Popularnonaukowe i akademickie
Platon
Gorgiasz z Leontinoi (ur. ok. 480, zm. ok. 385 p.n.e.) grecki filozof, retor, teoretyk wymowy należący do 10 najwybitniejszych mówców w Starożytnej Grecji, prekursor teorii sztuki, jeden z czołowych sofistów. Pochodził z Leontinoj na Sycylii. Był uczniem Empedoklesa i nauczycielem Tukidydesa. W 427 p.n.e. przybył do Aten, by w imieniu ojczystej polis prosić o pomoc przeciw Syrakuzom. Zawarł tam wiele znajomości z ludźmi bogatymi i wpływowymi. Sam też wpływał na sprawy bieżące przez swoją siłę wymowy. Dyskurs był dla niego jedynie środkiem służącym do wpływania na ludzi i ich namiętności, pozwalający osiągnąć zamierzony cel (co w późniejszych czasach nazwane zostało erystyką). Jest bohaterem platońskiego dialogu Gorgiasz. (za: https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorgiasz)
Platon
Sokrates rozmawia z retorem Gorgiaszem i jego uczniami o naturze retoryki i jej roli w życiu publicznym. W toku dyskusji Platon pokazuje, że retoryka pozbawiona troski o prawdę staje się jedynie sztuką manipulacji. Dialog przeradza się w szeroką refleksję nad sprawiedliwością, władzą i moralną odpowiedzialnością człowieka. Dialogi Platona należą do najważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii filozofii europejskiej. Spisane w formie rozmów najczęściej prowadzonych przez Sokratesa stanowią niezwykłe połączenie filozoficznego dociekania, literackiej formy i żywej dyskusji nad najważniejszymi pytaniami dotyczącymi człowieka i świata. W dialogach tych Platon podejmuje fundamentalne zagadnienia filozoficzne: czym jest sprawiedliwość, czym jest dobro, czym jest prawda i wiedza, jaka jest natura duszy oraz jaki powinien być właściwy porządek państwa. Rozmowy bohaterów, prowadzone metodą pytań i odpowiedzi, odsłaniają złożoność pojęć, które często uznajemy za oczywiste, a jednocześnie uczą sztuki krytycznego myślenia i filozoficznej refleksji. Dialogiczna forma dzieł Platona sprawia, że nie są one jedynie traktatami filozoficznymi, lecz także literackimi obrazami życia intelektualnego starożytnej Grecji. Spotykamy w nich postacie filozofów, polityków, sofistów i młodych uczniów, którzy wspólnie poszukują prawdy w atmosferze sporów, ironii i dociekliwości. Niniejsza seria obejmuje wybór dwudziestu trzech dialogów Platona, publikowanych w osobnych tomach. Każdy z nich stanowi samodzielną całość, a zarazem część wielkiego projektu filozoficznego, który od ponad dwóch tysięcy lat kształtuje myślenie o etyce, polityce, poznaniu i naturze rzeczywistości. Lektura dialogów Platona pozostaje jednym z najważniejszych doświadczeń intelektualnych kultury Zachodu zaproszeniem do rozmowy o pytaniach, które nigdy nie tracą aktualności.
Gorzka pigułka. Etyka i biopolityka w branży farmaceutycznej
Emilia Kaczmarek
Czy producenci leków wymyślają nowe choroby? Czy nauka może działać dla zysku? Co odróżnia konflikty interesów od korupcji? Autorka przedstawia te i inne kontrowersyjne praktyki w branży farmaceutycznej. Pisze o nagannych formach komercjalizacji wiedzy, lobbingu firm farmaceutycznych oraz marketingu produktów zdrowotnych. Równolegle analizuje biopolityczne aspekty tych praktyk i poddaje je pogłębionej ocenie etycznej. Autorka odważnie formułuje problemy moralne, społeczne i polityczne związane z działalnością przemysłu farmaceutycznego, co w kontekście siły korporacji farmaceutycznych i wielkości analizowanej branży zasługuje na najwyższe uznanie. dr hab. Aleksandra Derra Podjęte zagadnienia są przedstawione kompetentnie, świadczą o bardzo dobrym warsztacie badawczym, orientacji w ogromnym materiale źródłowym i wiedzy z zakresu socjologii, filozofii politycznej, etyki. (...) Ocena działalności firm farmaceutycznych jest wyważona, poparta analizą bogatego materiału faktograficznego i znajomością obszernej literatury naukowej. dr hab. Danuta Ślęczek-Czakon Emilia Kaczmarek - doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii, asystent w Zakładzie Etyki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, członkini Centrum Bioetyki i Bioprawa UW, autorka książki Co to właściwie jest ten dżender? I inne felietony (2017) - zbioru esejów o tematyce bioetycznej, publicystka ,,Kultury Liberalnej". W latach 2016-2018 realizowała grant Narodowego Centrum Nauki poświęcony etycznym aspektom działalności przemysłu farmaceutycznego.
