Popularnonaukowe i akademickie

"Forum Lingwistyczne" 2016, nr 3

red. Ewa Biłas-Pleszak, red. Magdalena Pastuchowa, red....

Redaktor naczelna Magdalena Pastuchowa, redakcja naukowa numeru Ewa Biłas-Pleszak, Katarzyna Sujkowska-Sobisz, Jacek Warchala   Językoznawstwo współczesne traci swój autonomiczny wymiar, odwołuje się bowiem do dziedzin takich, jak socjologia, psychologia, neurologia, kognitywistyka czy informatyka, a także zmienia profil swoich badań na bardziej praktyczny. Prezentowany numer „Forum Lingwistycznego” wpisuje się właśnie w tak rozumianą tendencję, stając się  płaszczyzną wymiany myśli, koncepcji, metod stosowanych w językoznawstwie, ale także przestrzenią penetrowania dziedzin pokrewnych, jak logopedia i neurolingwistyka czy wyrosła z językoznawstwa socjolingwistyka; ma stać się także obszarem przełamywania granic między dziedzinami, stąd obecność tekstów wprowadzających odbiorcę  na teren politologii, socjologii lub medioznawstwa.  Artykuły zawarte w dziale Studia łączy próba rekonstrukcji praktyk językowych, zainteresowanie szczegółem i chęć zastosowania lingwistycznych narzędzi do badania genetycznie i gatunkowo różnych tekstów oraz zjawisk. Jako temat potraktowano w nich wypowiedzi zamieszczone w mediach masowych – prasie, radiu (także w ich odsłonie internetowej) oraz telewizji ‒  w odmianach zarówno mówionej, jak i pisanej. W dziale tym znalazł się również tekst dotyczący związku badań językoznawczych z praktyką logopedyczną. W dziale Archiwalia zamieszczono tłumaczenie dwu tekstów z końca XX i początku XXI w. Oba artykuły warte są przypomnienia ze względu na wagę i aktualność poruszanej problematyki. Teksty zebrane w dziale Polemiki, choć z pozoru różne, to powiązane analizą języka i jego społecznych realizacji. Dział Varia gromadzi m.in. opracowania dokumentujące życie naukowe Instytutu Języka Polskiego im. Ireny Bajerowej, czyli sprawozdania z konferencji organizowanych w latach 2015 i 2016. 

"Forum Lingwistyczne" 2017, nr 4

red. Magdalena Pastuchowa, współred. Karolina Lisczyk-Kubina, współred....

Kolejny – czwarty – numer „Forum Lingwistycznego” charakteryzuje różnorodność zarówno w tematyce podejmowanych badań, jak i w stosowanych metodach badawczych: analizom materiałowym towarzyszą rozważania metalingwistyczne, refleksjom synchronicznym – dociekania diachroniczne, a prezentacji wyników aktualnie prowadzanych badań – polemiczne prezentacje nowości wydawniczych oraz relacje z wydarzeń skupiających szeroko pojęte środowisko językoznawcze. Stanowi to odbicie zainteresowań naukowych Autorów, lecz także świadczy o zróżnicowaniu szkół badawczych, z których się wywodzą. Teksty do prezentowanego tomu przygotowali bowiem lingwiści z ośrodków uniwersyteckich w Katowicach, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu. Artykuły publikowane w tomie pomieszczono w działach: „Studia”, „Archiwalia”, „Polemiki” i „Varia”.

