Popularnonaukowe i akademickie

Finanse 2024 [DEBIUTY STUDENCKIE]

red. Marek Pauka, Tomasz Słoński

Kolejna edycja zeszytu z serii "Debiuty Studenckie. Finanse" to okazja do zapoznania się z sześcioma artykułami przygotowanymi przez studentów zainteresowanych pogłębianiem wiedzy o finansach. Tym razem dominują tematy dotyczące rynków finansowych, ale zainteresowanie znalazł również obszar związany z pomocą publiczną w okresie pandemii Covid-19 oraz problem przymusowej restrukturyzacji banków. Z wielką przyjemnością polecamy Państwu lekturę artykułów przygotowanych przez studentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Finanse publiczne Ukrainy

Tomasz Kawka

Książka “Finanse publiczne Ukrainy”opisuje podstawy systemu prawnego Ukrainy, prawo budżetowe, prawo podatkowe, system ubezpieczeń społecznych oraz funkcjonowanie przedsiębiorstw państwowych i komunalnych. Zawiera stan prawny na 1 stycznia 2018 roku.      

Finansjalizacja wybranych rynków surowcowych na świecie

Marcin Złoty

Finansjalizacja przeobraża dotychczasowe prawa, kierunki i reguły funkcjonowania wielu płaszczyzn gospodarki, w tym rynku surowcowego. Aktywność inwestorów na rynku kontraktów terminowych futures od początku XXI wieku zaczęła decydować o tendencjach cenowych surowców. Implementacja rozwiązań oraz instrumentów rynku finansowego do struktury rynku surowcowego stanowi współczesny wymiar finansjalizacji tego obszaru. Badaniu poddany został wpływ inwestorów finansowych na rynku surowcowych kontraktów terminowych futures na kształtowanie się cen spot pięciu badanych surowców - złota, srebra, miedzi, ropy naftowej WTI i gazu ziemnego. Analiza wpływu czynników rynku terminowego na rynek bieżący, przeprowadzona metodą przyczynowości w sensie Grangera, ma na celu określenie kolejności interakcji między obiema płaszczyznami obrotu. Obecne tendencje i przeobrażenia rynku surowcowego ukazują nieustanną transformację całej gospodarki światowej, która zaczyna być coraz bardziej zależna od systemów oraz instrumentów finansowych.

Finansowanie działalności innowacyjnej gospodarstw rolnych. Przykład województwa łódzkiego

Marta Baraniak

Innowacyjność jest tematem niezwykle popularnym i szeroko analizowanym. Jej istotność powinna być szczególnie podkreślana w obszarze rolnictwa, ze względu na dostarczanie żywności z tego sektora. Wdrażanie innowacji daje możliwość nie tylko unowocześniania majątku, lecz także dostosowania procesów produkcyjnych i wytwarzanych produktów do zachodzących zmian klimatycznych. Proces innowacyjny charakteryzuje się jednak kosztochłonnością, a związane z nim wysokie ryzyko może dodatkowo utrudniać pozyskanie kapitału. Książka jest pierwszą, w której w szeroki i kompleksowy sposób poruszono problematykę finansowania działalności innowacyjnej gospodarstw rolnych. Rozważania teoretyczne w zakresie możliwości, jakie dostarcza podmiotom rolnym polski rynek finansowy, zostały uzupełnione wywiadami kwestionariuszowymi przeprowadzonymi w województwie łódzkim w 2018 roku.

Finansowanie gospodarki przez sektor bankowy. Scenariusze zdarzeń

Iwona D. Czechowska, Czesław Lipiński, Joanna M....

Książka jest bardzo wartościowym opracowaniem, kompleksowo przedstawiającym problem bieżącego i prognozowanego finansowania gospodarki polskiej przez krajowy system bankowy. Poza wnikliwym opisem badanego zjawiska oraz syntezą dostępnych danych ilościowych stawia sobie za cel analizę perspektyw zdolności polskiego sektora bankowego do finansowania gospodarki w najbliższych latach. Pozycja charakteryzuje się wielością odwołań zarówno do literatury przedmiotu, jak i do aktualnych danych publikowanych przez najważniejsze instytucje systemu bankowego w Polsce. Kompletność wywodu, ujednolicony poziom szczegółowości oraz znaczący udział wyników badań własnych skłaniają do bardzo wysokiej oceny poziomu merytorycznego tej monografii. Jej wydanie z pewnością wzbogaci krajowy rynek publikacji naukowych z dziedziny ekonomii i finansów. Praca stanowi oryginalne, bardzo aktualne i ważne źródło wiedzy o bieżącej i prognozowanej sytuacji w obszarze finansowania gospodarki przez polski system bankowy. Konieczność jej jak najszybszego upowszechnienia nie budzi żadnych wątpliwości. Trudno wskazać aktualną, polskojęzyczną i równie kompleksową publikację konkurencyjną. Wykorzystany w niej sposób ujęcia przedmiotowej problematyki pozwala uniknąć szybkiej utraty aktualności. Z recenzji dr. hab. Dariusza Wawrzyniaka, prof. UEW Monografia wypełnia lukę w literaturze przedmiotu. Podjęte w niej zagadnienia są niezwykle istotne z punktu widzenia naukowego i praktycznego. Interesujące, a zarazem inspirujące są scenariusze dotyczące perspektyw wzrostu udziału inwestycji w PKB i rosnącego zapotrzebowania na kredyty, uwzględniające różne warianty ścieżek wzrostu kredytów udzielanych przez banki w latach 2024-2027. Podobnie ważnym poznawczo jest przedstawiony w książce model szacowania luki kapitałowej sektora bankowego w latach 2024-2027, z punktu widzenia finansowania w przyszłości potencjalnego portfela kredytów. Posiada on cechy innowacji badawczej. Przygotowany model i scenariusze wnoszą istotny wkład naukowy w identyfikację krytycznie ważnych zależności makroekonomicznych. Z recenzji dr hab. Ewy Wierzbickiej, prof. SGH Publikacja powstała na podstawie raportu przygotowanego w ramach współpracy z Programem Analityczno-Badawczym Warszawskiego Instytutu Bankowości.