Gospodarka i społeczeństwo Rosji. Historia i współczesność
Natasza Duraj
Prezentowana praca poświęcona jest problematyce dotyczącej rozwoju gospodarczego i społecznego Federacji Rosyjskiej w aspekcie historycznym oraz w odniesieniu do sytuacji, jaka ukształtowała się w Rosji w latach 2000-2020. Zawarto w niej także omówienie mechanizmów zjawisk zachodzących w gospodarce Federacji Rosyjskiej iw rosyjskim społeczeństwie. Monografia adresowana jest do szerokiego grona Czytelników zainteresowanych tematyką rozwoju gospodarczego i społecznego Rosji, a także współczesnych problemów rosyjskiego społeczeństwa. Będzie ona pomocnym materiałem do zajęć dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych takich kierunków, jak ekonomia, bezpieczeństwo wewnętrzne, bezpieczeństwo narodowe oraz administracja i gospodarka publiczna.
Gospodarka międzynarodowa. Rys teoretyczny
Magdalena Rosińska-Bukowska, Klaudia Zielińska-Lont
Logika i przejrzystość wywodu to zalety tej pracy [...]. Ujęcie problemów jest twórcze, oryginalne, a także ciekawe, dlatego monografię czyta się z przyjemnością. Z recenzji prof. J. Garlińskiej-Bielawskiej * Monografia pt. Gospodarka międzynarodowa. Rys teoretyczny Magdaleny Rosińskiej-Bukowskiej i Klaudii Zielińskiej-Lont to pierwsza część publikacji dotyczących gospodarki międzynarodowej. Autorki przedstawiły w możliwie syntetycznej formie zasób podstawowych definicji, klasyfikacji, informacji o strukturach i mechanizmach, kluczowych teoriach i koncepcjach, najważniejszych organizacjach i podmiotach gospodarki światowej, czyli wiedzę bazową, niezbędną do realizacji pogłębionych badań w tym obszarze. Opracowanie stanowi prezentację najistotniejszych zagadnień o kluczowym znaczeniu dla budowania międzynarodowej konkurencyjności gospodarek, w tym dotyczących handlu międzynarodowego, przepływów kapitału, rozwoju korporacji transnarodowych. Czytelnik uzyskuje dostęp do syntetycznego, przystępnie zaprezentowanego zasobu wiedzy na temat podstawowych wskaźników i metod wykorzystywanych do analiz konkurencyjności na poziomie makroekonomicznym. Publikacja to rodzaj wprowadzenia do pogłębionych badań empirycznych z zakresu gospodarki międzynarodowej, źródeł konkurencyjności międzynarodowej konkretnych państw, jak również analiz systemu powiązań handlowych, inwestycyjnych i biznesowych w gospodarce światowej. Monografia jako pierwsza część szeroko zakrojonego badania nad gospodarką międzynarodową XXI wieku to swoisty fundament teoretyczny, prezentujący definicje, miary, podmioty i teorie, następnie handel, inwestycje i biznes, a na koniec konkurencyjność - miary, determinanty, bariery, modele oceny. Ukazany teoremat konkurencyjności międzynarodowej gospodarek wskazuje obszary i sposoby analiz, które są kluczowe, aby wyjaśnić źródła przewag oraz ocenić perspektywy rozwojowe zróżnicowanych podmiotów gospodarki międzynarodowej (konkretnych państw, regionów, ugrupowań). Na bazie teoretycznej niniejszej książki, w kolejnej empirycznej części pt. Gospodarka międzynarodowa w ujęciu regionalnym. Wybrane case studies państw z Europy, Ameryk i Azji, Autorki przedstawiają analizy dotyczące takich państw, jak Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Meksyk, Brazylia, Chiny, Japonia, Indie.
