Popularnonaukowe i akademickie
Polska T. Doświadczenia transpłciowych kobiet w perspektywie socjologicznej
Aleksandra Sobańska
Książka jest skoncentrowana na wciąż jeszcze w Polsce (ale także szerzej na świecie) sporadycznie podejmowanym obszarze studiów nad transpłciowością, odnosząc się szczególnie do doświadczeń transpłciowych kobiet. Jest to ważny aspekt, ujawniający zarazem pewną nierówność w zakresie badań nad transpłciowością, w których zdecydowanie przeważało ujmowanie fenomenu transpłciowości z akcentem na męskie doświadczenia. Publikacja jest wyjątkowa, unikalna pod względem tematycznym i niewątpliwie potrzebna na polskim rynku wydawniczym. Tym bardziej, że mamy tu do czynienia z dobrze przygotowaną książką naukową mającą solidne podstawy empiryczne. Z recenzji dr hab. Małgorzaty Bieńkowskiej, prof. UwB Książka Aleksandry Sobańskiej wpisuje się w nurt badań nad różnorodnością płciową, w którym - pomimo bardzo dynamicznego rozwoju w ostatniej dekadzie - literatura z zakresu badań społecznych na gruncie polskim nadal pozostawia obszary wymagające głębszej eksploracji. Publikacja ta z powodzeniem powiększa stan wiedzy na temat podjętego zakresu zainteresowań badawczych i stanowi wartościowy wkład do socjologii płci. Bardzo trafnie zostały określone teoretyczne ramy interpretacyjne (koncepcja światów społecznych oraz koncepcja struktur możliwości), dobrze dobrano metody i techniki badawcze, a dane uzyskane w wyniku badań własnych poddano wnikliwej analizie. Monografia uzupełnia stan wiedzy dotyczący sytuacji społecznej osób transpłciowych w Polsce, aktualizuje nie tylko informacje pozyskane w dotychczasowych badaniach, lecz także terminologię stosowaną we wcześniejszych publikacjach. Z recenzji dr hab. Anny Kłonkowskiej, prof. UG
Polska transformacja seksualna
Anna Jawor, Anna Kurowicka, Aleksandra Andrzejewska, Ludmiła...
Jeśli trzeba by wskazać motyw przewodni książki, to chyba jest nim przemoc - ta realna, a może jeszcze bardziej ta symboliczna, która w Polsce towarzyszy nadal wszystkiemu, co wiąże się z seksualnością. Jeśli zatem socjologia krytyczna ma mieć sens, to właśnie takimi kwestiami powinna się interesować. W obecnej sytuacji hegemonii dyskursu katolicko-narodowego w sferze publicznej, głosów analizujących ten dyskurs i jednocześnie go przełamujących nigdy nie będzie zbyt wiele. dr hab. Jacek Kochanowski, prof. UW Rewolucja seksualna Polskę ominęła. Dopiero po 1989 roku zaczęły postępować zmiany norm obyczajowych, seks zaczął oznaczać coś więcej niż tylko prokreację, pojawiły się takie tematy, jak homo-, bi- i płynna seksualność, a prawa mniejszości, seks nastolatków, gwałty bądź edukacja seksualna stały się przedmiotem debaty publicznej. Zarazem pojawiły się głosy, że są to problemy niepolskie, a nawet antypolskie, niemające nic wspólnego z zainteresowaniami prawdziwych Polaków. Analizy zawarte w tej książce dowodzą, że jest zgoła odwrotnie.