"Forum Lingwistyczne" 2019, nr 6

Joanna Przyklenk, Mirosława Siuciak

Szósty numer „Forum Lingwistycznego” to tom monograficzny: dotyczący zagadnień języka zdeterminowanego regionalnie. Zgromadzono w nim teksty autorów obejmujących naukową refleksją Śląsk i Kresy. W dziale Studia znalazły się artykuły dotyczące obecnej sytuacji na tych terenach i analizy materiałów historycznych. Artykuł Gerda Hentschela, Istvána Feketego i Jolanty Tambor stanowi wstępny raport z prac nad tym materiałem. Drugi tekst, autorstwa Tadeusza Lewaszkiewicza, odnosi się do polszczyzny kresowej, znajdującej reprezentację w języku mieszkańców okolic Nowogródka. Artykuł  Wioletty Wilczek  przenosi nas na Górny Śląsk z przełomu XIX i XX wieku – do okresu ważnego dla przyszłości tego regionu oraz zachowania polskiej tożsamości jego rdzennych mieszkańców. Przedmiotem jej analizy jest prasa górnośląska, kształtująca postawy patriotyczne. Tematem artykułu Jolanty Klimek-Grądzkiej jest regionalna polszczyzna kijowska w polsko-łacińskich panegirykach pióra Stefana Jaworskiego (1656‒1722) pisanych ku czci Warłama Jasińskiego. Podobnego okresu dotyczy artykuł Agaty Haas, która przeprowadziła analizę słownictwa oraz frazeologii Dyszkursu o grzechách szostego przykazaniá Bożego (1682) autorstwa kluczborskiego pastora Adama Gdacjusza. Autorkę kolejnego tekstu, Katarzynę Konczewską, interesuje występujący w Aktach Grodzieńskiego Sądu Ziemskiego typ języka urzędowego, ukształtowanego na bazie ówczesnych grodzieńskich gwar białoruskich, z wpływami języka polskiego. Artykuł Goranki Blagus Bartolec przynosi deskrypcję użycia imiesłowów biernych w wieloelementowych jednostkach oraz prezentację ich statusu we współczesnych słownikach języka chorwackiego. W dziale Archiwalia pomieszczono artykuł Aliny Kowalskiej The Social Differentiation of the Polish Language of the Upper Silesia in the Second Half of the 19th Century (tytuł oryginału: Zróżnicowanie socjalne polszczyzny górnośląskiej w drugiej połowie XIX wieku). Ten tekst sprzed ponad 30 lat doskonale łączy wątki podejmowane w publikowanych tu artykułach dotyczących Śląska. W dziale Polemiki opublikowano krytyczne omówienia trzech zróżnicowanych tematycznie publikacji. Autorami recenzji są Irmina Kotlarska, Kinga Wąsińska oraz Bernadetta Ciesek-Ślizowska. Dział Varia otwiera artykuł o umiejętnościach wykorzystywanych w procesie rozumienia żartów, gry słów, zagadek czy dowcipów. Autorami studium są Sandra Levey i Joseph Aigus. Następny tekst autorstwa Mirosławy Siuciak to krótka historia Instytutu Języka Polskiego – jednostki badawczej, która w ramach Uniwersytetu Śląskiego działała 42 lata, a jej tradycje sięgają lat 50. XX wieku. W Kronice, ostatnim dziale „Forum Lingwistycznego”, zamieszczono sześć sprawozdań dokumentujących naukowe życie środowiska – nie tylko językoznawczego – zarówno w kraju, jak i za granicą. Prelegentami tych wydarzeń są Aleksandra Kalisz i Ewelina Tyc; Karolina Lisczyk i Marcin Maciołek; Mariola Gawrońska, Jadwiga Maksym-Kaczmarek, Ewelina Niemiec oraz Magdalena Paprotny; Joanna Sobczykowa; Małgorzata Grzonka i Katarzyna Romaniuk; Dorota Hamerlok.

Fotografia osobowości. Wizerunek osób o cechach ciemnej triady osobowości

Magdalena Hyla

Publikacja jest efektem refleksji i badań nad powiązaniami między „ciemnymi” cechami osobowości ludzi a ich preferencjami do autoprezentacji na fotografii oraz nad tym, w jaki sposób są oni na podstawie zdjęć odbierani. Książka zawiera przegląd literatury na temat ciemnej triady osobowości (psychopatii, makiawelizmu i narcyzmu) oraz wizerunku w kontekście autoprezentacji i percepcji innych, w tym percepcji na podstawie fotografii, oraz opis przeprowadzonych badań własnych. Jest skierowana do osób zainteresowanych tematyką autoprezentacji, ciemnej triady osobowości oraz badaniami psychologicznymi wykorzystującymi fotografię jako medium.

