Popularnonaukowe i akademickie
Dariusz Piechota
Przygotowana przez Dariusza Piechotę monografia jest fascynującą opowieścią o popkulturze, którą mam zamiar postawić na półce pomiędzy Understanding Popular Culture Johna Fiske’a a III Rzeszą Popkultury Bartłomieja Dobroczyńskiego. Odnoszę wrażenie, że autor w podobny do wymienionych przeze mnie autorów buduje narrację o kulturze popularnej, pochylając się nad konkretnymi zjawiskami i praktykami reprezentującymi popkulturę. Służy temu przyjęta przez Piechotę perspektywa mikrohistorii, wzbogacona koncepcją mitu jako praktyki narracyjnej Rolanda Barthes’a, które pozwalają się przyglądać tymże zjawiskom i praktykom codzienności, a zarazem traktować je jako powierzchnię, pod którą kryje się o wiele głębszy dyskurs kulturowy. Prof. dr hab. Adam Regiewicz (UJD, Częstochowa) Dariusz Piechota – dr, literaturoznawca, asystent na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku, członek zespołu badawczego Laboratorium Animal Studies – Trzecia Kultura. Autor monografii: Między utopią a melancholią. W kręgu nowoczesnej i ponowoczesnej literatury fantastycznej (2015), Pozytywistów spotkania z naturą. Szkice ekokrytyczne (2018). Współredaktor serii wydawniczej Zielona Historia Literatury, w której dotychczas ukazały się: Emancypacja zwierząt? (2015), Ekomodernizmy (2016), Między empatią a okrucieństwem (2018), (Nie)zapomniane zwierzęta (2021). W kręgu jego zainteresowań badawczych znajdują się: literatura przełomu XIX i XX wieku (pozytywizm i Młoda Polska), współczesna literatura i kultura popularna, animal studies, ekokrytyka.
Na początku był "brulion". O modelach kultury i poezji roczników sześćdziesiątych
Aleksandra Polewczyk
„»Brulion«, o którym powiedziano dotąd mniej, niż można by się spodziewać, nie jest tematem łatwym, do podjęcia bez wahań i bez ryzyka. Badaczowi na przeszkodzie stoi uwikłanie w upraszczającą legendę, szereg niepogłębionych, lecz nośnych i dobrze znanych komentarzy, kontrola pamięci sprawowana przez dawnych redaktorów i autorów pisma. Z trudnościami tymi pani Polewczyk uporała się wybornie. Nikt tak jak ona, tak uważnie i odświeżająco, »brulionu« dotąd nie przeczytał”. prof. dr hab. Piotr Śliwiński „Pani Polewczyk przekonuje, że warto oderwać się od utrwalonego mitu o »bruLionie« i potraktować jego działalność jako inicjacyjny gest nowego sposobu mówienia o kulturze, prowadzący do wyłonienia się nowego projektu kulturowego. Wykorzystując m.in. kategorię brulionowego tekstu Autorka wpisuje ten gest w ponowoczesny nie-porządek, kulturową różnorodność i traktuje jako »nieustanną transgresję« i proces negocjacji w polu kultury. Jednocześnie też przygląda mu się w perspektywie pozytywnych tradycji, traktowanych przez nią jako zbiór kulturowych elementów wykorzystywanych przez pismo, dzięki czemu udaje się jej pokazać szerszy, nie tylko polski, kontekst działania »bruLionu«". dr hab. Dorota Kozicka
Na początku. Eseje o teorii inteligentnego projektu
Granville Sewell
W poprawionym i rozszerzonym wydaniu zbioru esejów matematyk Granville Sewell analizuje teorie Wielkiego Wybuchu i precyzyjnego dostrojenia praw fizyki, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucji życia. Autor wyjaśnia, dlaczego problem ewolucji jest zasadniczo odmienny i trudniejszy do rozwiązania od innych zagadnień, przed którymi stoi nauka, oraz dlaczego coraz większa liczba uczonych zaczyna dostrzegać to, co dla laików było od dawna oczywiste: że włączenie teorii inteligentnego projektu do nauk przyrodniczych jest jedynym sposobem na otrzymanie wyjaśnień, które najlepiej korespondują ze współczesnym stanem wiedzy przyrodniczej. Książka zawiera rozmaite argumenty na rzecz teorii inteligentnego projektu, a także rozwija klasyczne twierdzenia, które już od dawna przemawiają za tym ujęciem. Debata w sprawie inteligentnego projektu staje się coraz bardziej zaciekła... Dlatego przyjemnie jest znaleźć wyważone, przemyślane i głębokie omówienie zagadnienia, bez uprzedzeń i prób kompromitowania przeciwników. Pod tym względem książka Na początku Granville'a Sewella odniosła prawdziwy sukces. dr William A. Dembski, autor książki "Wnioskowanie o projekcie" W niniejszym tomie Granville Sewell dostarcza znakomitego i szerokiego komentarza do źródeł debaty w sprawie początków życia oraz inteligentnego projektu... Sewell pisze w sposób jasny i przejrzysty o sprawach, które są często błędnie rozumiane. Jego omówienie zagadnienia entropii stanowi lekturę obowiązkową. dr Cornelius G. Hunter, autor książki "Bóg Darwina. Ewolucjonizm i problem zła" Granville Sewell - profesor matematyki na Uniwersytecie Teksaskim w El Paso. Studia doktoranckie ukończył na Wydziale Matematyki w Purdue University. Pracował w Laboratorium Krajowym na Purdue Univeristy, w Center for High Performance Computing, należącym do Uniwersytetu Teksaskiego, oraz w Texas Agricultural and Mechanical University. Doktor Sewell napisał trzy książki z dziedziny analizy numerycznej i jest autorem powszechnie używanego programu komputerowego wykorzystującego metodę elementów skończonych. Seria Inteligentny Projekt to pierwsza tak ambitna i bogata propozycja na polskim rynku wydawniczym, w ramach której ukazują się książki dotyczące teorii inteligentnego projektu - Intelligent Design (ID). Autorzy zastanawiają się: czy różnorodność życia na Ziemi może być wyjaśniona wyłącznie przez procesy czysto przyrodnicze? Czy złożone struktury biologiczne mogły powstać drogą przypadku i konieczności, bez udziału inteligencji? Czy Ziemia jest tylko jedną z wielu niczym niewyróżniających się planet? Teoria inteligentnego projektu jest ogólną teorią rozpoznawania projektu. Rozpoznawanie projektu ma szerokie zastosowanie w takich dziedzinach nauki, jak kryminalistyka, historia, kryptografia, astronomia i inżynieria. Seria Inteligentny Projekt pokazuje, że koncepcja ID powinna być stosowana również w zagadnieniach pochodzenia i rozwoju różnych form życia, a także w próbie zrozumienia nas samych.
