraz podręcznika Widowisko - Teatr - Dramat (Katowice 2010). [9.12.2014]