Popularnonaukowe i akademickie
Sociologie des mondes ruraux en Pologne et en France : terrains et études
Josette Debroux, Anna Matuchniak-Mystkowska, Paweł Starosta
La publication presentee au lecteur est le resultat d'une collaboration entre des sociologues de l'Universite de Lyon II et de l'Universite de Lodz. Toutefois, des sociologues ruraux reconnus representant les centres universitaires de Varsovie, Cracovie et Torun ont ete invites a travailler conjointement. L'analyse du milieu rural dans la societe polonaise et francaise contemporaines decoule a la fois de l'importance de cet element structurel pour les deux pays et de la volonte de poursuivre la longue tradition de cooperation. Le volume s'ouvre sur deux textes portant sur la sociologie rurale, son institutionnalisation, et sa situation actuelle d'abord en Pologne, puis en France. lls sont suivis d'une presentation synthetique de la dynamique de la structure sociale dans les zones rurales de Pologne entre 1991 et 2015. Les textes suivants eclairent, chacun a leur maniere, differents aspects actuels des mondes ruraux en France et en Pologne. Sont successivement abordes : la question de la qualite de vie des agriculteurs polonais a l'ere de la mondialisation, le phenomene de la periurbanisation en France analyse a partir des trajectoires sociales des populations qui s'installent dans le periurbain, la transformation des relations de voisinage dans les communes rurales periurbaines francaises situees en zone periurbaine, les activites innovantes des ONG au sein des structures socio-spatiales locales, les transformations de la culture folklorique au centre de la Pologne. Le volume se termine par un texte consacre a l'analyse de la participation civique des habitants des zones rurales en Pologne et en France sur la base des donnees issues de l'Enquete sociale europeenne.
Jerzy Kochan
Zdewastowana przestrzeń publiczna i miotająca się w niej - od chorobliwego neoliberalizmu do nacjonalistyczno-katolickich wizji represywnego państwa wyznaniowego - świadomość obywatelska oddziałują niszcząco na racjonalną komunikację społeczną i kreują swoisty magiczny realizm walki politycznej - nieczytelnej i paradoksalnej. Taki stan rzeczy jest szczególnie niebezpieczny dla lewej strony sceny politycznej. Prowadzi wręcz do jej nieobecności i przechwytywania treści politycznych tradycyjnie związanych z lewicą, przez skrajną prawicę. W tym też sensie odbudowa tradycyjnej, klasowo zorientowanej polityki lewicowej, mającej swoje piękne karty w historii Polski, leży nie tylko w interesie polskiej lewicy. Powinna nią być zainteresowana każda demokratycznie i realistycznie myśląca siła polityczna, zdająca sobie sprawę z tego, że zagrożenie faszyzującą skrajną prawicą nie skończyło się w historii Europy wraz z upadkiem Hitlera. Książka, którą przedstawiam, jest próbą zakreślenia pewnych fundamentalnych zasad teoretycznych rozumienia historii i okresu przejściowego od kapitalizmu do socjalizmu. Zawiera systematyczny wykład tych zagadnień z pozycji materializmu historycznego i w ramach szeroko rozumianej tradycji, odwołującej się do Kapitału Karola Marksa i Manifestu komunistycznego. W tym też znaczeniu jest próbą przybliżenia współczesnemu czytelnikowi tej tradycji, a jednocześnie realizacją zadania jej aktualizacji, a nawet eksperymentalnego, i czasem ryzykownego, wykorzystania do analizy różnych zagadnień postmodernistycznej rzeczywistości, swoistego matriksa dwudziestego pierwszego wieku. Jerzy Kochan (z Przedmowy) Zdaniem Kochana upadek realnego socjalizmu w istocie sprawie socjalizmu służy, gdyż zrywa jej związek z cywilizacyjnym zacofaniem, przywraca jej wymiar globalny w miejsce peryferyjnego i nadaje status uniwersalny w miejsce partykularnego. Europejska transformacja, kładąc bowiem kres podziałowi Europy, wskrzesiła po upływie stu lat ideę Socjalistycznych Stanów Zjednoczonych Europy, stworzyła też przesłanki redefinicji polskiej lewicowości, naznaczonej w czasach PRL-u stygmatem orientalizacji, identyfikowanej z poparciem dla totalitaryzmu i narodową zdradą. Według Kochana zwolennicy socjalizmu dysponują dziś o wiele mocniejszymi argumentami niż kiedykolwiek dotąd w historii, jako że w świecie kapitalistycznym zachodzą przemiany w kierunku uspołecznienia, centralizacji i planowania, które ujawniają historyczne granice tej formacji. Z recenzji wydawniczej Profesor Haliny Walentowicz (Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego) Jerzy Kochan - profesor Uniwersytetu Szczecińskiego, doktor habilitowany, kierownik Zakładu Filozofii Kultury, absolwent historii i filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego. W swych zainteresowaniach badawczych koncentruje się na filozofii kultury, filozofii społecznej i filozofii polityki. Źródłem jego inspiracji jest zaś klasyczna filozofia niemiecka, twórczość Karola Marksa, szkoła frankfurcka, althusserowski marksizm strukturalistyczny i różnego rodzaju ruchy kontestacyjne i kontrkulturowe (m.in. sytuacjonizm, feminizm). Autor wielu prac poświęconych problematyce wolności, teorii klas społecznych, alterglobalizmu i krytyce kapitalizmu, w tym m. in. książek Wolność i interpelacja (2003), Życie codzienne w matriksie (2007), Studia z teorii klas społecznych (2011). Redaktor naczelny czasopisma filozoficznego Nowa krytyka (www.nowakrytyka.pl). Pisuje i publikuje wiersze.
