Popularnonaukowe i akademickie

Korespondencja Wincentego Lutosławskiego z Kazimierzem Twardowskim

Wincenty Lutosławski, Kazimierz Twardowski

Korespondencja dwóch wielkich filozofów: Wincentego Lutosławskiego i Kazimierza Twardowskiego, to listy pisane przez nich do siebie z różną częstotliwością i intensywnością w latach 1895-1936. To przede wszystkim korespondencja prowadzona przez Lutosławskiego z różnych miejsc świata, relacje, w których starał się on opisywać Twardowskiemu to wszystko, co dane mu było tworzyć i poznawać w świecie. Inną cechą tej korespondencji był czas jej prowadzenia oraz sytuacja geopolityczna Polski.

Korespondencja Władysława Weryhy z Kazimierzem Twardowskim

Władysław Weryho, Kazimierz Twardowski

Prezentujemy niezwykłą pozycję na rynku wydawniczym dzieje znajomości, a następnie przyjaźni naukowej oraz osobistej dwóch luminarzy polskiego życia filozoficznego Kazimierza Twardowskiego i Władysława Weryhy, dwóch lokomotyw ciągnących wagon polskiej filozofii przełomu XIX i XX wieku, filarów, na których stanęły wielkie ośrodki polskiej myśli filozoficznej dwudziestolecia międzywojennego: Lwów i Warszawa, dwóch drzew, których owoce do dzisiaj zbieramy. Treść korespondencji ukazuje narodziny i wzrastanie wspólnego dzieła obu bohaterów kwartalnika Przegląd Filozoficzny, wówczas pełniącego rolę pierwszego poważnego medium społecznościowego polskich filozofów. Przedstawia długie oczekiwanie na pojawienie się jego młodszego brata miesięcznika "Ruch Filozoficzny". Ukazuje kulisy działalności tak ważnych dla istnienia ówczesnego życia naukowego przedsięwzięć, jak Polskie Towarzystwo Filozoficzne, Zjazdy Lekarzy i Przyrodników Polskich oraz Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Na tle pasjonujących wydarzeń historii Polski pod zaborami, poznajemy spory naukowe i potyczki personalne filozofów, ich przyjaźnie i antypatie, przejawy ich wielkości i małostkowości. Obserwujemy ich wzloty i upadki, chwile szczęścia i zgryzoty, przebłyski geniuszu i szaleństwa. Na drugim planie pojawia się cała plejada powszechnie znanych postaci, m.in. poważnego Jana Łukasiewicza, młodego Tadeusza Kotarbińskiego czy Władysława Tatarkiewicza polskiego Rudolfa Valentino. Wysoki poziom publikacji gwarantuje skład zespołu: dwoje filozofów, historyk i archiwista. Obszerny wstęp do publikacji pisany był z myślą zarówno o wprawnym czytelniku, jak również o tym, którego przypadek skłonił do stawiania pierwszych kroków w zapoznawaniu się z tym jakże ciekawym, a niesłusznie niedocenianym okresem polskiej historii. Ta niezwykła pozycja powinna być obowiązkową lekturą nie tylko filozofa i historyka, ale także każdego, kto rości sobie prawo do miana intelektualisty.

Korespondent Witkacy

Olga Szmidt

„Uważam ten zniuansowany, wielowymiarowy portret Witkacego korespondenta, ujmujący go zarówno w kategoriach jednostkowej formuły podmiotowej, jak i w kategoriach wariantu modelu podmiotowości nowoczesnej, za największe – a wybitne w profesjonalnej skali – osiągnięcie poznawcze autorki. Do innych wartościowych rezultatów tej pracy zaliczam: wkład wniesiony do teorii epistolografii, analizę materialno-graficzno-wizualnych stron listów Witkacego, jak też frapującą interpretację wybranych listów do żony (i stojącej za nimi psychodramy czy nawet psychomachii). Dlatego też sądzę, że to ważne studium, nie ograniczające się do przyczynkowych uzupełnień dotychczasowego obrazu artysty lecz formułujące koncepcję podmiotowości o istotnym znaczeniu – i dla badań nad twórczością Witkacego, i dla naszego rozumienia podmiotowości w ogóle.” prof. dr hab. Ryszard Nycz „Korespondent Witkacy jest niezwykle dojrzałym, oryginalnym poznawczo i intrygującym intelektualnie projektem badawczym, kreującym inne spojrzenie zarówno na twórczość Witkacego, jak też ukazującym nowe wymiary dyskursu intymistycznego. Dojrzałość tej pracy polega nie tylko na samodzielnym podjęciu fascynującego problemu badawczego, jakim jest określanie statusu korespondencji do żony Witkacego, ale też – na twórczym łączeniu pracy archiwisty z nowoczesnym warsztatem literaturoznawcy-antropologa. Książka Olgi Szmidt  jest jednym ze znaczących dowodów na sensowność i skuteczność badań nad pisarstwem prywatnym, badań uwzględniających nie tylko literackie i autobiograficzne jego walory, ale także materialno-plastyczną ich formę oraz autokreacyjną dynamikę. Listy Witkacego w projekcie Olgi Szmidt są jedyną w swoim rodzaju formą nowej literatury, a tym samym sferą kształtowania się specyficznej podmiotowości człowieka nowoczesnego.” dr hab. Jarosław Fazan Olga Szmidt (ur. 1989) – ukończyła filologię polską (specjalizacje antropologiczno-kulturową oraz krytykę literacką) na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie aktualnie przygotowuje rozprawę o nowych językach autentyczności. Podczas studiów trzykrotnie wyróżniona stypendium Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Publikuje teksty naukowe oraz krytyczne – dotąd w „Tekstach Drugich”, „Opcjach”, „FA-arcie”, „Wielogłosie” i innych. Redaktor naczelna magazynu „Popmoderna”, wcześniej także naukowego czasopisma „Polisemia”. Zajmuje się przede wszystkim nowoczesnymi problemami podmiotowości i autentyczności, krytyką literacką oraz kulturą amerykańską.

