Popularnonaukowe i akademickie
Pułapka perfekcjonizmu. Moc niedoskonałości w świecie, który ciągle wymaga więcej
Thomas Curran
Jak osiągnąć szczęście i równowagę w świecie nieustannej presji bycia idealnym? Obrazy doskonałego życia bombardują nas z reklam, filmów i mediów społecznościowych. Ciągła rywalizacja w pracy, porównywanie się z innymi w życiu prywatnym i ogólna obsesja społeczeństwa na punkcie nieustannego rozwoju i doskonalenia się prowadzą do wypalenia zawodowego i depresji. Zamiast cieszyć się życiem, odczuwamy frustrację, z powodu tego, czego nie mamy, jak nie wyglądamy i czego nie osiągnęliśmy w życiu. Thomas Curran pokazuje w swojej ciekawej i bardzo aktualnej książce, jak presja perfekcjonizmu przyczyniła się do wzrostu niezadowolenia i niepewności w społeczeństwie. Analizuje to zjawisko,korzystając zarówno z wyników badań psychologicznych i socjologicznych, danych ekonomicznych i teorii naukowych, jak i z historii realnych ludzi. A przede wszystkim wskazuje, w jaki sposób możemy oprzeć się tej presji i zacząć odczuwać większą radość i satysfakcję ze swojego życia oraz zaakceptować swoją piękną, choć niedoskonałą osobę.
Pułapki epistemologiczne i metodologiczne w badaniach nad edukacją. Jak sobie z nimi radzić?
red. Maria Dudzikowa, Stanisław Juszczyk
"Monografia Pułapki epistemologiczne i metodologiczne w badaniach nad edukacją. Jak sobie z nimi radzić? powstała jako rezultat, pod takim właśnie tytułem, intelektualnego spotkania młodych, twórczych pedagogów z ich starszymi, bogatszymi w doświadczenia badawcze koleżankami i kolegami w ramach XXX jubileuszowej Letniej Szkoły Młodych Pedagogów (LSMP) przy Komitecie Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk kierowanej przez prof. Marię Dudzikową. Gospodarzem spotkania odbywającego się w Katowicach i Wiśle od 12 do 17 września 2016 roku był Wydział Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego na czele z Dziekanem prof. Stanisławem Juszczykiem." (fragment Wstępu)
Punkt widzenia w metaforyce dziennikarzy sportowych. Modele metaforyczne i pryzmaty konceptualne
Rafał Siekiera
Książka Rafała Siekiery, bazując na osiągnięciach lingwistyki komunikacyjnej, interakcyjnej, kognitywistycznej, zwraca uwagę na stylistykę wybranych gatunków wypowiedzi medialnych o tematyce sportowej. Autor zajmuje się problemami konceptualnymi i tekstotwórczymi ze szczególnym uwzględnieniem komunikacji poprzez metaforę. Okazuje się, że jest to komunikacja bardzo skuteczna, wziąwszy pod uwagę choćby tylko ogromną oglądalność transmisji sportowych w telewizji. Bez komentarza werbalnego straciły by one wiele na swej atrakcyjności. Praca jest wybitnie dyskursywna, ma wartki tok dowodzenia, zjawiska analizowane są wszechstronnie, problemowo. Częste odwołania do psychologii poznania wzbogacają wartość merytoryczną rozprawy o związki między językiem a poznaniem. Książka ujawnia walory języka radiowo-telewizyjnych komentatorów sportowych, takie jak barwność, oryginalność sformułowań, silną indywidualizację, kreatywność, emocjonalność.
