Popularnonaukowe i akademickie
Sława literacka albo nowe reguły sztuki. Studia z socjologii i ekonomii literatury
Dominik Antonik
Książka Sława literacka albo nowe reguły sztuki stanowi próbę zrozumienia szczególnego typu sławy pisarzy, która wynika z pozornie sprzecznych źródeł uznania - popularności w kulturze masowej i środowiskowego prestiżu. Celebryci literatury zajmują problematyczną pozycję, gdyż łączą takie pola i formy kapitału, które powinny się wzajemnie wypierać, jednocześnie negocjując i wystawiając na próbę społeczną wiarę w sens i wartość sztuki oraz reguły obowiązujące w jej obrębie. Wymykają się tym samym tradycyjnym podziałom na autonomię i heteronomię, sztukę wysoką i popularną, gromadząc wiele odmiennych form kapitału i zmieniając je w prestiż kulturowy. Autor książki mierzy się zatem z szeregiem paradoksów, mitów i teoretycznych zawiłości, starając się wyjaśnić, jak różne i rzekomo przeciwstawne waluty, logiki i wartości działają w obrębie twórczości literackiej i jak zmienia to warunki akumulacji uznania. Jak przekonuje, prominentni twórcy zajmują centralną pozycję we współczesnym polu literatury i decydują o warunkach jego funkcjonowania. Nie są ciekawostką, marginesem czy wyjątkiem, działają raczej jak soczewka, w której skupiają się problemy najnowszej literatury w jej silnych związkach z mediami i ekonomią. Sławni autorzy uruchamiają najbardziej złożone układy relacji w sieciowej kulturze literackiej i inicjują największą liczbę transakcji między wszystkimi polami i formami kapitału, stanowiąc klucz do zrozumienia współczesnego przemysłu literackiego jako całości. Więcej nawet - pomagają zrozumieć szersze relacje kultury i ekonomii, złożoną mechanikę późnego kapitalizmu, sens inwestycji w sferę wolną od rynkowej ewaluacji i paradoksy ukryte w samym pojęciu wartości artystycznej. Pisarze-celebryci odsłaniają zasady funkcjonowania piramidy finansowej, jaką jest kultura, jednocześnie utwierdzając naszą wiarę w to piękne "nie-całkiem-oszustwo". Dominik Antonik - doktor literaturoznawstwa związany z Wydziałem Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się teorią, socjologią i ekonomią literatury i kultury, badając najnowszą polską literaturę w jej powiązaniach z rynkiem, mediami, kulturą sławy oraz szeroko pojętą sferą społeczną. W swoich interpretacjach uwypukla bliskie relacje tego, co prywatne, jednostkowe i przypisywane kulturze, z ekonomią, reprodukcją kapitału i logiką konkurencji. Opublikował monografię Autor jako marka (2014), jego artykuły ukazywały się m.in. w "Kulturze i Społeczeństwie", "Tekstach Drugich" i "Zagadnieniach Rodzajów Literackich".
Sława Żmudzinów/Žemaičių šlovė. Antologia dwujęzycznej poezji litewsko-polskiej z lat 1794-1830
Paweł Bukowiec
Antologia prezentuje wiersze tych spośród działających na Litwie w pierwszych dekadach XIX wieku poetów, do których pasuje przymiotnik „dwujęzyczny”. Przynosi ona teksty litewskie i polskie, dotychczas w polskim dyskursie literaturoznawczym obecne jedynie w omówieniach, zaś w literaturoznawstwie litewskim funkcjonujące wprawdzie od dawna, ale – w przypadku utworów polskich – w edycjach nie dość starannych. Zebrane razem, teksty te wyraźnie pokazują, jak arbitralne i paradoksalne bywają zasady konstruowania kanonów literatur narodowych, a także jak wielowymiarowym, bogatym i zmiennym fenomenem bywa tożsamość narodowa.