Gospodarka międzynarodowa w ujęciu regionalnym. Wybrane case studies państw z Europy, Ameryk i Azji
Magdalena Rosińska-Bukowska, Klaudia Zielińska-Lont
Monografia pt. Gospodarka międzynarodowa w ujęciu regionalnym. Wybrane case studies państw z Europy, Ameryk i Azji to druga część serii publikacji, dotyczących gospodarki międzynarodowej, autorstwa Magdaleny Rosińskiej- -Bukowskiej i Klaudii Zielińskiej-Lont. Pierwsza, pt. Gospodarka międzynarodowa. Rys teoretyczny, została wydana na początku 2024 roku także nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. W niniejszej monografii podjęto próbę przybliżenia złożoności pojęcia "gospodarka międzynarodowa" poprzez analizę wybranych jego aspektów jako studiów przypadków dziewięciu wiodących gospodarek z różnych regionów świata (case studies: Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Meksyk, Stany Zjednoczone, Brazylia, Chiny, Japonia, Indie). Celem Autorek jest ułatwienie Czytelnikom, w tym studentom kierunków ekonomicznych, dogłębnego zrozumienia złożoności relacji w gospodarce międzynarodowej, ich natury i implikacji dla rozwoju gospodarczego poszczególnych państw. Prezentowane w monografii wyniki badań to egzemplifikacja mająca poprawić zrozumienie zagadnień teoretycznych z zakresu gospodarki międzynarodowej. Ma ona uwypuklić konieczność holistycznego i strategicznego podejścia do badań nad rozwojem poszczególnych państw i ich koncepcji kreowania konkurencyjności międzynarodowej. Wyniki badań obrazują kierunki zmian w analizowanych gospodarkach, ich specyfiki i przewagi, pozwalając na ocenę poziomu i dynamiki ich rozwoju społeczno- gospodarczego, a w konsekwencji wnioskowanie odnośnie do podstaw ich długookresowej konkurencyjności. Zwrócono uwagę zarówno na indywidualne cechy badanych gospodarek, jak i na wpływ uwarunkowań oraz czynników ponadnarodowych, w tym procesu globalizacji, regionalnych trendów inwestycyjnych, kierunków przemian społeczno-gospodarczych w związku z poszukiwaniem równowagi między współpracą a konkurencją państw i regionów czy konieczność odpowiedzi na wyzwania zrównoważonego rozwoju. Dla każdego podmiotu zastosowano identyczny schemat badania uwzględniający parametry ilościowe i jakościowe. W publikacji odwołano się do różnorodnych teorii i obszarów badań, m.in. metod pomiaru tempa rozwoju gospodarczego i otwartości gospodarczej, teorii handlu międzynarodowego, rodzajów i znaczenia inwestycji zagranicznych, jak również badań związanych z rosnącym znaczeniem korporacji transnarodowych w gospodarce światowej. Czytelników, którzy chcieliby pogłębić swoją wiedzę teoretyczną dotyczącą tych zagadnień, Autorki zachęcają do lektury części pierwszej niniejszego badania, opublikowanej w monografii pt. Gospodarka międzynarodowa. Rys teoretyczny (https://doi.org/10.18778/8331-328-3), w której szczegółowo omawiają wykorzystane teorie i narzędzia.
Gospodarka oparta na wiedzy, innowacyjność i rynek pracy
Edyta Dworak, Tomasz Grabia, Witold Kasperkiewicz, Walentyna...