Punkty przełomowe. Jak nadawać sens nawet najtrudniejszym doświadczeniom
Magdalena Daniłoś
Przestań zadawać sobie pytanie: Dlaczego mnie to spotkało?. Zapytaj raczej: Kim mogę się stać dzięki temu doświadczeniu?. Czasem wystarczy jeden moment, by nasze życie wywróciło się do góry nogami. Strata, kryzys, nagłe zniszczenie tego, co wydawało się stabilne to chwile, które potrafią nas złamać albo obudzić w nas siłę, o której istnieniu nie mieliśmy pojęcia. Ta książka powstała właśnie z takich trudnych chwil, z mroku, ale też z upartego światełka, które mimo wszystko nie chciało zgasnąć. Dowiesz się z niej, jak stawiać czoła nawet najtrudniejszym życiowym doświadczeniom oraz: pokonywać trudności krok po kroku, budując równowagę emocjonalną, rozwijać odporność psychiczną i elastyczność w obliczu zmian, wzmacniać zaufanie do samego siebie, prosić o pomoc, gdy jej potrzebujesz, wykorzystywać swoje naturalne talenty, dbać o siebie w kryzysie, również jeśli jesteś osobą neuroatypową, nie tracić z oczu swoich marzeń, celów i autentycznego ja. To nie tylko poradnik, ale też poruszająca, osobista opowieść o tym, jak wygląda życie, kiedy wszystko się wali. Autorka, która w wieku zaledwie 26 lat straciła syna, a wkrótce potem stanęła w obliczu kryzysu zawodowego, długów i wypalenia, pokazuje, że nawet z najtrudniejszych doświadczeń można wydobyć sens i siłę. To także 9 inspirujących historii ludzi, którzy przeszli przez swoje punkty przełomowe, by stać się światłem w ciemności dla innych.
Punkty zwrotne II wojny światowej
Philip Bell
Bitwa o Anglię. Pearl Harbor. Stalingrad. Lądowanie w Normandii. Te wydarzenia miały decydujący wpływ na przebieg II wojny światowej. Są przykładem zarówno ogromnego bohaterstwa, jak i bolesnych kosztów globalnego konfliktu. W tych kluczowych momentach szala wojny mogła przechylić się na korzyść którejkolwiek ze stron i zmienić bieg historii. Historyk Philip Bell analizuje dwanaście wyjątkowych wydarzeń, które zadecydowały o charakterze i ostatecznym wyniku najważniejszego konfliktu zbrojnego XX wieku. Wojna ma wiele twarzy - liczą się nie tylko kampanie wojskowe i działania dyplomatyczne, lecz także aspekty gospodarcze. Choć niektóre z opisanych wydarzeń wydają się dobrze znane (jak zrzucenie bomby atomowej na Hiroszimę czy operacja Barbarossa), to autor zwraca uwagę również na działania toczące się poza polem bitwy, takie jak wyścigi zbrojeń czy konferencje w Teheranie i Jałcie. Często to one zza kulis decydowały o ostatecznym toku wydarzeń. Ta wnikliwa analiza dwunastu przełomowych momentów ukazuje, w jaki sposób zarówno państwa Osi, jak i alianci osiągnęli swoje największe sukcesy oraz ponieśli strategiczne porażki. Książka ta rzuca nowe światło na wydarzenia II wojny światowej, zapraszając do świeżego spojrzenia zarówno na dobrze znane, jak i owiane tajemnicą fakty. Przypomina także, jak łatwo sprawy mogły potoczyć się zupełnie inaczej. Patroni medialni:
Purusza Atman Tao Sin. Wokół problematyki podmiotu w tradycjach filozoficznych Wschodu
Ołena Łucyszyna, Maciej St. Zięba
W ramach niniejszej pracy przyjrzymy się, jak pojmują podmiot różni myśliciele dwóch cywilizacji orientalnych: indyjskiej i dalekowschodniej. Przewodnikiem naszym będą terminy kluczowe występujące w tytule książki, zaczerpnięte z ich dzieł. Dla cywilizacji indyjskiej będą nimi 'purusza' osoba, człowiek oraz 'atman' się, ja, duch; dla cywilizacji dalekowschodniej 'tao', czyli droga, oraz 'sin' serce, umysł. Artykuły zostały ułożone w taki sposób, by ukazać rozwój wskazanych pojęć oraz uchwycić toczące się wokół nich debaty. Zwłaszcza debata buddyzmu z różnymi szkołami i nurtami ortodoksyjnej myśli bramińskiej oraz debata buddyzmu i taoizmu ze szkołami konfucjańskimi na Dalekim Wschodzie przyczyniły się do rozwoju wschodnich pojęć podmiotowości (drugi i trzeci rozdział książki). Współczesny rozwój tych pojęć odbywa się już w kontakcie z myślą zachodnią (trzeci rozdział pracy).
