Popularnonaukowe i akademickie
Dariusz Piechota
Przygotowana przez Dariusza Piechotę monografia jest fascynującą opowieścią o popkulturze, którą mam zamiar postawić na półce pomiędzy Understanding Popular Culture Johna Fiske’a a III Rzeszą Popkultury Bartłomieja Dobroczyńskiego. Odnoszę wrażenie, że autor w podobny do wymienionych przeze mnie autorów buduje narrację o kulturze popularnej, pochylając się nad konkretnymi zjawiskami i praktykami reprezentującymi popkulturę. Służy temu przyjęta przez Piechotę perspektywa mikrohistorii, wzbogacona koncepcją mitu jako praktyki narracyjnej Rolanda Barthes’a, które pozwalają się przyglądać tymże zjawiskom i praktykom codzienności, a zarazem traktować je jako powierzchnię, pod którą kryje się o wiele głębszy dyskurs kulturowy. Prof. dr hab. Adam Regiewicz (UJD, Częstochowa) Dariusz Piechota – dr, literaturoznawca, asystent na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku, członek zespołu badawczego Laboratorium Animal Studies – Trzecia Kultura. Autor monografii: Między utopią a melancholią. W kręgu nowoczesnej i ponowoczesnej literatury fantastycznej (2015), Pozytywistów spotkania z naturą. Szkice ekokrytyczne (2018). Współredaktor serii wydawniczej Zielona Historia Literatury, w której dotychczas ukazały się: Emancypacja zwierząt? (2015), Ekomodernizmy (2016), Między empatią a okrucieństwem (2018), (Nie)zapomniane zwierzęta (2021). W kręgu jego zainteresowań badawczych znajdują się: literatura przełomu XIX i XX wieku (pozytywizm i Młoda Polska), współczesna literatura i kultura popularna, animal studies, ekokrytyka.
Na początku był "brulion". O modelach kultury i poezji roczników sześćdziesiątych
Aleksandra Polewczyk
„»Brulion«, o którym powiedziano dotąd mniej, niż można by się spodziewać, nie jest tematem łatwym, do podjęcia bez wahań i bez ryzyka. Badaczowi na przeszkodzie stoi uwikłanie w upraszczającą legendę, szereg niepogłębionych, lecz nośnych i dobrze znanych komentarzy, kontrola pamięci sprawowana przez dawnych redaktorów i autorów pisma. Z trudnościami tymi pani Polewczyk uporała się wybornie. Nikt tak jak ona, tak uważnie i odświeżająco, »brulionu« dotąd nie przeczytał”. prof. dr hab. Piotr Śliwiński „Pani Polewczyk przekonuje, że warto oderwać się od utrwalonego mitu o »bruLionie« i potraktować jego działalność jako inicjacyjny gest nowego sposobu mówienia o kulturze, prowadzący do wyłonienia się nowego projektu kulturowego. Wykorzystując m.in. kategorię brulionowego tekstu Autorka wpisuje ten gest w ponowoczesny nie-porządek, kulturową różnorodność i traktuje jako »nieustanną transgresję« i proces negocjacji w polu kultury. Jednocześnie też przygląda mu się w perspektywie pozytywnych tradycji, traktowanych przez nią jako zbiór kulturowych elementów wykorzystywanych przez pismo, dzięki czemu udaje się jej pokazać szerszy, nie tylko polski, kontekst działania »bruLionu«". dr hab. Dorota Kozicka
Na początku. Eseje o teorii inteligentnego projektu
Granville Sewell