Trwająca 25 lat transformacja polskiej gospodarki z powodzeniem zbudowała podstawy systemu opartego na liberalizacji, stabilizacji makroekonomicznej i ładzie instytucjonalnym obejmującym reguły gry ekonomicznej, prawa i obyczaje wymuszające przestrzeganie owych reguł. Pozytywna ocena dokonań polskiej transformacji nie powinna przesłaniać pewnych wad i błędów, którymi obarczony był ten proces. Jego fundamentalną wadą jest patologiczny charakter prywatyzacji majątku narodowego, w efekcie którego doszło do likwidacji wielu przedsiębiorstw, które można było uratować. W rezultacie nastąpił faktyczny upadek wielu branż przemysłu lub stały się one peryferyjnymi elementami zagranicznych koncernów. Bezrobocie nadal jest bardzo wysokie i wiele wskazuje na to, że będzie dość trwałe. Relacje społeczne cechuje konfliktowość, a poziom kapitału społecznego pozostaje na niskim poziomie. Poszukiwać należy zatem nowych źródeł przewagi konkurencyjnej. Osiągnięcie przewagi konkurencyjnej opartej na wiedzy i innowacjach stanowi gwarancję trwałego wzrostu dobrobytu ekonomicznego. Sukcesy odnoszą te gospodarki, które potrafią wyzwolić z przedsiębiorstw, elit społecznych zdolność do generowania i upowszechniania innowacji. W książce zwrócono uwagę zarówno na aspekty pozytywne, jak i negatywne transformacji, głównie w kontekście gospodarki opartej na wiedzy, innowacyjności, zatrudnienia i bezrobocia. Przeznaczona jest ona przede wszystkim dla pracowników naukowych i studentów kierunków ekonomicznych.
Gospodarka wojenna w Królestwie Polskim w latach 1914-1918
Edward Kołodziej
W wyniku działań wojennych prowadzonych w latach 1914-1915 na terenie Królestwa Polskiego i Galicji przemysł i rolnictwo poniosły znaczne straty. W 1915 roku wywieziono do Rosji wyposażenie wielu zakładów przemysłowych. Ewakuujące się oddziały rosyjskie niszczyły drogi i infrastrukturę kolejową. Wcześniej, w październiku 1914 roku, duże zniszczenia w Królestwie spowodowały wycofujące się z guberni zachodnich wojska niemieckie. Dobrowolna i przymusowa ewakuacja ludności cywilnej do Rosji objęła ok. 1 mln osób. Spośród 1,1 mln oficerów i żołnierzy zmobilizowanych na terenie Królestwa Polskiego do wojska carskiego większość także znalazła się w Rosji. Zniszczenia w pierwszym roku wojny i wojenna gospodarka państw centralnych w Królestwie Polskim spowodowały, że w 1918 roku odłogiem leżało 4,5 mln ha ziemi uprawnej, a straty żywego inwentarza sięgały od 37 do 60%. Straty przemysłu polskiego tylko w 4% wynikały z działań wojennych; ogromną ich większość spowodowały działania wojskowych i cywilnych administracji: niemieckiej - 56%, austro-węgierskiej - 22% i rosyjskiej - 18%. *** W związku z setną rocznicą Wielkiej Wojny (1914-1918) zainteresowanie badaczy jej dziejami przeżywa renesans. W Europie i świecie ukazuje się wiele opracowań, monografii i artykułów, głównie dotyczących kwestii wojskowych i politycznych I wojny światowej. Historycy pomijają natomiast zagadnienia natury gospodarczej. Podobnie jest w Polsce. Brak zainteresowania problematyką ekonomiczną nasi historycy tłumaczyli niedostateczną ilością źródeł, głównie archiwaliów, zniszczonych podczas pierwszej i drugiej wojny światowej. Autor recenzowanej książki udowodnił jednak, że wiele źródeł na tematy gospodarcze czasów Wielkiej Wojny zachowało się, chociaż ich odnalezienie wymagało dużego nakładu pracy. Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Janusza Szczepańskiego Edward Kołodziej (ur. 1940) - historyk i archiwista, absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni pracownik Archiwum Akt Nowych w Warszawie. W latach 1999-2010 wykładowca w Instytucie Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Jego zainteresowania badawcze obejmują głównie historię okresu międzywojennego, zwłaszcza zagadnienia ruchu zawodowego, migracji ludności, dziejów Polonii, działalności polskiej służby dyplomatycznej i konsularnej oraz historię gospodarczą. Autor i redaktor naukowy ponad 250 publikacji naukowych. W 2017 roku w Wydawnictwie Naukowym Scholar ukazała się jego książka Polska i inne państwa wobec problemów reparacji i długów zagranicznych w latach 1918-1939.