Korzenie antyautorytaryzmu

Nina Witoszek

Jedną z najważniejszych, niedokończonych rewolucji we współczesnym świecie jest rewolucja godności: walka jednostek i grup o uznanie i respekt - niezależnie od religii, narodowości czy orientacji seksualnej. Autorka dowodzi, że rewolucja godności jest często dziełem małych, odważnych grup ,,humanistycznych renegatów", od których zależy postęp moralny. Na nowo odczytuje polską rewolucję godności z lat 1976-1989: okres wyjątkowego ,,drugiego renesansu" w Europie, powrotu do ideałów godności, altruizmu, odwagi i współczucia. Pyta, jak wcześniejsze sposoby walki z autorytaryzmem mają się do XXI-wiecznych fejsbukowych rewolucji. Porównuje je z siłą przepływów cyfrowych, które napędzają współczesne ,,sieci oburzenia i nadziei". Pokazuje, że rewolucja godności ma swego mrocznego sobowtóra: populizm, który obiecuje przywrócenie narodowej dumy i wielkości za cenę nowego autorytarnego zniewolenia.

Korzenie wspólnoty. Szkice z ontologii społecznej

Jaromir Brejdak

Emocje? Wartości? Wzorce osobowe? Odpowiedzialność? Sens? Co jest prawdziwym spoiwem wspólnoty? Co sprawia, że indywidualne osoby tworzą różne formy społeczne? A może to formy wspólnotowe tworzą indywidua? Czy jest jeszcze możliwa do utrzymania opozycja, do której się przyzwyczailiśmy - ta pomiędzy indywiduum a wspólnotą? Opisuje ona rzeczywistość w spetryfikowanych kategoriach przedmiotowych i ilościowych, na co tak przekonująco zawracał uwagę Henry Bergson. Nasze poszukiwania konstytuujących wspólnotę więzi, "cementu" wspólnoty opierać się będą w przypadku emocji o prace psychologa rozwoju Michaela Tomasello; w przypadku wartości - o prace fenomenologa Dietricha von Hildebranda, a także Edyty Stein prezentującej korelację aktów emocjonalnych oraz wartości. Natomiast spajające działanie wzorców osobowych omówimy w odniesieniu do świadectwa danego przez pastora i filozofa Dietricha Bonhoeffera; następnie bardzo radykalną koncepcję odpowiedzialności przybliży nam Hanna Arendt. W kolejnym rozdziale zajmiemy się sensem jako ostatnim wyróżnionym tutaj rodzajem wspólnototwórczej więzi prezentowanej przez teologa protestanckiego Paula Tillicha. W zakończeniu oddamy głos Maxowi Schelerowi, jednemu z prekursorów nowego, aktualistycznego rozumienia wspólnoty osobowej, którego myśl wyznaczała kierunek naszych poszukiwań. Jaromir Brejdak - profesor filozofii, absolwent Politechniki Wrocławskiej, doktor filozofii Uniwersytetu Ludwiga-Maximiliana w Monachium (Philosophia crucis. Heideggers Beschaftigung mit dem Apostel Paulus, Frankfurt 1996). Obronił habilitację w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN na podstawie rozprawy pt. Odcienie obecności. Próba analizy fenomenu, Kraków 2007. Współtwórca Szczecińskich Dni Kultury Żydowskiej Adlojada oraz Szczecińskiego Festiwalu Bonhoefferowskiego "Ślady". Inne publikacje książkowe: Cierń w ciele. Myśl Apostoła Pawła w filozofii współczesnej, Kraków 2010 (The Thorn in the Flesh. The Thought of Apostle Paul in Modern Philosophy, ZUrich 2017); Ewangelia Zaratustry, Warszawa 2014; Zrozumieć Innego. Próba rozumienia Innego w fenomenologii, hermeneutyce, filozofii dialogi i teorii systemu, Kraków 2020; Max Scheler miedzy innymi, Kraków 2022