praca zbiorowa
Teksty zgromadzone w niniejszym tomie dobrano z myślą o jak najszerszej reprezentacji powyższych możliwości, dlatego do współpracy zaproszeni zostali nie tylko historycy i teoretycy literatury, ale także historycy oraz teoretycy historiografii, kulturoznawcy, antropolodzy, socjolodzy, językoznawcy – krótko mówiąc, reprezentanci interdyscyplinarnej definicji pogranicza. Cały materiał podzielony został na trzy bloki tematyczne, stanowiące zarazem propozycje perspektyw, z jakich można konfigurować projekty badawcze dedykowane zagadnieniom pograniczności. Jak w przypadku wszystkich „miękkich” teorii, dobór ma charakter wyrywkowy i raczej otwiera niż zamyka pewne ujęcia, swoją niepełnością nakłaniając wręcz odbiorców do polemik i krytycznych uzupełnień. Już na pierwszy rzut oka widać, że nie wszystkie pogranicza przestrzenne kultury polskiej zostały odnotowane, choć wektory badawczej uwagi idą w różne strony. Spośród ogromnej liczby pisarzy pogranicznych wybrano także sylwetki kierujące uwagę w rejony zapomniane, czasem zupełnie nieobecne, również zaskakujące. Pojawiają się tu pogranicza bardzo luźno związane z tradycyjnie rozumianą „kulturą polską” dla zaznaczenia, że definicja tego pojęcia wymaga gruntownej przebudowy. A także dlatego, że pogranicza ewokują nie tylko przygraniczność i przekraczanie granic, ale i podają w wątpliwość reguły ich zakreślania. Najważniejszym zamierzeniem autorów tomu była – zaznaczona już w pierwszym tekście Ryszarda Nycza – redefinicja fundamentalnej kategorii „historii literatury polskiej”. W świetle zmian w naukach humanistycznych ostatnich dekad wszystkie trzy terminy składowe nabrały nowych znaczeń. Jeżeli w ogóle porządkowanie produkcji literackiej danego obszaru kultury w formie syntezy historycznoliterackiej ma mieć jakikolwiek sens, należy na nowo zastanowić się nad tym, czym jest historia, czym literatura oraz co rozumiemy pod pojęciem „polskości”. Dotychczasowe ich wykładnie – mimo iż nadal dominują w rzemiośle humanistycznym i przede wszystkim w dydaktyce – nie wytrzymują naporu zmian. Chodzi tu nie tylko o sygnał oczywistości, że mogą być różne historie danej literatury (abstrahując od kwestii, czy i w jaki sposób coś takiego, jak np. „literatura polska” istnieje), ale i zasugerowanie słabo bądź zgoła nieuwzględnianych w ogóle kryteriów ich konstruowania.
Na pograniczu nauk. Pedagogika i oświata wobec alternatyw
red. Bożena Marzec, Joanna Miecznik-Warda, Michał Borda
"Tom niniejszy to z pewnością ambitne przedsięwzięcie; jest poświęcony wielowymiarowym zagadnieniom edukacji alternatywnej. Dokonany przez redaktorów naukowych tomu wybór artykułów ukazuje szeroką paletę możliwych działań socjalizacyjno-edukacyjnych w aspekcie pilnych wyzwań naszego stulecia. Rozpatruje zespół Autorów sygnalizowane powyżej zagadnienia w pryzmacie koncepcji autonomii podmiotu poznającego, jaki stanowi pedagogika. (...) Praca jest więc udaną propozycją co do scalania jak i poszukiwań, tak w sferze teorii, jak i praktyki w zakresie współpracy, homeostazy, profilaktyki i kompensacji. Ta alternatywa jawi się jako nieśmiałe nawiązanie nas, humanistów, do wciąż niedoścignionego eksploracyjnego ideału nauk eksperymentalnych (...)". Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Andrzeja Radziewicza-Winnickiego
Na pograniczu tradycji i nowoczesności. Perspektywa zmian makro, mezo, mikro
Red. nauk. Izabela Auguściak, Stanisław Flejterski
Inspiracją do powstania prezentowanej monografii wieloautorskiej było przeświadczenie, że w połowie trzeciej dekady XXI stulecia warto podjąć próbę zmierzenia się z kategorią "zmiana". Zmianom i zarządzaniu nimi poświęcono w literaturze już wiele miejsca, jednak uznaliśmy, że obecny czas szczególnie sprzyja naukowej refleksji na temat zmian w skali mega, makro, mezzo i mikro. Chodzi o udzielenie odpowiedzi na pytanie o relacje między tradycją a nowoczesnością: czy nowe jest zawsze lepsze od starego? Przedmiotem analiza zagadnień z dyscyplin ekonomia i finanse oraz nauk o zarządzaniu i jakości, o bezpieczeństwie, nauk prawnych, socjologicznych i pedagogicznych. Autorzy - w granicach możliwości - starali się zrealizować siedem zadań stawianych na ogół badaczom w dziedzinie nauk społecznych: opisywanie, pomiar, porównywanie w czasie i w przestrzeni, objaśnianie, ewaluacja, przewidywanie, wraz z formułowaniem sygnałów wczesnego ostrzegania, ponadto prezentowanie propozycji i rekomendacji. Pomysł napisania niniejszej książki narodził się w ramach zainicjowanego w roku 2024 na Wydziale Ekonomicznym w Szczecinie Interdyscyplinarnego Seminarium Naukowego, skupiającego naukowców z Chorzowa, Poznania, Szczecina, Warszawy i Zielonej Góry, związanych z Uniwersytetem WSB Merito.
