Teatr
Sofokles
Antygona to dramat Sofoklesa, największego obok Ajschylosa i Eurypidesa tragika starożytnej Grecji. Antygona nazywana jest tragedią władzy i klasyfikowana jako chronologicznie ostatnia z cyklu trzech tragedii tebańskich (Król Edyp, Edyp w Kolonie, Antygona) opartych na mitach o tebańskim rodzie Labdakidów. Utwór jest powszechnie uznawany za arcydzieło dramaturgii światowej.
Janusz Głowacki
Emigrant to ktoś, kto stracił wszystko oprócz akcentu. Każda epoka ma taką tragedię, na jaką zasługuje. Teraz coraz bardziej ciągnie mnie w stronę nieszczęścia. Pewnie z wiekiem. A może też w związku z Nowym Jorkiem. W Ameryce, której chorobą, ale i zasadą istnienia, jest sukces, katastrofa jest bardzo widoczna. Nieszczęście i sukces chodzą po Manhattanie pod rękę. Dosyć zręczna imitacja nieba z Park Avenue wymaga istnienia całkiem realnego piekła z Lower East Side czy South Bronx. Oczywiście także o życiowych katastrofach staram się pisać tak zabawnie, jak umiem. Beckett napisał kiedyś, że nie ma nic śmieszniejszego niż nieszczęście. Moja ostatnia sztuka to taka komedyjka o beznadziejnych marzeniach i spełnionej rozpaczy. Janusz Głowacki Tekst pełen humoru. Nikt nie stara się moralizować. Każdy musi odnaleźć swoją prawdę. Wspaniałe. Michael Bourcet Tragizm współczesnej Antygony nie polega na tym, że nie mogła ona pogodzić ze sobą dwóch przeciwstawnych, ale równorzędnych racji, jak to było u Sofoklesa. Rodzi się on z poczucia absudru współczesnego świata, w którym rozproszeniu podlegają podstawowe wartości, nawet te, jak gwarantowana w konstytucji równość praw i obowiązków [...] Głowacki pokazuje, że można kupić każdą ideę, i że człowiek współczesny skazany na swoją kaleką świadomość, przestrzeń między prawem, ideologią, a rzeczywistością może zapełnić tylko własnym sumieniem, odruchem moralnym. Tak jak portorykańska analfabetka może upomnieć się o ludzką tożsamość wbrew panującemu prawu, lub tak jak przedstawiciele publicznego porządku może prawo naginać dla własnych korzyści i upodobań. Elżbieta Baniewicz, Antygona wśród gwiazd "Antygona w Nowym Jorku" została przetłumaczona na przeszło dwadzieścia języków, uzyskała status dzieła wybitnego.Prapremiera odbyła się w Arena Stagew Waszyngtonie w 1993 roku. ostała wystawiona na całym świecie m.in. w teatrach Pragi, St. Petersburga, Bonn, Budapesztu, Moskwy, Mexico City, Ostrawy, Belgradu, Kowna, Kazachstanu i na Syberii, w Yale Repertory Theatre oraz w Vineyard Theatre w Nowym Jorku(w reżyserii Michaela Meyera). Polska premiera odbyła się w Teatrze Ateneum. W1993 Time Magazine uznał ją za jeden z dziesięciu najlepszych tekstów dramatycznych roku, a w1998otrzymałaNagrodęStowarzyszenia Francuskich Krytyków Teatralnych dla najlepszej sztuki sezonu zrealizowanej w małym teatrze (Teatr Proscenium, Paryż). Głowacki przeniósł do zamieszkanego przez bezdomnych parku antyczną tragedię Sofoklesa i dopełnił ją absurdem rodem z Becketta, sprawiając, że nabrała wymiaru okrutnej, ale i śmiesznej tragifarsy.
Eurypides
Bachantki to dramat Eurypidesa, największego obok Ajschylosa i Sofoklesa tragika starożytnej Grecji. Utwór jest adaptacją mitu o początkach kultu Dionizosa oraz opozycji i kontrowersjach, jakie wśród co bardziej konserwatywnych mieszkańców, wywoływały żywiołowe praktyki jego zwolenników. Utwór przedstawia dramatyczne dzieje króla Teb Penteusza, który swój sprzeciw wobec nowych, burzących stary porządek praktyk przypłacił życiem. Bachantki przez niektórych badaczy literatury klasycznej uznawane są za jeden z najlepszych utwór w całej, zachowanej do naszych czasów, twórczości Eurypidesa.
Lucjan Rydel
Sięgnij po Betlejem polskie Lucjana Rydla - wyjątkowy dramat, który łączy biblijną historię Narodzenia Chrystusa z polską tradycją i losami narodu. Autor w mistrzowski sposób splata sacrum z historią ojczystą, przenosząc wydarzenia betlejemskie na polski grunt i ukazując je w kontekście walki o wolność i tożsamość narodową. Pełne symboliki, wzruszające sceny i barwne postaci sprawiają, że Betlejem polskie to nie tylko dzieło literackie, ale także ważny element polskiego dziedzictwa kulturowego. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto ceni literaturę patriotyczną i głęboką refleksję nad historią Polski.
