Teatr
Łódzkie festiwale teatralne. Historia i współczesność
Irena Jajte-Lewkowicz
Książka dotyczy łódzkich festiwali teatralnych i obejmuje wydarzenia organizowane w teatrach dramatycznych, offowych, lalkowych, dziecięcych i młodzieżowych oraz w teatrze operowym, a także w innych instytucjach kultury. Przeglądy te odbywały się w Łodzi od lat 60. XX wieku po rok 2016. Festiwalom, powstałym z inicjatywy regionalnych środowisk artystycznych i wpisującym się w dzieje łódzkiej i polskiej kultury, przyglądają się studenci/studentki - dziś absolwenci/absolwentki - specjalności teatrologicznej na kierunku kulturoznawstwo, prowadzonym w Instytucie Kultury Współczesnej na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. * Monografia wypełnia lukę w badaniach nad życiem teatralnym jednego z głównych ośrodków miejskich w Polsce. Jej wagę wzmacnia pionierski charakter i brak jakichkolwiek konkurencyjnych wobec niej publikacji. Z recenzji dr. hab. Juliusza Tyszki, prof. UAM
Łódź Celebrates the 450th Anniversary of Shakespeare's Birth
Krystyna Kujawińska Courtney, Magdalena Cieślak, Agnieszka Rasmus,...
This online catalogue chronicles the exhibition entitled “Łódź Celebrates the 450th Anniversary of Shakespeare’s Birth,” which took place at the University of Łódź Library from 7 April to 1 May 2014. The idea for the exhibition was put forward by the International Shakespeare Studies Centre, and realized by the representatives of the Faculty of Philology and the Faculty of International and Political Studies at the University of Łódź, who are also members of the Centre. Furthermore, this event would not have taken place without the support of the University of Łódź Library.
William Shakespeare
”Makbet” to tragedia Williama Shakespeare’a napisana około roku 1606, należy do najczęściej wystawianych i adaptowanych sztuk szekspirowskich, jest również najkrótszą tragedią jego autorstwa. Sztuka oparta została na przekazach historycznych dotyczących króla szkockiego Makbeta. Sztuka jest archetypiczną opowieścią o niebezpieczeństwach związanych z żądzą władzy i zdradą przyjaciół. Obecny jest w niej wątek charakterystyczny dla średniowiecznego moralitetu: główny bohater ulega pokusie władzy, następuje jego stopniowy upadek moralny, aż do zbrodni, która pociąga za sobą kolejne, nie mija go jednak kara – traci wewnętrzny spokój i poczucie sensu życia.
Małgorzata Kożuchowska. Portret Przyjaciela
Dariusz Domański
Małgorzata Kożuchowska Portret Przyjaciela - książka o teatrze i sztuce aktorskiej Małgorzata Kożuchowska Portret Przyjaciela to wyjątkowa publikacja poświęcona jednej z najwybitniejszych i najbardziej cenionych polskich aktorek teatralnych i filmowych - Małgorzacie Kożuchowskiej. To książka, która pozwala spojrzeć na znaną postać z zupełnie innej perspektywy - głębszej, bardziej osobistej i zakorzenionej w sztuce. Teatr jako centrum jej świata Choć szeroka publiczność zna aktorkę głównie z ról filmowych i telewizyjnych, publikacja ukazuje ją przede wszystkim przez pryzmat teatru - przestrzeni, w której najpełniej realizuje się jej artystyczna tożsamość. To właśnie scena staje się osią tej opowieści - miejscem skupienia, refleksji i poszukiwania prawdy o człowieku. Droga twórcza i mistrzowie Książka prowadzi czytelnika przez kolejne etapy rozwoju artystycznego Małgorzaty Kożuchowskiej - od studiów w warszawskiej PWST pod kierunkiem wybitnych pedagogów, po współpracę z najważniejszymi reżyserami polskiej i europejskiej sceny. Szczególne miejsce zajmuje współpraca z Jerzy Jarocki - jednym z najważniejszych twórców polskiego teatru, który wywarł istotny wpływ na sposób myślenia aktorki o sztuce. Tradycja, która wciąż żyje Jednym z kluczowych wątków książki jest ciągłość pokoleń i tradycji teatralnej. Zestawienie sylwetki Małgorzaty Kożuchowskiej z postaciami takimi jak Aleksandra Śląska, Irena Eichlerówna czy Danuta Szaflarska podkreśla trwałość wartości, które od lat budują polski teatr - etos pracy aktora, szacunek dla mistrzów oraz traktowanie sceny jako miejsca poznania człowieka. Portret artystki wiernej scenie To opowieść o artystce świadomej swojej drogi i konsekwentnie jej wiernej. Pomimo ogromnej