Na ramionach gigantów. Figura autorytetu w polskich tekstach literaturoznawczych
Małgorzata Juda-Mieloch
Książka opisuje figurę autorytetu we współczesnych tekstach literaturoznawczych, to znaczy w pracach Jerzego Ziomka, Janusza Sławińskiego, Grażyny Borkowskiej, Ryszarda Nycza i Henryka Markiewicza. Główne jej założenie to nieuchronność istnienia tej techniki argumentacyjnej w humanistyce, a cel - pokazanie tekstowych mechanizmów i opis sposobów funkcjonowania autorytetu w literaturoznawczym dowodzeniu i perswazji. Opis zasadniczych części tekstów rozbudowano o analizę bibliografii, indeksów osobowych i formuł tytułowych. Metaliteraturoznawczy charakter książki wpisuje ją w krąg zainteresowań naukoznawczych. Małgorzata Juda - Mieloch - doktor nauk humanistycznych, nauczycielka języka polskiego, autorka kilku rozpraw ( min. w Litterariach, Pracach Literackich, Pamiętniku Literackim) oraz artykułów ( min. w Rzeczpospolitej, Polonistyce, Edukacji i Dialogu), autorka książki pomocniczej z języka polskiego dla uczniów gimnazjum Trzymaj formę! Współautorka cyklu katechizmów i poradników metodycznych Odsłonić twarz Chrystusa. Interesuje się retoryką i poetyką tekstu literaturoznawczego oraz metodyką nauczania języka polskiego i religii.
Danuta Kowalska, Anna Lenartowicz-Zagrodna, Magdalena Pietrzak, Ewa...
Na publikację składają się teksty bardzo zróżnicowane pod względem podejmowanych tematów i stosowanej metodologii. Jest to specyfiką tomów jubileuszowych, które w pewien sposób scala odniesienie do osoby jubilata. W tym przypadku wszystkie teksty dobrze wkomponowują się w całość, tworzą zbiór niejednorodny, lecz ciekawy i oryginalny. Autorzy nawiązują do poruszanych przez jubilata tematów, twórczo je rozwijając lub z nimi polemizując. Pod tym względem osoba Jubilatki, Profesor Danuty Bieńkowskiej, jest gwarantem, że opisywane w publikacji zagadnienia nie mają marginalnego dla nauki charakteru. Tomem zainteresują się przede wszystkim badacze Biblii, jednak krąg potencjalnych odbiorców będzie oczywiście zdecydowanie szerszy ze względu na inne poruszane tu zagadnienia: kwestie normatywne, językoznawczo zorientowaną stylistykę, synchroniczne i diachroniczne badania nad polszczyzną. Z recenzji dr hab. Anetty Luto-Kamińskiej W publikacji przedstawiono zróżnicowaną problematykę z zakresu historii języka polskiego i polszczyzny współczesnej. Autorzy koncentrują się na zagadnieniach dotyczących stylu biblijnego i tekstów biblijnych, historii języka, relacji między idiolektem a językiem ogólnym, retoryki, terminologii dydaktyki szkolnej, współczesnych socjolektów, komunikacji kościelnej, gatunków dziennikarskich. Teksty są dobrze osadzone w teorii współczesnego językoznawstwa polonistycznego - zarówno w odniesieniu do metodologii diachronicznej, jak i synchronicznej. Ilościowo dominują ujęcia utrzymane w paradygmacie strukturalistycznym, ale prezentowany jest także wzorzec analizy kognitywnej i pragmatycznej. Naukowa oryginalność tych opracowań dobrze świadczy o naukowej wartości tej książki. Z recenzji prof. dr. hab. Stanisława Dubisza
Bożena Mazurkowa
Monografia w największym jak dotąd zakresie prezentuje wielostronne rozpoznania warsztatowe i nowatorskie ujęcia problemowe w odniesieniu do Erotyków i puławsko-sieniawskiej poezji Franciszka Dionizego Kniaźnina. Walorem książki jest spojrzenie na twórczość poety przez pryzmat zawartych w niej motywów tematycznych, co pozwoliło ujawnić niedostrzeżone do tej pory zjawiska i problemy. Ważnym atutem monografii jest odsłonięcie nowych aspektów zakorzenienia poezji Kniaźnina w tradycji antycznej, nowożytnej i rodzimej, staropolskiej. To jedna z tych publikacji, do których badacze literatury kolejnych dekad i pokoleń wciąż wracają, przy okazji różnych dociekań przywołując zebrane w niej obserwacje i ustalenia.
Maciej Trojan
Monografia jest próbą przedstawienia aktualnego stanu wiedzy z zakresu psychologii porównawczej oraz etologii poznawczej. Maciej Trojan skupia się szczególnie na pięciu obszarach: komunikacji i języku, kompetencjach numerycznych, użyciu i wytwarzaniu narzędzi, teorii umysłu oraz mentalnych podróżach w czasie. Podejmuje też kwestię budzącą powszechne zainteresowanie: problem świadomości i samoświadomości u zwierząt. Książka dobrze pokazuje osiągnięcia stosunkowo młodej dziedziny, jaką jest etologia poznawcza oraz główne opozycje teoretyczno-metodologiczne w badaniach nad zachowaniami zwierząt. Maciej Trojan na co dzień pracuje w Zakładzie Psychologii Zwierząt Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego - jedynej tego typu jednostce badawczej w Polsce. Jego zainteresowania naukowe skupiają się wokół zagadnień psychologii porównawczej oraz etologii poznawczej. Prowadzi wraz z zespołem badania zarówno terenowe - dotyczące zachowań zwierząt w naturalnym środowisku, jak i laboratoryjne, w których testowane są hipotezy związane funkcjonowaniem umysłu innych gatunków; współpracuje też z Warszawskim Ogrodem Zoologicznym.