red. Krystyna Faliszek, red. Sabina Pawlas-Czyż
Księga Jubileuszowa Profesor Kazimiery Wódz zawiera artykuły naukowe przygotowane przez przedstawicieli wielu ośrodków akademickich w Polsce. Tematyka artykułów jest dość różnorodna, ale generalnie skupia się wokół obszarów badawczych, które znajdują się w polu zainteresowań naukowych Jubilatki. Pierwsza część tomu, bardziej zróżnicowana tematycznie, zawiera teksty dotyczące kwestii o charakterze stricte teoretycznym, jak i te odnoszące się do konkretnych problemów społecznych, znajdziemy tu również rozważania prowadzone z punktu widzenia socjologii kultury i etniczności czy socjologii literatury. W drugiej części zgromadzone zostały artykuły, które dotyczą już tylko zagadnień związanych z pracą socjalną oraz z szeroko rozumianym problemem wykluczenia społecznego. Tu również obecne są zarówno teksty, których autorzy poszukują nowych ujęć teoretycznych i koncepcyjnych badanych kwestii, jaki i te, odnoszące się do konkretnych działań i rozwiązań praktycznych w poszukiwaniu skuteczniejszych sposobów rozwiązywania problemów społecznych ludzi znajdujących się w trudnych sytuacjach. Książkę zamykają informacje biograficzne o Jubilatce oraz wykazy publikacji i wypromowanych doktorów.
Socjologia cyfrowa. O uspołecznieniu technologii i technologiach uspołecznienia
Renata Włoch
Monografia Renaty Włoch jest przewodnikiem po wybranych klasycznych i współczesnych teoriach, badaniach i pojęciach opisujących, jak socjologia radzi sobie ze zrozumieniem wpływu technologii na społeczeństwo. Autorka pokazuje, że przez dziesięciolecia socjologowie i socjolożki zazwyczaj ignorowali technologię, traktując ją jako coś drugorzędnego wobec ,,prawdziwych" problemów społecznych. Stawia diagnozę, że w obliczu procesu cyfryzacji, algorytmizacji i platformizacji socjologia nie może, jeśli chce pozostać społecznie ważną dyscypliną, lekceważyć technologii. Następnie wyczerpująco opisuje współczesny stan refleksji i badań and tymi zagadnieniami. Jej książka stanowi mapę - dokładną i szczegółową - dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak technologia cyfrowa przekształca nasze społeczeństwa i jak na te przekształcenia możemy oddziaływać. dr hab. Sławomir Mandes, prof. UW Autorce udało się dokonać właściwie niemożliwego. Monografia ta stanowi bowiem znakomity wstęp do wędrówki po meandrach socjologii cyfrowej dla tych, którzy dopiero zaznajamiają się z tym obszarem badawczym, ale oferuje także bardzo dobry przegląd i systematyzację wiedzy dla tych, którzy w socjologii cyfrowej są już gruntownie osadzeni. dr hab. Magdalena Szpunar, prof. UŚ Socjologia cyfrowa - bo innej już nie będzie - jawi się jako sztuka syntezy. Epistemiczny autorytet buduje na zdolności opowiadania historii osadzonych w różnorodnych źródłach danych, które nie tylko wyjaśniają i porządkują, ale przede wszystkim interpretują i tworzą sens. Nie poprzez abstrakcyjne modelowanie, lecz dzięki umiejętności łączenia obserwacji z wartościami, aktorów ze strukturami, danych ze znaczeniami. To nie moment odwrotu, lecz wezwanie: socjologia może - i powinna - wzmocnić swój głos w opowiadaniu o świecie poddanym radykalnej transformacji, który coraz wyraźniej potrzebuje rozumienia, a nie jedynie zarządzania. Fragment Zakończenia
Szymański J. Mirosław
Wzrost znaczenia edukacji we współczesnym świecie powoduje coraz większe zainteresowanie socjologów tą dziedziną życia społecznego. Obecnie można już mówić o ukształtowaniu się socjologii edukacji jako ważnej sudyscypliny socjologii. Przygotowany podręcznik umożliwia zaznajomienie się z dominującą problematyką studiów i badań w zakresie socjologii edukacji. Autor charakteryzuje socjologię edukacji jako dziedzinę wiedzy. Omawia edukacyjne znaczenie takich procesów społecznych, jak: stratyfikacja społeczna, zmiana społeczna, socjalizacja, współczesne kształcenie i wychowanie. Przedstawia analizy dotyczące jednostki i społeczeństwa. Charakteryzuje funkcje edukacyjne instytucji: rodziny, szkoły, zakładu pracy, ośrodków władzy. Ukazuje tworzące się w społeczeństwie współczesnym napięcia między indywidualizmem a wspólnotowością, wartościami i antywartościami, dążeniami do równości społecznej i narastającymi nierównościami, reprodukcją społeczną a emancypacją jednostek i grup społecznych. Końcowa część pracy dotyczy kształtowania tożsamości, procesu będącego jednym z najważniejszych wyzwań socjalizacyjnych i wychowawczych naszych czasów. Podręcznik zawiera obszerną bibliografię, słownik ważniejszych terminów, problemy do przemyślenia i dyskusji. Może być wykorzystywany przez studentów, a także przez inne osoby zainteresowane socjologicznymi zagadnieniami współczesnej edukacji.