Foto-oko. Wizja fotograficzna wobec okularocentryzmu w sztuce I połowy XX wieku

Dorota Łuczak

Fotografia jest wynalazkiem świata zachodniego, w którym oko (metaforyczne) od wieków zajmowało w procesach poznawczych wyjątkowe miejsce wśród zmysłów. Na fundamencie okularocentryzmu fotografia stała się uprzywilejowanym narzędziem władzy i rozmaitych aparatów ideologicznych. Dorota Łuczak przypatruje się relacji pomiędzy fotografią i wzrokocentryzmem, wskazując jednak na redukcjonistyczny charakter prostego sprowadzania fotografii do funkcji biernego instrumentu. W interpretacjach obrazów światłoczułych powstających w kręgach artystycznych w drugiej, trzeciej i czwartej dekadzie XX wieku badaczka ukazuje różnorodność realizowanych w fotografii modeli epistemologicznych i antropologicznych, w tym także o charakterze antywzrokocentrycznym. Wprowadzona przez autorkę kategoria wizji fotograficznej staje się modus operandi otwierającym nową perspektywę badawczą, bliską antropologii obrazu, w której przedmiotem analizy jest zarówno obraz, jak i proces percepcji widza. Nieczęsto spotyka się teksty naukowe tak głęboko drążące specyfikę fotografii, a przy tym zakreślające tak szeroki horyzont problemowy i tak gruntownie rewidujące zastane przekonania. prof. UAM dr hab. Stanisław Czekalski Można zauważyć, że opcja zakładająca „rewizję krytyki”, która (upraszczając) czyniła z fotografii narzędzie opresji, umacniania władzy etc. bliska jest dzisiejszym tendencjom „humanistyki afirmatywnej”, dla której punktem wyjścia jest przełamanie właściwej postmodernizmowi negatywności. prof. dr hab. Maria Poprzęcka

Fototerapia. Fotografia w pracy nauczyciela, pedagoga i terapeuty

Agata Czajkowska

Fototerapia, czyli zastosowanie fotografii w pracy nauczyciela, pedagoga, doradcy i terapeuty, jest coraz częściej używana w zakresie coachingu i rozwoju osobistego. Autorka rozumie ją jako zbiór powiązanych ze sobą technik opartych na osobistych i rodzinnych fotografiach oraz na zdjęciach wykonanych przez inne osoby - przywoływane dzięki nim uczucia i wspomnienia są wykorzystywane jako katalizatory komunikacji terapeutycznej, procesu zmiany czy rozwoju osobistego. W publikacji znajdują się też scenariusze ćwiczeń skonstruowanych n a podstawie zagadnień omówionych w części teoretycznej. Połączeni e perspektywy teoretycznej i metodycznej czyni opracowanie nowatorskim. Jest to projekt metodyczny adresowany do terapeutów-praktyków .Niemniej - co trzeba podkreślić - rozważania konstytuujące część teoretyczną książki nie tylko dobrze ugruntowują oferowane scenariusze, lecz także dostarczają im upełnomocnień naukowych - socjologicznych. psychologicznych i pedagogicznych. Z recenzji prof. dr. hab. Mieczysława Malewskiego

Foundations of Animal Law. Concepts - Principles - Dilemmas

Tomasz Pietrzykowski

Foundations of Animal Law. Concepts-Principles-Dilemmas stanowi anglojęzyczną i skierowaną do audytorium międzynarodowego wersję książki wydanej w 2022 r. pod tytułem Prawo ochrony zwierząt. Pojęcia, zasady, dylematy. Omawia ona filozoficzne, etyczne i dogmatyczno-komparatystyczne aspekty nowopowstającej dziedziny regulacji prawnej – prawa ochrony zwierząt. Identyfikuje kluczowe wartości, pojęcia i instytucje składające się na współczesny model prawnej ochrony zwierząt. Dokonuje tego w oparciu o analizę prawodawstwa polskiego i zagranicznego, w szczególności prawa Unii Europejskiej. Sprawia to, że zawarte w książce ujęcie ma charakter unikalny, a jej wartość dalece wykracza poza dominujące w literaturze przedmiotu argumentacje zmierzające do wykazania istnienia racji etycznych za gruntownymi zmianami prawnej sytuacji zwierząt.