popularności i sukcesów, Małgorzata Kożuchowska pozostaje oddana teatrowi - rozumianemu nie tylko jako zawód, lecz jako stan ducha i umysłu. Co znajdziesz w książce teksty Dariusz Domański rozmowę z aktorką kalendarium pracy twórczej wywiady z wybitnymi twórcami teatru: Janem Englertem, Wiesławem Komasą, Wojciechem Farugą oraz Łukaszem Maciejewskim bogaty materiał ilustracyjny Całość tworzy wielowymiarowy obraz artystki - widzianej z różnych perspektyw i doświadczeń. Unikatowe fotografie Publikację dopełnia bogaty materiał ilustracyjny, w tym fotografie dokumentujące drogę sceniczną aktorki. Wiele z nich publikowanych jest po raz pierwszy, co nadaje książce wyjątkowy, kolekcjonerski charakter. Dla kogo jest ta książka To propozycja dla: miłośników teatru i kultury osób zainteresowanych sztuką aktorską czytelników poszukujących autentycznych historii wszystkich, którzy chcą poznać Małgorzatę Kożuchowską poza jej publicznym wizerunkiem Złota kolekcja Portrety Przyjaciół Publikacja stanowi część prestiżowej serii autorstwa Dariusz Domański. Wśród dotychczasowych bohaterów znaleźli się m.in. Franciszek Pieczka, Piotr Fronczewski, Maria Malicka, Jan Nowicki oraz Krzysztof Zanussi.
Henryk Ibsen
„Mały Eyolf” to utwór Henryka Ibsena, norweskiego dramatopisarza, uważanego za czołowego twórcę dramatu modernistycznego. „Mały Eyolf” opowiada historię rodziny Allmers i ich codzienne przeszkody spowodowane niepełnosprawnością syna. Dramat mówi o marzeniach głównego bohatera, które są tłumione przez jego ojca oraz drodze Eyolfa do przezwyciężenia woli ojca i odkrycia szczęścia wykraczającego za intelektualne poszukiwania coraz to większej wiedzy. Dzieło Ibsena niesamowicie pokazuje siłę motywacji, ambicji, jak i również ludzkiej potrzeby wolnej woli.
George Gordon Byron
"Manfred" to dramat George'a Gordona Byrona, jednego z największych angielskich poetów i dramaturgów. Znany jest przede wszystkim jako autor takich dzieł jak "Giaur" czy "Mazepa". Manfred to faustowski szlachcic mieszkający w Alpach Berneńskich. Wewnętrznie torturowany jakimś tajemniczym poczuciem winy, które ma związek ze śmiercią jego ukochanej Astarte, wykorzystuje swoje mistrzostwo w mowie i rzucaniu zaklęć, aby przywołać siedem duchów, u których szuka zapomnienia.
Maria Malicka. Portret Przyjaciela
Dariusz Domański
Maria Malicka, aktorka teatralna wszech czasów. Artystka G. B. Shawa i Flersa i Caillaveta. Ale też Fryderyka Schillera i Stanisława Wyspiańskiego. Diament, a raczej - brylant teatru. Kiedy przyjechała do Warszawy w roku 1923 już od pierwszej roli Anny w "Świcie, dniu i nocy" została pokochana przez warszawską publiczność, z czasem publiczność całej Polski. Dariusz Domański był przyjacielem gwiazdy, był pod jej urokiem, a ona opowiadała o swoich przeżyciach w teatrze, który był dla niej całym światem. Ta opowieść o życiu w teatrze Marii Malickiej jest opowieścią o historii polskiego teatru, polskiej kultury, czasów minionych, można rzec czasów mitycznych... W mitologii Jan Parandowski, który zachwycał się jej sztuką aktorską widział by ją jako piękną Afrodytę wychodzącą z fal morskich u Greckich wybrzeży, a może nawet Atenę boginię mądrości aktorskiej. Bo to jeden z ateńskich korespondentów relacjonując polskie życie teatralne napisał krótko - Teatr Polski i "Boska Malicka". Dariusz Domański, znany publicysta i znawca teatru, w swojej najnowszej książce przybliża postać Marii Malickiej - jednej z najwybitniejszych polskich aktorek teatralnych XX wieku. Autor, będący przyjacielem Malickiej, dzieli się unikalnymi wspomnieniami i anegdotami, ukazując jej życie zarówno na scenie, jak i poza nią. Książka oferuje unikalne spojrzenie na życie i karierę Marii Malickiej, ukazując jej fenomen i piękno zarówno jako artystki, jak i człowieka. Domański, dzięki osobistej relacji z Malicką, przedstawia nieznane dotąd historie i refleksje, czyniąc tę biografię wyjątkową pozycją na rynku wydawniczym. Publikacja jest idealna dla miłośników teatru, historii polskiej sceny oraz wszystkich, którzy chcą poznać bliżej sylwetkę Marii Malickiej. To także doskonała lektura dla osób ceniących biografie oparte na osobistych doświadczeniach i wspomnieniach.