Dariusz Jemielniak
Ponieważ z Internetu korzystają miliardy osób, mamy współcześnie możliwość śledzenia siły wpływu nawet bardzo drobnych czynników, których normalnie nie dałoby się dostrzec - z racji zbyt małych prób. Możemy na przykład na podstawie zmienionych wzorców komunikacji on-line dość skutecznie estymować, że ktoś jest bezrobotny. Można też zaobserwować godzinne zmiany w nastroju populacji, porównywać reakcje na ból głowy czy alkohol w różnych kulturach na podstawie samej tylko analizy publicznych tweetów. Nawet surowe dane, jeśli opierają się na bardzo dużych próbach, mogą stanowić ciekawy punkt wyjścia do dalszych badań. Przykładowo jeden z najpopularniejszych serwisów pornograficznych na świecie i 22. pod względem popularności serwis w ogóle, Pornhub, publikuje co roku raport na temat wykorzystania witryny. [Fragment książki] Nie ulega wątpliwości, że Internet - sieć sieci - ma ogromne znaczenie dla większości współczesnych zjawisk społecznych i jest obecnie w wielu dyscyplinach nauki jedną z najważniejszych przestrzeni badawczych. Pilne staje się więc nie tylko systematyczne, rzetelne przeanalizowanie sposobów korzystania z sieci, ale i społeczności, jakie się w niej tworzą, czy wytworów kultury sieciowej. Socjologia Internetu prof. Dariusza Jemielniaka znakomicie odpowiada na tę potrzebę. dr Dominik Batorski Praca jest gęstym w myśli studium o socjologii Internetu. Jest zarazem pracą ogromnie erudycyjną, ale ta erudycyjność nie jest celem samym w sobie, lecz funkcją wyjaśniania bardzo złożonej materii [...]. Autor wplata do narracji własne doświadczenia badawcze, wskazuje na ważne, interesujące obszary wymagające dalszych badań [...], oferuje porady metodyczne, informuje o ryzyku, przestrzega przed pułapkami [...], kreśli najważniejsze wymogi etyczne. z recenzji wydawniczej dr. hab., prof. Uniwersytetu SWPS Kazimierza Krzysztofka Książka jest ważnym przyczynkiem do rozwoju wiedzy o komunikacji i zjawiskach występujących w Internecie i oddziałujących poprzez Internet. Praca dostarcza cennej wiedzy o metodach badawczych Internetu i fenomenów tam funkcjonujących. Jest niezbędną lekturą dla badaczy Internetu i osób zainteresowanych naukowym podejściem do jego rozumienia. z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Krzysztofa Koneckiego Prof. dr hab. Dariusz Jemielniak jest kierownikiem katedry MINDS (Management in Networked and Digital Societies) Akademii Leona Koźmińskiego. Prowadził badania na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, a także na Cornell University oraz w centrum Labor and Worklife Uniwersytetu Harvarda. Przez trzy lata pracował też na Berkman-Klein Center for Internet and Society tej uczelni, obecnie związany z Center for Collective Intelligence MIT. Autor m.in. Życia wirtualnych dzikich (2013), wyd. ang.: Common Knowledge? An etnography of Wikipedia (2014), Collaborative Society (2019, współautorka A. Przegalińska). Laureat licznych nagród naukowych, w tym Dorothy Lee Award za wybitne osiągnięcia naukowe w dziedzinie ekologii kultury (2015) i Nagrody Naukowej Prezesa PAN (2016).
Marian Golka
Autor podejmuje wszystkie istotne problemy socjologii kultury. Omawia sposoby rozumienia kultury spotykane w socjologii oraz liczne typologie zjawisk kulturowych. Charakteryzuje procesy nabywania kultury w wymiarze jednostkowym - przez socjalizację czy akulturację, a także procesy wytwarzania się kultury w wymiarze dziejowym. Następnie zastanawia się nad znaczeniem kultury dla kształtowania się osobowości i tożsamości indywidualnej i zbiorowej. W kolejnych rozdziałach analizuje formy i przejawy uczestnictwa kulturalnego. W epoce nowoczesnej jest to przede wszystkim zagadnienie ,,zanurzenia" ludzi w kulturze masowej i popularnej oraz wyłaniającym się pod koniec XX wieku społeczeństwie informacyjnym. (...) Marian Golka zaprezentował w podręczniku budzącą respekt erudycję, która sięga głęboko w przeszłość. Autor wskazuje każdorazowo historyczne korzenie i pierwsze sformułowania na temat kultury, a równocześnie uwzględnia prace nowsze i najnowsze, ukazując ewolucję teorii kultury aż do czasów dzisiejszych. (z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Piotra Sztompki)
Barbara Jabłońska
Pierwsze w literaturze polskiej, a nowatorskie także na tle światowym, całościowe ujęcie socjologii muzyki. To nie tylko wykład uniwersytecki, ale i autorski punkt widzenia, który polecam zarówno studentom, jak i melomanom, twórcom oraz animatorom życia muzycznego. Piotr Sztompka Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i członek rzeczywisty PAN Socjologia muzyki to monografia naukowa o muzycznym wymiarze życia społecznego ludzi oraz o refleksji socjologicznej na jego temat. Pierwsza część pracy poświęcona została teoretyczno-metodologicznym zagadnieniom związanym z muzyką i społeczeństwem. Jest to część, w której na nowo ukonstytuowane zostały fundamenty socjologii muzyki, pojmowanej jako odrębna subdyscyplina wiedzy naukowej. Druga część książki odnosi się do takich zagadnień, jak muzyka i edukacja, muzyka i polityka, muzyka i religia, czy też muzyka i nowe technologie. Socjologia muzyki to praca, która ma na celu wskrzeszenie dyskursu naukowego na temat ludzkich praktyk nakierowanych na muzykę oraz ożywienie tradycji badań nad muzyką i społeczeństwem. Z pewnością książka ta zainteresuje socjologów, kulturoznawców, muzykologów oraz wszystkich tych, dla których sztuka dźwięków jest ważnym elementem codzienności. Barbara Jabłońska jest adiunktem na Uniwersytecie Jagiellońskim w Zakładzie Socjologii Teoretycznej Instytutu Socjologii. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół socjologii teoretycznej, teorii kultury i komunikacji, socjologii sztuki oraz metodologii badań jakościowych. W szczególności zajmuje się problematyką socjologii muzyki, sfery publicznej oraz analizą dyskursu. Jest autorką prac z zakresu krytycznej analizy dyskursu - w tym książki pt. O dyskursie politycznym na tematy europejskie [2009] - oraz artykułów poświęconych muzycznemu wymiarowi życia społecznego. Członkini Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (PTS) oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Socjologicznego (ISA). Autorka polskojęzycznego przekładu pism Alfreda Schütza O wielości światów. Szkice z socjologii fenomenologicznej [2008] oraz dwóch esejów Jeana Baudrillarda Iluzja nie stanowi opozycji wobec rzeczywistości [2012] i Fotografia, czyli świetlny zapis [2012].
