Popularnonaukowe i akademickie
Piotr Krasny, Michał Kurzej
Instrukcje o budynkach i sprzętach kościelnych (1577), opracowane na zlecenie i pod nadzorem kardynała Karola Boromeusza (1538‒1584) przez duchownych wspierających go w zarządzaniu archidiecezją mediolańską, są uważane za najważniejszy dokument, określający zasady kształtowania katolickiej sztuki sakralnej w okresie potrydenckim. Z zawartych w nich, jasno sformułowanych regulacji korzystano w niemal całym świecie, starając się jak najlepiej dostosować formy dzieł sztuki do wymogów liturgii i do przekazywania za ich pomocą prawd wiary. Instrukcje odegrały też kluczową rolę w sformułowaniu nowożytnej łacińskiej terminologii liturgiczno-artystycznej. Pierwszy pełny przekład Instrukcji na język polski został zaopatrzony w kompletny aparat naukowy, a także dopełniony obszernymi wprowadzeniami, wyjaśniającymi okoliczności powstania tego dzieła i problematykę jego autorstwa oraz określającymi jego miejsce w dorobku piśmiennictwa artystycznego XVI stulecia. Zalecenia zawarte w Instrukcjach skonfrontowano też z formami dzieł sztuki sakralnej zrealizowanymi pod nadzorem Boromeusza i drobniejszymi wypowiedziami na temat sztuki, sformułowanymi przez niego i w jego środowisku.
Medycyna defensywna Nadużycia medyczne w systemie prawnym Stanów Zjednoczonych Ameryki
Daria Bieńkowska
Dr Daria Bieńkowska podjęła bardzo szeroką tematykę nadużyć medycznych w systemie prawnym Stanów Zjednoczonych w kontekście medycyny defensywnej. Decyzję o wyborze tematu rozprawy doktorskiej należy uznać za słuszną zarówno z teoretycznego, jak i praktycznego punktu widzenia. Jak wskazuje we wstępie pracy Autorka, problem nadużyć medycznych (medical malpractice), odnoszący się współcześnie do odpowiedzialności cywilnej lekarza za niedbałość podczas udzielania świadczeń medycznych, jak i do odpowiedzialności za przewinienia natury etycznej, deontologicznej związanej z samą naturą relacji lekarz – pacjent stanowi podstawę całego systemu ochrony zdrowia w USA. Powyższe zagadnienia nie były dotąd przedmiotem tak obszernej i kompleksowej analizy w polskim piśmiennictwie prawniczym, co wpływa pozytywnie na ogólną ocenę pracy. Wzrost znaczenia prawa medycznego, wzmożone nim zainteresowanie nie tylko w Polsce, ale również na świecie, a także postęp medycyny, innowacyjność w dziedzinie ochrony zdrowia sprawiają, że pojawia się potrzeba weryfikacji istniejących rozwiązań prawnych oraz wprowadzenia nowych rozwiązań prawnych, mających na celu precyzyjne uregulowanie stosunków pomiędzy pacjentem a lekarzem. Debata na temat rozwiązań prawnych w zakresie prawa medycznego w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem cywilnej odpowiedzialności lekarzy za tzw. błędy w sztuce, od kilku lat przybiera na intensywności. Spowodowane jest to wzrostem liczby spraw kierowanych do sądów, których cel stanowi ustalenie odpowiedzialności cywilnej lekarza. Jednym z efektów debaty są liczne zmiany ustawodawcze, wprowadzające nowe rozwiązania w zakresie dochodzenia roszczeń przez pacjentów (m.in. mediacje czy postępowanie przed wojewódzkimi komisjami do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych). Mając na względzie wymienione aspekty, dobór tematu należy uznać za wyjątkowo trafny. Prof. J. Sobczak
Medycyna w Europie w XIX wieku
Jerzy Supady
Publikacja pt. Medycyna w Europie w XIX wieku jest kontynuacją wcześniejszych książek, które ukazały się w 2020 i 2023 r. i zostały zatytułowane: Medycyna w czasach antycznych i średniowiecznych oraz Medycyna w Europie w XVI, XVII i XVIII wieku, a zgodnie z zamiarem autora miały charakter podręcznika dla studentów medycyny. Prezentowana książka ma podobny profil i cel poznawczy. Jej treść obejmuje zagadnienia medyczne i związane z nimi wydarzenia, które przypadły w wieku XIX oraz XX przed wybuchem I wojny światowej. Tylko niektóre wątki rozważań przekraczały wspomniane ramy chronologiczne, mając na celu objaśnienie problemów występujących w stuleciu XVIII i dalszych latach XX, a powiązanych z głównym tematem książki. W XIX w. wystąpiło w Europie przyspieszenie rozwoju nauk przyrodniczych. Powstała nowoczesna fizyka, z osiemnastowiecznej alchemii wyrosła chemia nieorganiczna i organiczna, olbrzymi postęp wkroczył do szeroko rozumianej biologii. Medycyna była kształtowana i tworzona przez plejadę wybitnych uczonych, odkrywców i wynalazców. Ich nazwiska, krótkie biogramy i zasługi zostały przypomniane i syntetycznie przedstawione przez autora pracy. Książka przybliża czytelnikowi ówczesną organizację ochrony zdrowia, jej stopniowe przekształcenia i rozwój, trudności związane z jej tworzeniem oraz niewątpliwe sukcesy. Ukazuje osiągnięcia w zakresie bakteriologii, higieny, medycyny zabiegowej i nowych specjalizacji lekarskich.
