Popularnonaukowe i akademickie

Utrata kontaktu z rzeczywistością. Jak sztuczna inteligencja i wirtualne światy przejmują nad nami kontrolę

Joachim Bauer

Nominacja do nagrody NDR Non-Fiction Book Prize: "Aby zachować zdrowie psychiczne i fizyczne, ludzie potrzebują analogowej obecności innych ludzi". JOACHIM BAUER Sztuczna inteligencja radykalnie zmienia sposób, w jaki żyjemy - czy to w pracy, szkole, medycynie, czy w wielu innych dziedzinach. Jej twórcy promują ją jako równą ludziom, a nawet od nich lepszą. Wkracza więc w naszą rzeczywistość coraz odważniej, a my coraz chętniej uciekamy do wirtualnych światów, sieci społecznościowych, aplikacji i gier. Korzystanie z usług cyfrowych osiągnęło niepokojący poziom, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Wiele osób całkowicie zaniedbało realne interakcje. Większość interpersonalnych kontaktów odbywa się wyłącznie za pośrednictwem i pod kontrolą koncernów cyfrowych, a liczba fizycznych spotkań międzyludzkich i spojrzeń w oczy drugiego człowieka wciąż drastycznie się zmniejsza. Utrata kontaktu z rzeczywistością to proces przebiegający małymi krokami. Usługi cyfrowe ułatwiają nam życie i zapewniają poczucie komfortu. Tak długo pomagają nam chodzić, aż przestajemy samodzielnie się poruszać. Joachim Bauer, autor bestsellerów, lekarz i neurobiolog, w swojej najnowszej książce alarmuje, że prawdziwe relacje międzyludzkie i analogowa obecność są kluczowe dla naszego rozwoju osobistego, zdrowia psychicznego oraz spójności społecznej. Jesteśmy społeczeństwem niedojrzałym cyfrowo, nieodpornym na manipulacje, niepotrafiącym w pełni ocenić zagrożeń, które niesie za sobą wkroczenie w cyfrowy świat, kreowany i kontrolowany przez koncerny. Czy zatem naszą drogą powinna być coraz silniejsza świadomość ryzyka, czy może bunt przeciwko utracie kontaktu z rzeczywistością?

Utrzymać się na powierzchni

Wiesława Kozek, Julia Kubisa, Marianna Zieleńska

Okazuje się, że większość badanych samotnych rodziców i osób długotrwale bezrobotnych uznaje, iż wskutek realizacji polityk warunkowego dochodu minimalnego i aktywnej integracji społecznej ,,z trudem utrzymuje się na powierzchni". Podobnie oceniają te polityki pracujący biedni, z tym że dla nich korzystanie z pomocy społecznej jest trudniejsze z powodu instytucjonalnej bezwładności agend zaangażowanych w udzielanie wsparcia, reagujących bardzo zachowawczo na poszerzający się zakres zjawiska biedy wśród osób pracujących, zwanego in-work poverty. Zasadniczym problemem jest więc niemożność wyrwania się z biedy, sukcesem natomiast uniknięcie marginalizacji mającej postać bezdomności, ciężkich chorób, głodu, prostytucji, uzależnień, utraty najbliższej rodziny. Odkrycie zjawiska ,,utrzymywania się na powierzchni" spowodowało, że (...) postanowiłyśmy użyć perspektywy sprawstwa do analizy położenia osób badanych. Zgromadzony materiał badawczy w szczególności dotyczy strategii życiowych - także tych odnoszących się do życia codziennego - trajektorii biedy, poczucia podmiotowości oraz opisu posiadanych przez rodziny zasobów i ich wykorzystywania. Perspektywa sprawstwa okazała się niezwykle owocna, ponieważ pozwoliła określić, jakie czynniki najbardziej ograniczają wydobywanie się z biedy. Ze Wstępu Praca włożona w powstanie tej książki budzi podziw. Trud Autorek sprowadza się do wieloaspektowych porównań sytuacji ludzi biednych i prób radzenia sobie z biedą w pięciu krajach europejskich (Niemcy, Wielka Brytania wraz ze Szkocją, Szwecja, Włochy i Polska). Instytucje delegowane do pomocy biednym versus potrzeby samych beneficjentów pomocy to podstawowa płaszczyzna owych porównań. Z recenzji wydawniczej dr hab. Hanny Palskiej