Socjologia obszarów wiejskich. Problemy i perspektywy
Gorlach Krzysztof
Książka jest autorskim wykładem wybranych kwestii, składających się - w przekonaniu Autora - na zmieniającą się radykalnie subdyscyplinę, jaką jest socjologia wsi. Zawarte są w niej omówienia podstawowych koncepcji analitycznych oraz wątków problemowych, jakie odnaleźć można w socjologii wsi od początków XX wieku, aż po czasy współczesne. Zasadniczym przesłaniem Krzysztofa Gorlacha jest zaznajomienie Czytelników z uniwersalnym językiem, przy pomocy którego analizuje się procesy przemian w rolnictwie i na obszarach wiejskich, zachowania polityczne na styku między państwem a grupami producentów rolnych oraz procesy globalizacji w sferze wytwarzania, dystrybucji i konsumpcji żywności. Jest to więc książka, która daleko wykracza poza tradycyjnie rozumianą socjologię wsi. Przydatna nie tylko studentom socjologii, lecz także wszystkim, którzy w zawodowej praktyce stykają się ze społecznymi, ekonomicznymi, politycznymi problemami wsi.
Socjologia problemów społecznych
Krzysztof Frysztacki
Socjologia problemów społecznych dotyczy kwestii ogólnych, ale też sposobów radzenia sobie wpółczesnych państw z takimi problemami, jak ubóstwo, alkoholizm, przemoc czy przestępczość. Książka jest adresowana do studiujących socjologię, politykę społeczną, pracę socjalną oraz do przedstawicieli rozległego sektora służb społecznych: od instytucji opieki społecznej po służby więzienne. Wydawca Książka podejmuje zagadnienia o ogromnej doniosłości teoretycznej, społecznej i dydaktycznej. Subdyscyplina socjologii zwana socjologią problemów społecznych skupia cztery wymiary myślenia socjologicznego - teoretyczny, empiryczny, aksjologiczny i praktyczny - wokół kwestii definiowanych przez samo społeczeństwo jako palące i wymagające rozwiązania. W tym sensie jest to subdyscyplina integrująca, pozwalająca adeptowi socjologii dostrzec powiązania między dziedzinami traktowanymi najczęściej osobno, w ramach oddzielnych przedmiotów. Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Piotra Sztompki Krzysztof Frysztacki - prof. dr hab., jest profesorem zwyczajnym na Uniwersytecie Jagiellońskim, kierownikiem Zakładu Socjologii Stosowanej i Pracy Socjalnej. Wykładał także na innych uczelniach w kraju i za granicą. Jego wieloletnie zainteresowania badawcze koncentrują się wokół socjologii miasta, socjologii stosowanej, w szczególności w połączeniu z problemami społecznymi, historii i teorii pracy socjalnej. Od kilku kadencji należy do Komitetu Socjologii PAN. Autor licznych artykułów, prac zbiorowych, książek. Ostatnio wydał m.in. książki Socjalna Ameryka. O obszarze pomocy społecznej i pracy socjalnej w Stanach Zjednoczonych (2005) oraz (współautorsko) Miłosierdzie i praktyka. Społeczne dzieje pomocy człowiekowi (2009).
Socjologia wizualna w praktyce. Plakat jako narzędzie propagandy wojennej
Tomasz Ferenc, Waldemar Dymarczyk, Piotr Chomczyński
Treści zawarte w książce dotyczą przede wszystkim codziennego świata jednostek poddawanych oddziaływaniu plakatu jako narzędzia propagandy. Plakat z uwagi na swoją formę i sposób dystrybucji dociera do prawie każdego. Możemy w nim ujrzeć matrycę różnorodnych form wizualnej propagandy i różnych form wizualnego oddziaływania (wpływania, manipulowania, inżynierii społecznej), również tych dalekich od propagandy wojennej (reklamy). Opisano wielość sposobów dociekania znaczeń i sensów poddawanych analizie plakatów. Generalnie w socjologii tematyka skupia się wokół badania teraźniejszości, a w socjologii wizualnej wokół aktualnych i współczesnych wizualizacji. Interpretacja plakatów wymaga dużej wiedzy historycznej, a także znajomości formalnej stylistyki komponowania obrazów w danym okresie historycznym i obszarze geograficznym. W wielu opisach autorzy starają się odsłonić wielowarstwowość obrazów; zdejmując warstwę po warstwie, docierają do podstawowych motywów i technik perswazyjnych plakatów wojennych. Prace te stanowią bardzo istotny przyczynek do rozwoju technik analitycznych w socjologii wizualnej, a także – szerzej – w socjologii jakościowej. Zainteresują one zarówno badaczy, jak i studentów takich kierunków, jak socjologia, historia, antropologia społeczna, ale też historyków sztuki, politologów czy psychologów społecznych. Może też zaciekawi większe grono czytelników.
