Popularnonaukowe i akademickie
Antagonizm społeczny w umysłach ludzi i kulturach świata
Joanna Różycka-Tran
W monografii prezentowane są badania nad przekonaniem o antagonistycznym charakterze relacji społecznych, które objęły prawie 15 000 osób pochodzących z 60 krajów. Antagonizm społeczny analizowany jest na dwóch poziomach - poszczególnych jednostek (poprzez analizę związków z cechami osobowości, aspiracjami życiowymi, stylami funkcjonowania w relacjach interpersonalnych, roszczeniowością, sposobami rozwiązywania konfliktów, negatywną wizją świata społecznego), jak i całych społeczeństw (poprzez związki z wymiarem indywidualizmu i kolektywizmu, dochodem i poziomem rozwoju kraju, jakości demokracji, a także poziomem wydatków na zbrojenia). Podsumowaniem badań jest profil psychologiczny osoby o tendencji do antagonistycznego spostrzegania relacji oraz charakterystyka kultury (ideologii) antagonistycznej. . Izomorfizm był od dziesięcioleci ważnym pojęciem w metodologii nauk społecznych, przy czym należał do tzw. filozofii nauko, a nie do jej warstwy operacyjnej. W przypadku pracy dr Różyckiej-Tran, izomorfizm staje się metodą dwupoziomowej analizy danych: jednostkowych i zagregowanych na poziomie krajów. Uważam, że jest to pierwsza tak udana próba w polskiej literaturze, a także należąca wciąż do rzadkości w światowej. [z recenzji prof. Pawła Boskiego] . Autorka w udanyc sposób łączy różne wątki psychologii społecznej i międzykulturowej, ale także socjologii, ekonomii i politologii. Praca ma więc charakter zarówno międzykulturowy, jak i interdyscyplinarny, choć pozostaje rygorystyczna metodologicznie (co jest dość rzadkim zjawiskiem wśród prac takiego rodzaju). [z recenzji prof. Bogdana Wojciszke]
Antagonizm społeczny w umysłach ludzi i kulturach świata
Joanna Różycka-Tran
W monografii prezentowane są badania nad przekonaniem o antagonistycznym charakterze relacji społecznych, które objęły prawie 15 000 osób pochodzących z 60 krajów. Antagonizm społeczny analizowany jest na dwóch poziomach - poszczególnych jednostek (poprzez analizę związków z cechami osobowości, aspiracjami życiowymi, stylami funkcjonowania w relacjach interpersonalnych, roszczeniowością, sposobami rozwiązywania konfliktów, negatywną wizją świata społecznego), jak i całych społeczeństw (poprzez związki z wymiarem indywidualizmu i kolektywizmu, dochodem i poziomem rozwoju kraju, jakości demokracji, a także poziomem wydatków na zbrojenia). Podsumowaniem badań jest profil psychologiczny osoby o tendencji do antagonistycznego spostrzegania relacji oraz charakterystyka kultury (ideologii) antagonistycznej. . Izomorfizm był od dziesięcioleci ważnym pojęciem w metodologii nauk społecznych, przy czym należał do tzw. filozofii nauko, a nie do jej warstwy operacyjnej. W przypadku pracy dr Różyckiej-Tran, izomorfizm staje się metodą dwupoziomowej analizy danych: jednostkowych i zagregowanych na poziomie krajów. Uważam, że jest to pierwsza tak udana próba w polskiej literaturze, a także należąca wciąż do rzadkości w światowej. [z recenzji prof. Pawła Boskiego] . Autorka w udanyc sposób łączy różne wątki psychologii społecznej i międzykulturowej, ale także socjologii, ekonomii i politologii. Praca ma więc charakter zarówno międzykulturowy, jak i interdyscyplinarny, choć pozostaje rygorystyczna metodologicznie (co jest dość rzadkim zjawiskiem wśród prac takiego rodzaju). [z recenzji prof. Bogdana Wojciszke]
Antologia literatury francuskiej
Tadeusz Boy-Żeleński
“Antologia literatury francuskiej“ to dzieło Tadeusza Boya-Żeleńskiego, wybitnego polskiego intelektualisty i literata. “Zbiorek ten jest czerpany wyłącznie z moich własnych przekładów; sądzę wszakże, że, nawet w obecnej postaci, wolno było go nazwać Antologją literatury francuskiej. Prace moje, rozpoczęte przed trzynastu laty i dalekie zresztą od ukończenia, grupują się — mimo że pobudką ich były raczej doraźne me upodobania — już dziś w pewną całość: bezwiednie widać kierowała mną potrzeba stworzenia sobie możliwie pełnego obrazu tego tak bogatego i wielostronnego piśmiennictwa. Obraz ten może w przyszłości stać się dokładniejszy, szczegółowszy; ale już dziś zaznaczone są w nim główne elementy francuskiej literatury, etapy jej rozwoju, od chwili gdy wchodzi w swój okres nowożytny, aż głęboko w początek zeszłego stulecia.” Fragment.