Utwory dramatyczne - komedie i dramy

Wincenty Ignacy Marewicz, Anna Petlak

Po ukazaniu się Zbiorów poetyckich Wincentego Ignacego Marewicza nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego w 2018 roku ta sama oficyna drukarska wydaje kolejne utwory autora, tym razem - dramatyczne: trzy komedie i dwie dramy, sztuki skupiające w sobie różne tendencje literacko-estetyczne. Ten literat drugiego planu nie przestaje pobudzać do badań i refleksji naukowej, jakby dopominając się o usytuowanie go we właściwym miejscu na mapie literackiej czasów stanisławowskich. Obecne wydanie krytyczne dramatów Marewicza spełnia wszelkie wymogi edytorstwa naukowego z zakresu wydań utworów oświeceniowych. [...] Sposób opracowania o ujęciu analityczno-interpretacyjno-problemowym poszerza wiedzę o epoce, a w szczególności odsłania ciekawe obszary życia teatralnego końca XVIII wieku. Można sądzić, że wydobyte z annałów bibliotecznych utwory sceniczne Marewicza trafią do rąk badaczy okresu, a w szczególności do teatrologów, jak też do nieprofesjonalistów zainteresowanych kulturą literacką XVIII wieku. Z recenzji prof. dr hab. Krystyny Maksimowicz Opiniowany tom, który powstał dzięki wielkiemu nakładowi pracy i akrybii twórczej, jest jedyną edycją naukową poświęconą utworom dramatycznym Wincentego Ignacego Marewicza. [...] Służy nie tylko pogłębieniu wiedzy na temat jego dorobku literackiego, zastosowanych przez Marewicza rozwiązań literackich i estetycznych, mechanizmów i technik opisu świata, podejmowanych motywów czy sposobu prezentacji bohaterów. Krytyczne opracowanie utworów wzbogaca powszechną wiedzę o literaturze i kulturze polskiego wieku świateł. Publikacja jest dowodem tego, że twórczość Wincentego Ignacego Marewicza trafiła do rąk Edytora o wysokich umiejętnościach warsztatowych, wrażliwego na słowo, rzetelnego i skrupulatnego w poszukiwaniu prawdy o tekście / prawdy tekstu. Z recenzji dr hab. Aleksandry Norkowskiej, prof. UKW

Uwarunkowania czynów karalnych młodzieży w świetle teorii napięcia Roberta Agnew. Studium empiryczne z zakresu pedagogiki resocjalizacyjnej

Marcin Jurczyk

Przedmiotem rozważań teoretycznych oraz analizy empirycznej niniejszej dysertacji uczyniono czynniki środowiskowe i podmiotowe mające udział w podejmowaniu zachowań naruszających normy prawne i społeczne przez młodzież w okresie adolescencji. Ujawniona skłonność do zachowań agresywnych pełni kluczową rolę w diagnozowaniu zależności między odczuwanym napięciem, reprezentowanym poziomem lęku i agresji a zachowaniem przestępczym. Jako podstawę teoretyczną podjętych badań przyjęto założenia ogólnej teorii napięcia Roberta Agnew (1992). Głównym celem pracy jest zbadanie istniejącego związku między zmiennymi z zakresu poczucia napięcia (jego rodzajów), czynników ograniczających (kontroli społecznej, kontaktów w środowisku przestępczym) oraz zmiennych podmiotowych (agresywność i lęk) a podejmowaniem zachowań naruszających normy prawne i społeczne przez badaną młodzież z zakładów resocjalizacyjnych oraz zachowań naruszających normy społeczne wśród uczniów ze szkół ogólnokształcących.

Uwarunkowania funkcji rzecznika prasowego w Polsce

Dominika Narożna

Z recenzji: Praca zawiera wartościowe elementy poznawcze i nosi nową jakość w dziedzinie roli rzecznika prasowego w systemie społecznym. Jest bez wątpienia oryginalnym, nowatorskim dziełem, osadzonym w dobrej znajomości bogatej literatury przedmiotu. Prof. Henryk Mruk Na zawartość publikacji dr Dominiki Narożnej składają się interesujące rozważania nad współczesnymi uwarunkowaniami roli i funkcji rzecznika prasowego, w których wiedza ekspercka Autorki splata się z jej doświadczeniami praktycznymi. Prof. Ryszard Kowalczyk