Kosmiczne Uniwersalium. Geneza i ewolucja cyklicznego dualnego Wszechświata

Henryk Hampel

Kosmologia w kilku ostatnich dziesięcioleciach coraz bardziej bazowała na matematycznych modelach, często pomijając nawet logikę praw fizycznych. Przy tym opierano się, raz po raz, na spekulatywnych konstruktach, takich jak ciemna materia czy też ciemna energia, aby obserwacje pogodzić z istniejącymi teoriami. W książce przedstawiono alternatywny wariant Wszechświata, w którym ciem­ne komponenty Uniwersum, mające stanowić aż 95 % jego masy, nie istnieją, a przypisywane im role odgrywają realne, czysto fizyczne, w tym i grawitacyjne bezmasowe, zjawiska. W proponowanym modelu wielki wybuch, kosmiczna inflacja i rotujące czarne dziury, będące filarami dotychczasowej teorii o genezy i ewolucji Wszechświata, nie występują, gdyż ich koncepcje są zbyt wymyślne, aby uznać je za fizyczne. Istotną część pracy stanowi opis budowy i funkcjonowania ‘czarnych dziur’, które, nie będąc dotąd naukowo rozpoznane, faktycznie stanowią obok zwartych astronomicznych białych karłów, neutronowych gwiazd i pulsarów, także astronomiczne kwantowe gwiazdy. Zawierają one w swych centrach, nie jakąś niezdefiniowaną ‘osobliwość’, lecz nieskończenie gęstą zwartą gwiazdę kwantową. Monografia wyjaśnia proces emisji rozbłysków gamma, tworzenia się dżetów plazmy i powstawania bezmasowych grawitacyjnych halos. Omówiono w niej funkcjonowanie kwazarów, rozwój olbrzymich gwiazd oraz procesy formowania galaktyk i ich gromad, odmiennie jednak od istniejących popularnych hipotez. Przedstawiono pochodzenie galaktycznych wielkich ścian oraz łączących je łańcuchów i łańcuszków galaktyk, tudzież filamentowych struktur. Praca zawiera teorię dualnego, cyklicznego Wszechświata, o odmiennych, jednakże ewolucyjnie, sukcesywnie i periodycznie zmieniających się mate­rialnej i kwantowej naturach. Świat ten zanikając, stopniowo przekazuje wszystkie domeny swemu generacyjnemu młodemu następcy. W monografii zaprezentowano także, nieznanego kosmologii, rzeczywistego ‘syjamskiego brata’ naszego Uniwersum. Henryk Hampel Autor jest doktorem nauk technicznych, który pracując teoretycznie i rzeczowo m.in. nad naddźwiękową, wysokociśnieniową obróbką metali zdefiniował istotę tego hydrodynamicznego procesu oraz określił warunki powstawania w nim dżetów. Jako kierownik Zakładu Naukowego Elektrowni Jądrowych w ITC w Łodzi był zaangażowany przy technicznym przygotowaniu ich budowy. Ponadto prowadził prace dotyczące konstrukcji modułowych wysokotemperaturowych reaktorów grafitowych w Interatomie w Niemczech. Działając zaś praktycznie w zakresie rozwoju nowych technik posiadł swoiste doświadczenie w różnych dziedzinach fizyki, którą uprzednio nauczał już kilka lat. Projektował, budował, a także eksploatował różnorodne eksplozyjne próżniowe kamery, w których były detonowane duże ilości, bo nawet kilkaset kg technologicznych materiałów wybuchowych, a ponadto systemy techniczne, umożliwiające utylizację i neutralizację powstałych odpadów. Instalacje wybuchowe służyły do łączenia i platerowania różnorodnych metali, do unieszkodliwiania eksplodujących produktów oraz niszczenia konwencjonalnej i chemicznej. amunicji. W nawiązaniu do swych młodzieńczych przekonań, postanowił zostać astronomem, po przeczytaniu książek o badaniach kosmosu, o teleskopie Edwina Hubble’a w Mount-Wilson-Obserwatorium, dopiero przed kilku laty, z dużym opóźnieniem, bazując na wynikach najnowszych badań Uniwersum, opracował realny, fizyczny wariant generacyjnego, dualnego Wszechświata. Wynik tej pracy zawiera niniejsza monografia.