Red. Zdzisław Jan Ryn
Książka ta jest przeznaczona przede wszystkim dla studentów medycyny i lekarzy. Pokazuje, do czego może doprowadzić w ekstremalnych warunkach skażonych zbrodniczą ideologią niekontrolowana praktyka medyczna. Lekarze, tak jak inni ludzie, mogą ulec indoktrynacji sprzecznej z ogólnymi zasadami współistnienia między ludźmi. Wówczas relacje lekarz pacjent, w szczególności relacje empatii, zaufania, podmiotowości i współczucia, przestają istnieć. Zawarte w tej publikacji materiały i wykłady zaprezentowano na uroczystym posiedzeniu Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego 27 stycznia 2009 roku w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego z okazji Światowego Dnia Holokaustu. Wiceprezes Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego prof. dr hab. med. Aleksander Skotnicki
Mateusz Klinowski
Autor zauważa, że we współczesnych sporach na temat polityki narkotykowej zarysowuje się bardzo wyraźny nurt entuzjazmu wobec terapeutycznych zastosowań cannabis, uznający tę roślinę za cudowne panaceum na wszelkie schorzenia. Abstrahując od farmakologicznej, toksykologicznej i lekarskiej dyskusji na temat rzeczywistej terapeutycznej przydatności konopi i kannabinoidów, przyznać trzeba, że próba ostudzenia tego entuzjazmu przez osobę reprezentującą równocześnie jednoznacznie krytyczne stanowisko wobec polityki prohibicji w ogóle, a polityki prohibicji wobec cannabis w szczególności, stwarza nowe impulsy do debaty naukowej i publicznej w tym obszarze. prof. dr hab. Krzysztof Krajewski Mateusz Klinowski nie obawia się trudnych pytań dotyczących miejsca konopi w medycynie, ich wpływu na zdrowie publiczne oraz konsekwencji społecznych związanych z różnymi modelami regulacyjnymi. Publikacja może służyć jako cenne narzędzie dla prawników, lekarzy, decydentów politycznych oraz aktywistów działających na rzecz zmiany polityki narkotykowej. dr Paulina Mularczyk-Tomczewska
Michał Wróblewski
ADHD ‒ pojęcie to jeszcze dwadzieścia lat temu funkcjonowało w społeczeństwie w szczątkowej formie. Jeżeli dziecko wierciło się w krześle, nie potrafiło usiedzieć w miejscu i miało problem z dłuższym skupieniem uwagi, to postrzegane było jako niegrzeczne. Współcześnie rzecz przedstawia się zupełnie inaczej. ADHD jest jedną z najczęściej diagnozowanych wśród dzieci i młodzieży jednostek psychiatrycznych. Celem książki jest odpowiedź na pytanie: w jaki sposób nadpobudliwe zachowanie z czasem zaczęło być symptomem zaburzenia psychicznego? Autor omówił w sposób ciekawy i niestandardowy historię wiedzy wokół ADHD i proces stopniowego rozszerzania kategorii diagnostycznej, a także zanalizował najważniejsze kontrowersje naukowo-społeczne wokół etiologii i terapii farmakologicznej, dodając do tego wątek globalnej ekspansji amerykańskiej definicji zaburzenia. Ponadto ‒ na podstawie wywiadów pogłębionych, analizy treści czasopism medycznych oraz analizy dyskursu medialnego ‒ można w książce prześledzić proces wyłaniania się nadpobudliwości w kontekście polskim. Publikacja ta mieści się w ramach socjologii medycyny, zdrowia i choroby oraz korzysta z metodologii i siatki pojęciowej teorii aktora-sieci, co w znaczący sposób wzbogaca jej walor naukowy. „Szczególnie nowatorskie i nieoczywiste jest połączenie socjologii medycyny, studiów nad nauką i techniką (…) oraz wspomnianych już analiz biopolitycznych. To właśnie wraz z podjęciem analiz dotyczących centro-peryferyjnego usytuowania zarówno choroby, jak i badaczy pozwala Michałowi Wróblewskiemu na ukazanie polityczności choroby w sposób złożony i zniuansowany, dzięki czemu ucieka od prostych, samonarzucających się propozycji. Jest to ważne, gdyż przy omawianiu kontrowersji naukowo-społecznych istnieje ryzyko zastosowania strategii, które mogą się okazać szkodliwe w przestrzeni publicznej. Szczególnie ważne jest, abyśmy unikali „handlowania wątpliwościami”, czyli aby autorzy analizujący wybrane kontrowersje naukowo społeczne (np. ruchy antyszczepionkowe, energia atomowa, GMO) nie wytwarzali dodatkowego elementu niepewności. Michałowi Wróblewskiemu to się udało (…)”. Z recenzji dra hab. Andrzeja W. Nowaka Michał