Foundations of Legal Negotiations. Studies in the Philosophy of Law vol. 8

Jerzy Stelmach, Bartosz Brożek

A collection of essays from the leading scholars in the field dealing with various dimensions of legal negotiations. The contributions concern the logical structure of legal negotiations, as well as the possible philosophical assumptions behind the process of negotiating. The collection covers also the problem of the economic mechanisms and the psychological underpinnings of negotiationg in the shadow of the law. The essays address both conceptual and practical  issues.

Fragmenty lunarne. Szkice o obecności księżyca w poezji polskiej od schyłku XIX do początku XXI wieku wraz z małą antologią księżycowych wierszy poetów Zachodu

Marian Stala

Księżyc towarzyszy poetom od wieków. Czy znaczy to, że należy już tylko do muzeum wyobraźni, że stał się nieważnym ornamentem, zużytym symbolem? Marian Stala odpowiada przecząco na to pytanie, analizując w pierwszej części swej książki lunarne ślady, obecne w poezji polskiej od końca XIX do początku XXI wieku, w części drugiej zaś – prezentując zwięzłą antologię wierszy z księżycem i o księżycu, zaczerpniętych z poezji zachodniej. Księżyc Micińskiego, Miłosza i Świetlickiego, Laforgue’a, Yeatsa i Nelly Sachs jest fascynujący… „Fragmenty lunarne w intrygujący sposób oświetlają obszary tylko na pozór dobrze już rozpoznane. Pokazują, że sprawy poezji z księżycem wciąż warte są uważnego i pogłębionego namysłu. I przypominają, że podążanie za poruszeniami poetyckiej wyobraźni ma w sobie rzeczywisty potencjał poznawczy, który pozostaje kwestią nie tylko humanistycznej wiedzy, ale też osobistej – na swój sposób intymnej – relacji ze słowem szukającym piękna i prawdy, wkraczającym w ciemność, mierzącym się z tajemnicą”. prof. dr hab. Paweł Próchniak   Marian Stala (1952) – historyk literatury, krytyk, profesor na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, laureat nagrody Fundacji Kościelskich (1991) i nagrody im. Kazimierza Wyki (1998). Opublikował takie książki historycznoliterackie i krytyczne, jak między innymi Trzy nieskończoności. O poezji Adama Mickiewicza, Bolesława Leśmiana i Czesława Miłosza (2001), Przeszukiwanie czasu (2004), Blisko wiersza (2013).

Français Présent - Francuski dla początkujących

Colorful Media

Francais Present to kwartalnik tworzony przez francusko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka francuskiego. Jego treść stanowią różnorodne artykuły ilustrowane kolorowym materiałem zdjęciowym. Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Francais Present, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język francuski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów francuskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport.

Français Présent - Paris - Paryż

Colorful Media

Francais Present to kwartalnik tworzony przez francusko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka francuskiego. Jego treść stanowią różnorodne artykuły ilustrowane kolorowym materiałem zdjęciowym. Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Francais Present, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język francuski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów francuskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport.

Français Présent 69

Colorful Media

Francais Present to kwartalnik tworzony przez francusko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka francuskiego. Jego treść stanowią różnorodne artykuły ilustrowane kolorowym materiałem zdjęciowym. Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Francais Present, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język francuski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów francuskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport.

Français Présent 70

Colorful Media

Francais Present to kwartalnik tworzony przez francusko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka francuskiego. Jego treść stanowią różnorodne artykuły ilustrowane kolorowym materiałem zdjęciowym. Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Francais Present, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język francuski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów francuskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport.