Puste naczynia. Studia z filozofii współczesnej
Damian Leszczyński
Przez ostatnich sto pięćdziesiąt lat w filozofii zaszły olbrzymie zmiany, dotyczące nie tylko poruszanych przez nią tematów, ale również sposobu jej uprawiania. Ta przeważnie prywatna i swobodna refleksja ludzi kierowanych naturalną ciekawością i potrzebą badania fundamentalnych zagadnień stopniowo przekształciła się w zwyczajną profesję, uprawianą pod patronatem i nadzorem instytucji, najczęściej państwowych, ocenianą i wynagradzaną niczym praca etatowych urzędników. Choć liczba publikacji filozoficznych stale rośnie, chociaż mnożą się rankingi i listy specjalistycznych czasopism oraz wydawnictw, jakość tej produkcji jest coraz słabsza i z pewnością nie ponadczasowa. Zwykły człowiek, który oczekiwałby przynajmniej prób odpowiedzi na tradycyjne filozoficzne pytania, może poczuć się zawiedziony, a ktoś, kto zna klasyków – znudzony i poirytowany. Jeśli od razu nie spotka się z deklaracją, że tradycyjne pytania są przestarzałe, będzie miał do czynienia albo z ubranymi w uczony żargon banałami, albo mętnymi zaklęciami, albo scjentystyczną paplaniną, małpującą metody i język nauk przyrodniczych lub społecznych. Jeśli dodamy do tego wszechobecne myślenie proceduralne, znajdujące wyraz w tym, że ludzie rozumują i wyrażają się tak, jak sztuczna inteligencja, okaże się, że w tej intrygującej epoce, w której żyjemy, myśl filozoficzna przeżywa głęboki regres. Zebrane w tym tomie teksty są próbą odpowiedzi na pytania o źródła i naturę kryzysu filozofii. Odpowiadając na nie, autor rozważa założenia i wartości leżące u podstaw powszechnie dziś przyjmowanego obrazu świata, technokratyczne i demokratyczne przesądy, których nie tylko nie kwestionuje się, ale zwykle nie dostrzega, a także automatycznie uznawane autorytety, kontrolujące przekaz informacji. Refleksja nad tymi zjawiskami pozwala zrozumieć, dlaczego tak rzadką postawą są dziś w filozofii sokratejska krnąbrność i sceptyczny dystans.
Puść i zobacz, co zostanie. Praktyka uwalniania emocji w codziennym życiu
Agnieszka Siemianów-Szkarłat, Krzysztof Szkarłat
Wolność zaczyna się tam, gdzie kończy się potrzeba kontroli Oto praktyczny przewodnik po sztuce odpuszczania, łączący solidną porcję wiedzy psychologicznej z inspirującymi anegdotami i ćwiczeniami. Dzięki niemu nauczysz się rozpoznawać, kiedy warto działać, a kiedy lepiej puścić ster i zaufać biegowi życia. Z książki dowiesz się między innymi, jak: przestać wszystko nadmiernie analizować, opanować lęk przed tym, co nowe i niespodziewane, zachowywać sprawczość w obliczu kryzysu, przełamywać utarte schematy działania, które uniemożliwiają dostrzeżenie skuteczniejszych rozwiązań, angażować się w to, co dla ciebie ważne, bez rezygnowania z siebie, akceptować te części życia, których nie możesz zmienić, bardziej zaufać sobie i bliskim, uwolnić się od wstydu i poczucia winy, gdy życie wymyka się spod kontroli. Ta książka to zaproszenie do życia z większą lekkością i odwagą. Pokazuje, że odpuszczanie nie oznacza rezygnacji, lecz świadomy wybór tego, co naprawdę ma znaczenie. Od momentu, w którym się poznaliśmy, wszystko prowadziło nas do powstania Świadomo społeczności, która w pełni angażuje się w to, by zmieniać świat na lepsze, zaczynając od siebie. Autorzy
Pycha i skromność rozumu. Współczesny spór o argumenty transcendentalne a filozofia Kanta i Fichtego
Przemysław Białek