Uwarunkowania relacji z rodzeństwem we wczesnej dorosłości

Paulina Szymańska

Publikacja z zakresu psychologii rodziny. Autorka koncentruje się na zagadnieniu relacji między rodzeństwem we wczesnej dorosłości. Na podstawie rezultatów badań własnych została stworzona pierwsza polska autorska typologia relacji z rodzeństwem we wczesnej dorosłości. W książce czytelnik znajdzie ponadto przegląd literatury światowej, omówienie wyników badań własnych, dyskusję na temat ich rezultatów oraz prezentację implikacji praktycznych. * Wartość pracy podnosi przeprowadzona przez Autorkę adaptacja dwóch testów do badania relacji między rodzeństwem. Dzięki starannie i wnikliwie przeprowadzonej analizie wyników badań własnych, w oparciu o analizę skupień, Autorce udało się opracować pierwszą w Polsce typologię relacji między rodzeństwem, uwzględniającą typy relacji: ambiwalentny, niechętny i wspierający. Fakt ten bardzo wyraźnie podnosi wartość publikacji i czyni ją bardzo wartościowym opracowaniem naukowym w tym obszarze tematycznym. Z recenzji prof. dr hab. Teresy Rostowskiej (UG)

Uwarunkowania rozwoju lokalnego na obszarach przygranicznych

Sławomir Sitek

Monografia przeznaczona jest dla specjalistów zajmujących się rozwojem lokalnym  ze szczególnym uwzględnieniem obszarów przygranicznych. Praca ma charakter interdyscyplinarny i korzysta z dorobku wielu nauk tj. geografia, ekonomia czy socjologia. Wypełnia lukę wiedzy w zakresie specyfiki uwarunkowań rozwoju lokalnego polskich obszarów przygranicznych, szczególnie w kontekście przemian granicy, które nastąpiły w ostaniem ćwierćwieczu. Wnioski z pracy mogą być interesującą wskazówka w zakresie kształtowania rozwoju lokalnego na obszarach peryferyjnych. Książka oprócz wymiaru naukowego i teoretycznego, może być pomocna w praktyce zarządzania procesami rozwoju terytorialnego, w tym w procesie budowania strategii rozwoju. Z tego powodu oprócz naukowców, studentów i pasjonatów tematów lokalnych, dedykowana jest osobom reprezentującym samorząd terytorialny oraz euroregiony.

Uwarunkowania skuteczności działania inkubatorów przedsiębiorczości

Krzysztof Świeszczak

Skłonność społeczeństwa do prowadzenia własnej działalności gospodarczej odgrywa istotną rolę w rozwoju krajowych gospodarek. Biorąc pod uwagę charakterystykę jednostek należących do sektora MŚP, ich potrzeby oraz bariery, niekiedy uniemożliwiające egzystencję na rynku, warto zwrócić uwagę na konieczność kreowania narzędzi wspomagających przedsiębiorczość. Spośród licznych instrumentów wsparcia jednostek z sektora MŚP na szczególną uwagę zasługują inkubatory przedsiębiorczości, których działalność koncentruje się wokół kompleksowej pomocy udzielanej zarówno obecnym, jak i potencjalnym przedsiębiorcom. Pomimo że w zasadzie każda ze wskazanych instytucji jest inna, posiada własne, niekiedy unikatowe cechy, zadania oraz cele, organizacje te należą do najbardziej popularnych form wspomagania postaw przedsiębiorczych funkcjonujących na całym świecie. W związku z tym podmioty gospodarcze objęte wsparciem uczestniczą w procesie inkubacji, którego finalnym celem jest przygotowanie przedsiębiorstw do stabilnej egzystencji na rynku. W monografii opisano problemy związane z uwarunkowaniami skuteczności inkubatorów przedsiębiorczości, która stanowi niezwykle istotny aspekt funkcjonowania analizowanych instytucji wsparcia. Analizy przeprowadzone na przykładzie organizacji prowadzących działalność w województwie łódzkim dostarczają wiele wniosków zarówno dla decydentów na poziomie lokalnym oraz regionalnym, jak i menedżerów wszystkich ośrodków inkubujących podmioty gospodarcze.