Krzysztof Jasiewicz
Od wielu lat, z bliska i z daleka, z perspektywy Washington and Lee University, Krzysztof Jasiewicz obserwuje, bada i analizuje polską rzeczywistość społeczną i polityczną. W książce Na ulicy i przy urnie sięga do Marca '68, opisuje stan świadomości społecznej w mrocznych latach osiemdziesiątych i w trudnym okresie transformacji, wykazuje, że od wyborów 1995 roku kształt polskiego życia politycznego decyduje się ,,przy urnach". Przygląda się głębokiemu podziałowi kulturowo-społeczno-politycznemu po 2010 roku, ale kieruje też uwagę na możliwość nowych podziałów: pokoleniowych - raczej nie, płciowych - być może. Zebranie w jednym tomie tekstów z różnych lat, pisanych po polsku i po angielsku, stwarza wartość dodaną, zapewnia zróżnicowane podejście do badanej rzeczywistości. Książka obejmuje historię, teraźniejszość, a nawet wychyla się ku przyszłości, uwzględnia literaturę polską i polski punkt widzenia, ale także szerszą, porównawczą perspektywę - wszystko to daje opowieść, którą czyta się z wielkim zainteresowaniem. I z pożytkiem dla zrozumienia niełatwej przeszłości, trudnego dnia dzisiejszego i niepewnego jutra. prof. Mirosława Grabowska, Uniwersytet Warszawski, Centrum Badania Opinii Społecznej Znałem większość tych prac. Każdy, kto studiuje polską politykę, musi je znać. Teraz studia jednego z najwybitniejszych polskich socjologów polityki mamy w jednym przejrzyście zredagowanym tomie. W realizowanym z żelazną konsekwencją programie badawczym Jasiewicza zniuansowanie teoretyczne i nienaganny warsztat metodologiczny łączą się z bogactwem danych empirycznych. A to daje wynik o wadze aksjomatu: zachowania polityczne Polaków są motywowane bardziej czynnikami kulturowymi, głównie religijnymi, niż ekonomicznymi. Ani badacze, ani praktycy nie mogą sobie pozwolić, by ten wynik ignorować. prof. Jan Kubik, Rutgers University, University College London Krzysztof Jasiewicz, socjolog i politolog, obecnie zatrudniony jako William P. Ames, Jr. '41 Professor in Sociology and Anthropology na Washington and Lee University w Lexington w amerykańskim stanie Wirginia. Od 2014 roku redaktor naczelny kwartalnika ,,East European Politics & Societies and Cultures". Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego (1972, socjologia), doktorat otrzymał w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk (1976). W latach osiemdziesiątych współautor badań z serii ,,Polacy". W roku 1990 założyciel i pierwszy kierownik Pracowni Badań Wyborczych w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Stypendysta Oxfordu, Harvardu i National Endowment for Democracy w Waszyngtonie. Od 1991 roku mieszka na stałe w Stanach Zjednoczonych. Jego artykuły ukazały się między innymi w ,,Journal of Democracy", ,,European Journal of Political Research", ,,Communist and Post-Communist Studies", ,,Problems of Post-Communism" oraz w licznych wydawnictwach zbiorowych.
Paweł Krupa
„Na Zachód” i „z dala od Moskwy”? to próba historycznoliterackiej rekonstrukcji fragmentu działalności publicystycznej jednego z najgłośniejszych pisarzy ukraińskich lat dwudziestych XX wieku Mykoły Chwylowego (1893–1933). Przedmiotem analiz są trzy najważniejsze cykle pamfletów pisarza: Quo vadis, Myśli pod prąd oraz Apologeci grafomaństwa, stanowiące nerw debaty dotyczącej nowoczesnej literatury i kultury ukraińskiej, toczącej się w latach 1925–1928, która odbiła się głośnym echem w Ukrainie radzieckiej oraz ZSRR. Józef Stalin, śledząc jej przebieg, grzmiał: „Podczas gdy zachodnioeuropejscy proletariusze i ich partie komunistyczne pełne są sympatii dla «Moskwy» i z zachwytem patrzą na sztandar powiewający w Moskwie, ukraiński komunista Chwylowy nie ma dla «Moskwy» żadnych innych słów prócz wezwania do działaczy ukraińskich, aby «czym prędzej» uciekali od «Moskwy»”. Gruntowna analiza publicystyki Chwylowego łączy się w książce z szerokimi ujęciami kontekstualnymi wybranych problemów jego pisarstwa (człowiek Faustowski, psychologiczna Europa, upodrzędnienie postkolonialne). Niewątpliwie książka ta należy do znaczących w ukrainistyce tak polskiej, jak i zagranicznej, zapełniając istotną lukę badawczą. Na zdecydowaną pochwałę zasługują fragmenty pracy dotyczące rekonstrukcji projektu dekolonizacji kultury ukraińskiej bezpośrednio korespondujące z projektem westernizacyjnym, kapitalnie wyłowione przez autora w wielorakich konfiguracjach różnych sensów z pism publicystycznych M. Chwylowego. Prof. UWr dr hab. Agnieszka Matusiak Książka zasługuje na wysoką ocenę i uznanie. Autor precyzyjnie odtwarza zarówno okoliczności towarzyszące dyskusjom, rekonstruuje w tekście właściwym porządek zdarzeń, jak i wyjaśnia oraz analizuje poglądy M. Chwylowego. Należy pochwalić doskonałą kompozycję i konstrukcję, niezwykłą, rzadko wśród młodych badaczy spotykaną, dyscyplinę myślenia i pisania. Dr hab. Agnieszka Korniejenko
Nadrzeczne lasy łęgowe województwa śląskiego - dynamika, stan zachowania i perspektywy ochrony
Aldona K. Uziębło, Dariusz Kozik
Nadrzeczne lasy łęgowe to zbiorowiska, które nie mając większej wartości produkcyjnej, oferują szereg usług ekosystemowych, czyniących je jednymi z najcenniejszych europejskich siedlisk przyrodniczych w sieci obszarów chronionych Natura 2000, ze statusem ochrony priorytetowej. Uchwalone przez Parlament Europejski w 2023 roku rozporządzenie o odbudowie zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law) zobowiązuje Polskę do podjęcia działań w kierunku odnowienia w I etapie do 2030 roku najbardziej zagrożonych siedlisk, w tym również nadrzecznych lasów łęgowych. Rozpoznanie rozmieszczenia, stanu zachowania, dynamiki, zagrożeń i możliwości ochrony tych lasów na terenie województwa śląskiego ma z jednej strony walor edukacyjny, z drugiej zaś może stać się źródłem wiedzy pomocnej przy podejmowaniu konkretnych działań realizujących postanowienia UE.