Aleksander Fredro
„Mąż i żona” to komedia Aleksandra Fredry, ukończona prawdopodobnie w 1821 roku. Do dziś uchodzi za jedną z najlepszych i najfrywolniejszych w dorobku pisarza. Jan Lechoń podziwiał ją za błyskotliwą ironię, szyk, wdzięk i giętkość wiersza. Tadeusz Boy - Żeleński również nie krył zachwytu dla "najwytworniejszej komedii" autora „Zemsty". Bohaterami tej komedii są: hrabia Wacław, jego żona Elwira, przyjaciel domu Alfred i rezolutna pokojówka Justysia. Stosunki, które łączą tę czwórkę to typowy "czworokąt małżeński".
Eurypides
Medea to dramat Eurypidesa, największego obok Ajschylosa i Sofoklesa tragika starożytnej Grecji. W Medei Eurypides skupił się na epizodzie z życia córki króla Kolchidy, Ajetesa, pierwszej czarownicy w literaturze greckiej, która czarami pomogła Jazonowi w zdobyciu złotego runa, odmłodziła jego ojca Ajsona i nakłoniła córki nikczemnego stryja Jazona, Peliasa, do nieudanego zabiegu magicznego, który kosztował go życie. Po tej zbrodni Medea i Jazon musieli uciekać z Jolkos.
William Shakespeare
”Miarka za miarkę” to komedia autorstwa Williama Shakespeare’a z roku 1603. Trudno ją jednoznacznie zaklasyfikować do kategorii komedii lub tragedii. Głównym tematem sztuki jest kontrast między władzą polityczną a sprawiedliwością w kontekście biblijnym. Dramat jest oparty na motywach z twórczości renesansowego włoskiego autora Giambattisty Giraldiego Cinzia.
Molier
“Mieszczanin szlachcicem” to sztuka autorstwa Moliera, wybitnego francuskiego komediopisarza, uznawanego za jednego z najważniejszych daramtopisarzy w dziejach. Bogaty mieszczanin Pan Jourdain chce naśladować styl życia arystokracji. W tym celu zamawia eleganckie ubrania i zatrudnia nauczycieli: muzyki, tańca, fechtunku i filozofii. Nauczyciele każą sobie słono płacić za lekcje, a za plecami Jourdaina naśmiewają się z jego braku ogłady. Pan Jourdain chce zaimponować markizie Dorymenie. Energiczna żona Pani Jourdain odkrywa te zamiary.