Walenty Poczta, Andrzej Hałasiewicz
Od 2000 r. systematycznie, co dwa lata, publikujemy raport o stanie wsi, towarzysząc przemianom zachodzącym na terenach wiejskich i w rolnictwie - począwszy od ostatniego etapu przygotowań do przystąpienia do Unii Europejskiej, przez dwadzieścia lat naszego członkostwa w tej organizacji. Dziś oddajemy w ręce Czytelników trzynaste już wydanie raportu z nadzieją, że przedstawione w nim analizy ułatwią pełniejsze zrozumienie dynamicznych procesów zachodzących na wsi i w rolnictwie. Autorzy opierają się zarówno na własnych, jak i innych dostępnych badaniach, korzystają z licznych źródeł i baz danych, a także ze swojej wiedzy eksperckiej. W tej edycji stan wsi i rolnictwa prezentowany jest na tle zmian wynikających z naszego członkostwa w UE. Raport poszerzony został w związku z tym o nowe rozdziały i podrozdziały. Przez ostatnie dwadzieścia lat wieś bardzo się zmieniła, wypiękniała, jest zamożniejsza, mniej rolnicza i bardziej wielozawodowa. Patrząc z perspektywy subregionów czy gmin, możemy też dostrzec problemowe procesy i zjawiska, wśród nich wyludnianie się niektórych obszarów wiejskich, najczęściej tych oddalonych od lokalnych centrów. Starzenie się mieszkańców dotyka cały kraj, ale w miejscach wysokiej depopulacji jest ono najbardziej widoczne. To tylko przykład wyzwań, jakim musimy stawić czoła. Mimo imponującego rozwoju rolnictwo nadal konfrontuje się z licznymi niespełnionymi oczekiwaniami i koniecznością zmian. Raporty o stanie wsi, wydawane dzięki wsparciu FDPA przez Wydawnictwo Naukowe Scholar, to wyjątkowe publikacje naukowe. Pisane są w sposób przystępny i zrozumiały przez grono bardzo kompetentnych badaczy. Spełniają ważną funkcję edukacyjną, upowszechniając osiągnięcia nauki, które mogą znaleźć praktyczne zastosowanie. Autorzy: Agnieszka Baer-Nawrocka, Jerzy Bartkowski, Barbara Chmielewska, Mirosław Drygas, Barbara Fedyszak-Radziejowska, Andrzej Hałasiewicz, Sławomir Kalinowski, Łukasz Komorowski, Jerzy Kozyra, Mariusz Matyka, Iwona Nurzyńska, Karolina Pawlak, Jerzy Plewa, Walenty Poczta, Grzegorz Siebielec, Monika Stanny, Józef Stanisław Zegar
Polska Wschodnia i Orientalizm
Tomasz Zarycki
Książka zbiera krytyczne analizy obrazów Polski Wschodniej i jej wschodnich sąsiadów, tworzonych w tej części kontynentu. Autorzy, intelektualiści i uczeni wywodzący się z tego regionu, rozważają problemy wzajemnej percepcji krajów Europy Środkowej i Wschodniej, rysując szeroki kontekst teoretyczny, geopolityczny oraz historyczny. Zastanawiają się nad funkcjami obrazów tych obszarów, analizują tworzone w ich ramach własne tożsamości i wizerunki. Badają przemiany znaczeń takich fundamentalnych pojęć jak Kresy, orient czy peryferie. Wśród kluczowych zagadnień podjętych w pracy wymienić można pytania o to, dlaczego i w jakich okolicznościach powstają negatywne stereotypy Wschodu, jak zmieniają się ich formy na przestrzeni dziejów oraz jak odnosić do nich narzędzia krytycznej teorii społecznej na czele z tytułowym pojęciem orientalizmu Edwarda Saida.
Polské národnostní školství na Zaolší (Polskie szkolnictwo narodowościowe na Zaolziu)
Lucie Zormanová
Celem niniejszej publikacji było podsumowanie, najważniejszych faktów na temat szkolnictwa na terenie Śląska Cieszyńskiego, przede wszystkim szkolnictwa polskiego, od początku jego istnienia do dnia dzisiejszego. W tym celu przeprowadzono analizę materiałów i dokumentów, wykorzystano również analizę danych statystycznych. Przeprowadzono także badanie empiryczne w celu opisania charakterystyki uczniów, którzy uczęszczają do szkół z polskim językiem nauczania na Zaolziu i dzieci, które uczęszczają do przedszkól z polskim językiem nauczania na Zaolziu.