Jerzy Surdykowski
Czy w dzisiejszym materialnym świecie rządzonym przez nieubłagane prawa fizyki jest jeszcze miejsce dla metafizyki i Absolutu? Czy człowiek pytający o sens swojego istnienia ma szanse na znalezienie odpowiedzi? Od czasów Oświecenia postępy nauki niepowstrzymanie wypierają religię z ludzkiego życia. Jednak w ostatnich dziesięcioleciach obraz triumfującego Rozumu i znikającej „ciemnoty” uległ zakłóceniu. Ze zdziwieniem spostrzegamy, że w miarę postępów wiedzy nie ubywa obszarów tajemnicy, a nauka nie jest w stanie udowodnić istnienia bądź nieistnienia Boga. Kiedy stoimy twarzą w twarz z tajemnicą, pozostaje nam tylko wierzyć, że kryje się tam boskość, albo przyznać, że jesteśmy za mali, a nasz umysł zbyt ograniczony, by zmierzyć się ze złożonością przyrody. W Nadziei na sensowność świata Jerzy Surdykowski poszukuje odpowiedzi na pytanie: dlaczego umysł dociekający prawdy o kosmosie, kwantach czy tajemnicy życia wciąż formułuje pytania bez odpowiedzi, dotyczące niepoznawalnego Absolutu? I zaprasza nas, czytelników, do tego abyśmy mu w tych poszukiwaniach towarzyszyli.
Nadzór bankowy w Polsce. Dyskusja możliwych rozwiązań
Bujak Bogusław
Publikacja jest wynikiem zainteresowań badawczych autora, obejmujących zagadnienia nadzoru finansowego, ze szczególnym uwzględnieniem organizacji funkcji nadzoru nad sektorem bankowym. Poruszana problematyka dotyczy aspektu organizacyjnego sprawowania nadzoru bankowego, którego efektywność i skuteczność można analizować z punktu widzenia zarządzania. Obserwowane dążenie Unii Europejskiej oraz poszczególnych jej członków do podniesienia rangi i roli banku centralnego w pełnieniu funkcji nadzorczych uruchomiło szeroką polemikę teoretyków i praktyków polskiego sektora bankowego. Docelowo powinno to doprowadzić do wypracowania modelu organizacji nadzoru europejskiego. W wyniku przeprowadzonej dyskusji, autor przedstawia możliwe przyszłe warianty organizacji nadzoru bankowego w Polsce, które antycypują możliwe kombinacje decyzji dotyczących przystąpienia Polski do unii walutowej i / lub unii bankowej. W ramach pierwszego rozdziału przedstawiona została tematyka ryzyka bankowego. W rozdziale tym podjęto także analizę wieloaspektowego charakteru funkcji nadzoru bankowego oraz modelu jej organizacji, w tym modelu organizacji nadzoru bankowego w ramach nadzoru finansowego. W jej wyniku nastąpiło usystematyzowanie podziału modeli organizacji nadzoru bankowego w grupach nadzoru finansowego (sensu largo). Rozdział drugi poświęcono badaniom rozwoju modeli organizacji i regulacji nadzoru bankowego w Polsce na tle rozwiązań w wybranych krajach europejskich. W trzecim rozdziale została przeprowadzona analiza determinant mających wpływ na zmiany funkcji nadzoru bankowego. Wyniki wskazują na ich cztery główne grupy. Pierwsza – utworzona z determinant o charakterze politycznym. Druga – obejmuje determinanty o charakterze prawnym, W trzeciej znajdują się determinanty technologiczne, zaś w ostatniej – o charakterze ekonomicznym. W ostatnim rozdziale zostały przedstawione konkluzje z badań oraz wyprowadzone wnioski. W ich wyniku został zaprojektowany model organizacji nadzoru bankowego, który mógłby zostać zaaplikowany w praktyce w Polsce. Model został przedstawiony w ujęciu wariantowym w celu zapewnienia jego uniwersalności, niezależnie od ostatecznych decyzji dotyczących przystąpienia Polski do unii walutowej lub unii bankowej. W nowym modelu uwzględniono aspekty społecznej użyteczności funkcji nadzoru bankowego, gdyż w ostateczności to właśnie klient banku stanowi jego wartość sui generis.
Adam Kędrzyński
Przedmiotem rozprawy są nadzwyczajne podatki majątkowe stosowane w XX wieku. Zostały one poddane analizie z kilku perspektyw: teorii ekonomii (słuszność, wymiar ekonomiczny i fiskalny), teorii prawa podatkowego (skala, stawki, przedmiot opodatkowania) oraz filozoficzno-etycznej (sprawiedliwość podatkowa, moralność podatników, oddziaływanie na zachowania podatników). Publikacja ma zatem charakter interdyscyplinarny, co istotnie odróżnia ją od dotychczasowych podejść do wskazanej problematyki. Wybrany temat należy uznać za oryginalny, a jego ujęcie za nowatorskie ze względu na wieloaspektowość i dążenie do holistycznego spojrzenia na nadzwyczajne podatki majątkowe - z punktu widzenia ekonomicznego, filozoficznego oraz prawnego. Jako podstawowy problem badawczy Autor wskazuje "określenie cech i specyfiki nadzwyczajnego podatku od wzbogacenia wojennego", który został wprowadzony w Polsce Ludowej dekretem z 13 kwietnia 1945 roku. Co istotne, podatek ten miał oficjalną nazwę "nadzwyczajny podatek od wzbogacenia wojennego", zatem ustawodawca apriorycznie nadał mu atrybut nadzwyczajności. Z recenzji dr hab. Cecylii Leszczyńskiej
Najcenniejsze olejki eteryczne. Część I
Józef Góra, Anna Lis
Kolejne wydanie bestsellerowej 2-tomowej monografii autorstwa dr inż. Anny Lis i zmarłego w 2002 r. prof. dr. inż. Józefa Góry (współautora pierwszego tomu). W pracy zostało omówionych kilkadziesiąt najważniejszych rodzajów olejków eterycznych, które mają znaczenie użytkowe. Podano charakterystykę botaniczną roślin olejkodajnych, sposób pozyskiwania olejków, ich parametry fizykochemiczne i szczegółowy skład chemiczny z uwzględnieniem miejsca pochodzenia i chemotypu. Opisano też właściwości zapachowe i terapeutyczne olejków oraz ich wykorzystanie w medycynie, aromaterapii, przemyśle farmaceutycznym, perfumeryjno-kosmetycznym i spożywczym. Opracowanie jest przeznaczone dla studentów wydziałów przyrodniczych, chemicznych, medycznych, farmaceutycznych i rolniczych, których obszarem zainteresowania jest fitochemia, a także dla szerszej rzeczy czytelników zainteresowanych ziołolecznictwem i aromaterapią.