Słowa i zbawienie. Dyskurs religijny w perspektywie filozofii Hilarego Putnama
Piotr Sikora
Głównym zamierzeniem pracy jest sformułowanie poglądu na temat sensowności, racjonalności i prawdziwości dyskursu religijnego. Autor szuka inspiracji i podstaw dla swych przemyśleń w poglądach Hilarego Putnama, znanego i cenionego filozofa analitycznego. Książka składa się z trzech części – dwie pierwsze poświęcone są prezentacji i uzasadnieniu perspektywy Putnamowskiej, trzecia natomiast zasadniczemu tematowi, którym jest żywo dziś dyskutowana kwestia: czy język religijny posiada wartość poznawczą i czy jest on dyskursem na tyle racjonalnym, by można było mówić o racjonalności zaangażowania religijnego.
Słowa są jak ptaki, które uczymy śpiewać. O znaczeniach i tajemnicach języka
Daniel Tammet
Czy słowa mogą mieć zapach i smak? Przybierać kształt liczb, przedmiotów i krajobrazów? Daniel Tammet, autystyczny sawant udowadnia, że tak. W swojej najnowszej książce zabiera nas w podróż po tajemnicach języka i pokazuje, jak działa jego niezwykły umysł. Na Islandii sprawdza, dlaczego imię Blær stało się pretekstem do rozprawy sądowej, w Meksyku odkrywa, jak zegary „mówią” do ludu Nauha, w Kanadzie spotyka jedną z osób najlepiej na świecie czytających z ust. Czatuje z chatbotami, uczy się „gramatyki telefonu” i rozmawia z ludźmi, dla których obcowanie ze słowem stało się sensem życia - z literatami piszącymi wbrew leksykalnym regułom, aktywistami pielęgnującymi ginącą mowę autochtonów z brytyjskiej wyspy Man, czy misjonarzem, który przetłumaczył Biblię na papuaski język amanab. Słowa są jak ptaki, które uczymy śpiewać to wyprawa w świat słów, liter, opowieści i znaczeń. Wyprawa tak niezwykła, jak niezwykłe są historie, które przedstawia, i tak fascynująca, jak fascynujący jest ich autor, odkrywający przed nami zdumiewającą gamę literackich i poliglotycznych talentów.
Słowacki wobec zagadnienia predestynacji
Tadeusz Newlin-Wagner
UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu. REPRINT. Treść: WSTĘP. Łączność postaci Popiela z filozofią Słowackiego. Dwa pierwiastki w Królu Duchu. Stosunek wzajemny filozofii i poezji Słowackiego; Król Duch nie jest poematem symboliczno-nastrojowym. Charakter filozofii Słowackiego: widząca wiara, jako źródło poznania; przykłady sprzeczności w jego nauce. Dążność do pogodzenia wiary z rozumem. Gzy wolno sądzić naukę Słowackiego ze stanowiska myśli krytycznej? ROZDZIAŁ PIERWSZY. Genealogia Króla Ducha Ideologia Króla Ducha w stosunku do ideologii wcześniejszych pism mistycznych. Początek świata widzialnego, jako akt wolnej woli duchów; zleniwienie duchów. Bolesna droga ducha, dążącego do wydania człowieka; kształt ludzki, jako nagroda za niezłomną pracę ducha; powtórny upadek ducha i powtórne rozpoczęcie bolesnej drogi. Wątpliwości, nasuwające się przy badaniu genealogii Króla Ducha. Najwyższa praca ducha w Polsce. Uzasadnienie powołania Polski. BOZDZIAŁ DRUGI. Zagadnienie predestynacji w postaci Popiela Idea dobrowolnego wyboru nowego żywota. Charakter problematyczny panteizmu Słowackiego;- Słowacki a Schopenhauer: l iberysta a determinista Konsekwencja filozofii mistycznej Słowackiego Napoleon Krasińskiego a Popiel Słowackiego. Problemat wolnej woli i predestynacji w postaci Popiela; jego poczucie odpowiedzialności; jego poszukiwanie dobra i zboczenie z tej drogi. Wolna wola duchów, służących Popielowi. Dodatnie skutki jego ujemnych czynów; katolickie pojęcie Opatrzności. Jednostkowa wolność woli, ograniczona przez solidarność duchów.