Zygmunt Kłodnicki, Agnieszka Pieńczak, Joanna Koźmińska
Książka stanowi pokłosie kilkuletnich badań Uniwersytetu Śląskiego prowadzonych w ramach grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (nr 11H 18 0068 87) pt. Polski Atlas Etnograficzny - opracowanie naukowe, elektroniczny katalog danych, publikacja zasobów w sieci Internet, etap II (2020-2024) oraz działalności Zespołu Badań Etnograficznych i Antropologicznych (2024-2028). Autorami opracowania są etnolodzy zajmujący się dziedzictwem kulturowym wsi polskiej, jednocześnie realizujący projekty digitalizacyjne mające na celu popularyzację etnologii i antropologii kulturowej w sieci. Badacze połączyli swoje doświadczenia we wspólnym projekcie, w efekcie czego powstało obszerne studium dotyczące specyfiki prac współcześnie prowadzonych nad Polskim atlasem etnograficznym. Książka może być przydatna dla badaczy szerzej zainteresowanych problematyką dziedzictwa kulturowego, głównie etnologów, folklorystów, muzealników oraz pasjonatów kultury wiejskiej.
Stefan Dudra
Prezentowana książka, zgodnie z postawionymi przez Autora celami głównymi i szczegółowymi, wypełnia istniejącą dotąd lukę na rynku rodzimej literatury naukowej w odniesieniu do polskiego prawosławia w Polsce Ludowej oraz III RP. [...] Stefan Dudra pokazuje funkcjonowanie polskiej Cerkwi Prawosławnej kompleksowo. Uwzględnia aspekty: polityczne, historyczne, prawne, administracyjne, doktrynalne, finansowo-majątkowe, narodowościowe, edukacyjne, kulturalne, społeczne, organizacyjne, duszpasterskie, opiekuńcze, charytatywne, naukowe, demograficzne, statystyczne, ekumeniczne, medialne, a także międzynarodowe. Z uznaniem należy odnieść się do obiektywizmu i wieloaspektowej rzetelności Autora oraz jego kunsztu warsztatowego, na który składają się solidna kwerenda źródłowa archiwów państwowych i kościelnych oraz imponująca liczba książek, artykułów i innych dokumentów, będących podstawą opracowania. z recenzji dr. hab., prof. nadzw. Pawła A. Leszczyńskiego Z założenia jest to całościowe ujęcie, w którym podjęto próbę ukazania działań państwa polskiego po roku 1944 do chwili obecnej w stosunku do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, podjętych w ramach polityki wyznaniowej i narodowościowej. Na rynku wydawniczym widoczny jest brak tak cennego pod względem poznawczym i analitycznym kompleksowego podejścia do tytułowej problematyki. Rozważania zawarte w prezentowanej książce mogą być interesujące dla historyków oraz badaczy rozwiązań prawno-administracyjnych. z recenzji prof. dr. hab. Grzegorza Rydlewskiego Stefan Dudra - historyk i politolog, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Zielonogórskim, kierownik Zakładu Stosunków Międzynarodowych Instytutu Politologii UZ oraz Pracowni Badań nad Mniejszościami Narodowymi i Etnicznymi. Członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień związanych z państwową polityką wyznaniową i narodowościową. Autor licznych publikacji w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych.
Polski film i fotografia nowego wieku na tle kultury wizualnej. Widma, antropocienie, sztandary
Justyna Hanna Budzik
Seria: Media i Kultura (3), ISSN 2719-9789 Książka jest wynikiem pracy badawczej nad polskim filmem i fotografią pierwszego dwudziestolecia XXI wieku. Kategorie filmu i fotografii zostały tu potraktowane szeroko, ze względu na kulturoznawczą perspektywę rozważań autorka łączy ze sobą w analizach i interpretacjach porównawczych filmy fabularne i dokumentalne, krótko-, średnio- i długometrażowe oraz fotografie o charakterze reportażowym i inscenizowanym. Trzy główne kategorie obrazów, wokół których budowane są szkice interpretacyjne, to widma, antropocienie oraz sztandary.
