Popularnonaukowe i akademickie

Polsko-niemieckie miejsca pamięci Tom 3

Robert Traba, Hans Henning Hahn

Stu trzydziestu autorów, cztery tomy w języku polskim i pięć w języku niemieckim. Redaktorzy i autorzy projektu Polsko-niemieckie miejsca pamięci | Deutsch-polnische Erinnerungsorte prezentują nowe spojrzenie na historię wzajemnych polsko-niemieckich oddziaływań. Miejsca pamięci (lieux de mémoire) to nie tylko miejsca w sensie topograficznym, lecz także historyczne fenomeny, które warunkują i odzwierciedlają procesy tworzenia się tożsamości zbiorowych. Miejscami pamięci mogą być między innymi osoby, wydarzenia i artefakty. Zastosowane w projekcie po raz pierwszy bilateralne podejście do analizy miejsc pamięci dekonstruuje narodowe wyobrażenia o przeszłości i otwiera nowe perspektywy porównawcze. Wszystkie tomy projektu Polsko-niemieckie miejsca pamięci orientują się podług bodaj najbardziej uniwersalnej definicji kultury Maksa Webera: ,,Z punktu widzenia człowieka >>kultura

Polsko-niemieckie miejsca pamięci Tom 4

Robert Traba, Hans Henning Hahn

Teksty zamieszczone w czwartym tomie Polsko-niemieckich miejsc pamięci to zaproszenie za kulisy projektu. Prezentujemy w nim teoretyczne i metodologiczne założenia całego przedsięwzięcia. Na pytanie, jak powstają kultury pamięci i za pomocą jakich instrumentów można je analizować, tom daje nie jedną, lecz wiele uzupełniających się odpowiedzi. Zebrane w nim artykuły dotyczą różnych aspektów badań nad pamięcią i wpływu poszczególnych dyscyplin na powstawanie tożsamości zbiorowych oraz proponują krytyczną konfrontację z przesłankami projektu Polsko-niemieckie miejsca pamięci | Deutsch-Polnische Erinnerungsorte. Im ciemniejsze są wizje przyszłości, tym większe zainteresowanie pamięcią. Czwarty tom Polsko-niemieckich miejsc pamięci czyni przedmiotem refleksji właśnie tę fascynację pamięcią zbiorową, która trwa od trzech dziesięcioleci i, jak wszystko wskazuje, nie mija. Zebrane tu artykuły stawiają pytania o nosicieli zbiorowej pamięci, o granice w badaniu miejsc pamięci, o złożone stosunki zapamiętywania i zapominania, o podejścia różnych dyscyplin humanistycznych do zjawiska pamięci zbiorowej. Jak wszystkie badania historyczne, badania nad pamięcią potrzebują krytyki źródeł, krytyki metod i krytyki otrzymanych wyników. Niniejszy tom odpowiada na tę potrzebę. prof. dr hab. Krzysztof Pomian W tomie publikują: Martin Aust, Moritz Csáky, Heinz Duchhardt, Étienne François, Maciej Górny, Christian Gudehus, Hans Henning Hahn, Heidi Hein-Kircher, Jerzy Jedlicki, Violetta Julkowska, Urte Kocka, Kornelia Kończal, Georg Kreis, Andreas Lawaty, MIchael G. Müller, Hubert Orłowski, Rüdiger Ritter, Peter Steinbach, Beate Störtkuhl, Izabela Surynt, Robert Traba, Joanna Wawrzyniak, Tobias Weger, Harald Welzer, Anna Zalewska.

Polsko-słoweński dialog międzykulturowy. Slovensko-poljski medkulturni dialog

Red. Monika Gawlak, Nikolaj Jež, Leszek Małczak,...