Słowenia pod rządami Tity (1945-1980). W cieniu Jugosławii
Piotr Żurek
W kontekście polskiej historiografii książka ta stanowi pierwszą próbę przedstawienia dziejów Słowenii w okresie jej funkcjonowania jako jugosłowiańskiej republiki w państwie rządzonym przez Josipa Broza-Tito. Należy pamiętać, iż początki państwowości dzisiejszej Słowenii, zarówno pod względem terytorialnym, jak i elit politycznych, sięgają okresu istnienia socjalistycznej Jugosławii. W latach 1945–1980 głównym elementem tego państwa była osoba marszałka Tity, a panujący tam system komunistyczny znacznie odbiegał od modelu funkcjonującego w innych krajach demokracji ludowej. Oprócz tego silna pozycja Słoweńców we władzach komunistycznej Jugosławii gwarantowała im specjalny status w tym państwie i możliwość rozwoju. Dlatego w książce podkreślono też rolę, jaką Słoweńcy odgrywali w funkcjonowaniu i kształtowaniu jugosłowiańskiego modelu komunizmu. W niniejszej monografii dzieje Słowenii są poruszane w kontekście wewnętrznej sytuacji w tej republice i z uwzględnieniem szerszego aspektu jugosłowiańskiego. Dotyczy to zarówno wydarzeń rozgrywających się na terytorium całej federacji, jak i całokształtu polityki zagranicznej Jugosławii. Starano się zwrócić szczególną uwagę na dyplomację Jugosławii w dobie zimnej wojny, jej neutralność i niezaangażowanie. Śmierć marszałka Tity w roku 1980 nie tylko zakończyła pewną epokę, ale także stała się początkiem nowego etapu w dziejach Słowenii. Od tego momentu rozpoczął się proces niepodległościowy tej republiki – wychodzenia Słowenii z cienia Jugosławii. Monografia ta jest rezultatem kilku lat badań autora prowadzonych na terytorium Słowenii i innych państw byłej Jugosławii. Została ona głównie oparta na słoweńskiej historycznej literaturze naukowej i na dorobku historyków z innych krajów południowosłowiańskich. Walory naukowe książki wzbogacono dzięki wykorzystaniu publikacji rosyjskich i anglosaskich.
Słowenia w walce o niepodległość (1980-1992). Wyjść z cienia Jugosławii
Piotr Żurek
Monografia ta jest kontynuacją książki Słowenia pod rządami Tity (1945–1980). W cieniu Jugosławii (Kraków 2017) i stanowi z nią spójną całość. Wszystkie prace naukowe autora dotyczące Słowenii powstały w ramach badań prowadzonych na Wydziale Humanistyczno-Społecznym Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej (ATH). Zasadniczym zamiarem niniejszej publikacji było przedstawienie dziejów Słowenii w okresie rozpadu Jugosławii. Tutaj początkową cezurę wyznacza data śmierci Josipa Broz Tity, a końcową moment secesji, wojny dziesięciodniowej i międzynarodowego uznania niepodległej Słowenii. Książka została przede wszystkim oparta na opublikowanych słoweńskich materiałach naukowych. Nieodzowne było także sięgnięcie do zasobów historiografii dawnej Jugosławii, jak również państw współczesnych: Chorwacji, Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry. W dużym stopniu przywołano także publikacje rosyjskie, niemieckie i anglosaskie. To samo dotyczy dorobku polskiej nauki. Piotr Żurek – dr hab., profesor nadzwyczajny Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Historyk i slawista, autor licznych publikacji i referatów konferencyjnych z zakresu dziejów Słowiańszczyzny i Bałkanów. Od szeregu lat współpracuje z wieloma zagranicznymi ośrodkami naukowymi, przede wszystkim w Chorwacji, Serbii oraz Słowenii. Ostatnio w pracy badawczej zajmuje się historią Jugosławii i stosunków polsko-jugosłowiańskich w XX wieku.