Français Présent 72

Colorful Media

Francais Present to kwartalnik tworzony przez francusko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka francuskiego. Jego treść stanowią różnorodne artykuły ilustrowane kolorowym materiałem zdjęciowym. Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Francais Present, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język francuski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów francuskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport.

Français Présent 73

Colorful Media

Francais Present to kwartalnik tworzony przez francusko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka francuskiego. Jego treść stanowią różnorodne artykuły ilustrowane kolorowym materiałem zdjęciowym. Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Francais Present, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język francuski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów francuskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport.

Français Présent Le Francais En Dialogues

Colorful Media

Francais Present to kwartalnik tworzony przez francusko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka francuskiego. Jego treść stanowią różnorodne artykuły ilustrowane kolorowym materiałem zdjęciowym. Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Francais Present, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język francuski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów francuskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport.

François de Curel et la crise du drame : de la « pièce bien faite » à la « pièce bien défaite »

Tomasz Kaczmarek

En depit de leurs faiblesses parfois flagrantes, nombreux sont les drames de Francois de Curel dans lesquels on observe des entorses evidentes a la forme canonique. De fait, meme si le Francais semble moins revolutionnaire que ses confreres etrangers (avec Ibsen et Strindberg en tete), il ne reste pas moins vrai que l'analyse de quelques-unes de ses pieces demontre l'attachement du dramaturge aux recherches formelles qui annoncent l'emergence d'un nouveau paradigme dramatique. Celui-ci s'exprime sur deux plans : une composition dramatique fragmentaire et une nouvelle approche du personnage. La premiere se manifeste principalement par une construction qui, loin des unites de temps, de lieu et d'action, se batit plutot sur le desordre ou l'ecoulement inexorable du temps que sur la tension menant l'action vers son denouement logique. Curel met l'accent non sur le bon deroulement de l'intrigue, mais sur l'evolution de l'ame de ses personnages. La sacro-sainte progression dramatique cede la place a la retrospection et a la repetition, deux procedes de dedramatisation dont l'auteur se sert souvent dans ses textes ou il sape la fable afin de deplacer le poids de l'action sur l'etude de l'ame. La charpente classique mise a mal, le statut du personnage semble aussi mine, l'un decoulant de l'autre. La fable, cet agent indispensable a nos cheres identifications, n'est plus un element-support de l'action. Au contraire, quand le dramaturge se focalise sur les meandres du psychisme d'un personnage, il procede par le ralentissement de l'action, en preparant ainsi le terrain au drame ontologique. Contrairement au drame agonistique, celui-ci est centre sur l'histoire d'une vie au detriment de la dynamique conflictuelle propre a la forme dramatique canonique.

Frankenstein - With Audio Level 3 Oxford Bookworms Library

Shelley, Mary

A level 3 Oxford Bookworms Library graded reader. This version includes an audio book: listen to the story as you read. Retold for Learners of English by Patrick Nobes. Victor Frankenstein thinks he has found the secret of life. He takes parts from dead people and builds a new 'man'. But this monster is so big and frightening that everyone runs away from him - even Frankenstein himself! The monster is like an enormous baby who needs love. But nobody gives him love, and soon he learns to hate. And, because he is so strong, the next thing he learns is how to kill . . .

Frankenstein Level 3 Oxford Bookworms Library

Shelley, Mary

A level 3 Oxford Bookworms Library graded readers. Retold for Learners of English by Patrick Nobes Victor Frankenstein thinks he has found the secret of life. He takes parts from dead people and builds a new 'man'. But this monster is so big and frightening that everyone runs away from him - even Frankenstein himself! The monster is like an enormous baby who needs love. But nobody gives him love, and soon he learns to hate. And, because he is so strong, the next thing he learns is how to kill . . .