W tomie poruszono ważne zagadnienia polsko-słoweńskiego dialogu międzykulturowego, zwracając uwagę na jego wielotorowość. Prezentowane teksty, zgromadzone w pięciu częściach, z których każda dotyczy innego typu relacji, często pogłębiają i uzupełniają dotychczasową refleksję na ten temat, niektóre odkrywają nieznane jeszcze obszary polsko-słoweńskiego dialogu. W pierwszej części znalazły się teksty omawiające polsko-słoweńskie kontakty bezpośrednie, doświadczenia stanowiące rys biograficzny i związane z różnego rodzaju wędrówką. Autorzy artykułów zebranych w drugiej części przedstawiają związki intertekstualne w sferze tematów i struktur literackich między pisarzami polskimi i słoweńskimi. Problematyka artykułów zamieszczonych w trzeciej części obejmuje tłumaczenia literackie, które stanowią ważny przejaw polsko-słoweńskiego i słoweńsko-polskiego dialogu międzykulturowego, są wyrazem potrzeby zbliżania się obu kultur oraz przekładania ich przez medium literatury. Dialog międzykulturowy na poziomie struktur językowych, treściowych i wyrażeniowych jest tematem przewodnim artykułów zebranych w czwartej części tomu. Teksty w ostatniej części koncentrują się na zagadnieniach edukacji, promocji języka i kultury obu krajów, współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego, a także na wybranych aspektach polityki językowej w zakresie szkolnictwa wyższego w Polsce i Słowenii. Tom Polsko-słoweński dialog międzykulturowy jest pokłosiem pierwszej w Polsce i na świecie wyłącznie słowenistycznej konferencji naukowej poświęconej kontaktom kulturalnym pomiędzy Polską i Słowenią.

Polsko-ukraiński słownik frazeologiczny

Agata Piasecka, Ija Tulina-Blumental

Pierwszy polsko-ukraiński słownik frazeologiczny zawiera ok. 1200 par jednostek frazeologicznych aktywnych w obu językach. Autorki włączyły do korpusu obok klasycznych idiomów przysłowia, porzekadła i tzw. słowa skrzydlate. Publikacji towarzyszą dwa indeksy: polskich i ukraińskich frazeologizmów. Słownik będzie z pewnością stanowił cenną pomoc w nauce języka studentom ukrainistyki, tłumaczom, dziennikarzom, filologom slawistom, badaczom frazeologii, jak również miłośnikom języka i kultury ukraińskiej w Polsce i polskiej na Ukrainie.

Polszczyzna. 200 felietonów o języku

Jan Miodek

O wyższości kartofla nad ziemniakiem, o tym, kim są milenialsi ze Zbawixa, i jak to w końcu jest z tymi psycholożkami. O kryzysie wołacza, odwrocie celownika i innych językowych rozkminach. Przede wszystkim zaś o stanie współczesnej polszczyzny i o tym, jak Profesor to wszystko ogarnia. Epicki zbiór felietonów oparty na wieloletnim researchu Profesor Jan Miodek, ulubiony językoznawca pokoleń Polek i Polaków, od lat niestrudzenie uczy, że poprawna polszczyzna jest dla każdego. W felietonach, zebranych w tomie Polszczyzna. 200 felietonów o języku, z właściwymi sobie lekkością i erudycją prowadzi czytelniczki i czytelników po meandrach języka polskiego.

Polszczyzna Lwowa i Kresów południowo-wschodnich do 1939 roku. Prace językoznawcze, t.1

Zofia Kurzowa

Od wydawcy   Z pamięci indywidualnej do pamięci zbiorowej. O drodze naukowej profesor Zofii Kurzowej (Władysław T. Miodunka) Bibliografia prac profesor Zofii Kurzowej (Zofia Cygal-Krupowa) Przedmowa do wydania II Skróty bibliograficzne Wstęp Rozdział I Z dziejów ziem południowokresowych Rozdział II Zarys dziejów języka polskiego na kresach południowych Rozdział III Fonetyka, morfologia i składnia języka polskiego kresów południowych Fonetyka Fleksja Słowotwórstwo Składnia Rozdział IV Słownictwo i frazeologia polszczyzny południowokresowej Wstęp Słownik Frazeologia Geograficzne zasięgi regionalizmów wschodnich Z historii wyrazów regionalnych Semantyczno-funkcjonalna charakterystyka słownika Rozdział V Dialekt kulturalny Lwowa Charakterystyczne cechy fonetyczne Osobliwości fleksyjno-składniowe Słowotwórstwo i słownictwo Rozdział VI Lwowska gwara miejska Charakterystyka fonetyczno-fleksyjno-składniowa Słownictwo i frazeologia Rozdział VII Język polski na prowincji Charakterystyczne cechy fonetyczno-fleksyjne Peryferyczne słownictwo i frazeologia   Zakończenie Aneks Aneksy do wydania II Bibliografia Mapy