Słowianie. Uroczystości i obrzędy
Jadwiga Papi
UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu REPRINT. Fragment książki: Religia w tych czasach, kiedy Słowianie urządzenia mieli patriarchalne, była pogańska powstała ze czci przyrody. Bóstwa jej były nieliczne; wszystkie plemiona uznawały jednego boga najwyższego, któremu w ważniejszych chwilach składali ofiary, nieśli modły, wzywali pomocy; dawali oni temu bóstwu wszechpotężnemu, panu świata całego, bogowi piorunów, światła i jasności różne nazwy: Prowe, Perun, Radegast, Jesse, Światowid, Łado są odmianami jednego i tego samego pojęcia wszechpotęgi bożej. Autorka opisuje wierzenia i obrzędy dawnych Słowian. Książeczka jest napisana bardzo przystępnie i raczej kierowana do tych osób, które nie mają żadnej wiedzy na temat dawnych wierzeń, obrzędów i obyczajów naszych przodków. Ponieważ daje o nich ogólne wyobrażenie, warto od niej zaczynać badanie naszych pradziejów. Jest to bez wątpienia ważny powód, aby mieć ją w swojej bibliotece. Zachęcamy do lektury.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom czwarty, część czwarta dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Lutycy północni. (Na archipelagu Rańskim i przyległym lądzie). 1. Stosunek księstwa Rańskiego do korony i władzy duchownej duńskiej. 2. Książęta i otoczenie ich. Rodowód książąt rańskich. 3. Kościół i duchowieństwo. 4. Podział ludności na stany: a) szlachta. b) knieżyce. c) ludność swobodna i niewolna. 5. Kolonizacja: a) W posiadłościach lądowych: b) Na wyspie. c) W miastach. 6. Zwichnięcie obyczajów narodowych. 7. Upadek narodowości słowiańskiej: a) W posiadłościach lądowych. b) Na wyspie. 8. Rozwiązanie bytu narodowego. Lutycy Południowi. A. W posiadłościach Arcybiskupstwa Magdeburskiego (Moraczanie, Ziemczycy, Leszycy). B. W margrafstwie Brandenburskim (Brzeżanie, Stodoranie, Sprewianie). Umocowanie się margrafów nad Hobolą w XII w. Rycerstwo i feudalizm. 3. Chrześcijaństwo i Duchowieństwo. 4. Zniszczenie ustroju słowiańskiego. 5. Kolonizacja. a) Lokatorowie osad Szulcy, ich zarządy. Koloniści z Niemców i Słowian. Lenne konie. b) Osiedlenie kolonistów niemieckich w miastach i wsiach. Wpływ instytucji (duchownych na rozwój kolonizacji kraju i germanizacji Słowian. Osady słowiańskie i niemieckie, wielkie i małe. Znikanie osad słowiańskich w XIII i XIV w. Niektóre z nich trwają w XV w.: W Priegniz-mark. W Hawellandzie. W Suchej. W Teltowskim kraju. W Banimskim kraju. W Rupińskim kraju. Ciemiężenie Słowian w XIII i XIV w. Poniżenie ich do stanu rybaków, chyzarów, kosatów, zagrodników i pastuchów. 7. Upośledzenie Słowian w miastach. 8. Zmiany pod przewagą niemiecką. 9. Upadek i pozostałe po Słowianach ślady.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom czwarty, część druga dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Wynarodowienie Słowian. Słowianie na zachód od Łaby i Soławy. Byt i upadek Słowian. Na ziemiach ujarzmionych przed Karolem W.: 1. Germania i Turyngia według pojęć VI-VIII w. Terytoria, podziały i granice Turyngii za czasów Merowingów. Objaśnienie nazwy jej. Serby w Turyngii. 