Najcenniejsze olejki eteryczne. Część II
Anna Lis
Kolejne wydanie bestsellerowej 2-tomowej monografii autorstwa dr inż. Anny Lis i zmarłego w 2002 r. prof. dr. inż. Józefa Góry (współautora pierwszego tomu). W pracy zostało omówionych kilkadziesiąt najważniejszych rodzajów olejków eterycznych, które mają znaczenie użytkowe. Podano charakterystykę botaniczną roślin olejkodajnych, sposób pozyskiwania olejków, ich parametry fizykochemiczne i szczegółowy skład chemiczny z uwzględnieniem miejsca pochodzenia i chemotypu. Opisano też właściwości zapachowe i terapeutyczne olejków oraz ich wykorzystanie w medycynie, aromaterapii, przemyśle farmaceutycznym, perfumeryjno-kosmetycznym i spożywczym. Opracowanie jest przeznaczone dla studentów wydziałów przyrodniczych, chemicznych, medycznych, farmaceutycznych i rolniczych, których obszarem zainteresowania jest fitochemia, a także dla szerszej rzeczy czytelników zainteresowanych ziołolecznictwem i aromaterapią.
Najdawniejsze dzieje Polski od czasów mitycznych, czyli wstęp krytyczny do dziejów Polski
August Bielowski
Historia Polski od czasów najdawniejszych. Przegląd źródeł. Najstarsze kroniki polskie i obce, w których znajdują się informacje dotyczące Polski: Kronika lechicka. Roczniki polskie. Mirosza Kronika Lechitów i Polaków. Kronika Gawła mnicha i Michała kanclerza, Latopis Nestora, Kronika Kosmasa, Mateusza Kronika Lechitów i Polaków, Kronika Kadłubka, Kronika Bogufała, Godysława paska Kronika Lechitów i Polaków. Historie Gwidona i Matsudiego. Dzieje Lechitów. Rodowód. Słowiańszczyzna do r. 1033. Władcy pogańscy. Popielidzi. Piastowie zastępują wcześniejszą dynastię. Legenda o św. Germanie. Słowianie i Polacy od schyłku V wieku do czasów Mieszka II. Annales Benedictini i inne arcyciekawe tematy i zagadnienia.
Najdawniejsze pomniki dziejopisarstwa rusko-litewskiego
Stanisław Smolka
UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu Stanisław Smolka (1854-1924) polski historyk, współtwórca i przedstawiciel krakowskiej szkoły historycznej, syn wybitnego adwokata i polityka Franciszka Smolki. Badał głównie początkowe okresy historii Polski: piastowski i jagielloński, również czasy Królestwa Polskiego. Dzieje Polski przedstawiał w szerszej perspektywie na tle dziejów powszechnych, odmiennie od dotychczasowych trendów romantycznych z dużym krytycyzmem. Jego poglądy i metody badawcze wywarły ogromny wpływ na jego kontynuatorów oraz następne pokolenia mediewistów. (https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Smolka)
Najlepiej - nie urodzić się. Krzywda zaistnienia
David Benatar
Powszechnie uważa się, że "Najlepiej - nie urodzić się" to najważniejsza książka na temat antynatalizmu. Jej autor, profesor filozofii na Uniwersytecie Kapsztadzkim, dowodzi, że powoływanie na świat kolejnych istot nieodłącznie wiąże się ze skazywaniem ich na cierpienie. Dlatego też, jego zdaniem, powinniśmy kategorycznie przestać się rozmnażać. I ostatecznie doprowadzić tym całą ludzkość do naturalnego wymarcia. Ta kontrowersyjna na pierwszy rzut oka teza znajduje na kartach książki doskonałą argumentację. Czerpiąc pełnymi garściami z tradycji brytyjskiej filozofii analitycznej, swój wywód prowadzi w sposób uporządkowany i ścisły logicznie. Co więcej - mimo trwającej dyskusji z jego tezami - jak do tej pory niewielu filozofom udało się wejść z nim w dorównującą mu poziomem polemikę. Książka Davida Benatara niektórym osobom wydaje się szkodliwa i niebezpieczna. Prokreacja jest bowiem przez większość z nas bezkrytycznie oceniana jako coś z gruntu dobrego. I jest to jeden z ostatnich aksjomatów etycznych funkcjonujących w naszej kulturze. Natomiast Najlepiej - nie urodzić się daje czytelnikom pełen obraz problemów moralnych związanych z powoływaniem kolejnych istot na świat i zniechęca do posiadania dzieci. Ponadto wyprowadza jeszcze bardziej radykalne wnioski - autor otwarcie twierdzi, że popełniamy błąd, nie dokonując aborcji na wczesnym etapie każdego życia płodowego. Pisałem tę książkę z pełną świadomością, że z jej wnioskami zgodzi się zaledwie garstka czytelników i że argumenty w niej przedstawione nie skłonią ludzkości do zaprzestania prokreacji. W ciągu kilkunastu lat od jej wydania z miłym zaskoczeniem skonstatowałem, że ta garstka, która się ze mną zgadza, jest większa, niż mi się wydawało, i że mojej argumentacji dało się przekonać więcej ludzi, niż sądziłem. Pisze do mnie wiele osób, którym poglądy antynatalistyczne nie wydają się błędne ani groźne, tylko w oczywisty sposób słuszne. Wielu spośród nich było wcześniej przeświadczonych, że są osamotnieni w swoich poglądach. Dziękuję polskim czytelnikom za zainteresowanie moją książką. - David Benatar, Kapsztad 2020 Książka, którą opublikowaliśmy, została wydana w 2006 roku przez Oxford University Press pod tytułem "Better Never to Have Been" i szybko stała się światowym bestsellerem. Do tej pory została przetłumaczona na język czeski, włoski, japoński, turecki i koreański. Polski przekład powstawał równolegle z tłumaczeniem na język chiński. Polecają: David Benatar jest dziś naczelnym piewcą antynatalizmu, a jego "Najlepiej - nie urodzić się" - najpopularniejszą (zatem być