Uwarunkowania zadłużenia szpitali w Polsce

Katarzyna M. Miszczyńska, Elżbieta Antczak

Utrzymująca się trudna sytuacja finansowa podmiotów leczniczych, która negatywnie wpływa nie tylko na rozwój opieki zdrowotnej, lecz także na jakość świadczonych usług medycznych, stwarza potrzebę wyznaczania czynników wpływających na zadłużanie się szpitali. Ocena sytuacji finansowej placówek medycznych w tym właśnie kontekście przeprowadzana jest w Polsce na coraz większą skalę. Z jednej strony tematyka monografii koncentruje się więc na ocenie sytuacji finansowej podmiotów leczniczych, a z drugiej - na identyfikacji czynników zadłużenia szpitali publicznych. * W monografii podjęto oryginalny i stosunkowo rzadko analizowany na gruncie badań naukowych problem zadłużenia szpitali. Zazwyczaj w tym zakresie publikowane są raporty o stanie służby zdrowia w Polsce. Oryginalne podejście prezentowane w książce wyraża się głównie w przestrzennym aspekcie badania zadłużenia szpitali oraz determinant tego zadłużenia - to odróżnia tę pozycję od innych o tej tematyce. Opracowanie zawiera przegląd dorobku krajowego i zagranicznego, który wpisuje się w badanie problematyki podmiotów leczniczych. Z recenzji dr hab. Magdaleny Zioło, prof. US

Uważna, czuła i odważna. Jak pielęgnować w sobie dobro

Dagny Kurdwanowska

Jak pielęgnować w sobie dobro. Uważna, czuła i odważna to książka, w której nie opowiadam, co wy, kobiety, powinnyście lub musicie zrobić, żebyście były lepszą wersją siebie, ponieważ uważam, że takie, jakie jesteście, jesteście wystarczające i fajne. Co najwyżej zachęcam was do uruchomienia ciekawości, przyjrzenia się sobie uważnie, czule i odważnie oraz do lepszego poznania siebie. To początek wędrówki ku temu, co nas wzmacnia, buduje i dodaje sił i pierwszy krok na drodze do pielęgnowania w sobie tego, co dobre. Będę szczęśliwa, jeśli wyruszycie ze mną na ten szlak. Gwarantuję, że nudy nie będzie, trochę się spocicie, ale będą też ładne widoki. Może nawet tak wam się spodoba, że ani razu nie zapytacie: daleko jeszcze? I pamiętajcie: to bardzo praktyczna książka, w której jest dużo ćwiczeń, a także wiele pytań i niezbyt wiele moich odpowiedzi, a wszystko po to, żebyście podczas tej wspólnej podróży mogły poszukać własnych. - Dagny Kurdwanowska.

Uwięzione wypuszczam żywioły. O twórczości Juliana Tuwima

Autorzy zawartych w tomie artykułów poszukują odpowiedzi na pytania, co jest miarą innowacyjności Kwiatów polskich, które teksty literackie należały do ulubionych lektur poety i miały wpływ na jego twórczość, jaki związek ma dziecięctwo z byciem poetą i dlaczego utwory Tuwima dla dzieci się nie starzeją. Przyjrzenie się tym oraz wielu innym ciekawym zagadnieniom zawartym w tomie z serii Jubileusze umożliwia odkrycie złożonego, ale niezmiennie frapującego obrazu artysty.

Uwodziciel

Zbigniew Nienacki

Uwodziciel jest powieścią erotyczną Zbigniewa Nienackiego napisaną dla dorosłych. Dzięki niej można lepiej poznać autora, prześledzić jego doświadczenia, warsztat, zdolność obserwacji, sposób tworzenia tematu. Autor przybliża nam zwiążek kobiet i mężczyzn. Książka warta polecenia.

Uwolnij się. Jak wyjść z toksycznej relacji

Izabela Pinnell

Poszukując szczęścia, można wpaść w niezłe tarapaty. Jak uniknąć zasadzek i zbudować bezpieczny związek? Toksyczne relacje potrafią ciągnąć się latami. Ofiara cierpi w ukryciu i zaciska zęby, bo jest przekonana, że to z nią jest coś nie tak. Wierzy, że jeśli tylko bardziej się postara lub pójdzie na kolejny kompromis, to uzyska akceptację partnera i zbuduje szczęśliwy związek. Nic bardziej mylnego! Ten życiowy poradnik wskazuje czerwone flagi, na które warto zwrócić uwagę na początku znajomości, a także prezentuje skuteczne strategie, które pomogą wyplątać się z krzywdzącej relacji. Cenisz psychologiczne porady Katarzyny Miller? Ta książka jest dla Ciebie! Izabela Pinnell specjalistka od relacji rodzinnych, jedyny w Polsce coach, który pracuje popieraną przez Oprah Winfrey metodą świadomego rodzicielstwa dr. Shefali. Autorka bajek dla dzieci i poradników dla rodziców, które pomagają w budowaniu i pogłębianiu zdrowych więzi.