2. Mieszkańcy Turyngii i Saksonii Wschodniej pod względem narodowości w epoce VI-VIII w. 3. Apostołowie chrześcijańscy w Germanii w VII i VIII w. Ś. Bonifacy. Biskupstwa: Wircburgskie, Erfurtski, Eichstadskie. Klasztor Fuldeński. Pustelnicy. 4. Usiłowania Karolingów do rozszerzenia chrześcijaństwa między Słowianami rozbijają się o nieżyczliwość biskupów niemieckich. 5. Zarząd i obywatelstwo Turyngii za czasów Karolingów. 6. Pogorszenie losu Słowian pod rządem królów niemieckich w X-XlII w.: a) w Saksonii, Nordturyngii i Szwabengau. b) w Turyngii i Frankonii. Erfurt. Pogaństwo w Germanii w XI w. Biskupstwo Bambergskie dla Słowian (1008). Powolny postęp chrześcijaństwa między Słowianami. Rozwiązanie bytu ich w XIII w. 7. Stan prawny i ekonomiczny Słowian w epoce X-XIII w. a) Rozwijanie się wasalstwa, rycerstwa i poddaństwa w Germanii w IX-XI w. b) Własność dziedziczna, Starostowie, Goście, Społeczna ręka. c) Czynszownicy i poddani. Wićazie. Smerdy. Chłopi. Prawa i obowiązki ich. 8. Rozwiązanie bytu narodowego i znikanie Słowian w Germanii. B. Na ziemiach zdobytych przez Karola W.: 1. Wcielenie do cesarstwa lewego brzegu Łaby. 2. Słowianie w Marce Północnej, później Starą zwanej. Rodowód hrabiów Groickich. 3. Słowianie w księstwie Luneburgskim: a) W Bardengau. b) W Drewianach. e) Teraźniejszy Wendland.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom czwarty, część pierwsza dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Słowiańszczyzna zaodrzańska pod panowaniem cudzoziemców. Dzieje polityczne (1171-1250). Walka Niemców z Danami o Słowiańszczyznę Nadbałtycką (1172-1227): 1. Podziały terytorialne. 2. Wdzierstwa króla Waldemara na Pomorze. 3. Najazd Pomorzanów i Lutyków na Łużyce (r. 1179). Zaburzenie w księstwie Słowiańskim. Odpadnięcie Pomorza Zachodniego od Polski (r. 1180). 4. Zamieszki między książętami słowiańskimi ułatwiają Kanutowi VI zhołdowanie ich sobie (r. 1185). Cesarz to znosi. Śmierć księcia Bogusława I. (1187). 5. Słowiańszczyzna nadbałtycka pod władzą duńską (1185-1227). Walka Niemców z Danami (1198-1227). Nowe grupowanie się władz niemieckich na ziemiach pomorskich. Łużyce i Milsko: 1. Milsko pod władzą niemiecką (1034-1136). 2. Milsko pod władzą książąt czeskich (1136-1253). 3. Łużyce pod rządem margrafów wschodnich i miśnieńskich (1032-1209). 4. Łużyce pod władzą książąt śląskich (1209-1244). 5. Oderwanie Łużyc od Polski (1244-1252). Margrabstwo Brandenburskie: 1. Zabór Teltowskiego i Barnimskiego kraju. 2. Zhołdowanie Pomorza. 3. Opanowanie ziemi Stargardzkiej (1236) i zamach na Lubusz (1238). 4. Utwierdzenie się margrafów w Kopaniku i Mittenwalde. 5. Zabiegi o ziemie Wkrzanów. 6. Oderwanie Lubusza od Polski. Dzieje Polityczne (1250-1320). Zdobycze brandenburskie na wschód od Odry, w drugiej połowie XIII i w początku XIV w.: 1. Nieprzyjazne stanowisko Pomorza do Polski w XIII w. Rozterki między książętami polskimi. 2. Zdobycze margrafów nad dolną Wartą i Notecią aż do Drawy (1251-1271). 3. Wypadki na Pomorzu wschodnim do r. 1272 i rodowód dynastii Raciborowiczów. 4. Odpór margrafom (1272-1278). Przemysław II odzyskuje straty (1278-1286). 