We współczesnej filozofii dominuje przekonanie, że argumentacja transcendentalna, której źródłową intencją było odkrywanie koniecznych warunków doświadczenia, nie jest zdolna do urzeczywistnienia swojego podstawowego celu. U podstaw zainteresowania tą dość specyficzną operacją teoretyczną leżała nadzieja związana z chęcią uporania się z różnorako rozumianym sceptycyzmem. Niejasności związane z jej statusem – jej strukturą, formalną i materialną poprawnością oraz właściwą interpretacją jej konkluzji – doprowadziły do rozpowszechnienia się poglądu, zgodnie z którym rozumowania transcendentalne nie mogą gwarantować prawdziwości tezom o świecie. Prezentowana praca jest z jednej strony krytyczną analizą kluczowych momentów współczesnej debaty o prawomocności argumentacji transcendentalnej, z drugiej zaś szczegółową interpretacją tych fragmentów filozofii Kanta i Fichtego, które są relewantne dla problematyki związanej z funkcją i potencjałem teoretycznym takich rozumowań. Zdaniem autora charakterystyczny dla współczesnej interpretacji rozumowania transcendentalnego zabieg detranscendentalizacji, czyli próba zachowania ich prawomocności bez jednoczesnej akceptacji idealizmu transcendentalnego, jest skazany na niepowodzenie. Broni on tezy, że argumentacja transcendentalna jest w istotowy sposób związana z idealizmem transcendentalnym. Taki wniosek nie może się spotkać z aprobatą współczesnych filozofów, interesujących się tą problematyką, ponieważ zakładają oni, że warunkiem poprawności argumentacji transcendentalnej jest brak implikacji o charakterze idealistycznym. Zdaniem autora formułowanie takiego warunku jest czysto arbitralnym zabiegiem, u którego podstaw leży w dużej mierze wadliwa interpretacja idealizmu transcendentalnego.
Pytania o miejsce. Sondowanie topografii literackich XX i XXI wieku
Elżbieta Dutka
W książce analizowane są wybrane utwory, które zostały uznane za topografie literackie (m.in. antologie z „regionalnym adresem”, powieści Szczepana Twardocha, Aleksandra Bumgardtena, reportaże Witolda Zaleskiego, Filipa Springera, eseje Mariusza Jochemczyka, wiersze Feliksa Netza, księdza Jerzego Szymika oraz sylwiczne utwory Wojciecha Nowickiego i Tomasza Różyckiego). Dzieli je wiele: reprezentują różne gatunki literackie, sytuują się w odmiennych kontekstach i obiegach, autorzy należą do innych pokoleń, a ich twórczość trudno porównywać. Łączy je jedno – zogniskowane są wokół miejsca, które nie tylko odsyła do konkretu geograficznego (Śląska, dawnych Kresów Wschodnich, Katowic, Pszowa i innych miejscowości), ale przede wszystkim skłania do postawienia szeregu pytań: o region i miasto, centra i peryferie, doświadczenia topiczne i atopiczne, biografię miejsca i „miejsca autobiograficzne”, topografie historii i topografie emotywne, „kulturowy kapitał” miejscowości, palimpsestowość przestrzeni. Topograficznie ukierunkowane analizy są jedynie propozycją spojrzenia na miejsce, które mimo tez o jego dystrofii, a może – paradoksalnie – dzięki nim, wciąż stanowi problem w kulturze współczesnej. Celem prezentowanych studiów konkretnych przypadków jest zatem „sondowanie” szerszego problemowego terytorium, wyznaczanego w literaturoznawstwie przez współczesne studia przestrzenne (nowy regionalizm, geopoetykę), które nadal pozostaje otwarte na kolejne poszukiwania. Elżbieta Dutka – pracuje w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Autorka książek: Ukraina w twórczości Włodzimierza Odojewskiego i Włodzimierza Paźniewskiego (Katowice 2000); Mnożenie siebie. O poezji Andrzeja Kuśniewicza (Katowice 2007); Okolice nie tylko geograficzne. O twórczości Andrzeja Kuśniewicza (Katowice 2008); Zapisywanie miejsca. Szkice o Śląsku w literaturze przełomu wieków XX i XXI (Katowice 2011); Próby topograficzne. Miejsca i krajobrazy w literaturze polskiej XX i XXI wieku (Katowice 2014); Centra, prowincje, zaułki. Twórczość Julii Hartwig jako auto/bio/geo/grafia (Kraków 2016); współredaktorka tomów zbiorowych, m.in. Proza polska XX wieku. Przeglądy i interpretacje (tom 2, Katowice 2012, tom 3, Katowice 2014). Zajmuje się współczesną polską prozą i poezją oraz dydaktyką literatury, w kręgu jej zainteresowań związanych z topografiami literackimi znajdują się także literatura i piśmiennictwo o tematyce górskiej (zwłaszcza alpejskiej i tatrzańskiej).