Frazeologia gwarowa Wielkopolski północno-wschodniej

Józef Chojnacki

W słowniku zamieszczono frazeologizmy funkcjonujące w komunikacji językowej mieszkańców (w tym w większej części chłopów) Wielkopolski północno-wschodniej - dotyczy głównie terenu gmin Kleczew, Ślesin, Kazimierz Biskupi, Wilczyn i Ostrowite. Zgromadzony materiał frazeologiczny obejmuje okres od początku XX wieku do chwili obecnej. Wiedzę o języku chłopów dwudziestolecia międzywojennego autor zaczerpnął z kontaktów z osobami, które pamiętały tamten okres; okupację hitlerowską - z własnych przeżyć. Zbiór frazeologizmów z okresu PRL i Polski po 1989 roku pochodzi z rejestrowania przez autora bieżących zjawisk językowych.

Frazeologia w rosyjskim i polskim dyskursie społeczno-politycznym. Przegląd i konfrontacja

Nina Basko, Dorota Drużyłowska, Jakub Walczak

Opracowanie stanowi przegląd rosyjskiej i polskiej frazeologii, będącej odzwierciedleniem specyficznego doświadczenia językowego obu narodów w ramach historyczno-społecznych przemian ostatnich trzydziestu lat. Zamysłem autorów było wyselekcjonowanie, skonfrontowanie i opisanie aktywnie używanych frazeologizmów, którymi posługują się Rosjanie i Polacy, mówiąc o zjawiskach społeczno-politycznych. Autorzy prezentują jednostki frazeologiczne, spośród których na pierwszy plan wysuwają się te najnowsze, choć już utrwalone w obu językach. To właśnie one - pojawiając się w reakcji na aktualne wydarzenia - pozwalają bardziej obrazowo i precyzyjnie mówić o otaczającej rzeczywistości (na przykład жирные коты / tłuste koty; стеклянный потолок / szklany sufit; дорожная карта / mapa drogowa; альтернативная реальность / alternatywna rzeczywistość; критическая масса / masa krytyczna). Рецензированная монография - значимая веха в изучении языкового наследия, оставленного в русском и польском языках в период лихих девяностых и шоковой терапии. Следы политических и экономических потрясений, оставленные этой эпохой, уже глубоко въелись в языковое лицо России и Польши. И авторы книги, внимательно и с пониманием вглядевшись в это лицо, создали его адекватный портрет. [...] Нет сомнений в том, что книга окажется востребованной не только в лингвистическом кругу, но и в широкой читательской аудитории обеих наших стран. Z recenzji prof. Walerego Mokijenki Tematyka książki dotyczy zjawisk językowych obecnych w języku rosyjskim i polskim, ujawniających się we współczesnych mediach. Wpływ życia społeczno-politycznego na język nie budzi wątpliwości, a zadaniem badaczy jest uchwycenie i opisanie zachodzących zmian. Z tego zadania Autorzy wywiązują się bardzo dobrze. [...] Praca będzie niezwykle użyteczna dla przyszłych i już pracujących rusycystów, a także dostarczy wielu ciekawych informacji badaczom frazeologii oraz studentom kierunków filologicznych i dziennikarskich. Z recenzji dr hab. Alicji Nowakowskiej