Ajschylos
Błagalnice to utwór Ajschylosa, jednego z najwybitniejszych, obok Sofoklesa i Eurypidesa, tragików ateńskich. Powszechnie uważany za rzeczywistego twórcę tragedii greckiej. Bohaterki tej sztuki Ajschylosa, uciekają przed przymusowym małżeństwem ze swoimi egipskimi kuzynami.
Eurypides
Błagalnice to dramat Eurypidesa, największego obok Ajschylosa i Sofoklesa tragika starożytnej Grecji. Do Eleusis niedaleko Aten przybywają błagalnice z Argos z prośbą o wsparcie w konflikcie z Tebańczykami, którzy odmawiają im wydania ciał wojowników zmarłych podczas bitwy. Dramat ten jest pochwałą demokracji oraz samych Aten.
Bogusław Schaeffer Webern Słuchowisko
Paweł Bitka Zapendowski
Bogusław Schaeffer (1929-2019) napisał sztukę o Antonie Webernie gdy miał 26 lat, jeszcze przed "odwilżą" 1956 roku. Trudno nie zauważyć dojrzałości w przedstawieniu problematyki kariery artystycznej przez młodego muzyka. Tytułowego Weberna pokazał w dramacie jako twórcę wiernego sobie i swoim ideałom, połączonego więzami przyjaźni z nauczycielem SchOnbergiem - komponującym w stylu dodekafonicznym oraz rówieśnikiem Albanem Bergiem. W książkach Schaeffera o muzyce XX wieku, m.in.: w Nowej muzyce z 1958 roku, będącej szczegółowym kompendium technik kompozytorskich, i tych następnych, już pisanych w sposób bardziej przystępny, Webern zajmie, mimo że jakby na uboczu, miejsce zaszczytne, wybitnego nowatora. O tym, że bohaterem sztuki została postać, której monotonna raczej egzystencja pozbawiona była dramatycznych wydarzeń, a kariera wyróżniających ją akcentów, mógł przesądzić interesujący autora dysonans pomiędzy niepodważalną wartością, jaką wnosiły do rozwoju muzyki kompozycje Weberna, a lekceważeniem i niechęcią, z jaką przyjmował je świat zewnętrzny. Joanna Zając z książce Dramaturgia Schaeffera pisze: "Muzyczny świat bardzo powoli pokonywał utrwaloną niechęć do twórczości Weberna, która przez długi czas splatała się z uprzedzeniami wobec samej osoby kompozytora." Wiedzę o życiu kompozytora przyniosły dopiero badania Hansa i Rosaleeny Moldenhauerów na początku lat 60. Akcja sztuki obejmuje okres 1928-1950. Dojmujący jest opis rzeczywistości, w jakiej Webernowi przyszło tworzyć. W młodości otaczało go mieszczańskie kołtuństwo, a w kolejnych latach kultura wprzęgnięta w machinę hitlerowskiego reżimu. Zginął przedwcześnie tuż po wojnie od przypadkowej kuli, przez pomyłkę. Pomysł przeniesienia Weberna na scenę radiową powstał wraz z innymi działaniami Komitetu Obywatelskiego Pamięci o Bogusławie Schaefferze, zawiązanego przez grupę bliskich mu przyjaciół i uczniów w Krakowie. Głównym celem Komitetu jest promocja twórczości kompozytorskiej i dramaturgicznej Bogusława Schaeffera, zmarłego w 2019 roku w Salzburgu. Prezentacja tekstu odbyła się w Domu Literatury w Warszawie we współpracy ze Stowarzyszeniem Pisarzy Polskich i Związkiem Artystów Scen Polskich w 2024 roku. Paweł Bitka Zapendowski ma w dorobku dramaturgicznym teksty o twórcach: Georg Trakl - Noc Trakla, Trakl nieskończony i Trakl. Blok X, Tadeusz Kantor - Kantor w Paryżu, Jean-Michel Basquiat - Basquiat - Czarny Picasso (z Mirosławem Koniecznym), Leo Lipski (Lipszyc) - Leo Lipski Story - Miłość na Miodowej, Halina Poświatowska - Paszport dla poetki, Andrzej Wajda w monodramie Miałem wielkie szczęście. W 2022 roku Teatr Polskiego Radia zrealizował słuchowisko Leo Lipski Story - Miłość na Miodowej w reż. Anny Skuratowicz z Jerzym Schejbalem i Grażyną Barszczewską.
Henryk Ibsen
„Budowniczy Solness” to sztuka Henryka Ibsena, norweskiego dramatopisarza, uważanego za czołowego twórcę dramatu modernistycznego. „Budowniczy Solness” jest mistyczną oraz tragiczną historią dążenia do pojednania z Bogiem oraz próbowania przewyższenia Jego woli. Ten cudowny dramat przedstawia budowniczego, który na podłożu psychologicznym walczy z diabełkami i przezwyciężającego tragiczne przeszkody losu oraz próby, na które jest wystawiany przez Pana.