Maurice Maeterlinck
„Monna Vanna” to niesamowity dramat Maurice’a Maeterlincka, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury oraz czołowego przedstawiciela symbolizmu. „Synu mój, nie wiem, co zamierzasz uczynić, a nikt niema prawa stawać w poprzek twojej boleści... Nikt również ulżyć jej nie może... Pojmuję, że olbrzymie szczęście z niej poczęte i zewsząd cię otaczające, bardziej żrącemi uczyniło pierwsze łzy twoje… [...] Czy to wszystko, co miałeś powiedzieć?!... Nie pora na słówka miodowe; niema tu nikogo, kogoby złudzić mogły!... Pozwoliłem ci mówić po raz ostatni, gdyż chciałem się dowiedzieć, co mądrość twoja dać mi może w zamian za życie złamane... Czy to tylko? Czekać cierpliwie, zgodzić się na wszystko, zapomnieć, przebaczyć i płakać!” Fragment
Moralność milcząca. Odsłanianie interakcyjnych mechanizmów moralności poprzez post-teatr
Waldemar Rapior
Jak milcząco, nieświadomie przyjmowane przez ludzi założenia związane z moralnością wpływają na podejmowanie decyzji moralnych w sytuacji społecznej? By dotrzeć do osadzonej w codziennych doświadczeniach, pozadyskursywnej "moralności milczącejˮ, dr Waldemar Rapior skorzystał z nowatorskiej metodologii. Wraz z reżyserem teatralnym Wojtkiem Ziemilskim, rzeźbiarzem Wojtkiem Pustołą, reżyserką Ulą Hajdukiewicz i performerem Seanem Palmerem zbudował eksperyment badawczy - interaktywne przedstawienie teatralne. Sześcioosobowe grupy (dobrane ze względu na różne kategorie społeczne) zostały postawione przed dylematem moralnym. Książka analizuje relację między sztucznością (teatralnością) sytuacji decyzyjnej, dynamiką afektywną wytworzoną w "laboratorium" (w sali teatralnej) oraz procesami interakcyjnymi między osobami uczestniczącymi. Ostatnimi czasy tematy te zyskały w psychologii społecznej niezwykłą atencję, zwłaszcza w kręgu tzw. drugiej fali zaangażowania w badania nad "posłuszeństwem wobec autorytetu". W swojej książce autor dyskutuje zarówno z różnymi podejściami neurobiologicznymi, jak i klasycznymi eksperymentami z zakresu psychologii społecznej. "[...] swoistym lustrem są dla niego [autora] słynne eksperymenty Stanleya Milgrama, do których odnosi się krytycznie, by uzasadnić ważny punkt własnej metody, czyli dążenie do fabrykowania świata w laboratorium naukowo-artystycznym, oraz by krytycznie i inspirująco analizować możliwości przekładania zachowań w sytuacji badawczej na życie poza nią. W mojej ocenie wszystkie te rozważania z poziomu meta stanowią ważny wkład w toczące się współcześnie w naukach społecznych i naukach o kulturze dyskusje na temat uwarunkowań, ograniczeń i możliwości badań naukowych". Z recenzji prof. dr. hab. Dariusza Kosińskiego "Rapior demaskuje tabu, wsadza palec w niewygodne, czasami bolesne, tym samym udaje mu się docierać do niewygodnych prawd o nas samych. Autor Moralności milczącej stawia pytania o granice teatru, ludzkiej moralności, sposoby racjonalizowania niewygodnych moralnie decyzji. I to jest ogromna wartość tej książki. To mieszanie nam w głowach uruchamia w nas coś, co często bywa nieuświadamiane, a czasem, gdy nawet uświadamiane, spychane do sfery nieświadomościˮ. Z recenzji dr hab. Magdaleny Szpunar
Maxim Gorky
The novel Mother, one of Gorkys most popular works, was based on the mass demonstration of 1902 in the city of Sormovo. Hence, an exciting plot based on real events, with a sharp political struggle, secret gatherings, searches, arrests, and the selfless heroism of the main revolutionary hero Pavel Vlasov. However, the central image in the novel is Pelageya Nilovna Vlasova, the mother of the hero, one of the most striking and exciting characters in Russian literature, symbolizing the eternal image of the Mother endowed with the gift of unlimited love and patience.
My Life. The Story of a Provincial
Anton Pavlovich Chekhov
The theme of the little man, which appeared in many of Chekhovs short stories, was also touched on in the novel My Life. The main character, Misail Poloznev, a nobleman by birth, becomes a simple worker. In order to live the way he wants, he breaks with his father. He is opposed to lies and hypocrisy, namely they, in his opinion, reign among the intelligentsia. The quote of the old house painter Radish: Aphids eat grass, rust iron, and lies the soul. According to the protagonist, moral self-improvement of a person is directly related to physical labor, which he would like to make mandatory for everyone.
George Gordon Byron
"Niebo i Ziemia" to dramat George'a Gordona Byrona, jednego z największych angielskich poetów i dramaturgów. Znany jest przede wszystkim jako autor takich dzieł jak "Giaur" czy "Mazepa". Dramat ten zaliczany jest do najwybitniejszych utworów Byrona. Charakteryzuje się on wyjątkowym stylem i tonem. Autor starał się uciec od gładkiego i poetyckiego dialogu, zastępując go bardziej łamiącą rytm i "chropowatą" formą.