Polszczyzna przez wieki

Halina Wiśniewska

W czasach, gdy nauczyciele odnoszą przykre wrażenie, że dzieje ojczystego języka są spychane na boczny tor zainteresowań uczniów i studentów, taki projekt podręcznika może wywołać entuzjastyczne przyjęcie. To już nie jest przegląd dziejów z językiem w tle, ale barwny, żywy obraz porozumiewania się Polaków po polsku w różnych sytuacjach komunikacyjnych to historia jest tu ilustracją i istotnym składnikiem tych sytuacji. Rozmawiają tu ze sobą, i z nami, ludzie poczciwi i niepoczciwi, duchowni i politycy, zakochani i biesiadujący, rzemieślnicy i przedstawiciele innych grup zawodowych, damy i czarownice, uczeni i nauczający, obcy sobie i spokrewnieni, uczeni i kmiecie, kaznodzieje i dworzanie, włościanie i posłowie...

Polubowne rozwiązywanie konfliktów w pomocy społecznej. Komunikacja, psychologia konfliktów, negocjacje i mediacje socjalne

Anna Kalisz, Adam Zienkiewicz

"(...) Prezentowane opracowanie składa się z dziewięciu rozdziałów, w których autorzy przybliżyli problematykę mediacji i praktycznego jej wykorzystania na gruncie pomocy społecznej. Rozważania swoje rozpoczęli od prezentacji zagadnień związanych z przybliżeniem istoty pomocy społecznej, a zatem zakreślenia tła poruszanej problematyki. W dalszej kolejności uwagę swoją skupili na zagadnieniach związanych z pojęciem konfliktu i jego podłożem oraz sposobem rozwiązywania. Kontynuacją tych rozważań stały się komunikacyjne i psychologiczne aspekty konfliktu (...)".

Polytropos. Na drogach Tadeusza Sławka. Tracing Tadeusz Sławek's Routes

red. Piotr Bogalecki, Zbigniew Kadłubek, Alina Mitek-Dziemba,...

Dwujęzyczny tom Polytropos. Na drogach Tadeusza Sławka / Tracing Tadeusz Sławek’s Routes to zbiór artykułów, esejów, wspomnień i wierszy dedykowanych Tadeuszowi Sławkowi przez współpracowników, uczniów i przyjaciół w siedemdziesięciolecie Jego urodzin. Książka ta stanowi rozpisany na wiele głosów dialog toczący się wokół bogatej spuścizny literackiej, akademickiej i filozoficznej Profesora, mający ambicję prześledzenia Jego idiosynkratycznych ścieżek, jak też wytyczenia dróg własnych, kluczących niejasno wokół lub przecinających się z wielotorową myślą Jubilata. Publikacji patronuje homerycka metafora polytropos, czyli idea Odyseuszowej wielodrożności, polimorficzności, sprytu i inwencji, która ma jednocześnie znaczenie językowe: politropia to sztuka stosowania wielości figur i tropów, retoryczna zmyślność, mistrzostwo w posługiwaniu się słowem, a zarazem zwielokrotniona odpowiedź na różnorodność doświadczenia. Mnogie drogi języka krzyżują się zatem ze splątanymi drogami świata, dając początek wielowątkowej opowieści. Głęboko relacyjna, dialogiczna perspektywa podkreślona jest również specyficznym układem słowno-przestrzennym książki, która za Tadeuszem Sławkiem skupia się na kreśleniu związków za pomocą drobiazgów językowych: przyimków i spójników, artykułując w ten sposób zredukowaną do minimum, a zarazem zdynamizowaną filozofię słowa i bycia.