Anna Sosnowska
Greenpoint (...) w Nowym Jorku i dążenie do uchwycenia oraz analizy tego wymiaru zewnętrznego oddziaływania jest bardzo silną, wręcz kluczową stroną podjętego przedsięwzięcia. Studium stanowi pokłosie autentycznego - to łatwo odczytać - zaangażowania i jednocześnie badawczej kompetencji. Oparte na szeregu zarówno zastanych, jak i wywołanych źródeł odzwierciedla w przekonywający sposób wiedzę oraz wyobraźnię Autorki. Z jednej strony, są w nim rozliczne pierwiastki empiryczne, które - by tak rzec - są informacją dostępną powszechnie. Z drugiej strony, nie waham się stwierdzić, że jest to obszerne, zaawansowane opracowanie o specyficznej wymowie, która potwierdza indywidualne, oryginalne podejście Anny Sosnowskiej. prof. dr hab. Krzysztof Frysztacki, fragment recenzji Miasto Nowy Jork wciąż jest stolicą świata - centrum wytwarzania dochodu i świadczenia usług finansowych, wyznaczania trendów w modzie i muzyce, miejscem, gdzie rodzą się nowe firmy i wynalazki. Jest też miniaturą świata. Imigranci wywodzący się ze wszystkich kontynentów i Amerykanie najróżniejszych grup etno-rasowych tworzą swoje nisze na rynku pracy. Urodzeni w Polsce migranci mają swój niewielki udział w tej kosmopolitycznej mozaice. ? Jakie miejsce zajmuje Little Poland na Greenpoincie i polscy imigranci? ? Dlaczego przeszedł zmiany, a polscy imigranci przyjęli je bez protestu? ? Jaką rolę pełnią na rynku pracy globalnego miasta polscy imigranci i jak można wyjaśnić ich pozycję w miejskim podziale pracy? Prezentowana książka, napisana na podstawie badań terenowych, analizy prasy i danych urzędowych, odpowiada na te pytania. Odwołuje się przy tym do badań porównawczych nad innymi grupami i dzielnicami Nowego Jorku. dr Anna Sosnowska wykłada w Ośrodku Studiów Amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi badania nad migracjami z Europy Wschodniej i innych regionów peryferyjnych do Stanów Zjednoczonych, historycznymi związkami między zacofaniem gospodarczym a migracjami zarobkowymi, metropoliami jako skupiskami migrantów, hipsterów i biznesu. Stypendystka New School for Social Research (1994), Institut für die Wissenschaften vom Menschen (1997), Fulbrighta (2003), Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2005, 2007). Opublikowała książkę Zrozumieć zacofanie. Spory historyków o Europę Wschodnią (2004).
Polski język motoryzacyjny początku XXI wieku (na materiale portali hobbystycznych)
Wioletta Wilczek
Książka zawiera językoznawczą analizę portali motoryzacyjnych będących przykładem hobbystycznych serwisów internetowych. Oglądowi badawczemu poddano dwa typy portali: ogólne (stereotypowo adresowane do mężczyzn) oraz portale dla kobiet. Dwie główne perspektywy badawcze pracy to lingwistyka płci oraz socjolingwistyka. W podrozdziałach analitycznych dotyczących lingwistyki płci zostały zweryfikowane właściwości języka kobiet i mężczyzn oraz stereotypy płciowe obecne na gruncie motoryzacji. Przeprowadzone analizy w wielu miejscach zakwestionowały podział cech językowych względem danej płci oraz stereotypowe wyobrażenia na temat kierowców (głównie wizerunek kobiet za kierownicą). W części socjolingwistycznej scharakteryzowano najważniejsze kręgi leksykalno-semantyczne w socjolekcie motoryzacyjnym użytkowników portali internetowych. Opis poszczególnych zagadnień ukazał rozległość zaobserwowanego słownictwa oraz różnorodność środków językowych funkcjonujących w badanym socjolekcie. Złożoność i wielowątkowość podejmowanej tematyki zdecydowała o wyborze najbardziej istotnych zagadnień, umotywowanym próbą stworzenia szerokiego spektrum problematyki hobbystycznych portali internetowych dotyczących motoryzacji. Atutem pracy jest aktualność analizowanego materiału badawczego oraz wieloaspektowy opis języka motoryzacyjnego początku XXI wieku. Książka skierowana jest przede wszystkim do językoznawców i studentów o zainteresowaniach lingwistycznych. Może również stanowić ciekawą lekturę dla wszystkich osób interesujących się motoryzacją lub związanych w różny sposób z tą dziedziną.