Osho
Pytania płynące z serca to pierwsza z czterech książek z serii Prawdziwe życie, zawierająca przemówienia OSHO z jego pobytu w Stanach Zjednoczonych. Osho, zwykł mówić: to prawdziwe szczęście, że człowiek rodzi się z nurtującymi go pytaniami. Jeden z najbardziej znanych współczesnych mistyków radzi, aby skupiać się na naszych prawdziwych wątpliwościach, płynących z głębi serca. Zaleca, aby zamiast powielania oklepanych frazesów, wykonywać ciężką pracę rzetelnego słuchania siebie. Bo sens mają tylko takie pytania, na które odpowiedzi realnie zmieniają nasze życie.
dr Tomasz Rożek
Czy można mówić o nauce lekko, zabawnie, ale nadal merytorycznie i rzeczowo? Okazuje się, że tak, czego najlepszym dowodem jest książka Pytania z Księżyca. Książka powstała na podstawie kultowej audycji Radia 357 i zawiera aż 80 pytań i odpowiedzi, przedstawionych w lekkim, przystępnym języku. Pytania z Księżycato codzienna, poranna audycja popularnonaukowa nadawana w Radiu 357 od poniedziałku do piątku około godziny 7:15.Prowadzą ją dr Tomasz Rożek i Marcin Łukawski, którzy odpowiadają na pytania słuchaczy dotyczące nauki, technologii, przyrody i życia codziennego. Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, ile waży chmura albo czy da się chodzić po Jowiszu? Pytania z Księżyca to książka popularnonaukowa, która odpowiada na te i dziesiątki innych fascynujących pytań! Dr Tomasz Rożek znany popularyzator nauki prowadzi czytelnika przez tematy związane z kosmosem, przyrodą, człowiekiem i cywilizacją. Każdy rozdział to osobna przygoda: Kosmos tajemnice planet i gwiazd Przyroda sekrety życia na Ziemi Człowiek niezwykłości ludzkiego ciała i umysłu Cywilizacja jak działa świat, który zbudowaliśmy Książka zachwyca również bogatymi ilustracjami autorstwa Tadeusza Marka, które sprawiają, że nauka staje się jeszcze bardziej przystępna. DLACZEGO WARTO JĄ PRZECZYTAĆ: oparta napopularnej audycji Radia 357 sprawdzone tematy i prawdziwe pytania słuchaczy, przystępny, wciągającyjęzyk pełen lekkości i humoru, 80 pytań i odpowiedzipodanych w sposób angażujący młodzież i dorosłych, oryginalne,zabawne ilustracje wzbogacające odbiór treści, idealny wybór na prezent dla ciekawych świata w wieku1318 lat i dorosłych, świetne uzupełnienie wiedzy szkolnej i rozwinięcie pasji do nauki. O to pytaliście, czyli czego dowiesz się z tej książki? Co się znajduje w czarnej dziurze? Czy na powierzchni Księżyce da się jeździć na rowerze? Dlaczego Księżyc jest duży, gdy wschodzi, a potem maleje? Jak mucha ląduje na suficie? Czy ryby zasypiają? Czy rekiny mogą wymiotować? O czym śnią osoby niewidome? Od czego zależy kształt nosa? Przecież wszystkie dzieci mają podobne nosy? Czy można mieć dzieci w kosmosie? Jak rower utrzymuje się w pionie? ... i wiele, wiele innych.