może też najważniejszą) na świecie książką o niemoralności sprowadzania na świat świadomych istot. Bardzo cieszy mnie jej polskie wydanie, bo choć jest to lektura wymagająca, a momentami wręcz trudna, to daje ona Czytelnikom i Czytelniczkom niełatwe do zbicia argumenty w dyskusji o antynatalizmie. Zachęcam wszystkich do zmierzenia się z tą książką, a zwłaszcza osoby przekonane, że antynatalizm jest stanowiskiem niepoważnym, śmiesznym czy opartym na marnej argumentacji. - Mikołaj Starzyński Moralnym obowiązkiem wrażliwego i odpowiedzialnego człowieka jest zaniechanie sprowadzania na świat kolejnych członków naszego gatunku. Dlaczego? Gdyż ludzie powodują kolosalne ilości bólu i śmierci. Wywierają przy okazji tak szkodliwy wpływ na inne istoty, że mądrość nakazuje powstrzymanie się od prokreacji. David Benatar wykłada w swej książce pogląd znany jako antynatalizm. Czyni to w zgodzie ze sztuką rzeczowej argumentacji, zarówno filozoficznej, jak i estetycznej. Jest w pełni przekonany, że sprowadzanie na świat nie tylko nie jest korzystne, lecz także zawsze staje się źródłem krzywdy. Obiegowy slogan współczesnego marketingu, w myśl którego "więcej znaczy lepiej" to globalna blaga. "Ilu jeszcze trzeba nam producentów kału i moczu, gazów jelitowych, krwi miesiączkowej i spermy, potu, flegmy, wymiocin i ropy - pyta autor - Ilu zwłok jeszcze będziemy musieli się pozbyć?". Książka Benatara nie tylko daje do myślenia - ja po lekturze nie mogłem zasnąć. - prof. Waldemar Kuligowski "Najlepiej - nie urodzić się" to intrygująca książka. Broni tezy, której praktycznie nikt nie jest w stanie zaakceptować, ale czyni to za pomocą argumentów opartych na twierdzeniach, z którymi większość z nas się zgadza. Jest przy tym znakomicie skonstruowana - jasno napisana i bardzo dobrze uargumentowana, przewiduje liczne zarzuty, które można podnieść przeciwko głównej tezie, i daje im wyprzedzającą odpowiedź. - prof. David Boonin Seria wydawnicza XYZ "Najlepiej - nie urodzić się" ukazało się w serii wydawniczej XYZ, poświęconej ważnym sprawom etycznym i egzystencjalnym.
Najmądrzejszy w pokoju. Jaki korzyści możemy czerpać z najważniejszych odkryć psychologii społecznej
Thomas Gilovich, Lee Ross
Dwaj wybitni psychologowie każdego uczynią mądrym! Thomas Gilovich i Lee Ross w Najmądrzejszym w pokoju prezentują najbardziej użyteczne odkrycia psychologii społecznej. Ale w tej lekcji o ludzkiej naturze, autorzy nie tylko ujawniają drogę do mądrości. Podają także kompleksowe wytyczne do tego, jak wpływać na ludzi, których spotykamy w naszym życiu. Choć łatwo znaleźć ją w sentencjach w internecie, kalendarzach, księgach cytatów wciąż trudno zrozumieć, czym tak naprawdę jest i jak ją osiągnąć. Mądrość to jej Thomas Gilovich i Lee Ross poświęcili ważną społecznie i niezwykle aktualną książkę Najmądrzejszy w pokoju. Autorzy przekonują, że nie możesz być mądrym człowiekiem, nie mając mądrego podejścia do ludzi. Piszą o tym, jak odkrywać motywy ludzkich zachowań i wykorzystać tę wiedzę do lepszego zrozumienia innych oraz skutecznego wywierania na nich wpływu. Arogancję, chciwość i krótkowzroczność przeciwstawiają inteligencji, wnikliwości i rozsądnemu dokonywaniu ocen. Bo żeby być mądrym, trzeba być psycho-mądrym. Gilovich i Ross odnoszą się do badań prowadzonych na gruncie psychologii społecznej, analizują mądre i niemądre słowa oraz czyny postaci ważnych w historii świata. Przytaczają anegdoty, których bohaterami są m.in. Roger Federer i Rafael Nadal. W atrakcyjny i w pełni zrozumiały sposób podają czytelnikom wytyczne do podejmowania lepszych decyzji w roli rodziców, pracodawców lub pracowników, przyjaciół lub doradców, a nawet obywateli świata. Bo choć w Najmądrzejszym w pokoju głos zabierają wybitni naukowcy, to odnoszą się do realnego, codziennego życia, w którym każdego dnia w domu, pracy, na zakupach, spacerze czy w restauracji spotykamy ludzi. To z nimi zarówno popadamy w konflikty, rywalizujemy, negocjujemy, jak i budujemy związki. Od nich uzależniamy zagospodarowanie swojego czasu, a także pieniędzy. I to na nich mamy szansę świadomie, mądrze wpływać, aby osiągać zamierzone cele. To wiedza niezbędna, by stać się najmądrzejszym w pokoju rodzinie, społeczeństwie, biznesie czy polityce. Książka ukazuje się w momencie, w którym można mówić o ogromnym postępie w psychologii społecznej i nauce o dokonywaniu ocen i podejmowaniu decyzji w dziedzinach zajmujących się aspektami mądrości. Thomas Gilovich i Lee Ross wnieśli istotny wkład w ich rozwój, poświęcając im łącznie osiemdziesiąt lat życia. Z laboratoriów psychologów napływały informacje o przełomowych odkryciach dotyczących zachowań człowieka, pozwalających wyjść poza ograniczony punkt widzenia. Rozumienie myśli, uczuć, wyborów i działań ludzi to wiedza, która powinna być znana każdemu, kto pragnie być mądrzejszy. "Tak naprawdę najmądrzejszymi ludźmi w pokoju są Tom Gilovich i Lee Ross. To wspaniała książka, która sięga po to, co najlepsze w psychologii, aby wywrzeć wpływ na to, jak żyjemy." Malcolm Gladwell, autor bestsellerów Punkt przełomowy, Błysk oraz Dawid i Goliat "Dwaj znakomici psychologowie przedstawiają kwintesencję mądrości zgromadzonej w ich dziedzinie nauki kilka lekcji niezbędnych do zrozumienia sekretów naszej codzienności. To niezwykle ważny wykład, którego nie usłyszałeś na studiach. Nie przegap go tym razem." Daniel Gilbert, profesor psychologii na Uniwersytecie Harvarda, autor bestsellera Na tropie szczęścia "W książce Najmądrzejszy w pokoju Gilovich i Ross w fascynujący sposób splatają ze sobą nauki społeczne, historię i frapujące anegdoty, aby pomóc nam w zrozumieniu natury ludzkiej, błędów, jakie popełniamy, i tego, jak mamy żyć, by w pełni wykorzystywać swój potencjał." Dan Ariely, profesor psychologii i ekonomista behawioralny na Duke Univeristy, autor bestsellerowych Potęgi irracjonalności i Szczerej prawdy o nieuczciwości