Agnieszka Madeja, Barbara Morcinek-Abramczyk
Zakres tematyczny i gramatyczny podręcznika został dostosowany do wymagań systemu certyfikacji języka polskiego jako obcego na poziomie B2. W książce znajdują się ćwiczenia doskonalące umiejętności słuchania, mówienia, pisania i czytania oraz zasady gramatyki zilustrowane przykładami. Podręcznik składa się z dwóch części - pierwsza to 30 bogato ilustrowanych lekcji, w drugiej części znajdują się: klucz do ćwiczeń, transkrypcje oraz przykładowy tekst certyfikatowy. Kompozycja książki jest otwarta - można realizować jednostki lekcyjne w dowolnej kolejności. Poszczególne lekcje o różnorodnej tematyka są urozmaicone piosenkami, tekstami literackimi czy materiałami graficznymi.
Polski model organizacji typu think tank
Piotr Zbieranek
Temat podjęty w tej publikacji zwraca uwagę oryginalnością i aktualnością. Piotr Zbieranek zestawia teoretyczne podejście do modelu organizacyjnego think tanku z praktycznym wymiarem tego zjawiska. Tworzy konstrukcję interdyscyplinarną, łączącą elementy socjologiczne z teoriami organizacji, elementy politologiczne z koncepcjami nauk zarządzania i elementy instytucjonalne z public policy. Autor traktuje te wzajemne zapożyczenia jako wartościowy wkład w wypracowanie metody opisu zjawiska do tej pory niezbadanego. Książka może przyczynić się do upowszechnienia i wykorzystania w innych analizach socjologicznych i politologicznych tematyki modelu organizacyjnego think tanków. dr hab. Stanisław Mocek
Polski reportaż książkowy. Przemiany i adaptacje
Katarzyna Frukacz
W monografii została przeprowadzona analiza najistotniejszych zjawisk i procesów, które wpłynęły na rynkowy, społeczno-kulturowy i estetyczny status książkowej odmiany polskiego reportażu literackiego. Podjęte rozważania stanowią próbę omówienia głębiej pojmowanej ontologii książek reporterskich, zgodnie z kanoniczną tezą Marshalla McLuhana, że „środek przekazu sam jest przekazem”. Początkowe rozdziały dotyczą genezy i chronologii rozwoju tytułowej formy medialnej na polskim rynku wydawniczym, począwszy od drugiej połowy XIX wieku do czasów współczesnych. Wśród poruszonych w dalszej części monografii zagadnień kluczową rolę odgrywają aktualne przeobrażenia poetyki charakteryzowanej kategorii książek niefikcjonalnych, w tym: nowe zasady ich promocji i dystrybucji w erze cyfrowej. Tak ukierunkowana refleksja ma na celu wyróżnienie potencjalnych kierunków dalszej ewolucji formalnej polskiego reportażu książkowego, wynikających z jego adaptowania do standardów kultury konwergencji i wyróżników epoki ponowoczesnej. Wskazane zagadnienia zostały omówione z wykorzystaniem licznych kontekstów literaturoznawczych, medioznawczych, bibliologicznych, kulturoznawczych, historycznych i in. To wieloaspektowe i interdyscyplinarne studium z założenia adresowane jest zatem nie tylko do ścisłego kręgu sympatyków i badaczy polskiego reportażu, lecz także do szerszego grona osób zainteresowanych sytuacją tradycyjnej kultury druku w dobie ekspansji nowych mediów.
