Popularnonaukowe i akademickie

Przestępczość cudzoziemców. Aspekty prawne, kryminologiczne i praktyczne

Witold Klaus, Katarzyna Laskowska, Irena Rzeplińska

W dobie globalizacji, transmisji kulturowej i ruchów migracyjnych analizowanie wzajemnych interakcji zjawisk społecznych jest nie tylko uzasadnione, ale i konieczne. W kontekście intensywnych zmian zachodzących w poszczególnych społeczeństwach, w tym również w Polsce, pytanie o to - czy i na ile pojawienie się w ostatnich latach w naszym kraju coraz większej liczby cudzoziemców może wpływać na zwiększenie ich udziału w zjawisku przestępczości - jest słuszne i usprawiedliwione. [...] Opracowania zawarte w tej monografii bazowały w dużej mierze na wynikach badań empirycznych, które przeprowadzone zostały zgodnie z regułami poprawności metodologicznej. Wykorzystano w nich zróżnicowane techniki badawcze, dzięki czemu uzyskano bardzo ciekawe dane. Otrzymane wyniki, co należy wyraźnie podkreślić, nie tylko wzbogacają wiedzę naukową o zjawisku przestępczości cudzoziemców w Polsce, lecz także obalają wiele stereotypów na jego temat. z recenzji prof. dr hab. Janiny Błachut Publikacja [...] stanowi pierwsze po 1989 roku monograficzne opracowanie kompleksowo poświęcone przestępczości cudzoziemców w Polsce. [...] Istotne jest, że z kryminologicznego punktu widzenia podjęto zarówno zagadnienia fenomenu przestępczości cudzoziemców i jej uwarunkowań, ale co ważniejsze, sporą część poświęcono także często pomijanym zagadnieniom przeciwdziałania przestępczości cudzoziemców, bazującego m.in. na systemowych rozwiązaniach międzynarodowych i europejskich. [...] Warto podkreślić, że zaprezentowane w monografii wyniki rozległych, wielopłaszczyznowych badań nad przestępczością cudzoziemców mają w skali kraju charakter unikatowy. z recenzji prof. dr. hab. Emila Walentego Pływaczewskiego W tomie publikują: Konrad Buczkowski, Piotr Chlebowicz, Wojciech Filipkowski, Paweł Golonka, Katarzyna Gracz, Katarzyna Laskowska, Barbara Namysłowska-Gabrysiak, Witold Klaus, Katarzyna Laskowska, Zbigniew Lasocik, Małgorzata Makarska, Agnieszka Martynowicz, Magdalena Perkowska, Katarzyna Płończyk, Irena Rzeplińska, Monika Szulecka, Justyna Włodarczyk-Madejska, Dagmara Woźniakowska-Fajst, Mieczysława Zdanowicz, Agnieszka Zogata-Kusz.

Przestępczość skaazanych kobiet

Toroń Barbara

Życie człowieka składa się z sekwencji pewnych wydarzeń, które dla każdej jednostki wypełnione są innego rodzaju doświadczeniami, gdyż przeżywa ona emocje i zdarzenia w sposób zindywidualizowany, a więc jedyny w swoim rodzaju. Autorka zgromadziła w swojej publikacji liczne teorie resocjalizacyjne (antropologiczne, psychologiczne, socjologiczne, ekonomiczne) dotyczące jednostek przestępczych w odniesieniu do przebiegu ich życia, a także poszczególnych jego elementów tj. tożsamości, stylu życia i innych. Niepowtarzalnym uzupełnieniem badań są materiały biograficzne osiemdziesięciu siedmiu skazanych osób, stanowiących grupę reprezentatywną. Książka jest ważnym i aktualnym głosem w interdyscyplinarnej dyskusji o kondycji pedagogiki resocjalizacyjnej, a także ma duży wkład w badania nad znaczeniem metody biograficznej w naukach społecznych i dziedzinach pokrewnych.

Przestępstwo zgwałcenia w perspektywie badań nad sprawcą

Katarzyna Waszyńska, Robert Kowalczyk, Angelika Hejmej-Lelakowska, Zbigniew...

Książka stanowi interdyscyplinarne ujęcie zjawiska gwałtu. W jej trzech częściach ekspertki i eksperci skupili się na aspektach prawnych, klinicznych i społecznych odnoszących się do przestępstwa zgwałcenia ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy sprawcy.