Pytanie glinianego garnka. Kazania krótkie o wojnie i pokoju
Michał Heller
Dlaczego tyle śmierci? Ludzkiego cierpienia? Dlaczego zło? Dlaczego Bóg dopuszcza to wszystko? Gdzie On w ogóle jest? – są to pytania obecne od początku chrześcijaństwa, ale wracają ze wzmożoną siłą za każdym razem, gdy w polu widzenia pojawia się jakiś kataklizm lub widmo cierpienia. Pytania typu „dlaczego?” jakoś zawsze były obecne, jeżeli nie jawnie, to przynajmniej ukryte w podtekście, ale zastanawiałem się także czego nas wojna może nauczyć. Bo że jest lekcją – bolesną! – nie ulega wątpliwości. Ten zbiorek rozważań jest objętościowo niewielki. Nie czekałem, aż uzbiera się ich więcej. Chciałem, by jak najprędzej trafiły do rąk czytelników. Człowiek ma silny instynkt samozachowawczy: nawet krytyczne sytuacje, gdy są rozciągnięte w czasie, stają się rutyną. Dlatego moimi przemyśleniami, podejmowanymi „na gorąco”, pragnę podzielić się z czytelnikami, dopóki mogą je przyjąć również „na gorąco”.
Ivan Vasilev, Valentino Zocca
The field of deep learning has developed rapidly recently and today covers a broad range of applications. This makes it challenging to navigate and hard to understand without solid foundations. This book will guide you from the basics of neural networks to the state-of-the-art large language models in use today.The first part of the book introduces the main machine learning concepts and paradigms. It covers the mathematical foundations, the structure, and the training algorithms of neural networks and dives into the essence of deep learning.The second part of the book introduces convolutional networks for computer vision. We’ll learn how to solve image classification, object detection, instance segmentation, and image generation tasks.The third part focuses on the attention mechanism and transformers – the core network architecture of large language models. We’ll discuss new types of advanced tasks they can solve, such as chatbots and text-to-image generation.By the end of this book, you’ll have a thorough understanding of the inner workings of deep neural networks. You'll have the ability to develop new models and adapt existing ones to solve your tasks. You’ll also have sufficient understanding to continue your research and stay up to date with the latest advancements in the field.
Ayhan Alman, John Gillespie i Vikram Kolmannskog
Praktyka - i szerzej psychoterapia - wciąż cierpi z powodu wszechobecnej hetero- i cis-normatywności. Niniejsza książka zawiera badania i materiały szkoleniowe dotyczące tematu różnorodności płci, płci i relacji (GSRD), w tym rozdziały poświęcone różnym kwestiom związanym z GSRD oraz sposobom, w jaki terapeuci mogą stać się bardziej wrażliwi na GSRD. Autorzy identyfikują się w całym spektrum GSRD i oferują swoje głosy jako zaproszenie do dalszego queerowania społeczności za pomocą różnorodnych treści - od prac akademickich, zorientowanych na badania, po empiryczne, refleksyjne perspektywy. W wybranych rozdziałach poruszane są takie tematy, jak klienci radykalni płciowo, seks i seksualność, różnorodność relacji, integracja GSRD i terapii oraz zajmowanie się heteronormatywnością w szkoleniu terapeutycznym. Jak wskazano w akapicie otwierającym, książka ta jest przeznaczona dla każdej osoby, która jest zainteresowana GSRD i terapią, zwłaszcza terapią gestalt. Każdej, bez względu na tożsamość płciową, orientację seksualną czy preferencje dotyczące relacji. Chociaż serdecznie witamy osoby czytające, które należą do innych tradycji terapeutycznych lub w ogóle nie należą do żadnej z nich, trzeba zaznaczyć, że kilka rozdziałów przyjmuje za pewnik podstawowe zrozumienie teorii i koncepcji terapii gestalt. Ta książka jest również zaproszeniem do dalszego queerowania społeczności gestalt za pomocą różnorodnych treści, od akademickich, zorientowanych na badania, po doświadczeniowe, refleksyjne perspektywy. Doceniamy akademicki rygor, jednak wiemy, że środowisko akademickie samo w sobie wyklucza wiele głosów, które zasługują na wysłuchanie. Dlatego też poddaliśmy wszystkie rozdziały procesowi wzajemnej weryfikacji, ale ostatecznie przedłożyliśmy doświadczenie nad teorię, wrażliwość nad doskonałość, dostępność nad ograniczenia. Osoby autorskie wielu rozdziałów przedstawiają i badają złożoność GSRD, dlatego zdecydowaliśmy się ustrukturyzować książkę, zaczynając od rozdziałów, które koncentrują się na płci (tekst o osobach klienckich gender radical Morrisona, teksty AlmAs, Hosemansa, Palmou, Waletich); następnie te koncentrujące się na seksie i seksualności (teksty Grace, Rickettsa, Kumara, Nevesa); następnie jeden dotyczący różnorodności relacji (queerowanie relacji Morrisona); kończąc na trzech nadrzędnych, ogólnych rozdziałach: jeden na temat sekretnego życia LGBTI w wiejskiej Irlandii (Desmonda), jeden na temat integracji GSRD i terapii gestalt (Almana), i ostatni na temat zajmowania się heteronormatywnością w szkoleniu terapii gestalt (Kolmannskoga).