W poprawionym i rozszerzonym wydaniu zbioru esejów matematyk Granville Sewell analizuje teorie Wielkiego Wybuchu i precyzyjnego dostrojenia praw fizyki, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucji życia. Autor wyjaśnia, dlaczego problem ewolucji jest zasadniczo odmienny i trudniejszy do rozwiązania od innych zagadnień, przed którymi stoi nauka, oraz dlaczego coraz większa liczba uczonych zaczyna dostrzegać to, co dla laików było od dawna oczywiste: że włączenie teorii inteligentnego projektu do nauk przyrodniczych jest jedynym sposobem na otrzymanie wyjaśnień, które najlepiej korespondują ze współczesnym stanem wiedzy przyrodniczej. Książka zawiera rozmaite argumenty na rzecz teorii inteligentnego projektu, a także rozwija klasyczne twierdzenia, które już od dawna przemawiają za tym ujęciem. Debata w sprawie inteligentnego projektu staje się coraz bardziej zaciekła... Dlatego przyjemnie jest znaleźć wyważone, przemyślane i głębokie omówienie zagadnienia, bez uprzedzeń i prób kompromitowania przeciwników. Pod tym względem książka Na początku Granville'a Sewella odniosła prawdziwy sukces. dr William A. Dembski, autor książki "Wnioskowanie o projekcie" W niniejszym tomie Granville Sewell dostarcza znakomitego i szerokiego komentarza do źródeł debaty w sprawie początków życia oraz inteligentnego projektu... Sewell pisze w sposób jasny i przejrzysty o sprawach, które są często błędnie rozumiane. Jego omówienie zagadnienia entropii stanowi lekturę obowiązkową. dr Cornelius G. Hunter, autor książki "Bóg Darwina. Ewolucjonizm i problem zła" Granville Sewell - profesor matematyki na Uniwersytecie Teksaskim w El Paso. Studia doktoranckie ukończył na Wydziale Matematyki w Purdue University. Pracował w Laboratorium Krajowym na Purdue Univeristy, w Center for High Performance Computing, należącym do Uniwersytetu Teksaskiego, oraz w Texas Agricultural and Mechanical University. Doktor Sewell napisał trzy książki z dziedziny analizy numerycznej i jest autorem powszechnie używanego programu komputerowego wykorzystującego metodę elementów skończonych. Seria Inteligentny Projekt to pierwsza tak ambitna i bogata propozycja na polskim rynku wydawniczym, w ramach której ukazują się książki dotyczące teorii inteligentnego projektu - Intelligent Design (ID). Autorzy zastanawiają się: czy różnorodność życia na Ziemi może być wyjaśniona wyłącznie przez procesy czysto przyrodnicze? Czy złożone struktury biologiczne mogły powstać drogą przypadku i konieczności, bez udziału inteligencji? Czy Ziemia jest tylko jedną z wielu niczym niewyróżniających się planet? Teoria inteligentnego projektu jest ogólną teorią rozpoznawania projektu. Rozpoznawanie projektu ma szerokie zastosowanie w takich dziedzinach nauki, jak kryminalistyka, historia, kryptografia, astronomia i inżynieria. Seria Inteligentny Projekt pokazuje, że koncepcja ID powinna być stosowana również w zagadnieniach pochodzenia i rozwoju różnych form życia, a także w próbie zrozumienia nas samych.