Przestrogi małżeńskie

Plutarch

Przestrogi małżeńskie to niezwykły traktat moralny autorstwa jednego z najwybitniejszych myślicieli świata antycznego. Powstałe blisko dwa tysiące lat temu dzieło stanowi zbiór refleksji i wskazań dotyczących życia małżeńskiego, relacji między kobietą a mężczyzną oraz fundamentów trwałego związku. Autor, odwołując się do filozofii i literatury greckiej, doświadczeń codziennego życia i obserwacji ludzkiej natury, kreśli obraz małżeństwa jako wspólnoty opartej na harmonii, wzajemnym szacunku i umiarkowaniu. W krótkich, celnych przestrogach i uwagach odsłania zarówno ponadczasowe prawdy o ludzkich uczuciach, jak i obyczajowość świata grecko-rzymskiego. Wydanie zostało poprzedzone obszernym studium poświęconym epoce Plutarcha - czasowi przemian religijnych, kryzysu dawnego świata oraz narodzin nowych idei duchowych. Czytelnik znajdzie tu rozważania o filozofii greckiej, wpływach religii Wschodu, rozwoju chrześcijaństwa, przemianach moralności oraz ewolucji instytucji małżeństwa. Przestrogi małżeńskie pozostają fascynującym świadectwem myśli starożytnej, a zarazem zaskakująco aktualną refleksją nad naturą miłości, związku i ludzkiego współżycia. To lektura dla wszystkich zainteresowanych filozofią, historią obyczajów oraz klasyczną literaturą grecką. Niniejsze wydanie zostało opracowane z myślą o współczesnym czytelniku. Uwspółcześniono pisownię, opracowano przypisy oraz dodano noty redakcyjne ułatwiające lekturę tekstu.

Przestrzenie kultury i literatury. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Krystynie Heskiej‑Kwaśniewicz na pięćdziesięciolecie pracy naukowej i dydaktycznej

red. Elżbieta Gondek, Irena Socha, Barbara Pytlos

Prezentowana obszerna publikacja została przygotowana z okazji jubileuszu pięćdziesięciolecia pracy Pani Profesor Krystyny Heskiej-Kwaśniewicz – kierownika Zakładu Czytelnictwa Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Śląskiego. Czytelnik ma możność zaznajomienia się z wydarzeniami i okolicznościami, jakie kształtowały osobowość Jubilatki, a także poznać przebieg Jej drogi naukowej i dydaktycznej, pasje. Może także zaznajomić się z Jej publikacjami. Autorzy opracowań składających się na tom, to przyjaciele, współpracownicy i uczniowie Pani Profesor. Teksty zostały pogrupowane tematycznie w pięć części ilustrujących pasje i zainteresowania Jubilatki: pierwsza sytuuje odbiorcę w kręgu literatury i świata wartości; druga ukazuje góry w kontekście literackim i kulturowym; trzecia dotyczy kultury literackiej na Śląsku; czwarta odnosi się do książki i literatury dla młodego czytelnika; piąta to po prostu varia.

Przestrzenie kultury książki w publikacjach z zakresu savoir-vivre. Od PRL do Facebooka

Stanisława Kurek-Kokocińska

Autorka [...] bez przesady można powiedzieć, że zainicjowała zapełnianie jednej z białych plam na mapie badawczej [...] dyscypliny (obecnie będącej częścią nauk o komunikacji społecznej i mediach).[...] podjęła temat oryginalny, ważny, aktualny. Należy mieć nadzieję, że badania będą kontynuowane. Z recenzji prof. Jadwigi Woźniak-Kasperek   Publikacja stanowi oryginalne, aktualne, ważne z punktu widzenia nauk humanistycznych i społecznych [...] rozwiązanie problemu badawczego. [...] Jej wartością dodaną i unikatową jest wyzyskanie obszernego korpusu tekstów źródłowych. Autorko wykazuje się w niej dużą erudycją, co w połączeniu ze wspomnianą wielokontekstowością sprawia, że praca jest ciekawa dla potencjalnego czytelnika. Z recenzji prof. Anity Has-Tokarz