5. Zabiegi o spadek oczekiwany po Mściwoju II. Wiec w Słupsku panów pomorskich (1287). Przemysław II zostaje książęciem krakowskim i następcą pomorskim (1290). Zamachy wrogów. Śmierć Mściwoja (1294). Połączenie Pomorza z Polską. Koronacja Przemysława II (1296). Zamordowanie go (1296). 6. Ostatnie grabieże margrafów w Polsce. Zdrada Swenców. Krzyżacy podstępem Gdańsk opanowują, (1308). Waldemar sprzedaje Krzyżakom Pomorze Gdańskie (1310). Wartysław IV zabiera Słupsk i Sławno. Trudne położenie Władysława Łokietka. Dalsze zamachy Waldemara i śmierć jego (1319). Przesilenie w polityce.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom czwarty, część trzecia dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Słowianie na wschód od Łaby i Soławy. Obodryty: 1. Zarząd i władza księcia saskiego. 2. Ustanowienie hierarchii kościelnej: a) Hardy stosunek Henryka Lwa do biskupów. Nieporozumienia między arcybiskupami bremeńskim i hamburgskim. b) Biskupstwo Lubekskie. c) Biskupstwo Raceburgskie. d) Biskupstwo Szweryńskie. e) Dochody i prerogatywy biskupstw. f) Absolutyzm Henryka Lwa w zarządzie kościołem. 3. Wagry: a) Zarząd przez grafa Adolfa. Koloniści. Biskupi: Wiceli i Gerold. Książę słowiański Przybysław. Początki chrześcijaństwa. b) Koloniści. Zatargi z Holzatami o dziesięciny. Ucisk Słowian. c) Mylność podania Helmolda o kolonistach i rychłym wytępieniu Słowian. Panowie, szlachta i ludność słowiańska trzymają się w XII i XIII w. d) Słowianie w miastach. e) Wpływ kolonizacji na zmiany w kraju. Słowianie po wsiach wagrskich aż do XVI w.: f) Na wyspie Wębrze.: g) Rozwiązanie bytu narodowego: 4. Połabianie i Obodryci zachodni: a) Podziały polityczne i kościelne. b) W grafstwie Raceburgskiem. c) W grafstwie Dannenbergskiem. d) W grafstwie Szweryńskiem. e) Zmiany pod naciskiem przewagi niemieckiej. W księstwie Słowiańsko-Meklemburskim (Obodryci wschodni i Lutycy północni). a) W zależności od książąt saskich i króla duńskiego (1160-1227). Książęta. Szlachta słowiańska. Kościół. Koloniści. Zmiany w kraju z postępem kolonizacji. b) W związku Z Rzeszą Niemiecką od r. 1227. Dzielnice. Zamiar wytępienia Słowian. Rodowód dynastii meklemburskiej: Książęta. Szlachta. Miasta. Kolonizacja do połowy XIII w. Dalszy ciąg kolonizacji w drugiej połowie XIII w. Zmiany w kraju na korzyść rycerzy, miast i duchowieństwa. Poddaństwo. Rozwiązanie bytu narodowego. Lutycy północno-wschodni (Czrezpienianie, Doleńcy, Ratary, Wkrzanie, tudzież drobne plemiona nad rz. Pieną i na wyspie Uznoimskiej). 1. Zjednoczenie plemion lutyckich pod władzą książąt pomorskich. 2. Nieporozumienie między biskupami o granice na ziemiach Lutyków północno-wschodnich. Przeszkody przy ustanowieniu biskupstwa pomorskiego. A. Na ziemiach do księstwa Meklemburskiego należących. a) Czrezpienianie. b) Doleńcy. c) Ratary. B. Na ziemiach do królestwa Pruskiego należących. Na Przednim, czyli Przedodrzańskim Pomorzu. a) Przed r. Pieną. Ziemie: Dymińska, Grozwiliska, Rochowo. b) Za Pieną. Kasztelania Gostkowska, z okolicami Łosice i Międzyrzecze. Kasztelania Wolegoszczska, z okolicami: Szczytno, Leśniany, Bukowo i Wostroże. c) Na wyspie Uznoimskiej. d) W ziemi Wkrzanów.