Socjologia wychowania Wybrane elementy. Mechanizmy socjalizacji i edukacja szkolna
Magda Karkowska
Głównym celem, jaki przyświecał autorce tej książki, było uzupełnienie braku na rynku wydawniczym jednym, kompletnym opracowaniem, które w przystępnej i skrótowej formie zawierałoby omówienie podstawowych zagadnień związanych z problematyką socjologii wychowania i edukacji. Podręczniki starsze zdążyły stracić już swą aktualność (szczególnym wyjątkiem są tu książki Floriana Znanieckiego), nowsze zaś poświęcone są specjalistycznym, wąsko ujętym zagadnieniom, rekonstruują studia przypadków czy zawierają analizy porównawcze. Niektóre spośród nich, z pewnością wartościowych i słusznie polecanych studentom, zbyt luźno odnoszą się do warunków polskich.
Przemysław Tacik
Jest to książka o socjologii Zygmunta Baumana, który należy do najważniejszych postaci współczesnej światowej humanistyki. Z jego dorobkiem mierzy się Przemysław Tacik, autor o dwa pokolenia młodszy. Stara się odkryć to co najważniejsze w myśleniu Baumana o człowieku i jego kondycji we współczesnym świecie. ,,Literackość" Baumana - pisze trafnie Tacik - pozwala mu, jak chyba nikomu innemu, podążyć śladem zmieniającego się społeczeństwa, uchwycić ludzkie przeżycia, lęki i niepokoje, nowe sposoby myślenia. Z konieczności musi być to głos osobisty, pełen metafor, bardziej podobny pisarskiej narracji niż tradycyjnemu modelowi traktatu naukowego. Fundamentalny charakter spraw, które absorbują Zygmunta Baumana sprawia, że i książka jemu poświęcona coś z tej wielkości zyskuje. Wydawca
Henryk Domański, Grzegorz Ekiert, Kaja Gadowska, Anna...
Każdy z tekstów to niejako etiuda na zadany temat, bliski autorkom i autorom, ale zarazem nienachalna fantazja na temat współczesności, zadań nauki i jej związków z otoczeniem społecznym, politycznym i kulturowym. Jest to próba ukazania i objaśnienia relacji i napięć między różnymi składowymi społecznego uniwersum. Przez te na pozór cząstkowe spojrzenia przezierają złożone konstelacje współczesnego społeczeństwa, pulsacje i paroksyzmy jego zwielokrotnionej dynamiki. Słowem, podążając za narracją, czytelnik poznaje najnowsze osiągnięcia w określonej domenie refleksji czy badań, a zarazem jej związki z innymi domenami i ich funkcjonowaniem w ramach szerszej całości. z recenzji prof. Aleksandra Manterysa Tom drugi Socjologicznej agory, choć niepozbawiony inspiracji i referencji bieżących, przesuwa się w stronę zagadnień fundamentalnych i globalnych. To przesunięcie wydaje się naturalne i zrozumiałe, a jego konsekwencją jest większe niż w tomie pierwszym nasycenie treściami teoretycznymi oraz odniesieniami do najnowszej literatury z dziedziny socjologii i innych nauk społecznych. Z każdego rozdziału tego tomu czytelnik dowie się czegoś ciekawego i nowego o współczesnym myśleniu teoretycznym i o polskim społeczeństwie. Z recenzji prof.. Antoniego Sułka W tomie publikują:Henryk Domański, Grzegorz Ekiert, Kaja Gadowska, Anna Giza, Mirosława Grabowska, Michał Kaczmarczyk, Krzysztof T. Konecki, Andrzej Rychard, Marek Zirk-Sadowski.
Socjologiczne i psychopedagogiczne aspekty przemocy
Joanna Wawrzyniak
Czy przemoc jest zjawiskiem w jakiś szczególny sposób przypisanym konkretnym rolom zawodowym lub społecznym? Jakie są oblicza przemocy? Czy istnieje uniwersalna charakterystyka sprawcy przemocy i jego ofiary? Czy są sfery życia i grupy społeczne całkowicie od niej wolne? Co społeczeństwo, system prawny i oświatowy może zrobić w kwestii polepszenia skuteczności przeciwdziałania, ochrony przed przemocą? Wiele takich i podobnych pytań, na które chcielibyśmy znać odpowiedź, wyznacza obszar badań i poszukiwań zarówno naukowców, jak i praktyków pedagogów, kuratorów, terapeutów, pracowników socjalnych.