Przestrzenie muzyczne w polskim teatrze współczesnym

Magdalena Figzał

Książka Przestrzenie muzyczne w polskim teatrze współczesnym prezentuje różnorodne sposoby funkcjonowania muzyki w polskim teatrze dramatycznym ostatniego dwudziestopięciolecia. Odnosząc się do twórczości wybranych reżyserów i współpracujących z nimi kompozytorów autorka podejmuje szereg zagadnień teoretycznych, ściśle wiążących się z obecnością muzyki w przedstawieniu teatralnym: począwszy od kwestii związanych z percepcją muzyki scenicznej, przez klasyfikację zjawisk akustycznych w teatrze oraz wpływ nowych mediów na sposób kształtowania dźwięku, aż po różnorodne ujęcia znaczenia muzycznego. Ogniwem spajającym poszczególne fragmenty monografii jest kategoria przestrzeni muzycznej, którą w najbardziej ogólnym i metaforycznym sensie rozumieć należy tu jako pewien specyficzny sposób funkcjonowania dźwiękowości w przedstawieniu teatralnym. Analizując inscenizacje takich twórców, jak Jerzy Jarocki, Jerzy Grzegorzewski, Krystian Lupa, Andrzej Dziuk, Krzysztof Warlikowski czy Jan Klata, autorka stara się nie tylko zwrócić uwagę na szczególną istotność warstwy muzycznej spektaklu teatralnego, ale przede wszystkim wskazać możliwe metody i narzędzia służące jej badaniu.

Przestrzenie przekładu

red. Jolanta Lubocha-Kruglik, red. Oksana Małysa

Prezentowana monografia poświęcona jest w całości zagadnieniom przekładu. Zawarte w niej prace są wyrazem refleksji naukowej nad problemami powiązań między językiem a kulturą, nad zjawiskiem transferu międzykulturowego, nad funkcjonowaniem i recepcją tekstów tłumaczonych. Zaprezentowane tu wyniki badań uwzględniają różne podejścia metodologiczne i ideowe. Tom kierowany jest zarówno do teoretyków, jak też praktyków przekładu oraz innych osób zainteresowanych tą dziedziną wiedzy.

Przestrzenie przekładu T. 2

red. Jolanta Lubocha-Kruglik, Oksana Małysa

Drugi tom monografii Przestrzenie przekładu, który oddajemy do Państwa rąk, jest rezultatem konfrontacji różnych metod językoznawczych i literaturoznawczych, stosowanych we współczesnych badaniach przekładoznawczych. W debacie, która dała możliwość ukazania różnorodności tematycznej i wielopłaszczyznowości tych badań oraz nakreślenia pewnych aspektów ich rozwoju, wzięli udział przekładoznawcy z Polski, Rosji, Gruzji, Czech, Kazachstanu i Ukrainy, reprezentujący różne języki, dyscypliny i zainteresowania. W swych artykułach wypowiadają się oni zarówno na tematy ogólne, przedstawiając nowe lub zmodyfikowane propozycje teoretyczne, jak i szczegółowe, dotyczące konkretnych rozwiązań w odniesieniu do różnych par językowych. Interdyscyplinarna dyskusja, której wyniki tu ukazujemy, pokazała, jak ważna i twórcza jest współpraca między specjalistami reprezentującymi różne języki, różne podejścia metodologiczne i wreszcie – różne zainteresowania badawcze. Przekonała nas również, że istnieje potrzeba organizacji przekładoznawczych spotkań naukowych w szerszym gronie. (fragment wstępu)

Przestrzenie przekładu T. 3

red. Jolanta Lubocha-Kruglik, Oksana Małysa, Gabriela Wilk

Prezentowana monografia poświęcona jest w całości problemom przekładu. Zebrane w niej prace przekładoznawców z Polski, Rosji, Ukrainy i Estonii są wynikiem interdyscyplinarnego dyskursu, w którym zetknęły się różne metody stosowane we współczesnych badaniach nad przekładem  – zarówno artystycznym, jak i specjalistycznym.  Pokazują one jak pojemna jest przestrzeń przekładu, wykazują też jej wielowymiarowość, czego efektem są szerokie możliwości interpretacji opisywanych zjawisk. Tom kierowany jest do wszystkich, którzy interesują się tą dziedziną wiedzy. Zawiera zarówno propozycje teoretyczne, jak i rozwiązania szczegółowe.

Przestrzenie przekładu T. 4

red. Jolanta Lubocha-Kruglik, Oksana Małysa, Gabriela Wilk

Autorzy artykułów, które znalazły się w 4  tomie Przestrzeni przekładu, poruszają wiele bardzo zagadnień sfery przekładu. Przedmiotem refleksji były zarówno kwestie o charakterze ogólnym, jak i szczegółowe zjawiska analizowane na podstawie przekładów tekstów literackich i specjalistycznych. W części pierwszej poświęconej przekładowi artystycznemu autorzy omawiali m.in. tematykę związaną z wielojęzycznością i jej implikacjami dla przekładu, analizowali możliwość adaptacji kontekstu kulturowego w przekładzie i problemy z tego wynikające. Część druga zawiera teksty ukazujące specyfikę przekładu filmowego i scenicznego. Badacze zwracają tu uwagę na mnogość kodów kulturowych, których oddanie staje się dla tłumacza prawdziwym wyzwaniem. Osobną część poświęcono zagadnieniom stojącym na pograniczu badań konfrontatywnych i przekładowych. Przedmiotem opisu były tu zjawiska szczegółowe dotyczące m.in. przekazu ram modalnych, aliteracji czy realizacji semantyki perswazyjności. W części poświęconej przekładowi specjalistycznemu omówiono problemy związane z przekładem terminów, wskazano na konieczność konfrontowania ustaleń z badaczami reprezentującymi różne języki. Ponadto zaprezentowano aspekty prawne odpowiedzialności zawodowej tłumaczy. Tom zamyka część, w której przedstawiono wyniki ustaleń związanych z warsztatem tłumacza i dydaktyką przekładu. Wskazano w niej na praktyczne możliwości wykorzystania nowych narzędzi i nowych programów w pracy tłumacza oraz na konieczność opanowania nowych technologii.