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część czwarta dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Pogaństwo: O nauce i postawach mitologii słowiańskiej. Ubóstwienie przyrody: ogień, woda, rślinność. Wyobrażenia dualistyczne: Białobóg i Czarnobóg, Swarog. Bóstwa słońca i światłości,: Dażbog, Swarożyc, Radogost, Swantewit, Jesse, Jasoń, Trygław, Jarowit, Jaruń, Żywa, Łado, bliźnięta: Lel i Polel, bóstwa pomorskie i serbskie, bóstwa księżyca i ciemności, Weles, Wołos, Dziwana, Dziwica. Bóstwa atmosferyczne: Perun, Stribog, Mokosz, Pogwizd. Ubóstwienie ziemi: Nerta, Izida, Cisa Ziza, Dziewa, Wanda. Cześć umarłych: ubóstwianie przodków, pojęcie o umarłym i jego duszy, obrzędy pogrzebowe, choanie umarłych, grobowiska i nagrobki pogańskie, wspominki umarłych. Bożnice, chramy ich urządzenie i dochody. Kapłani. Modlitwy, objaty, wróżba, nabożeństwo. Gody: jaru wiosny i lata, gody jesienne. Sztuka: 1. Objaśnienie wstępne. 2. Poezja i śpiew. 3. Gędźba: a) Instrumenty dęte. b) Instrumenty strunowe. c) Instrumenty perkusyjne. d) Grajki wędrujące. e) Pogląd na rozwój gędźby słowiańskiej. 4. Pląsy. 5. Sztuki plastyczne. a) Groby i cmentarze pogańskie: b) Zabytki ceramiczne, metaliczne, szklane, kościane i bursztynowe. c) Rzeźbiarstwo. d) Malarstwo. Zakończenie.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część druga dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Ustrój Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej od VI. do XIII. w. Osiedlenie Słowiańszczyzny niepodległej: 1. Powierzchnia kraju. 2. Dawność osiedlenia. 3. Osady rodowe. 4. Wsie i dwory właścicielskie. 5. Wysiółki. 6. Osady cudzoziemskie. 7. Epoki osiedlenia przed X w. Grody i Miasta: 1. Starożytność grodów, ich ustrój i różnica od miast. 2. Grody starożytne, książęce, stołeczne. 3. Grody główne i gródki, grodziszcza. 4. Przedgrody, Wiki, Targowiszcza; Miasta. Ziemstwa: 1. O ziemstwach w ogóle i ich nomenklaturze. 2. Żupy. 3. Burgwardy, Kasztelanie, Grodztwa. 4. Przegląd żup: W Serbach. W Łużycach. Na ziemiach Obodrytów. Na ziemiach Lutyków. Na Pomorzu. W Czechach. Na Morawach. Obywatelstwo: 1. Wspólnowładni dziedzice. 2. Obce. 3. Kmety. 4. Nierówność. 5. Ludność zależna i nieswobodna. Ludność służebna. Ludność nieswobodna: jeńcy i brańcy wojenni; chłopi, dziesiętnicy. Zakup niewolników na targach z ludzi wszelkich narodowości. Zarząd i Władza: 1. Starostowie i Żupani: 2. Knezie i Wierchi. 3. Książęta w prastare czasy. 4. Władza książęca do X w. 5. Wzrost władzy książęcej. 6. Stosunek żupanów do książąt. 7. Możnowładcy. 8. Dostojność królewska. Udział narodu w zarządzie kraju: 1. Gromady, zbory i wiece w przedchrześcijańskie czasy. 2. Powszechny wiec Lutyków. 3. Teokracja Ranów. 4. Wiece pod rządem monarchicznym w epoce X-XIII w.: a) Zwoływanie wieców. b) Miejsce obradowania wieców. c) Skład wieców. d) Przedmioty obrad wiecowych. e) Porządek obrad wiecowych. Stosunek wieców do władzy monarchicznej.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część pierwsza dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Słowiańszczyzna północno-zachodnia od VI. do XIII. w. Przegląd etnograficzny w epoce od VI. do XIII. w. Objaśnienia wstępne: 1. Morze i zatoki u brzegów słowiańskich. 