Popularnonaukowe i akademickie

Freud i nowoczesność

Zofia Rosińska, Joanna Michalik, Przemysław Bursztyka

"Być nowoczesnym to żyć życiem pełnym paradoksów i sprzeczności" - jest dobrym mottem dla antologii tekstów poświęconych interpretacjom psychoanalizy. Po pierwsze dlatego, że psychoanaliza pokazuje, że paradoksy i sprzeczności stanowią istotę psychiki człowieka i kultury. Po drugie dlatego, że sama w paradoksy i sprzeczności się wikła. Psychoanalizę charakteryzuje bowiem specyficzna pozycja na mapie myśli współczesnej. Pozycja wynikająca z rodowodu teorii Freuda - z jej aspiracji do modelu nauk przyrodniczych od początku splecionych z aspiracjami natury metafizycznej. Te drugie również nie są jednoznaczne. Wydają się dawać podstawy do traktowania Freuda jako naturalisty bądź antynaturalisty, jako dłużnika tradycyjnej metafizyki bądź jej burzyciela. Paradoksalność nie stanowi jednak stanu chorobowego, z którego teorię psychoanalityczną należałoby wyleczy? Przeciwnie, wskazuje na jej pojemność. Na jej zdolność do opisywania problemów i napić charakterystycznych dla nowoczesności i ponowoczesności, analizowanych również przez inne nurty równolegle do psychoanalizy bądź w nawiązaniach do niej. Paralele i nawiązania, jakie czytelnik odnajdzie w tej książce, krążą między innymi wokół tematów podmiotowości, cielesności, seksualności, ekonomii rodzinnej, zwierzęcości, urzeczowienia, fetyszyzacji i estetyzacji. W ich ujmowaniu psychoanaliza podąża często w parze z marksizmem, hermeneutyką, fenomenologią, dekonstrukcją, feminizmem.  

From Shakespeare to Sh(Web)speare

Monika Sosnowska

 Shakespeare’s place in culture can only be captured by many relocations and recreations of his works in/via old and new media. From Shakespeare to Sh(Web)speare provides analysis of Shakespeare’s cultural presence in various spheres of human creative activity and in different locations, both in real and virtual worlds. The volume explores cultural significance of Shakespeare in a broad array of contexts: historical, social, and political; local and global; national and international; highbrow and popular. In order to demonstrate the multiplicity of perspectives used by scholars in Shakespeare studies, this collection of essays offers three approaches to Shakespeare: Polish, senesory, and popcultural. From Shakespeare to Sh(Web)speare demonstrates how cultural transformations of Shakespeare’s works, both using and constructing his cultural authority, have shaped his status as the world’s most popular playwright in high and popular cultural registers. The volume will appeal to Shakespeare scholars, cultural critics, students, and anyone with an interest in Shakespeare’s influence on cultures of the past and present.

Fronty walki i kręgi myśli. Ossowski, komuniści, socjologia

Łukasz Bertram, Jakub Bazyli Motrenko

Książka opowiada o procesach kształtujących polską socjologię w okresie powojennym 1945-1956: o jej restytucji w latach czterdziestych, likwidacji w czasie stalinowskiej rewolucji i powrocie na fali odwilży. Autorzy koncentrują uwagę na pograniczu nauki i polityki. Przyglądają się jednostkom: postawom ludzi polityki wobec akademii i ludzi akademii wobec polityki. Analizują ich przekonania, strategie, emocje, uwikłania, stawki oraz interesy, a także sieci relacji negocjowane w toku publicznych i prywatnych interwencji - dzielące ich fronty ideologicznej walki oraz integrujące wspólnoty myślenia. Głównym bohaterem książki jest Stanisław Ossowski - jego idee naukowe i formy zaangażowania społecznego, także przed 1945 rokiem. Jednak pogłębiona refleksja obejmuje również dylematy i działania reprezentantów formacji komunistycznej. "Fronty walki i kręgi myśli" to siódmy i ostatni tom wydany w ramach projektu naukowego "W kręgu Stanisława Ossowskiego. Warszawska szkoła socjologii" realizowanego przez Wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Łukasz Bertram, socjolog, historyk, adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Zajmuje się ruchem komunistycznym, podmiotowością jednostek w polityce oraz politycznymi doświadczeniami warstw nieuprzywilejowanych. Autor książki Bunt, podziemie, władza. Polscy komuniści i ich socjalizacja polityczna do roku 1956 (2022). Jakub Bazyli Motrenko, socjolog, filozof, adiunkt na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się wykorzystaniem wiedzy eksperckiej w polityce, funkcją wspólnot naukowych i tradycji w humanistyce oraz paradygmatem wyjaśniającym w metodologii jakościowej. Autor książki Przełom antypozytywistyczny w polskiej socjologii. Analiza teoretyczna kręgu myślowego Stefana Nowaka (2021).