Przestrzenna organizacja systemów urbanistycznych. Podejście metodologiczne

Mykola Habrel

Publikacja dotyczy metodologicznych podstaw projektowania i zarządzania przestrzenią zurbanizowaną regionów. Autorskie podejście systemowe do organizacji przestrzeni urbanistycznej oparto na badaniach przeprowadzonych w karpackim regionie Ukrainy obejmującym obwody: zakarpacki, iwanofrankiwski, lwowski i czerniowiecki. W pracy zaprezentowany został model przestrzennej harmonizacji systemów regionalnych (PHSR), a także poddano analizie cechy przestrzeni decydujące o efektywności procesów urbanistycznych (dynamizm, unikatowość, elastyczność przestrzeni) oraz systemowe zależności między zmiennymi elementami przestrzeni a wskaźnikami efektywności systemów urbanistycznych. Książka wchodzi w zakres zainteresowań zarówno urbanistów, jak i przedstawicieli nauk pokrewnych podejmujących problematykę przestrzenną.  

Przestrzenny wymiar badań dziedzictwa kulturowego

Łukasz Musiaka

Przekazywany w ręce Czytelnika podwójny tom 9-10/2020 Studiów z Geografii Politycznej i Historycznej nosi tytuł Przestrzenny wymiar badań dziedzictwa kulturowego. Prezentowane prace akcentują znaczenie, jakie w badaniach nad dziedzictwem kulturowym (heritage studies) ma geografia historyczna. Monografia składa się z trzynastu rozdziałów, Pro Memoria poświęconego prof. Piotrowi Eberhardtowi, notatki naukowej oraz sprawozdania z konferencji naukowych. Za wyróżniającą cechę publikacji należy uznać interdyscyplinarność. Objawia się ona w różnorodności ośrodków i dyscyplin badawczych reprezentowanych przez Autorów poszczególnych rozdziałów, a także w zróżnicowaniu metodologii oraz tematyki i skali czasoprzestrzennej przedstawionych analiz. Pierwszą, największą część tomu stanowią prace dotyczące badań przemian przestrzennych osadnictwa, w dalszej części poruszono kwestie wybranych elementów materialnego dziedzictwa kulturowego w postaci zabytkowych obiektów obronnych, rezydencjonalnych, sakralnych, kultury ludowej i miejskiej. Zasadniczą część monografii zamykają dwa rozdziały z pogranicza historii, geografii historycznej i politycznej, dotyczące wpływów kulturowych obszarów niemieckojęzycznych na geografię ludności i spuściznę kulturową Europy Środkowo-Wschodniej. Redaktor wyraża nadzieję, że treści prezentowane w książce będą interesujące dla wszystkich Czytelników, również dla badaczy i praktyków szeroko pojmowanego dziedzictwa kulturowego i studiów osadniczych, oraz będą stanowić inspirację do prowadzenia dalszych, interdyscyplinarnych studiów w tym zakresie. Łukasz Musiaka

Przestrzeń - literatura - doświadczenie. Z inspiracji geopoetyki

red. Tomasz Gęsina, Zbigniew Kadłubek

Opracowania pomieszczone w tomie Przestrzeń – literatura – doświadczenie bardzo spójnie wpisują się w nurt komparatystyki literackiej. Zdolności komparatystyczne polegają bowiem na umiejętności dostrzegania ruchów i przepływu materii i idei. Wynikają one też z podejścia (zaczerpniętego od  Akexandra  von Humboldta), w myśl którego nauka, filozofia i poezja nie są odseparowane od siebie, lecz tworzą spójną całość. Dotarcie do tej całości umożliwia nomadyzm intelektualny pozwalający na przekraczanie spetryfikowanych granic klasyfikacji myślenia. Przepływ myśli, materii i idei wiąże się też z praktyką podróżowania – tworząc swoistą geopoetykę z jej otwartością miejsca i traktowaniem Drogi jako celu samego w sobie. Stąd bierze się postulat, by „zmieszać się ze światem, by wyjść poza siebie i stworzyć pisanie-wędrowanie czy wiersz-świat”. Z tymi ideami mierzą się Autorzy prezentowanych opracowań.