praca zbiorowa
Teksty zgromadzone w niniejszym tomie dobrano z myślą o jak najszerszej reprezentacji powyższych możliwości, dlatego do współpracy zaproszeni zostali nie tylko historycy i teoretycy literatury, ale także historycy oraz teoretycy historiografii, kulturoznawcy, antropolodzy, socjolodzy, językoznawcy – krótko mówiąc, reprezentanci interdyscyplinarnej definicji pogranicza. Cały materiał podzielony został na trzy bloki tematyczne, stanowiące zarazem propozycje perspektyw, z jakich można konfigurować projekty badawcze dedykowane zagadnieniom pograniczności. Jak w przypadku wszystkich „miękkich” teorii, dobór ma charakter wyrywkowy i raczej otwiera niż zamyka pewne ujęcia, swoją niepełnością nakłaniając wręcz odbiorców do polemik i krytycznych uzupełnień. Już na pierwszy rzut oka widać, że nie wszystkie pogranicza przestrzenne kultury polskiej zostały odnotowane, choć wektory badawczej uwagi idą w różne strony. Spośród ogromnej liczby pisarzy pogranicznych wybrano także sylwetki kierujące uwagę w rejony zapomniane, czasem zupełnie nieobecne, również zaskakujące. Pojawiają się tu pogranicza bardzo luźno związane z tradycyjnie rozumianą „kulturą polską” dla zaznaczenia, że definicja tego pojęcia wymaga gruntownej przebudowy. A także dlatego, że pogranicza ewokują nie tylko przygraniczność i przekraczanie granic, ale i podają w wątpliwość reguły ich zakreślania. Najważniejszym zamierzeniem autorów tomu była – zaznaczona już w pierwszym tekście Ryszarda Nycza – redefinicja fundamentalnej kategorii „historii literatury polskiej”. W świetle zmian w naukach humanistycznych ostatnich dekad wszystkie trzy terminy składowe nabrały nowych znaczeń. Jeżeli w ogóle porządkowanie produkcji literackiej danego obszaru kultury w formie syntezy historycznoliterackiej ma mieć jakikolwiek sens, należy na nowo zastanowić się nad tym, czym jest historia, czym literatura oraz co rozumiemy pod pojęciem „polskości”. Dotychczasowe ich wykładnie – mimo iż nadal dominują w rzemiośle humanistycznym i przede wszystkim w dydaktyce – nie wytrzymują naporu zmian. Chodzi tu nie tylko o sygnał oczywistości, że mogą być różne historie danej literatury (abstrahując od kwestii, czy i w jaki sposób coś takiego, jak np. „literatura polska” istnieje), ale i zasugerowanie słabo bądź zgoła nieuwzględnianych w ogóle kryteriów ich konstruowania.
Na pograniczu nauk. Pedagogika i oświata wobec alternatyw
red. Bożena Marzec, Joanna Miecznik-Warda, Michał Borda
"Tom niniejszy to z pewnością ambitne przedsięwzięcie; jest poświęcony wielowymiarowym zagadnieniom edukacji alternatywnej. Dokonany przez redaktorów naukowych tomu wybór artykułów ukazuje szeroką paletę możliwych działań socjalizacyjno-edukacyjnych w aspekcie pilnych wyzwań naszego stulecia. Rozpatruje zespół Autorów sygnalizowane powyżej zagadnienia w pryzmacie koncepcji autonomii podmiotu poznającego, jaki stanowi pedagogika. (...) Praca jest więc udaną propozycją co do scalania jak i poszukiwań, tak w sferze teorii, jak i praktyki w zakresie współpracy, homeostazy, profilaktyki i kompensacji. Ta alternatywa jawi się jako nieśmiałe nawiązanie nas, humanistów, do wciąż niedoścignionego eksploracyjnego ideału nauk eksperymentalnych (...)". Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Andrzeja Radziewicza-Winnickiego
Na pograniczu tradycji i nowoczesności. Perspektywa zmian makro, mezo, mikro
Red. nauk. Izabela Auguściak, Stanisław Flejterski
Inspiracją do powstania prezentowanej monografii wieloautorskiej było przeświadczenie, że w połowie trzeciej dekady XXI stulecia warto podjąć próbę zmierzenia się z kategorią "zmiana". Zmianom i zarządzaniu nimi poświęcono w literaturze już wiele miejsca, jednak uznaliśmy, że obecny czas szczególnie sprzyja naukowej refleksji na temat zmian w skali mega, makro, mezzo i mikro. Chodzi o udzielenie odpowiedzi na pytanie o relacje między tradycją a nowoczesnością: czy nowe jest zawsze lepsze od starego? Przedmiotem analiza zagadnień z dyscyplin ekonomia i finanse oraz nauk o zarządzaniu i jakości, o bezpieczeństwie, nauk prawnych, socjologicznych i pedagogicznych. Autorzy - w granicach możliwości - starali się zrealizować siedem zadań stawianych na ogół badaczom w dziedzinie nauk społecznych: opisywanie, pomiar, porównywanie w czasie i w przestrzeni, objaśnianie, ewaluacja, przewidywanie, wraz z formułowaniem sygnałów wczesnego ostrzegania, ponadto prezentowanie propozycji i rekomendacji. Pomysł napisania niniejszej książki narodził się w ramach zainicjowanego w roku 2024 na Wydziale Ekonomicznym w Szczecinie Interdyscyplinarnego Seminarium Naukowego, skupiającego naukowców z Chorzowa, Poznania, Szczecina, Warszawy i Zielonej Góry, związanych z Uniwersytetem WSB Merito.