Fryderyk II Wielki: król Prus, zaborca Polski, przedmiot sporu i kultu

Hans-Jürgen Bömelburg, Matthias Barelkowski

Seria Klio w Niemczech, t. 29 Książka wydana wspólnie z Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie Wprowadzenie do polskiego wydania Edmund Kizik Postać Fryderyka II, zwanego Wielkim, a także dzieje relacji między Polską i Prusami mają dla polskich czytelników znaczenie szczególne. Fryderyk był jednym z pomysłodawców rozbiorów Polski, a zarazem jedna trzecia terytorium współczesnej Polski to ziemie leżące niegdyś w granicach Prus. Jak pruski król postrzegał Pierwszą Rzeczpospolitą? W jakim stopniu niemieckie opinie o Polsce, często krytyczne, mają swoje źródło w poglądach Fryderyka II? Czy kult, jakim jego osoba jest otaczana w Niemczech, stał się przeszkodą dla polsko-pruskiego zbliżenia i do dziś utrudnia polsko-niemieckie porozumienie? Autorzy analizują ambiwalentne postawy wobec Fryderyka widoczne w Niemczech i w Polsce, oscylujące między uwielbieniem, krytyką i potępieniem. Hans-Jürgen Bömelburg, profesor historii, specjalizujący się w dziejach Europy Środkowo-Wschodniej, pracuje na Uniwersytecie im. Justusa Liebiga w Giessen. Przez niemal dziesięć lat mieszkał w Polsce. Zajmuje się historią Polski, Prus oraz stosunków polsko-niemieckich w XV-XXI w. Matthias Barelkowski, mieszkający w Berlinie historyk, redaktor i tłumacz z języka polskiego. Specjalizuje się w historii relacji polsko-niemiecko-żydowskich w XIX i XX w. Od 2017 r. jest drugim przewodniczącym Komisji ds. Historii Niemców w Polsce. Celem niniejszej książki jest przedstawienie innego, właśnie wschodnio- i środkowoeuropejskiego obrazu Fryderyka, a tym samym przybliżenie zapomnianych wątków historii polsko-pruskiej, a także dziejów prusko-niemieckiej recepcji tej postaci. Hans-Jürgen Bömelburg, Matthias Barelkowski Wykład Bömelburga i Barelkowskiego to nie tylko powrót do połowy XVIII w., wraz z przypomnieniem roli Fryderyka II, lecz przede wszystkim ukazanie procesu konstruowania legendy fryderycjańskiej na tle stosunków polsko-niemieckich aż do czasów współczesnych. Edmund Kizik

Fryderyk Wielki a Polska

Władysław Konopczyński

Ten człowiek, który od pierwszej chwili napełnił hukiem armat i jękiem konających połowę Europy, który prowadził cztery wojny, odbył dziesięć kampanij, wydał dwadzieścia batalij, nieprzyjacielskie wojska widział w Berlinie; swoje wprowadził do Wrocławia, Pragi, Drezna; który zaczął rzemiosło jako dwudziestoletni młodzieniec i jeszcze bliski siedemdziesiątki obozował na forpocztach, ten wielki żołnierz dla Rzplitej miał tylko pokój. Jednak ten szczęśliwy żołnierz, który ugiął Austrię, zgniótł Saksonię, zgromił Rzeszę Niemiecką, Francuzom sprawił Rossbach, Rosjanom zgotował Zorndorf – Rzplitą, nie obnażając szpady, ciągle po przyjacielsku, ciągle pokojowo, w drodze spokojnej negocjacji, straszliwiej ugodził niż tamtych na polach bitew, do serca jej trafił, dobił”. Historia polska „ma z nim jeden prosty rachunek, tak prosty, że jej sądu nic zmącić nie jest w stanie. Ma do osoby jego najpierwsze, najlepsze prawo. Należy on do niej, stanowi jej własność, spod jej kompetencji wyłamać się nie może”.   Szymon Askenazy     ...historia nie zna przykładu, aby jeden człowiek włożył tyle nienawiści w swój stosunek do sąsiedniego narodu, ile jej przez pół wieku wydzielił z siebie Fryderyk zwany Wielkim. Potężne nienawiści wzbierały nieraz w duszach krzywdzonych wobec zdobywców i ciemiężycieli: tak patrzał na Rzymian Hannibal czy Mitrydates, ale jeszcze głębsze, coraz głębsze uczucia nieprzyjaźni rodziły się zwłaszcza w duszach germańskich wobec krzywdzonych. Fryderyk jako niszczyciel Polski, która mu nic nigdy złego nie zrobiła, stanowi zjawisko jedyne w dziejach – i w tym znaczeniu uniwersalne. A że duch jego promieniował na swoich i obcych przez szereg pokoleń, poprzez dziesiątą granicę, że jego zasady stały się wcieleniem tego, co wiek XIX potępił, a wiek XX spróbował na nowo uświęcić, więc poruszony w tej książce temat stanowi coś więcej niż bilans krzywd, doznanych w pewnej epoce przez pewien naród: jest to przyczynek do dziejów ludzkości – i nieludzkości.   Władysław Konopczyński