Socjoterapia wobec agresji rówieśniczej w polskiej szkole. Perspektywa praktyków
dr Maciej Wilk
Metody skutecznego radzenia sobie ze szkolną przemocą Publikacja stanowi próbę przedstawienia poważnego problemu, jakim jest narastająca fala agresji rówieśniczej w polskich szkołach. Zaburza ona proces edukacji i wychowania, wpływając destrukcyjnie na wszystkie strony takich działań ― na agresorów, na ofiary przemocy, ale także na jej świadków: uczniów, nauczycieli i innych pracowników placówki oświatowej. Ofiary czują się zazwyczaj zranione, upokorzone, zalęknione, przez co wycofują się z życia klasy i szkoły, a sprawcy budują swoje poczucie tożsamości na przekonaniu o własnej dominacji nad innymi lub ― czują się winni i nieakceptowani przez zespół klasowy, co w efekcie również zaburza ich prawidłowe funkcjonowanie w środowisku. Oznacza to, że problem agresji rówieśniczej nie jest jedynie problemem ofiary i sprawcy, ale też klasy, szkoły, a nawet społeczności. Za pośrednictwem tej książki jej autor nie tylko definiuje i analizuje problem, ale także proponuje skuteczne metody pracy z tym negatywnym zjawiskiem, bazując nie tylko na dostępnej literaturze ale głównie na doświadczeniach socjoterapeutów ― praktyków aktywnych w tym obszarze. Publikację podzielono na cztery rozdziały. Dwa pierwsze są poświęcone analizom o charakterze teoretycznym i diagnostycznym. Rozdziały trzeci i czwarty skupiają się na założeniach metodologicznych, jak również na analizie i interpretacji wyników badań własnych autora. Autor przeplata fragmenty transkrypcji z autorskimi analizami. Wyłania się z nich obraz współczesnej szkoły przeładowanej treściami i niedowidzącej w perspektywie problemów wychowawczych i emocjonalnych uczniów. Powszechność zachowań agresywnych wśród uczniów ― coraz częściej podejmowanych w przestrzeni wirtualnej, ale równie często występujących w rzeczywistej przestrzeni przerwy międzylekcyjnej czy poszkolnych ustawek ― a także nieznane generacji osób dorosłych napięcia przeżywane przez e-generację przerastają zdolność współczesnego nauczyciela przedmiotowca do adekwatnego reagowania na te zjawiska. Niezwykle wzrasta zatem rola/potrzeba istnienia w systemie szkolnym sprawnie działających pedagogów szkolnych i socjoterapeutów. Praca operuje w bardzo ważnym społecznie obszarze zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, które będą w przyszłości budować nasz świat. Dr hab. Maciej Bernasiewicz, profesor Uniwersytetu Śląskiego Opracowanie stanowi diagnozę, ocenę, opinię, interpretacje i refleksje człowieka nauki, będącego jednocześnie głęboko zanurzonym w analizowaną problematykę ― badacza praktyka. Zwracam uwagę na w pewnym stopniu nowatorskie ujęcie eksplorowanego problemu ― w aspekcie próby opisania postrzegania przez badanych ― socjoterapeutki i socjoterapeutów, możliwości zastosowania socjoterapii w stosunku do podmiotów życia szkolnego, charakteryzujących się agresją rówieśniczą, jak również interpretacji uwarunkowań, mechanizmów i form zachowań agresywnych dzieci i młodzieży, a także, co niezwykle istotne, wielością wykorzystanych źródeł naukowych z zakresu socjoterapii i agresji. Dr hab. Mirosław Kowalski, profesor Uniwersytetu Zielonogórskiego
Socrealizm - postawy. Studia i materiały do dziejów architektury polskiej
Aneta Borowik
Książka poświęcona socrealizmowi w architekturze polskiej z krytycznym wydaniem w formie aneksu wywiadów przeprowadzonych w 1990 roku przez Tadeusza Baruckiego, architekta i wybitnego historyka, popularyzatora architektury współczesnej. Dokumentują one niezwykle ważny fragment dziejów powojennej Polski, tj. czasy socrealizmu (1949-1956). Jego rozmówcami były osoby odpowiedzialne za kreowanie podstaw programowych i wdrażanie tego kierunku w architekturze: S. Tworkowski, Z. Malicki, A. Kotarbiński, J. Bogusz, A. Wolski, R. Piotrowski, E. Goldzamt, Z. Skibniewski. Oprócz nich wypowiadają się twórcy dzieł uznanych wówczas za czołowe przykłady socrealizmu: Domu Partii w Warszawie (W. Kłyszewski, J. Wierzbicki, E. Mokrzyński), Nowych Tychów (K. Wejchert, H. Adamczewska-Wejchert), Nowej Huty (S. Juchnowicz, J. Ingarden), gmachu Związków Zawodowych w Katowicach (H. Buszko), Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Warszawie (S. Jankowski) oraz ci, którym z socrealizmem było nie po drodze (J. Nowicki, R. Ihnatowicz).
Sofia - upersonifikowana Mądrość Boża. Dzieje wyobrażeń w kręgu kultury bizantyńsko-słowiańskiej
Zofia A. Brzozowska
Autorka opisuje wyobrażenia Sofii – upersonifikowanej Mądrości Bożej, charakterystyczne dla kultury duchowej wschodniego chrześcijaństwa, zwłaszcza zaś Bizancjum i obszaru Slavia Orthodoxa. Stara się znaleźć odpowiedź na pytanie, kim, zdaniem średniowiecznych twórców bizantyńskich i słowiańskich, była Mądrość Boża, ukazywana w żeńskiej postaci: czy mamy w jej przypadku do czynienia z symbolicznym przedstawieniem Boga (Chrystusa – Logosu lub Ducha Świętego) czy też z wyobrażeniem o drugiej, kobiecej naturze Stwórcy? Ukazuje miejsce, zajmowane przez Sofię w kulturze obszaru Slavia Orthodoxa. Analizie poddaje zatem wybrane zabytki średniowiecznego piśmiennictwa południowo- i wschodniosłowiańskiego: teksty, w których Mądrość Boża została utożsamiona z Chrystusem, skojarzona z Bogurodzicą lub też pojawia się jako byt autonomiczny, posiadający jednoznacznie kobiecą tożsamość. Ponadto porównuje ze sobą wielu przykładów ikonograficznych wyobrażeń upersonifikowanej Mądrości Bożej, pojawiających się na ikonach, miniaturach zdobiących rękopisy, mozaikach i malowidłach naściennych. Książka może spowodować lub utwierdzić w wierze wszystkich wątpiących.