Nathanaël Wallenhorst
Mała książka poświęcona nowej epoce geologicznej (antropocenowi), w której niedawno się znaleźliśmy. Po raz pierwszy w ludzkiej pamięci możemy myśleć o epoce geologicznej, kiedy ona trwa! Ta nowa epoka jest bezpośrednio kształtowana przez działalność człowieka - niestety niekoniecznie dla dobra naszej planety. Powinniśmy działać świadomie, próbując zmienić kierunek, jaki obraliśmy. Czy gatunek ludzki i wszystkie inne gatunki, przetrwają nadchodząca katastrofę? Ta krótka praca ma pomóc ludziom w zrozumieniu antropocenu. Tylko wtedy będziemy w stanie działać na szczeblu społeczeństwa na rzecz przyszłych pokoleń.
Bartłomiej Walczak
Badania terenowe są differentia specifica antropologii, zarazem jedną z podstaw etosu antropologicznego, jak i tym elementem dyscypliny, który jest najchętniej przejmowany przez nauki społeczne. Książka przybliża historię antropologicznych badań terenowych oraz konsekwencje wynikające z przedłużonego i intensywnego kontaktu z polem badawczym. Autor, unikając metodologicznego i filozoficznego żargonu, pokazuje omawiane zagadnienia na przykładzie doświadczeń antropologów. Ukazane w książce antropologiczne going native to fascynujące relacje, w których nauka styka się z przygodą. Zarazem znajomość historii metody i jej immanentnych ograniczeń to kluczowe elementy przygotowania przyszłych badaczy terenowych.
Antropologia literatury. Interpretacje i studia
Elżbieta Feliksiak
Dominantą, która spaja pola badawcze książki, jest hermeneutyczna komparatystyka. Autorka zaprasza do budowania mostów między przestrzenią wyobrażoną w świecie literackim a światem przeżywanym w przestrzeni rzeczywistej. Nie o literaturę chodzi, lecz o człowieka i o prawdę bycia. Dlatego spośród trzech głównych słów kluczy pierwszym i najważniejszym jest tu „przestrzeń antropologiczna”. W niej odbija się echem każdy przejaw naszych dokonań, a jako atrybuty towarzyszą jej: „ethos” i „katharsis”. Pola argumentacji wieloaspektowej antropologii literatury poznajemy na gruncie pytań o relacje między literaturą a historią i pamięcią, sferą fikcji a sferą działania, myśleniem opowieści a logiką życia w świecie. Jeden z nurtów stanowią tu badania skupione wokół pytań o literaturę na wielonarodowych pograniczach, o wielokulturowość jako próg do przyszłości. Częścią przestrzeni antropologicznej są „mówiące krajobrazy”: odpowiadają naszą własną mową na pytanie o sposoby godnego bycia na pograniczu współistniejących światów. Dzięki literaturze mamy miejsce (swój ethos) w dziejowości pytań i odpowiedzi. Przestrzeń antropologiczna – w literaturze i w życiu – może i powinna być miejscem obecności człowieka, przestrzenią rozmowy otwartej na światło. Ostatnia część książki uprzytamnia, jak wiele zależy pomimo wszystko od nas. ELŻBIETA FELIKSIAK prof. dr hab. Komparatystka i tłumaczka (członek STP), em. prof. zw. w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku, organizatorka i kierownik (1991-2010) Zakładu Teorii i Antropologii Literatury. Inicjatorka badań pamięci Kresów Wschodnich RP. Książki: Budowanie w przestrzeni sporu. Ethos literatury w sytuacji kryzysu europejskiego pluralizmu: Tomasz Mann–Tadeusz Konwicki–Erica Pedretti, PWN 1990; „Maria” Antoniego Malczewskiego. Duch dawnej Polski w stepowym teatrze świata, TLiAM Białystok 1997; Poezja i myśl. Studia o Norwidzie, TN KUL 2001; H. Friedrich, Struktura nowoczesnej liryki (tłum. i wstęp), PIW 1978. Jako prezes Białostockiego Oddz. Tow. Literackiego im. A. Mickiewicza wydawca „Biblioteki Pamięci i Myśli” (1991–2002).