Wróblewski – socjolog i filozof, pracownik Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Redaktor pracy Kultura i hegemonia. Antologia tekstów szkoły z Birmingham (Toruń 2012). Autor publikacji: Hegemonia i władza. Filozofia polityczna Antonia Gramsciego i jej współczesne kontynuacje (Toruń 2016), Czyje lęki, czyja nauka? Struktury wiedzy wobec kontrowersji naukowo-społecznych (Poznań 2016, razem z A.W. Nowakiem i K. Abriszewskim), Efekt Bilbao czy kult cargo. Nowe instytucje kultury w Polsce (Elbląg 2018, razem z Ł. Afeltowiczem, J. Gądeckim, K. Olechnickim i T. Szlendakiem). Prowadzi badania w ramach socjologii medycyny, zdrowia i choroby oraz studiów nad nauką i techniką. Stypendysta Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Medytacje o ostatniej filozofii
Marcin Polak
Sokrates balansował pomiędzy wsłuchiwaniem się w głos daimoniona, przekazem wiedzy wyroczni a racjonalną dialektyką, po czym zdał sobie sprawę, że nic nie wie. Podobna ambiwalencja wystąpiła w myśli Heraklita. Filozofia płynąca z tych źródeł oscyluje między biegunami mroku i jasności. Istnieją autorzy (na przykład Friedrich Nietzsche), którzy często formułują przekaz w postaci dekretów niepoprzedzonych argumentacją, właśnie tak, jakby bezczelnie wiedzieli, jakby ich zdania alegoryczne, aforystyczne nadchodziły z niesamowitego krajobrazu, z nadmiernego mroku lub ze świetlistych okolic Delos. Medytacje o ostatniej filozofii przemierzają terytoria myśli heraklitejskiej, sokratejskiej i nietzscheańskiej, angażując umysł postromantyczny w osobiste dociekania. Zapisywałem je głównie nocami. Marcin Polak Wiele mądrych książek ma charakter wykładu mądrych tez. Tutaj mamy do czynienia z dźganiem inteligencji i wyobraźni czytelniczki, by nie unikała zagadnień trudnych i domagających się uczciwej konfrontacji. Tempo szybkie, bez ociągania należy się ustosunkowywać, zastanawiać, udzielać sobie odpowiedzi. Autor pisze językiem niepoddającym się alienacji formalizmów, systematyki, naukowego rejestru. Żywość tego języka odczytuję jako zwiastun zmian zachodzących w pisaniu filozoficznym, niewygaszającym pulsu myślenia. Przezwyciężenie rozpaczy nihilizmu zostaje tutaj ziszczone za pomocą szeregu upodmiotowień: siebie jako autora, czytelniczki, myślenia wyzwolonego z iluzji „ja myślę”, a nawet języka, którym zostajemy wprowadzeni w trans filozoficzny. Z recenzji dr hab. Marii Kostyszak, prof. UWr
Medytacje uzdrawiające sufich. 33 lekcje na duchowej ścieżce
Maciej Wielobób, Agnieszka Wielobób
Listen to "Odcinek 43. Duchowe uzdrawianie na ścieżce sufich (Agnieszka Wielobób, Maciej Wielobób)" on Spreaker. Dusza, która jest boskim oddechem, oczyszcza, ożywia i uzdrawia narzędzie, poprzez które funkcjonuje Hazrat Inayat Khan Przez uzdrowienie ducha do uzdrowienia ciała Całe dziesięciolecia, a może lepiej napisać - całe stulecia, zachodnia medycyna oddzielała ściśle sprawy ciała od spraw ducha i umysłu. Inaczej medycyna i myślenie Wschodu. W tradycjach wschodnich od zawsze widzi się człowieka jako całość; dostrzega się korelację diady ciało - umysł, równocześnie jednak podkreśla, że proces uzdrawiania ciała poprzez umysł rozpoczyna się ponad nimi. Z poziomu przekraczającego soma i psyche. Siła osoby, która uzdrawia, bierze się z odpowiednio skoncentrowanej życiowej energii, a ta pochodzi od istoty wyższej. Ojcem praktyk medytacji uzdrawiających sufich był Hazrat Inayat Khan, muzyk i mędrzec z Indii, który na początku XX wieku odwiedził Europę. Dla mieszkańców naszej części świata stał się ważny jako propagator metody uzdrawiania wywodzącej się ze starożytnych tradycji mistycznych, bazującej na duchowości wedyjskiej, indomuzułmańskiej i sufickiej. W tej metodzie zakłada się, że zdrowie ciała i zdrowie ducha są ze sobą ściśle powiązane. By zachować fizyczny dobrostan, trzeba się skupić po pierwsze na psychice ?- praktykować specjalnego rodzaju medytacje, wymagające akurat tyle samopoświęcenia i dyscypliny, że pozostają dostępne praktycznie dla każdego chętnego. Ta książka przeprowadzi Cię przez 33 praktyczne lekcje ścieżki uzdrawiającej indyjskich sufich - tradycyjnej metody leczenia ciała, umysłu i ducha.