Uwolnij umysł. Rozważania na temat języka, literatury i kultury

Aleksandra Janowska, Maria Migodzińska

Uwolnij umysł. Rozważania na temat języka, literatury i kultury to książka o szczególnym charakterze, stanowiąca przegląd aktualnych badań prowadzonych przez młodych naukowców. Wyróżnia ją niezwykle szeroki wachlarz tematyczny oraz otwarte i niezależne spojrzenie autorów na omawiane kwestie. Oprócz tekstów czysto literaturoznawczych czy językoznawczych w prezentowanej monografii znajdziemy również takie, których nie da się przypisać do jednej dyscypliny - wielowymiarowa i złożona natura poszczególnych rozdziałów stanowi kwintesencję całego tomu, a zarazem potwierdzenie idei otwartego umysłu. Mamy nadzieję, że publikacja spotka się z zainteresowaniem szerokiego grona odbiorców i stanie się inspiracją dla kolejnego pokolenia młodych badaczy.

Uzależnienie od internetu

Paweł Majchrzak, Nina Ogińska-Bulik

Ze społecznego i naukowego punktu widzenia obszar badań nad internetem uwzględniając skalę i zasięg zjawiska oraz technologizację i informatyzację życia wydaje się szczególnie ważny i obiecujący. Poniższa praca podejmuje próbę jego eksploracji oraz wychodzi naprzeciw zapotrzebowaniom. Głównym jej celem jest ustalenie psychologicznych wyznaczników zachowań związanych z korzystaniem z internetu, determinujących ryzyko uzależnienia. Celem praktycznym jest przygotowanie przesłanek do programu profilaktycznego, chroniącego przed ryzykiem uzależnienia od cyberprzestrzeni.

UZALEŻNIONY MÓZG. Jak wyjść z nałogu, wykorzystując techniki terapii poznawczo-behawioralnej, uważności i dialogu motywującego

Suzette Glasner-Edwards

Droga do wyjścia z uzależnienia nie jest prosta. Używki poprawiają samopoczucie, pomagają się odprężyć, funkcjonować w sytuacjach społecznych, uciec od trudności. Często jednak okazjonalne sięganie po alkohol czy narkotyk stopniowo prowadzi do niekontrolowanego przymusu ich używania do uzależnienia. Nadzieja na poprawę nastroju stanowi ogromną przeszkodę w radzeniu sobie z nałogiem nawet wówczas, gdy już wiesz, że rujnuje on życie twoje i twoich bliskich. Twój uzależniony mózg kusi, nakłania, przekonuje: To ukoi ból, Gdy się napijesz, poczujesz się lepiej, Jeśli tylko zechcesz, możesz nad tym zapanować, To już ostatni raz. Ulegasz więc. Nie po raz pierwszy. Właśnie dlatego potrzebujesz konkretnych narzędzi i umiejętności, które pozwolą ci wytrwać w trzeźwości, nawet gdy sytuacja, inni ludzie czy nastrój będą cię popychały na powrót w stronę używek. W niniejszym poradniku znajdziesz zestaw technik, których skuteczność potwierdziły badania naukowe, a które wywodzą się z trzech osobnych, choć uzupełniających się modeli: dialogu motywującego, terapii poznawczo-behawioralnej i uważności. Pomogą ci one podjąć trwałą decyzję o zmianie stylu życia, podtrzymać motywację, która w naturalny sposób ulega wahaniom, a także rozpoznać i zmienić uzależniające myślenie, które zwiększa podatność na nawrót uzależnienia. Przy podejmowaniu codziennych decyzji twoje myślenie będzie nastawione na proces zdrowienia, dzięki czemu wytrwasz w abstynencji. Poradzisz sobie z przytłaczającymi myślami, frustracją, słabościami, brakiem wiary w siebie, gniewem, lękiem. Zaczniesz czerpać przyjemność z codziennych, zwyczajnych pozytywnych doświadczeń, a co najważniejsze przejmiesz kontrolę nad własnym życiem. Wszystkie techniki zostały zilustrowane opisami przypadków i ćwiczeniami, dzięki którym: zmienisz destrukcyjne nawyki i zwiększysz samokontrolę, przestaniesz działać impulsywnie i polegać na automatycznych odruchach, poradzisz sobie z trudnymi emocjami i bolesnymi myślami, zaakceptujesz swoje doznania takimi, jakie są, bez ich osądzania, będziesz działać w teraźniejszości zamiast rozpamiętywać przeszłość bądź zamartwiać się o przyszłość, wzmocnisz pewność siebie i poczucie własnej wartości, wykształcisz w sobie trwałą motywację do zmiany, naprawisz relacje z bliskimi. Rozpocznij nowe, satysfakcjonujące życie, na jakie zasługujesz!