Antropologia literatury. Interpretacje i studia
Elżbieta Feliksiak
Dominantą, która spaja pola badawcze książki, jest hermeneutyczna komparatystyka. Autorka zaprasza do budowania mostów między przestrzenią wyobrażoną w świecie literackim a światem przeżywanym w przestrzeni rzeczywistej. Nie o literaturę chodzi, lecz o człowieka i o prawdę bycia. Dlatego spośród trzech głównych słów kluczy pierwszym i najważniejszym jest tu „przestrzeń antropologiczna”. W niej odbija się echem każdy przejaw naszych dokonań, a jako atrybuty towarzyszą jej: „ethos” i „katharsis”. Pola argumentacji wieloaspektowej antropologii literatury poznajemy na gruncie pytań o relacje między literaturą a historią i pamięcią, sferą fikcji a sferą działania, myśleniem opowieści a logiką życia w świecie. Jeden z nurtów stanowią tu badania skupione wokół pytań o literaturę na wielonarodowych pograniczach, o wielokulturowość jako próg do przyszłości. Częścią przestrzeni antropologicznej są „mówiące krajobrazy”: odpowiadają naszą własną mową na pytanie o sposoby godnego bycia na pograniczu współistniejących światów. Dzięki literaturze mamy miejsce (swój ethos) w dziejowości pytań i odpowiedzi. Przestrzeń antropologiczna – w literaturze i w życiu – może i powinna być miejscem obecności człowieka, przestrzenią rozmowy otwartej na światło. Ostatnia część książki uprzytamnia, jak wiele zależy pomimo wszystko od nas. ELŻBIETA FELIKSIAK prof. dr hab. Komparatystka i tłumaczka (członek STP), em. prof. zw. w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku, organizatorka i kierownik (1991-2010) Zakładu Teorii i Antropologii Literatury. Inicjatorka badań pamięci Kresów Wschodnich RP. Książki: Budowanie w przestrzeni sporu. Ethos literatury w sytuacji kryzysu europejskiego pluralizmu: Tomasz Mann–Tadeusz Konwicki–Erica Pedretti, PWN 1990; „Maria” Antoniego Malczewskiego. Duch dawnej Polski w stepowym teatrze świata, TLiAM Białystok 1997; Poezja i myśl. Studia o Norwidzie, TN KUL 2001; H. Friedrich, Struktura nowoczesnej liryki (tłum. i wstęp), PIW 1978. Jako prezes Białostockiego Oddz. Tow. Literackiego im. A. Mickiewicza wydawca „Biblioteki Pamięci i Myśli” (1991–2002).
Antropologia wyobraźni twórczej w badaniach literackich. Świat wyobraźni Brunona Schulza
Marzena Karwowska
Książka poświęcona antropologii wyobraźni twórczej w badaniach literackich na przykładzie twórczości Brunona Schulza i jego twórczej wyobraźni jest błyskotliwym, z erudycją i znajomością przedmiotu napisanym studium. Składa się z dwu części: pierwszej, poświęconej antropologii wyobraźni twórczej w kontekście metodologii oraz drugiej, przybliżającej czytelnikowi świat wyobrażony Schulza z punktu widzenia antropologii literatury. Jej autorka dokonuje przeglądu pism antropologicznych Gastona Bachelarda i prezentuje założenia teoretyczne antropologii wyobraźni twórczej Gilberta Duranda. Kreśli ponadto współczesne tendencje w postdurandowskim nurcie badań literackich. Analizując twórczość Schulza, wyodrębnia pola tematyczne i odpowiadające im konstrukcje. Są to: mitologia nieba (obrazy wznoszenia, upadku, poetyka skrzydeł, schemat katamorficzny); deformacja wyobrażeniowa (imaginacyjny schemat gigantyzacji, liliputyzacja, hiperboliczne wzmocnienie obrazu); „Przesmyki sprzeczności”. „Uszczęśliwiające antynomie”; pomiędzy „orgią światła” i „gilotyną nocy”; wyobrażeniowe oblicza czasu; homo patiens; transpozycja mityczna; „spacery sceptyka przez rumowiska kultury”; wyobraźnia uskrzydlona. Znamienny jest tytuł zakończenia: Pomiędzy schizomorfią wyobraźni a „światem zamkniętym na klucz”.
Antybohater. Horyzonty literatury i filozofii nowoczesnej
Michał Januszkiewicz
Monografia Antybohater. Horyzonty literatury i filozofii nowoczesnej to próba zmierzenia się z niezwykle nośną, aczkolwiek niedocenianą dotąd w polskim literaturoznawstwie postacią antybohatera. Autor pokazuje tę problematykę na przecięciu literatury, filozofii, historii idei oraz antropologii literatury. Zwraca uwagę na to, że pojęcie antybohatera przynależy do nowoczesnej formacji kultury europejskiej, w której dla modelu heroicznego człowieka pojawia się znacząca alternatywa. Antybohater jest pozbawiony heroizmu w sensie odejścia od powszechnie akceptowanych przez zbiorowość norm społecznych, obyczajowych i moralnych. Nie może być on jednak sprowadzony do prostego zaprzeczenia tym normom. Cechuje go raczej bunt i pełne ambiwalencji napięcia wynikające z pragnienia rozumienia siebie samego. W osobliwy sposób antybohater to indywidualista i outsider, który obiera drogę ku wnętrzu i poszukuje uzasadnień raczej w etyce autentyczności niż norm, w etyce wrażliwości, a nie zasad. Monografia dowodzi trudności z definiowaniem antybohatera, który każdorazowo domaga się coraz to nowych horyzontów rozumienia, wyznaczanych przez jego indywidualne społeczne uwikłania.