2. Słowianie pod nazwą Windów, Wendów, Wenedów. 3. Różnica między nazwami Windi, Wendi, a Veneti, Wenecyanie 4. Słowianie i Anty. 5. Słowianie Wschodni i Zachodni. 6. Słowiańszczyzna Lechicka. 7. Związki Państwowe. Ludy i Ziemie: 1. Granica w VI. w. między Słowiańszczyzną niepodległą a pobitą przez cudzoziemców. 2. Terytoria Słowiańszczyzny niepodległej do r. 789. 3. Podział ludów i ziem: a) Obodryty, b) Wielety, Wilcy, Lutyki, c) Pomorzanie, d) Łużyczanie, e) Serby, f) Czechy, g) Morawianie, h) Słowaki, i) Rakusy, j) Białochrobaty, k) Ślężanie, l) Polanie, Kujawianie, Łęczycanie, ł) Mazowszanie, 4. Słowianie Załabscy, a) Na porzeczu Ilmenawy w Luneburgu, b) Na porzeczu Odry w Altmark. 5. Granice Słowian i Sasów w VI-VIII wiekach. Słowiańszczyzna pod panowaniem Franków, Saksonów, Bawarów, w epoce VI-X w.: 1. Przegląd topograficzny: a) Nazwy rzek zakończone na: aha i t. d., b) Nazwy gór, Podziały terytorialne. 2. Osady słowiańskie: a) Nazwy osobowe, b) Patronimiczne, c) Pospolite. Plemiona i ludy: a) Wirawanie, b) Poradniczanie, c) Pomorzanie, d) Nabanie, e) Wunsidelczanie. Rozwój narodowości niemieckiej na ziemiach słowiańskich w epoce VI-X w.: 1. Osiedlenie Niemców. 2. Zmiany pod wpływem osiedlenia niemieckiego. 3. Ludność słowiańska w Germanii i stosunek jej do Niemców.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część trzecia dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Rozwój cywilizacji Słowiańszczyzny. Północno-Zachodniej. Byt pasterko-rolniczy i przemysłowy. 1. Jedność obyczajów zapewnia jednakowy rozwój społeczny. 2. Gospodarstwo domowe. Pasterstwo. Rolnictwo. Ochodze. Ujazdy. Lgoty. Wole. Granice. 3. Łowiectwo leśne i wodne. 4. Bartnictwo i pszczelnictwo. 5. Ogrodnictwo, sadownictwo, chmielnictwo, winiarstwo. 6. Mielnictwo. 7. Piwowarstwo i miodowarstwo. 8. Rybactwo. 9. Górnictwo. 10. Solewarstwo. 11. Mydłowarstwo. Rzemiosła i Rękodzieła. a) Rzemiosła dla rolnictwa, budownictwa i domowego użytku. b) Wyrób odzieży i obuwia. c) Przeróbka kruszców na rozmaity użytek. d) Wyroby oręża i przyrządów wojennych. Kupiectwo i żegluga: 1. Przebiegi Fenicjan, Greków i Rzymian po Słowiańszczyźnie w kupieckich celach. 2. Targi, goście, żydzi. Handel niewolnikami. 3. Drogi wodne, sprawy po Łabie, Odrze, Wiśle, Warcie z ich dopływami. 4. Żegluga i kupiectwo na Gople. Przystań w Kruszwicy. Mysia wieża. 5. Przerwanie żeglugi na Gople. Przewłoki. Upadek Kruszwicy. Korabniki. 6. Drogi kupieckie i lądowe. 7. Żegluga morska. Korabie słowiańskie. Ważniejsze przystanie i miasta kupieckie na Pomorzu. Piractwo. Towary krajowe i cudzoziemskie, przywozowe i wywozowe. Myto. 8. Miary i wagi. 9. Pieniądze. Wojskowość: 1. Zabezpieczenie granic kraju. Ścieżki i straże pograniczne. Chodowie i stróże. Pograniczne warownie w epoce IX-XII w. Ich położenie i obszar. Warownie przy ujściu Odry i po brzegach morza Słowiańskiego. Sztuka fortyfikacji. Oręże, zbroje i przyrządy bojowe. Pierwotne nazwy wojny: brań i rabratary i woje. Organizacja wojskowa. Ciężary i posługi wojenne. Obrona kraju i wyprawy zagraniczne. Sposób prowadzenia wojny. Przymierza, obrzędy przy zawarciu miru, zakładniki, słabe strony organizacji wojskowej.