Platon
Dialog podejmuje próbę zdefiniowania sofisty. W toku analizy pojawia się także pytanie o naturę bytu i niebytu. Rozważania te prowadzą do jednych z najważniejszych refleksji ontologicznych w filozofii Platona. Dialogi Platona należą do najważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii filozofii europejskiej. Spisane w formie rozmów najczęściej prowadzonych przez Sokratesa stanowią niezwykłe połączenie filozoficznego dociekania, literackiej formy i żywej dyskusji nad najważniejszymi pytaniami dotyczącymi człowieka i świata. W dialogach tych Platon podejmuje fundamentalne zagadnienia filozoficzne: czym jest sprawiedliwość, czym jest dobro, czym jest prawda i wiedza, jaka jest natura duszy oraz jaki powinien być właściwy porządek państwa. Rozmowy bohaterów, prowadzone metodą pytań i odpowiedzi, odsłaniają złożoność pojęć, które często uznajemy za oczywiste, a jednocześnie uczą sztuki krytycznego myślenia i filozoficznej refleksji. Dialogiczna forma dzieł Platona sprawia, że nie są one jedynie traktatami filozoficznymi, lecz także literackimi obrazami życia intelektualnego starożytnej Grecji. Spotykamy w nich postacie filozofów, polityków, sofistów i młodych uczniów, którzy wspólnie poszukują prawdy w atmosferze sporów, ironii i dociekliwości. Niniejsza seria obejmuje wybór dwudziestu trzech dialogów Platona, publikowanych w osobnych tomach. Każdy z nich stanowi samodzielną całość, a zarazem część wielkiego projektu filozoficznego, który od ponad dwóch tysięcy lat kształtuje myślenie o etyce, polityce, poznaniu i naturze rzeczywistości. Lektura dialogów Platona pozostaje jednym z najważniejszych doświadczeń intelektualnych kultury Zachodu zaproszeniem do rozmowy o pytaniach, które nigdy nie tracą aktualności.
Ewa Ciszewska
Rozprawa przedstawia historię sukcesów i porażek powojennego projektu filmowej współpracy między Polską a Czechosłowacją. Opisuje proces jego realizacji, kluczowe momenty, które miały decydujący wpływ na przebieg projektu, oraz analizuje przyczyny, dla których niektóre aspekty współpracy były realizowane z nadmiarem, a inne zakończyły się niepowodzeniem. Rozważa również, jakie konsekwencje przyniosła ta współpraca dla obu krajów. Tematem książki jest transfer kulturowy pomiędzy dwoma krajami socjalistycznymi w okresie zimnej wojny. W tym czasie współpraca filmowa między Polską a Czechosłowacją obejmowała wspólne produkcje filmowe, uczestnictwo w wydarzeniach branżowych i stowarzyszeniach, wymiany edukacyjne oraz wspólne uczestnictwo w festiwalach filmowych. Działania te tworzą - zrekonstruowany z perspektywy czasu - tzw. socjalistyczny internacjonalizm filmowy, czyli zestaw praktyk i postaw odzwierciedlających uczestnictwo w socjalistycznej kulturze filmowej, charakterystycznej dla krajów będących pod wpływem radzieckiej soft power. Praca dowodzi, że choć socjalistyczny internacjonalizm filmowy nie spełnił założeń politycznych, przejawił się w działaniach praktycznych: w zawodowych kontaktach, w realizowanych i niezrealizowanych projektach filmowych oraz we współtworzeniu wydarzeń kształtujących socjalistyczną kulturę filmową. Projekt ten wspierał modernizację polskiej kinematografii, wzmacniał symboliczny prestiż filmów, umożliwiał zdobywanie wiedzy i rozwijanie kontaktów zawodowych przez studentów, filmowców i pracowników branży filmowej, a także przyczyniał się do budowania wizerunku aktorów i aktorek.
Sojusznik czy wróg? Relacje polsko-niemieckie w czasach Mieszka I i Bolesława Chrobrego
Mariusz Samp
Pierwsi Piastowie byli sprawnymi dyplomatami i jeszcze lepszymi wodzami. Potrafili nie tylko skutecznie powstrzymać niemieckie ataki, ale również pokonać silniejszego przeciwnika, dzięki czemu zdołali obronić i umocnić polską państwowość. Mariusz Samp opisuje, w jakich okolicznościach wojska Mieszka I i jego syna Bolesława zwyciężały liczniejsze i lepiej wyposażone siły cesarskie. Na podstawie licznych źródeł i opracowań przedstawia pierwsze sukcesy naszego oręża, a także mniej znane epizody pierwszej wojny polsko-niemieckiej. Jakie było znaczenie bitwy pod Cedynią? Czy Chrobry faktycznie był okrutnym i pysznym władcą? Jak konflikt polsko-niemiecki opisywał kronikarz Thietmar? Jaki przebieg miała współpraca militarna Piastów z Ludolfingami? Dlaczego zaledwie kilka lat po słynnym zjeździe gnieźnieńskim doszło do wybuchu długoletniej wojny? Najnowszy e-book portalu Histmag.org to pozycja, którą można polecić nie tylko miłośnikom historii wojskowości, ale także wszystkim zainteresowanym początkami naszej państwowości. Mariusz Samp – Absolwent historii wojskowości na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Obecnie doktorant Akademii Pomorskiej w Słupsku. Interesuje się historią wczesnego średniowiecza w Polsce, szczególnie zagadnieniami militarnymi z tego okresu. Publikował m.in. w „Przeglądzie Historyczno-Wojskowym", „Studiach z Dziejów Polskiej Historiografii Wojskowej" i „Kwartalniku Bellona". Autor książek „Krosno Odrzańskie 1005 i 1015" oraz „Praga 1004, Największa klęska Bolesława Chrobrego".