Na ramionach gigantów. Figura autorytetu w polskich tekstach literaturoznawczych
Małgorzata Juda-Mieloch
Książka opisuje figurę autorytetu we współczesnych tekstach literaturoznawczych, to znaczy w pracach Jerzego Ziomka, Janusza Sławińskiego, Grażyny Borkowskiej, Ryszarda Nycza i Henryka Markiewicza. Główne jej założenie to nieuchronność istnienia tej techniki argumentacyjnej w humanistyce, a cel - pokazanie tekstowych mechanizmów i opis sposobów funkcjonowania autorytetu w literaturoznawczym dowodzeniu i perswazji. Opis zasadniczych części tekstów rozbudowano o analizę bibliografii, indeksów osobowych i formuł tytułowych. Metaliteraturoznawczy charakter książki wpisuje ją w krąg zainteresowań naukoznawczych. Małgorzata Juda - Mieloch - doktor nauk humanistycznych, nauczycielka języka polskiego, autorka kilku rozpraw ( min. w Litterariach, Pracach Literackich, Pamiętniku Literackim) oraz artykułów ( min. w Rzeczpospolitej, Polonistyce, Edukacji i Dialogu), autorka książki pomocniczej z języka polskiego dla uczniów gimnazjum Trzymaj formę! Współautorka cyklu katechizmów i poradników metodycznych Odsłonić twarz Chrystusa. Interesuje się retoryką i poetyką tekstu literaturoznawczego oraz metodyką nauczania języka polskiego i religii.
Danuta Kowalska, Anna Lenartowicz-Zagrodna, Magdalena Pietrzak, Ewa...
Na publikację składają się teksty bardzo zróżnicowane pod względem podejmowanych tematów i stosowanej metodologii. Jest to specyfiką tomów jubileuszowych, które w pewien sposób scala odniesienie do osoby jubilata. W tym przypadku wszystkie teksty dobrze wkomponowują się w całość, tworzą zbiór niejednorodny, lecz ciekawy i oryginalny. Autorzy nawiązują do poruszanych przez jubilata tematów, twórczo je rozwijając lub z nimi polemizując. Pod tym względem osoba Jubilatki, Profesor Danuty Bieńkowskiej, jest gwarantem, że opisywane w publikacji zagadnienia nie mają marginalnego dla nauki charakteru. Tomem zainteresują się przede wszystkim badacze Biblii, jednak krąg potencjalnych odbiorców będzie oczywiście zdecydowanie szerszy ze względu na inne poruszane tu zagadnienia: kwestie normatywne, językoznawczo zorientowaną stylistykę, synchroniczne i diachroniczne badania nad polszczyzną. Z recenzji dr hab. Anetty Luto-Kamińskiej W publikacji przedstawiono zróżnicowaną problematykę z zakresu historii języka polskiego i polszczyzny współczesnej. Autorzy koncentrują się na zagadnieniach dotyczących stylu biblijnego i tekstów biblijnych, historii języka, relacji między idiolektem a językiem ogólnym, retoryki, terminologii dydaktyki szkolnej, współczesnych socjolektów, komunikacji kościelnej, gatunków dziennikarskich. Teksty są dobrze osadzone w teorii współczesnego językoznawstwa polonistycznego - zarówno w odniesieniu do metodologii diachronicznej, jak i synchronicznej. Ilościowo dominują ujęcia utrzymane w paradygmacie strukturalistycznym, ale prezentowany jest także wzorzec analizy kognitywnej i pragmatycznej. Naukowa oryginalność tych opracowań dobrze świadczy o naukowej wartości tej książki. Z recenzji prof. dr. hab. Stanisława Dubisza