Finansowanie oświaty w Polsce. Diagnoza, dylematy, możliwości

Mikołaj Herbst, Anthony Levitas, Jan Herczyński

Finansowanie oświaty w Polsce - diagnoza, dylematy, możliwości to pierwsza kompleksowa monografia przedstawiająca system finansowania szkolnictwa w naszym kraju. Daleko posunięta decentralizacja zarządzania polską oświatą oraz rozwiązania przyjęte w innych krajach są tłem dla pogłębionych analiz, obejmujących między innymi strukturę i rozkład terytorialny wydatków oświatowych, wysokość i zróżnicowanie wynagrodzeń nauczycielskich oraz politykę oświatową samorządów. Szczegółowo omówiono ewolucję, a także mocne i słabe strony głównego instrumentu finansowania oświaty w Polsce, jakim jest część oświatowa subwencji ogólnej dla samorządów terytorialnych. Autorzy rekomendują zmiany zarówno systemowych rozwiązań, jak i poszczególnych instrumentów finansowania oświaty. Jan Herczyński jest matematykiem, pracownikiem Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego na Uniwersytecie Warszawskim Anthony Levitas jest politologiem, pracownikiem Urban Institute w Waszyngtonie Mikołaj Herbst jest ekonomistą, adiunktem w Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG) na Uniwersytecie Warszawskim.

Finansyzacja gospodarki w teorii i praktyce. Pomyśleć kapitalizm od nowa

Dariusz Urban

Finansyzacja przynależy do tej kategorii zjawisk ekonomicznych, które niczym w soczewce skupiają w sobie największe słabości współczesnego systemu kapitalistycznego (wśród nich m.in. krótkowzroczność inwestorów, inflację aktywów na rynkach kapitałowych, bezprecedensową skalę nierówności dochodowych i majątkowych, postępujący wzrost zadłużenia tak indywidualnych podmiotów, jak i całych państw czy wreszcie niestabilność systemu finansowego). Co więcej, w procesie finansyzacji nastąpiło redefiniowanie ekonomicznej roli sektora finansowego w gospodarce. Ze służebnej, podporządkowanej funkcji pośrednika, a także mediatora i katalizatora w procesach gospodarczych, przekształcił się on w kreatora nadrzędnych reguł i zasad, w radykalny sposób zmieniając optykę i logikę funkcjonowania wielu podmiotów z realnej sfery gospodarki, fundamentalnie przeobrażając rynki towarowe oraz modyfikując zachowania gospodarstw domowych. Dominacja motywów i imperatywów finansowych doprowadziła do przekształcenia kapitalizmu przemysłowego w kapitalizm finansowy, w którym o sile i znaczeniu gospodarki w dużo mniejszym stopniu decydują podmioty wywodzące się z realnych jej sektorów. Ostatni globalny kryzys finansowy, stan wielu gospodarek kapitalistycznych świata zachodniego, a także odczucia społeczeństw wyrażane w procesie wyborczym wraz z wyzwaniami natury społecznej, demograficznej i środowiskowej, przed jakimi obecnie stoimy, skłaniają do stawiania pytań, czy można dalej akceptować model rozwoju, który w tak wyraźny sposób faworyzuje jeden sektor gospodarki. Stanowią one jednocześnie przesłankę do podjęcia rozważań na temat zasadności, a być może nieuchronnej konieczności, przywrócenia historycznie ugruntowanej roli sektora finansowego w gospodarce, co w niektórych przypadkach wiązać się może z przeprowadzeniem procesu definansyzacji.

Fiodor Dostojewski i problemy kultury

Anna Raźny (red.)

Prezentowana książka jest zaproszeniem do spotkania z Fiodorem Dostojewskim w kręgu problemów kultury nie tylko rosyjskiej, lecz także europejskiej i azjatyckiej - od drugiej połowy XIX stulecia po pierwsze dziesięciolecie XXI wieku. Krąg ten obejmuje kilka epok kultury: okres realizmu i neorealizmu, modernizm i jego dwudziestowieczne transformacje oraz postmodernizm. Każda z nich potwierdza niesłabnącą kulturotwórczą rolę autora Braci Karamazow. Mówią o tym zgromadzone w niniejszym tomie prace nie tylko cenionych znawców Dostojewskiego, ale również przedstawicieli najmłodszego pokolenia jego badaczy, reprezentujących różne temperamenty naukowe i warsztaty. Tom stanowi monograficzne ujęcie zawartej w tytule problematyki, dla której zarysowane zostały trzy płaszczyzny: 1) filozofii, antropologii i aksjologii; 2) religii, metafizyki i eschatologii; 3) inspiracji, wpływów i paralel. Szczególnie ważny dla autorów tego tomu jest w kontekście antymetafizycznej i antyaksjologicznej kultury współczesnej stosunek Dostojewskiego do świata wartości, problem ich podziału i hierarchizacji, a także kryteria ich klasyfikacji. Przekazując odbiorcy określony obraz wartości, utwory Dostojewskiego odgrywają rolę mediacyjną, nade wszystko w aspekcie poznawczym. Wskazują ponadto na ich powinnościowy charakter i konieczność realizacji. Pisarz uzasadnia bowiem poprzez swe utwory, dlaczego dane wartości powinny zaistnieć, skoro nie są tym, co jest, lecz tym, co być powinno. Ze Słowa wstępnego