Kosmiczny poradnik życia na ziemi

Chris Hadfield

"Kosmiczny Poradnik Życia na Ziemi" "Kosmiczny Poradnik Życia na Ziemi"to fascynująca opowieść Chrisa Hadfielda, doświadczonego astronauty, który dzieli się swoimi przemyśleniami na temat życia, pracy i przygotowań do misji kosmicznych. Książka oferuje unikalne spojrzenie na świat z perspektywy człowieka, który spędził wiele miesięcy na orbicie, mierząc się z niezwykłymi wyzwaniami i doświadczając niesamowitych widoków. W "Kosmicznym Poradniku Życia na Ziemi" przeczytasz o: Rygorystycznym procesie treningowym astronautów, który obejmuje m.in. symulacje katastrof, by przygotować ich na najgorsze scenariusze. Hadfield opowiada o tym, jak symulacje, nawet te symulujące śmierć astronauty, pomagają im w radzeniu sobie ze stresem i budowaniu poczucia kompetencji. Niezapomnianych doświadczeniach z kosmicznych spacerów, w tym o radzeniu sobie z awariami i zachwycających widokach Ziemi. Hadfield opisuje, jak podczas spaceru kosmicznego jego pole widzenia nagle rozszerzyło się z ciasnej kabiny do nieskończoności kosmosu, wywołując uczucie zachwytu i surrealizmu. Codziennym życiu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), o wyzwaniach związanych z brakiem grawitacji, specyfice higieny w kosmosie i potrzebie improwizacji. Hadfield opowiada o tym, jak astronauci radzą sobie z tak prozaicznymi czynnościami jak korzystanie z toalety czy ćwiczenia fizyczne w stanie nieważkości. Współpracy międzynarodowej na ISS i znaczeniu pracy zespołowej, która jest kluczowa dla powodzenia misji. Hadfield podkreśla wagę szacunku do kolegów z załogi i gotowość do pomocy, niezależnie od rangi czy narodowości. Znaczeniu szczegółowych przygotowań i dbałości o detale, które w kosmosie mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i sukcesu misji. Hadfield dzieli się historią o tym, jak przed spacerem kosmicznym spędził kilka godzin na polerowaniu osłony twarzy w kasku swojego skafandra, by zapewnić sobie idealną widoczność. Refleksjach na temat życia na Ziemi widzianej z perspektywy kosmosu. Hadfield podkreśla piękno i kruchość naszej planety, a także znaczenie dbania o nią. "Kosmiczny Poradnik Życia na Ziemi"to nie tylko opowieść o lotach kosmicznych, ale także inspirująca lekcja o życiu, o tym, jak radzić sobie z wyzwaniami, współpracować z innymi i doceniać to, co mamy. Książka Chrisa Hadfielda to doskonała lektura dla każdego, kto marzy o kosmosie, interesuje się nauką i technologią, a także dla każdego, kto chce poznać niezwykłą historię człowieka, który sięgnął gwiazd.

Kosmos

Carl Sagan

Wspaniały przegląd przeszłości, teraźniejszości i przyszłości wiedzy naukowej. Autor, stawiając prowokacyjne pytania, łączy naukę i filozofię w jednorodny i przekonujący model rozumienia świata. Kosmos jest opowieścią o długiej odkrywczej podróży ludzkości oraz o tych, którzy wywarli znaczący wpływ na postać współczesnej nauki. Carl Sagan z kosmicznej perspektywy spogląda na naszą planetę przypominającą błękitny klejnot, zamieszkaną przez istoty, które właśnie zaczynają poznawać sens jedności z otaczającym światem i wyprawiać się na rozległy ocean kosmosu. Dzięki jego zdumiewającej umiejętności przedstawiania zagadnień naukowych w sposób zarówno zrozumiały, jak i ekscytujący powstała przejrzysta opowieść o nauce, o tym, jak równocześnie rozwijały się i nauka, i cywilizacja. Autor omawia m.in. działalność starożytnej Biblioteki Aleksandryjskiej, pochodzenie życia oraz materii, gwiazd i planet, podstawy teorii ewolucji, misje sond kosmicznych. Rozważa również najnowsze odkrycia dotyczące życia poza Ziemią i sposoby ewentualnego porozumiewania się z istotami zamieszkującymi inne planety. Carl Sagan jest astronomem, który jednym okiem wpatruje się w gwiazdy, a drugie ma skierowane ku historii, natomiast jego umysł jest głęboko zanurzony w problemach kondycji człowieka jako gatunku. Newsday