Polski rynek wydawniczy Lwowa w dobie autonomii galicyjskiej (1867-1914)
Maria Konopka
Publikacja przybliża osiągnięcia lwowskich nakładców i ich wkład do ogólnopolskiego dorobku wydawniczego drugiej połowy XIX i początku XX wieku. Przedstawia środowisko księgarzy-nakładców – najbardziej aktywne w zakresie finansowania wydawnictw, a także losy najważniejszych firm i ich właścicieli. Wydawcy ci, w dążeniu do rozwoju i utrzymania firmy na konkurencyjnym rynku galicyjskim, podejmowali nowatorskie rozwiązania organizacyjne, ale wchodzili również we wzajemne konflikty, niekiedy prowadzące do procesów. Ukazanie dokonań poszczególnych kategorii nakładców pozwala poznać nie tylko ich osiągnięcia, dokonywane wybory, ale też i kształt kompozycji graficznej edycji. Autorka opiera się na źródłach rękopiśmiennych z lwowskich archiwów i bibliotek, które w istotny sposób poszerzają wiedzę o ludziach książki Lwowa doby autonomii galicyjskiej oraz warunkach ich działania. Uzupełniają je źródła drukowane, jak listy, wspomnienia, katalogi księgarskie i wydawnicze, sprawozdania, artykuły prasowe z epoki itp. Do tego dochodzi jeszcze obszerna literatura przedmiotu. Powstało w ten sposób interesujące opracowanie znacząco wzbogacające wiedzę o polskim ruchu wydawniczym w okresie zaborów i jego wkład w kulturę polską tej epoki. Dr hab. Anna Gruca
Polski senior w obszarze komunikacji społecznej
Artur Łacina-Łanowski (red.)
To, w jaki sposób senior przeżywa starość, zależy w dużej mierze od postawy wobec starości jego samego i otaczającego go środowiska. Jedni starość widzą jako zakończenie życia, a inni jako nowe możliwości realizowana się w nowych obszarach. Według psychologów najlepszą postawą wobec starości jest postawa konstruktywna. Człowiek ją prezentujący jest wewnętrznie zintegrowany, wolny od stanów lękowych. Akceptuje starość i zakończenie pracy zawodowej. Pozytywnie ocenia swoją przeszłość, utrzymuje dobre stosunki z otoczeniem. Wobec otoczenia jest pogodny i wyrozumiały (z recenzji prof. Izabeli Krasiejko).
"Polski Whitman". O funkcjonowaniu poety obcego w kulturze narodowej
Marta Skwara
Książka jest próbą refleksji zarówno nad samym zagadnieniem recepcji twórcy „obcego” (twórcy innej kultury i innego języka) w kulturze narodowej, jak i próbą monograficznego ujęcia polskiej recepcji Walta Whitmana, powszechnie znanego jako „bard Ameryki”. Heterogeniczność i wieloaspektowość zagadnienia recepcji znajduje swój wyraz w konstrukcji książki, która opisuje obecność Walta Whitmana w kulturze polskiej z wielu przenikających się perspektyw: komunikacyjnej (sposoby prezentowania Whitmana w polskich encyklopediach, słownikach, tekstach „na temat” poety), socjologicznej (funkcjonowanie Whitmana w przestrzeni publicznej i politycznej, szczególnie w PRL-u), translatologicznej (sposoby tłumaczenia, a co za tym idzie rozumienia Whitmana, analizowane na przykładzie polskich serii przekładowych jego wierszy), intertekstualnej (obecność rozmaitych nawiązań do twórczości Whitmana w poezji i prozie polskiej), kulturowej (porównawcza interpretacja obecności Whitmana w polskich wersjach językowych dwóch wybranych filmów), krytyczno-literackiej (refleksja nad zjawiskiem „whitmanizmu” skontrastowanym z tzw. „o’haryzmem”). Badanie recepcji poety „obcego” umożliwia przyjrzenie się pod innym kątem literaturze i kulturze narodowej oraz jej twórcom. Zenon-Przesmycki Miriam, Antoni Lange, Jan Stur, Jerzy Jankowski, Stefan Żeromski, Julian Tuwim, Kazimierz Wierzyński, Józef Czechowicz, Czesław Miłosz, Jacek Bierezin, Danuta Mostwin, Ludmiła Marjańska, Tadeusz Różewicz, Julian Kornahauser ukażą swą inną twarz jako czytelnicy, tłumacze, interpretatorzy i komentatorzy Whitmana – już nie tylko „barda Ameryki”, ale i poety, z którym warto toczyć dialog o tym, jak rozumieć poezję, jak rozumieć świat. Książka zawiera także unikalne ilustracje z kolejnych wydań Leaves of Grass, aneks z zapomnianymi tłumaczeniami oraz bibliografię podmiotową i przedmiotową polskiej recepcji Whitmana od roku 1872.