NAJNOWSZE DZIEJE AFRYKI I BLISKIEGO WSCHODU - 2 książki
Martin Meredith, Jerzy Zdanowski
1) Historia Najnowsza Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej Dwieście lat historii Bliskiego Wschodu to okres obfitujący w wydarzenia – często burzliwe. Przez region przetoczyły się dwie wojny światowe. Po I wojnie światowej został on rozczłonkowany przez wielkie mocarstwa na nowe jednostki polityczne. Po II wojnie mocarstwa wciągnęły Bliski Wschód do zimnej wojny. Nie ominęły go także kolejne fale globalizacji. Jednocześnie większością państw regionu wstrząsnęły wydarzenia związane z wewnętrzną dynamiką rozwoju. Zamachy, przewroty, rewolucje i modernizacja to codzienność Bliskiego Wschodu w XX wieku. Który z tych procesów pozostawił najtrwalszy ślad w historii politycznej regionu? Poszukiwanie odpowiedzi na to pytanie jest jednym z celów tej książki. Jerzy Zdanowski, profesor nauk humanistycznych (2003), historyk i arabista, w latach 1978–2016 pracownik naukowy w Zakładzie Krajów Pozaeuropejskich oraz Instytucie Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Od 2003 r. wykładowca w Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, autor licznych publikacji o Bliskim Wschodzie. 2) Historia współczesnej Afryki Martin Meredith jest znany jako doskonały reportażysta, biograf, a także historyk (z akademickim epizodem w życiorysie), który od wielu lat poznaje Afrykę od środka. Ta książka stanowi największe jego wyzwanie. Zawiera barwnie zarysowaną panoramę krajów – od Kairu po Kapsztad i od Dakaru po Dżibuti, a także osób – od Nkrumaha po Mugabe i od Burgiby po Mandelę i wydarzeń – od pełnych nadziei i euforii chwil towarzyszących podniesieniu czerwono-zielono-złotej flagi Ghany oraz przejęcia władzy przez Nasera po przepełniające rozpaczą ludobójstwa w Rwandzie i doprowadzające do ruiny spichlerza Afryki ekscesy Mugabe. Trzeźwe, pozbawione ideologicznej otoczki spojrzenie Mereditha na Afrykę i jej współczesne problemy różni się od tak popularnego wśród profesjonalnych historyków ujęcia, zdominowanego przez nawoływanie do wyznawania europejskich grzechów. Autor ukazuje zarówno tragiczne dziedzictwo kolonializmu, jak i fatalną jakość i zgubną dla Afryki rolę rodzimych elit. Prof. Ryszard Vorbrich Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Historia współczesnej Afryki to książka obszerna, ale stanowi bardzo lekką lekturę – napisana jest bowiem tak niemodnym już prostym językiem. Martin Meredith stworzył opowieść o najnowszej historii Afryki, pozbawioną pseudointelektualnych ozdobników, dyskursu opartego na gender czy postkolonialnego gniewu. Bierze na warsztat każdy z większych krajów afrykańskich i opowiada, co się tam wydarzyło po uzyskaniu niepodległości. […] Afrykańscy przywódcy znienawidzą tę książkę! […] Wall Street Journal
Najpierw oddech. Eseje, recenzje, szkice
Ewa Elżbieta Nowakowska
Na tom Ewy Elżbiety Nowakowskiej Najpierw oddech. Eseje, recenzje, szkice składają się zarówno teksty publikowane w takich pismach, jak "Topos", "Fraza", "Tygiel Kultury" i "eleWator", jak i nigdzie nie drukowane artykuły. Część pierwsza książki poświęcona jest pisarzom obcojęzycznym (m.in. T.S. Eliotowi, Mertonowi, Borgesowi, Szekspirowi, Blake'owi, Cortazarowi), druga - polskim (m.in. Lipskiej, Zechenter-Spławińskiej, Herbertowi, Moczulskiemu, Lisowskiemu, Strumykowi), a trzecia zawiera wspomnienia oraz eseje o sztuce i miejscach. Autorka, świadoma przemian we własnym pisaniu i myśleniu, uzupełniła teksty i opatrzyła je komentarzami. "Ewa Elżbieta Nowakowska, krakowska poetka, tłumaczka i eseistka, należy do tych pisarek, które od samego początku swej drogi twórczej otwarcie wyrażają zachwyt rodzinnym miastem oraz szeroko pojętym światem. Jej najnowsza książka Najpierw oddech. Eseje, recenzje, szkice, także stanowi zapis zauroczeń Autorki - książkami pisarzy obcych, głównie angielskojęzycznych, i polskich, w tym zwłaszcza krakowskich. Ale te eseje zawierają nie tylko empatyczną, subiektywną lekturę wrażliwej na materię słowa poetki, lecz także dialog z kontekstami sztuki, historii, przekładoznawstwa (a nawet autoprzekładu) czy biblijnego archetekstu. Książkę tę można czytać jako literacki pamiętnik Autorki z dwudziestu kilku lat - jej zainteresowań, fascynacji i inspiracji, ale także jako busolę trafnych wyborów - oryginalnego zmierzenia się z dziełami wybitnymi, a czasem odkrycia mniej znanych twórców". prof. zw. dr hab. Gabriela Matuszek-Stec