Sokrates oskarżony. Tożsamość nauki między sacrum a profanum
Wiktor Werner
Esej jest opowieścią o tym jak przeplata się historia dwóch wielkich pasji człowieka: pragnienia poznania świata i pragnienia zrozumienia sensu własnego istnienia. Te dwie pasje stanowią fundament dwóch historii: dziejów filozofii i nauki oraz historii duchowości rozumianej jako refleksja nad ukrytym znaczeniem rzeczywistości, nad jej duchowym aspektem. Autor zarysowuje szeroką perspektywę poznawczą wplatając w swoją opowieść nie tylko tytułowego Sokratesa, lecz także mitycznego Edypa, legendarnego Arjunę, starożytnych myślicieli chrześcijańskich, Kartezjusza, oświeceniowych materialistów i współczesnych badaczy mózgu. Omawia tak różne fenomeny jak spory chrystologiczne, polowania na czarownice, wojny napoleońskie, rewolucja obyczajowa lat 60-tych XX wieku oraz wskazuje związki tych zjawisk z historią nauki. Praca zajęła I miejsce w konkursie „Nauka a duchowość”, zorganizowanym przez Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych oraz Tygodnik Powszechny, rozstrzygniętym przez jury w składzie: ks. prof. Michał Heller, ks. Adam Boniecki.
Solidarność a narodziny demokratycznej Polski
Ireneusz Krzemiński
Pomysł mego współpracownika dr. Wojciecha Ogrodnika, by ,,powtórzyć Touraine'a", początkowo wydał mi się szalony. Uległem argumentom Zespołu. I była to dobra decyzja! Dzięki temu Czytelnik ma w ręku książkę, będącą arcyciekawym zapisem dyskusji i komentarzy ludzi, których udało nam się ponownie spotkać - po ponad 30 latach od badań przeprowadzonych przez zespół Alaina Touraine'a. A było to najsłynniejsze chyba badanie socjologiczne nad ruchem społecznym Solidarność. Postanowiliśmy je swoiście powtórzyć w roku 2015. ,,Interwencja" jest wynalazkiem prof. Touraine'a, wskazującym jak badać ruchy społeczne. Nasza ,,interwencja" stanowi tylko wariację na temat pierwotnego projektu; zachowaliśmy jednak zasadnicze cechy i typ dyskusji. Drugie spotkania dawnych aktywistów Solidarności były dyskusjami z udziałem także nowych aktorów społecznych, takich, którzy się pojawili dopiero w demokratycznej Polsce. Dyskusja nie dotyczyła więc tylko dawnych czasów, ale nade wszystko Polski po transformacji, i to Polski w czasie toczącej się kampanii wyborczej. Z działaczami Solidarności z roku 1981 dyskutowali przedsiębiorcy, działacze partii politycznych, przedstawiciele władz samorządowych, intelektualiści i ludzie kultury. Jakość tej dyskusji uderzała nas od pierwszego spotkania: dawni aktywiści wciąż myśleli niezwykle szeroko i starali się zrozumieć nowy polski świat społeczny. Jakże to odbiegało od tego, z czym mamy teraz do czynienia w tzw. debacie publicznej! Przekonaj się o tym sam, Czytelniku! Ireneusz Krzemiński
Solozofia. Sztuka, która pozwala czuć się spełnionym i cieszyć się życiem w pojedynkę
Nika Vázquez Seguí
Solozofia to sztuka, która pozwala czuć się spełnionym i cieszyć się życiem w pojedynkę. Opiera się na założeniu, że bycie samemu to nie to samo, co poczucie osamotnienia. W swoim praktycznym przewodniku autorka udziela wskazówek, jak się rozwijać i cieszyć się życiem bez zbędnych zobowiązań, nie rezygnując przy tym z samego siebie. Dzięki tej książce nauczysz się: Odrzucać błędne przekonania o tym, jak należy żyć i wchodzić w relacje z innymi; Przejmować kontrolę nad przeznaczeniem, tak by zależało ono wyłącznie od twoich decyzji; Podchodzić do życia z humorem, chęcią podejmowania wyzwań i miłością do samego siebie; Poznawać swoje pragnienia i priorytety, i być swoim najlepszym przyjacielem; Opierać samoocenę na rozwijaniu umiejętności i realizowaniu celów. Pamiętaj, że masz do dyspozycji samego siebie. Czy istnieje lepsze towarzystwo? Witaj na kursie solozofii! Nika Vázquez Seguí ukończyła psychologię na Uniwersytecie w Walencji oraz studia podyplomowe z psychoonkologii na Uniwersytecie Madryckim. Prywatną praktykę łączy z prowadzeniem wykładów dotyczących inteligencji emocjonalnej. Przez kilka lat była koordynatorką nowatorskiego portalu internetowego oferującego wsparcie psychologiczne online. Jest autorką książek trzech książek. Jej najnowsza publikacja Solozofia zostałą przetłumaczona na 9 języków i odniosła międzynarodowy sukces.