Freud i nowoczesność

Zofia Rosińska, Joanna Michalik, Przemysław Bursztyka

"Być nowoczesnym to żyć życiem pełnym paradoksów i sprzeczności" - jest dobrym mottem dla antologii tekstów poświęconych interpretacjom psychoanalizy. Po pierwsze dlatego, że psychoanaliza pokazuje, że paradoksy i sprzeczności stanowią istotę psychiki człowieka i kultury. Po drugie dlatego, że sama w paradoksy i sprzeczności się wikła. Psychoanalizę charakteryzuje bowiem specyficzna pozycja na mapie myśli współczesnej. Pozycja wynikająca z rodowodu teorii Freuda - z jej aspiracji do modelu nauk przyrodniczych od początku splecionych z aspiracjami natury metafizycznej. Te drugie również nie są jednoznaczne. Wydają się dawać podstawy do traktowania Freuda jako naturalisty bądź antynaturalisty, jako dłużnika tradycyjnej metafizyki bądź jej burzyciela. Paradoksalność nie stanowi jednak stanu chorobowego, z którego teorię psychoanalityczną należałoby wyleczy? Przeciwnie, wskazuje na jej pojemność. Na jej zdolność do opisywania problemów i napić charakterystycznych dla nowoczesności i ponowoczesności, analizowanych również przez inne nurty równolegle do psychoanalizy bądź w nawiązaniach do niej. Paralele i nawiązania, jakie czytelnik odnajdzie w tej książce, krążą między innymi wokół tematów podmiotowości, cielesności, seksualności, ekonomii rodzinnej, zwierzęcości, urzeczowienia, fetyszyzacji i estetyzacji. W ich ujmowaniu psychoanaliza podąża często w parze z marksizmem, hermeneutyką, fenomenologią, dekonstrukcją, feminizmem.  

From Shakespeare to Sh(Web)speare

Monika Sosnowska

 Shakespeare’s place in culture can only be captured by many relocations and recreations of his works in/via old and new media. From Shakespeare to Sh(Web)speare provides analysis of Shakespeare’s cultural presence in various spheres of human creative activity and in different locations, both in real and virtual worlds. The volume explores cultural significance of Shakespeare in a broad array of contexts: historical, social, and political; local and global; national and international; highbrow and popular. In order to demonstrate the multiplicity of perspectives used by scholars in Shakespeare studies, this collection of essays offers three approaches to Shakespeare: Polish, senesory, and popcultural. From Shakespeare to Sh(Web)speare demonstrates how cultural transformations of Shakespeare’s works, both using and constructing his cultural authority, have shaped his status as the world’s most popular playwright in high and popular cultural registers. The volume will appeal to Shakespeare scholars, cultural critics, students, and anyone with an interest in Shakespeare’s influence on cultures of the past and present.

Fronty walki i kręgi myśli. Ossowski, komuniści, socjologia

Łukasz Bertram, Jakub Bazyli Motrenko

Książka opowiada o procesach kształtujących polską socjologię w okresie powojennym 1945-1956: o jej restytucji w latach czterdziestych, likwidacji w czasie stalinowskiej rewolucji i powrocie na fali odwilży. Autorzy koncentrują uwagę na pograniczu nauki i polityki. Przyglądają się jednostkom: postawom ludzi polityki wobec akademii i ludzi akademii wobec polityki. Analizują ich przekonania, strategie, emocje, uwikłania, stawki oraz interesy, a także sieci relacji negocjowane w toku publicznych i prywatnych interwencji - dzielące ich fronty ideologicznej walki oraz integrujące wspólnoty myślenia. Głównym bohaterem książki jest Stanisław Ossowski - jego idee naukowe i formy zaangażowania społecznego, także przed 1945 rokiem. Jednak pogłębiona refleksja obejmuje również dylematy i działania reprezentantów formacji komunistycznej. "Fronty walki i kręgi myśli" to siódmy i ostatni tom wydany w ramach projektu naukowego "W kręgu Stanisława Ossowskiego. Warszawska szkoła socjologii" realizowanego przez Wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Łukasz Bertram, socjolog, historyk, adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Zajmuje się ruchem komunistycznym, podmiotowością jednostek w polityce oraz politycznymi doświadczeniami warstw nieuprzywilejowanych. Autor książki Bunt, podziemie, władza. Polscy komuniści i ich socjalizacja polityczna do roku 1956 (2022). Jakub Bazyli Motrenko, socjolog, filozof, adiunkt na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się wykorzystaniem wiedzy eksperckiej w polityce, funkcją wspólnot naukowych i tradycji w humanistyce oraz paradygmatem wyjaśniającym w metodologii jakościowej. Autor książki Przełom antypozytywistyczny w polskiej socjologii. Analiza teoretyczna kręgu myślowego Stefana Nowaka (2021).