Pomiędzy pamięcią autobiograficzną a zbiorową. Polska Ludowa i stan wojenny w narracjach łódzkich nauczycieli

Marcin Kępiński

Książka stanowi podjętą z punktu widzenia antropologii kulturowej próbę rozważań na temat potocznej pamięci Polski Ludowej. Podstawą analizy tego zjawiska kulturowego są badania terenowe prowadzone przez kilka lat w środowisku łódzkich nauczycieli. W publikacji ukazano złożone relacje pomiędzy dwiema narracjami o przeszłości, z których jedna otwarcie krytykuje Polskę Ludową i stan wojenny, druga zaś przypisuje im dobre cechy, nadając pozytywny wymiar państwu realnego socjalizmu. Autor podejmuje temat pamięci autobiograficznej, kreśląc obraz dzieciństwa, młodości i dorosłego życia, który wyłania się z opowieści badanej grupy. W książce czytelnik znajdzie omówienie związków pomiędzy pamięcią indywidualną a społeczną, różniących się, ale także wzajemnie uzupełniających i przenikających w zebranym materiale badawczym. Autor odnosi się przy tym do wdrażanego w szkole obrazu przeszłości, ocen życia w PRL, stanu wojennego i jego pamięci, która zachowała się w narracjach łódzkich nauczycieli. Publikacja jest adresowana do czytelników zainteresowanych przeszłością i pamięcią o Polsce Ludowej, rozpatrywaną z punktu widzenia antropologii kulturowej. 

Pomiędzy płótnem a ekranem. Inspiracje twórczością Goi w kinie hiszpańskim

Joanna Aleksandrowicz

Książka ukazuje inspiracje twórczością Goi y Lucientes w kinie hiszpańskim na przykładzie 81 filmów z lat 1926–2011 (w polskiej dystrybucji ukazało się tylko 14 omawianych pozycji). Dominują wśród nich filmy fabularne, ale pojawiają się też dokumenty, seriale telewizyjne i animacja. Celem pracy jest ukazanie na gruncie refleksji filmoznawczej, jak zmieniało się postrzeganie Goi w jego ojczyźnie na kolejnych etapach historii i jak, również za sprawą kina, przekształcał się on w ikonę hiszpańskości. Na tle wcześniejszych badań książka jest pierwszą próbą tak szerokiego ujęcia tematu. Zastosowane metody badawcze są typowe dla komparatystyki kulturowej i wpisują się w nurt badań nad intertekstualnością przekazu filmowego. Analiza porównawcza, rozpięta pomiędzy obszarami kina i malarstwa, koncentruje się zarówno wokół sfery znaczeń dzieła, uwikłanej w różnorakie konteksty społeczno-kulturowe, jak i wokół aspektów strukturalnych, związanych z warstwą estetyczną.   Książkę poleca PortalFilmowy.pl Recenzja książki ukazała się w czasopiśmie „Kwartalnik Filmowy” 2013, nr 82, s. 236–239

Pomiędzy reformami. Edukacja początkowa w polskich reformach oświatowych w latach 1932-1961