Functioning of the Local Production Systems in Bulgaria, Poland and Russia. Theoretical and Economic Policy Issues

Aleksandra Nowakowska

Praca ma charakter przekrojowy i prezentuje ciekawy poznawczo i metodycznie zbiór tekstów, które łączy tematyka znaczenia nowych czynników produkcyjnych i ich umiejscowienia w terytorialnie zakorzenionych środowiskach przemysłowych. Opracowanie to stanowi ciekawą pozycję na rynku wydawniczym, po którą sięgnąć mogą zarówno środowiska naukowe, jak i inne podmioty realizujące współpracę z biznesem.  

Functioning of the Local Production Systems in Central and Eastern European Countries and Siberia. Case Studies and Comparative Studies

Mariusz E. Sokołowicz

Interest in local production systems (LPS) seems to be today at its peak. Many studies, which consider this phenomenon, are conducted by different research teams and cover various, often economically and culturally distant areas, which results in a variety of ideas. Thus, what can contribute significantly to the stock of knowledge about local production systems, are regional and local case studies. The latter were elaborated within the framework of the project FOLPSEC, financed by the European Union’s 7th Framework Programme and concentrated primarily on identifying both common features and territorial specificities of local production systems’ functioning in Bulgaria, Poland, Russia, Slovakia and Ukraine. This book is a collection of the most empirical part of the studies conducted during this project and consists of two parts. First is devoted to the case studies of local production systems functioning in Bulgaria, Russia, and Slovakia, while the other presents the results of valuable comparative studies made in chosen cities and regions in Bulgaria, Poland, Russia, Slovakia and Ukraine. With no doubt, identifying them can contribute significantly to deepening the knowledge about local production systems functioning in this part of the world. We współczesnych naukach ekonomicznych rośnie zainteresowanie lokalnymi systemami produkcyjnymi (LSP). Badania poświęcone temu zjawisku prowadzone są z udziałem wielu grup naukowców oraz dotyczą dużej liczby obszarów na świecie, niejednokrotnie bardzo od siebie odległych w sensie ekonomicznym i kulturowym. To z kolei rodzi różnorodność spojrzeń na fenomen lokalnych systemów produkcyjnych, w literaturze ekonomicznej nazywanych także klastrami. W związku z tym, istotne znaczenie dla rozwoju wiedzy na ten temat przypisuje się studiom przypadków prowadzonych w układach lokalnych i regionalnych. Studia takie prowadzono m.in. w ramach projektu FOLPSEC finansowanego ze środków 7. Programu Ramowego Unii Europejskiej, koncentrując się na poszukiwaniu specyficznych uwarunkowań terytorialnych funkcjonowania lokalnych systemów produkcyjnych w Bułgarii, Polsce, Rosji, Słowacji oraz Ukrainie. Niniejsza monografia składa się z dwóch części. Pierwsza poświęcona jest wprost studiom przypadków lokalnych systemów produkcyjnych funkcjonujących w Bułgarii, Rosji oraz Słowacji, natomiast na część drugą składają się studia porównawcze uwarunkowań funkcjonowania LSP w wybranych miastach i regionach Bułgarii, Polski, Rosji, Słowacji oraz Ukrainy. Materiał zgromadzony w wyniku badań i zaprezentowany w niniejszej monografii ma szanse istotnie przyczynić się do rozwoju wiedzy na temat lokalnych systemów produkcyjnych w tej części świata.  

Fundusze pomocowe Unii Europejskiej - fundusze strukturalne i Fundusz Spójności

Aldona Harasimowicz

Problematyka pracy dotyczy zagadnień funduszy pomocowych Unii Europejskiej w kontekście ich specyfiki oraz sposobu funkcjonowania. Przedstawione zostały podstawowe kategorie funduszy europejskich, co pozwoliło na szersze spojrzenie w ramach dostępnych instrumentów wspierania rozwoju Unii Europejskiej. Szczegółowej analizie poddano trzy wybrane fundusze odpowiedzialne za realizację polityki regionalnej – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny oraz Fundusz Spójności. Odnosząc się do nich, wskazano obecny ich sposób działania, a także ewolucję, jaką przeszły w tym zakresie, m.in. dziedziny, jakie wspierają, kwalifikowalność geograficzną, grupy docelowe, poziomu dofinansowania. Pokazano również podstawowe różnice oraz zbieżności między funduszami strukturalnymi a Funduszem Spójności.