Antybohater. Horyzonty literatury i filozofii nowoczesnej
Michał Januszkiewicz
Monografia Antybohater. Horyzonty literatury i filozofii nowoczesnej to próba zmierzenia się z niezwykle nośną, aczkolwiek niedocenianą dotąd w polskim literaturoznawstwie postacią antybohatera. Autor pokazuje tę problematykę na przecięciu literatury, filozofii, historii idei oraz antropologii literatury. Zwraca uwagę na to, że pojęcie antybohatera przynależy do nowoczesnej formacji kultury europejskiej, w której dla modelu heroicznego człowieka pojawia się znacząca alternatywa. Antybohater jest pozbawiony heroizmu w sensie odejścia od powszechnie akceptowanych przez zbiorowość norm społecznych, obyczajowych i moralnych. Nie może być on jednak sprowadzony do prostego zaprzeczenia tym normom. Cechuje go raczej bunt i pełne ambiwalencji napięcia wynikające z pragnienia rozumienia siebie samego. W osobliwy sposób antybohater to indywidualista i outsider, który obiera drogę ku wnętrzu i poszukuje uzasadnień raczej w etyce autentyczności niż norm, w etyce wrażliwości, a nie zasad. Monografia dowodzi trudności z definiowaniem antybohatera, który każdorazowo domaga się coraz to nowych horyzontów rozumienia, wyznaczanych przez jego indywidualne społeczne uwikłania.
Antybohater. Horyzonty literatury i filozofii nowoczesnej
Michał Januszkiewicz
Monografia Antybohater. Horyzonty literatury i filozofii nowoczesnej to próba zmierzenia się z niezwykle nośną, aczkolwiek niedocenianą dotąd w polskim literaturoznawstwie postacią antybohatera. Autor pokazuje tę problematykę na przecięciu literatury, filozofii, historii idei oraz antropologii literatury. Zwraca uwagę na to, że pojęcie antybohatera przynależy do nowoczesnej formacji kultury europejskiej, w której dla modelu heroicznego człowieka pojawia się znacząca alternatywa. Antybohater jest pozbawiony heroizmu w sensie odejścia od powszechnie akceptowanych przez zbiorowość norm społecznych, obyczajowych i moralnych. Nie może być on jednak sprowadzony do prostego zaprzeczenia tym normom. Cechuje go raczej bunt i pełne ambiwalencji napięcia wynikające z pragnienia rozumienia siebie samego. W osobliwy sposób antybohater to indywidualista i outsider, który obiera drogę ku wnętrzu i poszukuje uzasadnień raczej w etyce autentyczności niż norm, w etyce wrażliwości, a nie zasad. Monografia dowodzi trudności z definiowaniem antybohatera, który każdorazowo domaga się coraz to nowych horyzontów rozumienia, wyznaczanych przez jego indywidualne społeczne uwikłania.
Karol Surowiecki
Pliki są zamknięte w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Antychryst pióra Karola Surowieckiego opowiada o czasach poprzedzających pojawienie się przeciwnika Chrystusa i o jego rządach. Od najdawniejszych czasów alarm zwiastujący przyjście Antychrysta z niemałym natężeniem zajmuje umysły prawowiernych chrześcijan. Z Pisma Świętego, z podania Apostołów i Ojców Kościoła przechowana nauka, jano nam pokazuje, że przyjście tego potwora w swoim czasie koniecznie musi nastąpić... Zagadnienia poruszane w tej książce: 1. Znaczenie i poprzedzające wieści 2. Ostateczne znaki spełnione 3. Upadek rzymskiej monarchii 4. Ogłoszenie ewangelii po całym świecie 5. Upadek wiary Chrystusowej 6. Prześladowanie duchowieństwa 7. Rozwiązanie szatana 8. Narodzenie 9. Wzrost i królestwo 10. Fałszywe cuda 11. Prześladowanie od Antychrysta i pomoc z nieba 12. Enoch i Eliasz 13. Nawrócenie żydów 14. Upadek fałszu i triumf prawdy 15. Koniec świata i sąd ostateczny