Dorota Radzikowska

W pracy zawarta została analiza reform programowo-strukturalnych wprowadzanych w Polsce na pierwszym szczeblu kształcenia w szkole podstawowej w latach 1932–1961, przy czym ciężar badań koncentruje się głównie na założeniach reform, w mniejszym zaś stopniu na rzeczywistych zmianach w systemie edukacji, jakie zaszły pod ich wpływem. Ponieważ etap edukacji początkowej rozpoczyna organizowany przez szkołę proces wszechstronnego rozwoju uczniów, zadania nauczania początkowego rozpatrywane są tutaj w ścisłym związku z zadaniami szkoły podstawowej jako szkoły ogólnokształcącej. Wśród kryteriów analizowania kolejnych reform znalazły się: źródła, uwarunkowania i ogólne założenia reformy, miejsce edukacji początkowej w strukturze systemu oświatowego, cele i zadania tej edukacji w świetle założeń reformy, a także treści i programy nauczania dopuszczone do użytku na szczeblu edukacji początkowej wraz z metodami nauczania, formami organizacyjnymi pracy oraz środkami dydaktycznymi zalecanymi przez autorów programów i opracowań metodycznych. Zakres chronologiczny pracy zamyka się w latach 1932–1961, jednak dla określenia kontekstu i pełniejszego zobrazowania opisywanych reform oraz wskazania na ewolucyjny charakter zmian konieczne było odwołanie do przeszłości, pokazujące zasadnicze tendencje, które poprzedzały pierwszą charakteryzowaną w pracy reformę. 

Pomniki publiczne i dyskurs zasługi w dobie "wskrzeszonej" Polski lat 1807-1830

Mikołaj Getka-Kenig

Książka dotyczy pomników publicznych w Księstwie Warszawskim, Królestwie Polskim, Wolnym Mieście Krakowie i Wielkim Księstwie Poznańskim w latach 1807–1830, a więc w tych politycznych bytach na terenie dawnej Rzeczypospolitej, które na początku XIX wieku aspirowały do statusu „wskrzeszonej” Polski. Poddaje ona analizie ideologiczną wymowę pomnikowej komemoracji zasłużonych jednostek, będącej charakterystycznym zjawiskiem na tym obszarze w tym czasie. Pomniki publiczne promowały różne wizje osobowego ideału, na których określone grupy politycznego interesu chciały oprzeć „wskrzeszoną” wspólnotę narodową. Analiza pomników jako specyficznych obiektów artystycznych, uobecniających zagadnienie „wskrzeszonej” tożsamości Polaków w przestrzeni (a zatem i sferze) publicznej, unaocznia nam ścisłą zależność ich formy wizualno-przestrzennej od względów ideologicznych i potrzeby dostosowania propagandowego przekazu do spodziewanego odbiorcy. Niniejsza monografia pogłębia więc naszą wiedzę o polityczno-społecznym ugruntowaniu sztuki w tym szczególnym okresie, w którym na ziemiach polskich rodziła się artystyczna nowoczesność. Ta ostatnia była wyznaczana właśnie takimi specyficznymi zjawiskami jak pomniki publiczne, które zaprzęgały elitarne formy artystycznego wyrazu w służbę demokratyzującego się życia politycznego doby porozbiorowej. Jest to zarazem pierwsze opracowanie tematu ówczesnej ideologii „wskrzeszenia” w ogóle, dlatego też adresowane nie tylko do osób zainteresowanych historią sztuki, ale i również historią polityczną i społeczno-kulturową początku XIX wieku.    

Pomysł na Smart Wieś. Projektowanie rozwiązań z wykorzystaniem Design Thinking

Katarzyna Zajda, Agnieszka Michalska-Żyła

Celem publikacji jest przedstawienie polskich doświadczeń w opracowywaniu koncepcji Smart Villages z wykorzystaniem metody Design Thinking, analiza dobrych praktyk w tym zakresie oraz przekazanie praktycznych porad przydatnych we wdrażaniu tego projektu. Czytelnik znajdzie w tej książce krótkie omówienie koncepcji Smart Villages w kontekście jakości życia na polskiej wsi, a także prezentację metody Design Thinking - jej technik i narzędzi. Opisano przebieg warsztatów przeprowadzonych na obszarze wspieranym przez lokalne grupy działania z różnych województw, które zaprosiły nas do współpracy. Ukazano poszczególne etapy pracy przedstawicieli lokalnych społeczności z wykorzystaniem metody Design Thinking, a także efekty podjętych działań. Odnotowano też pytania i komentarze pojawiające się w trakcie projektu oraz przykłady inicjatyw koncertujących się na rozwiązaniu problemów mieszkańców wsi. Publikację kończą praktyczne wskazówki dla wszystkich podmiotów zainteresowanych realizacją postulatów Smart Villages. Życzymy miłej lektury i zachęcamy społeczności lokalne do wykorzystywania przedstawionych tu metod, technik i narzędzi w tworzeniu rozwiązań bieżących problemów.