Przestrzeń publiczna a przemiany miasta

Małgorzata Dymnicka

Przestrzeń publiczna, której rodowód sięga czasów starożytności, należy do tych obszarów miejskiej struktury, o których można powiedzieć, że pozwalają na doświadczanie obecności Innych. Dzięki takich cechom, jak otwartość, dostępność, czytelność, można się w niej znaleźć z osobistym bagażem biografii, niebędącym przeszkodą dla pozostałych jej użytkowników. W ostatnich latach sporo miejsca w dyskursie publicznym zajmuje kwestia zaniku, upadku, ale też odrodzenia przestrzeni publicznej. Dynamika kapitalizmu i związana z nim globalizacja, zawrotne tempo przemian w dziedzinie technologii informacyjnej i komunikacji powodują, że dawny porządek oparty na sztywnych podziałach prywatne-publiczne traci powoli na znaczeniu. Odrzucając dwa skrajne stanowiska: z jednej strony apokaliptyczną wizję upadku przestrzeni publicznej, z drugiej zaś - bezkrytyczne jej odrodzenie, w książce podjęto próbę pokazania, że każda z tych perspektyw rodzi różne konceptualizacje, transformacje i rekonstrukcje o charakterze przestrzennym, społecznym i kulturowym, wpisując się w szerszy projekt kształtowania współczesnych tożsamości miasta. Autorka napisała pracę interesującą i ważną w dyskusji o przestrzeni publicznej w miastach. Praca ma nie tylko walory poznawcze, ale także walor praktyczny, wskazując na wagę tej problematyki istotną z punktu widzenia jakości życia w miastach. Praca powinna zainteresować architektów, urbanistów, socjologów, kulturoznawców, a także działaczy samorządowych współdecydujących o rzeczywistości polskich miast. Prof. dr hab. Bohdan Jałowiecki Autorka poddaje krytyce stereotypy myślowe charakteryzujące widzenie miasta i gospodarowanie nim na dwa sposoby: pierwszy to wykreowana struktura przestrzenna zapewniająca wspólnotowość i ,,urządzająca" życie mieszkańcom, drugi to wybiórcza, reaktywna polityka urbanistyczna i społeczna w coraz bardziej utowarowionej przestrzeni, usprawiedliwiająca bezradność wobec procesów przemian miasta spychających na margines przestrzenie publiczne. Prof. dr hab. inż. arch. Andrzej Baranowski Małgorzata Dymnicka - socjolog, adiunkt w Katedrze Urbanistyki i Planowania Regionalnego Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej. Współredaktorka książek: Tożsamość miejsca i ludzi. Gdańszczanie i ich miasto w perspektywie historyczno-socjologicznej (2003); Współczesne miasta. Szkice socjologiczne (2009); tomu LX/2-3 Przeglądu Socjologicznego (2011) oraz autorka kilkudziesięciu artykułów poświęconych problematyce miejskiej.

Przestrzeń społeczno-kulturowa złożonego układu osadniczego

Jerzy Runge

Konurbacja katowicka formowała się od końca XVIII wieku na pograniczu dwóch państw - Polski i Niemiec. W tym sensie był to obszar ich peryferii. Trwałe i dynamiczne interakcje między różnymi grupami narodowo-etnicznymi powodowały przenikanie się kultur. Od połowy XX wieku ten złożony układ osadniczy stanowił już centrum rozwoju społeczno-gospodarczego na skalę ponadregionalną. W wyniku różnokierunkowych migracji zachodzących pod wpływem intensywnej industrializacji kształtowały się relacje społeczne między migrantami a ludnością miejscową (autochtoniczną), jak i między samymi imigrantami. Celem niniejszej książki jest analiza dawnej wielokulturowości wybranych miast konurbacji katowickiej na tle metodologiczno-terminologicznym oraz wskazanie, w jakim zakresie owa cecha może stanowić atut we współczesnych przemianach społeczno-gospodarczych obszaru. Czasowe i przestrzenne nakładanie się różnego pochodzenia powiązań i relacji społeczno-kulturowych skłania autora do sformułowania pojęć: genotypu kultury oraz pierwotnego i wtórnego genotypu kultury, a także do egzemplifikacji kształtowania genotypów kulturowych w konurbacji katowickiej.