Querr a islam. Alternatywna seksualność w kulturach muzułmańskich
Katarzyna Górak-Sosnowska
Dyskurs dotyczący ról płciowych w świecie islamu, choć rozbudowany i wszechobecny zarówno w nauce, jak i w środkach masowego przekazu oraz w opinii publicznej obejmuje niemal wyłącznie wzorzec heteroseksualny. Odnosi się zatem do kobiet i mężczyzn, którzy podejmują role społeczne wynikające z ich płci biologicznej. Płeć biologiczna w islamie determinuje tożsamość człowieka i jego role społeczne. Rodząc się jako kobieta lub mężczyzna, człowiek nabywa określone prawa i obowiązki. Na przykład kobieta dziedziczy połowę tego co dziedziczy mężczyzna, z kolei mężczyzna powinien utrzymywać kobietę. Celem niniejszej publikacji jest przełamanie tego dyskursu. Siedemnastu autorów ukazuje nieheteronormatywny świat islamu. Chociaż jego korzenie sięgają jeszcze czasów przedmuzułmańskich, to jednak dopiero w ostatnim dziesięcioleciu stał się obiecującym przedmiotem badań, co widać w stale powiększającej się zagranicznej literaturze przedmiotu. Badania dotyczą zarówno teologii a zatem tworzenia islamu gay-friendly (i szerzej LGBTQ-friendly), historycznych i współczesnych form nieheteronormatywności w społeczeństwach muzułmańskich, jak również rozważań teoretycznych na styku queer studies, teorii postkolonialnych i ponowoczesnych. Perspektywa queer pozwala więc w nowy sposób spojrzeć na świat islamu na jego różnorodność, wyrażającą się w formach nieheteronormatywnych, elastyczność, uwidaczniającą się w ich częściowej instytucjonalizacji, a także funkcjonowanie pomiędzy tradycją a nowoczesnością, pomiędzy tradycyjnymi formami nieheteronormatywnymi a współczesnym ruchem LGBTQ. Poszerza zarazem perspektywę queer studies o pozaeuropejski świat z odmiennymi, niekiedy nieprzystającymi do zachodnich kategoriami płci i seksualności. W świecie zachodnim mało wiemy o kulturze queer w ogóle, a muzułmańska seksualność nienormatywna jest wręcz nieznana, nieobecna, ba nawet samo prawdopodobieństwa jej istnienia spotyka się z niedowierzaniem. Dobrze więc się stało, że książka dr Katarzyny Górak-Sosnowskiej powstała i ma szanse znaleźć się na naszym rynku wydawniczym, dostarcza bowiem bardzo rzetelnych, wspartych dogłębną wiedzą naukową informacji o muzułmańskich kulturach queer. Z recenzji wydawniczej prof. Janusza Daneckiego Książka oferuje spojrzenie na świat islamu z innej perspektywy, dotychczas słabo obecnej nie tylko w Polsce ale też w publikacjach zachodnich. Tym samym wpisuje się w nurt próbujący przełamywać powszechnie obecne a często krzywdzące dla tego świata opinie kojarzące go głównie z nietolerancją i nieprzejednanym konserwatyzmem. Ukazując różnorodność nieheteronormatywności świata islamu, tej z przeszłości i teraz, autorzy wychodzą poza ów dyskurs, starając się pokazać, w jaki sposób ludzie o nieheteronormatywnej płciowości i/lub seksualności radzą sobie w praktyce, jak funkcjonują, jak negocjują własną płciowość/seksualność z otoczeniem, w jaki sposób owo otoczenie stwarza pewną niszę, w której owo funkcjonowanie jest w ogóle możliwe i znośne. Z recenzji dr hab. Joanna Mizielińskiej