Ponad DSM. Ku alternatywnej, opartej na procesach diagnozie i terapii zaburzeń psychicznych

Steven C. Hayes, Stefan G. Hofmann

Psycholodzy i psychoterapeuci od lat skupiali się na diagnozach opartych na zespołach objawów, tworząc przy tym prężnie rozwijającą się dziedzinę wiedzy naukowej. Obecnie jednak takie podejście budzi coraz więcej wątpliwości. Stosowanie klasyfikacji takich jak DSM i protokołów terapeutycznych dostosowanych do poszczególnych zaburzeń nie przyczyniło się bowiem do lepszego zrozumienia problemów zdrowia psychicznego. Klinicyści często zarzucają protokołom nadmierną sztywność, która nie pozwala skutecznie pomagać klientom, oraz zmagają się z problemem przypisywania jednej osobie wielu diagnoz psychiatrycznych w tym samym czasie. Ponadto, jak pokazują badania, zgodność diagnozy między poszczególnymi diagnostami jest niewystarczająca. W tej rewolucyjnej książce uznani klinicyści i badacze proponują rozwiązanie alternatywne. Zamiast o leczeniu jednostek chorobowych ujętych w DSM piszą o pomaganiu konkretnym osobom zmagającym się z konkretnymi problemami w określonym kontekście ich życia. Wskazują, jak ważne jest zrozumienie związków przyczynowych między bodźcami a reakcjami i historią klienta dla zidentyfikowania i obrania za cel interwencji podstawowych procesów, które prowadzą do rozwoju psychopatologii. Autorzy przedstawiają koncepcję nowego systemu diagnostycznego i dostosowane do niego sposoby interwencji. Bazują przy tym na procesach psychologicznych, które wywołują rozmaite objawy, ale same w sobie są podobne w różnych zespołach objawów. Wyrażają nadzieję, że koncentracja na procesach zmiany zbliży do siebie badaczy i praktyków z różnych obszarów. Wielką wartość publikacji stanowi oparcie prezentowanych koncepcji na wynikach badań naukowych. Dzięki tej książce specjaliści w zakresie zdrowia psychicznego poznają nowe sposoby rozpoznawania złożoności cierpienia człowieka. Zaznajomią się ze strategiami elastyczniejszego leczenia wielu różnych problemów psychicznych i ze wskazówkami dotyczącymi opracowywania konceptualizacji przypadku, która uwzględnia podstawowe procesy psychologiczne odpowiadające za powstanie i podtrzymywanie problemu klienta. Dowiedzą się, jak zbudować solidne podstawy spersonalizowanej, opartej na dowodach diagnozy alternatywnej wobec tej bazującej na zespole objawów. Ta przełomowa książka zmienia podejście do diagnozy i interwencji, wyznaczając nowe standardy psychoterapii opartej na dowodach naukowych.

Ponad granicami. Kobiety, migracje, obywatelstwo

Red. Marta Warat, Agnieszka Małek

To pierwsza w Polsce socjologiczna praca dotycząca złożonych relacji między płcią, migracjami, etnicznością, religią a obywatelstwem, przygotowana przez młode socjolożki Agnieszkę Małek i Martę Warat. Autorkom udało się pozyskać teksty uznanych badaczy i badaczek z zakresu tej problematyki, które pisane są generalnie z perspektywy krytycznej refleksji feministycznej i genderowej. Dotychczasowe studia nad tym tematem nie prezentowały w tak wielowymiarowy, intersekcjonalny sposób złożoności problemów kobiet, nie ukazały także ich mobilizowania się obywatelskiego i etnicznego oraz budowania własnej podmiotowości w skomplikowanym wielokulturowym kontekście. Z recenzji prof. dr hab. Krystyny Slany