Popularnonaukowe i akademickie
Podróż na Atlantydę. O I tomie "Nowej baśni" Teodora Parnickiego
Filip Mazurkiewicz
Praca jest przede wszystkim drobiazgową analizą I tomu cyklu powieściowego Teodora Parnickiego Nowa baśń, zatytułowanego Robotnicy wezwani o jedenastej. Tak szczegółowo przeprowadzona analiza powieści była niezbędna do jej interpretacji, które przebiegają dwutorowo. Po pierwsze podjęto wątek Ingardenowskich, a szerzej – fenomenologicznych inspiracji, które wpłynęły na pisarstwo Parnickiego. Mamy tu do czynienia z wpływem na przekształcenia gatunkowe powieści historycznej jako tekstu literackiego oraz z wpływem na sposób postrzegania samej historyczności jako tekstowo-nietekstowego korelatu powieści. Literackość jest przez Ingardena traktowana jako pewna granica, która wyznacza status ontologiczny przedmiotów i postaci pojawiających się w dziele literackim, a istotą owej granicy jest zawieszenie asercji sądów wypowiedzianych w tekście. Druga grupa zabiegów interpretacyjnych zmierza do określenia tematyki powieści dziejowej Parnickiego jako powieści o śmierci. Parnicki w swym tekście mozolnie penetruje rozmaite europejskie mity i opowieści dotyczące śmierci, sprawdzając, czy niosą z sobą jakiś wymiar wyjaśniający bądź konsolacyjny. Odpowiedź na tak stawiane pytania jest przecząca. Ostatecznie śmierć pozostaje fenomenem niezrozumiałym, wymykającym się wszelkim próbom rozumienia, czy wyjaśnienia. I z takim przekonaniem Parnicki pozostawia swego czytelnika. Zasadniczym kontekstem interpretacji okazuje się mit Atlantydy, który ma w powieści znaczenie potrójne. Po pierwsze, w sensie dosłownym oznacza mityczny ląd, którego nie można zdobyć, choć bohaterowie próbują tam dopłynąć. Po drugie, odnosi się do niemożliwego do zdobycia lądu „prawdziwej” historii, lądu historii pewnej, historii-bytu. Po trzecie, staje się metaforą śmierci.
Podróż surrealistyczna, czyli o twórczości Joanny Wiszniewskiej-Domańskiej
Eleonora Jedlińska
W książce zostały przedstawione losy życia i sztuki Joanny Wiszniewskiej-Domańskiej. Idiomem dzieł tej łódzkiej artystki jest oryginalna formuła rysunku figuratywnego, stanowiącego kanwę jej grafik. Obrazowość tych prac oscyluje między "zakłóconą" realnością, ascetyczną, acz wyrazistą kreską a opowiadaną historią. Jej sztuka zawiera dyskretne nawiązania do surrealizmu pierwszej połowy XX wieku. Odnajdziemy w niej ślady fascynacji malarstwem Rene Magritte'a, Giorgio de Chirico, Jeana Jacques'a Folona, ale także echo obrazu Balthusa La rue (Ulica) z 1933 roku. Szacunek artystki dla twórczości wielkich mistrzów, a jednocześnie poczucie humoru i znajomość ludzkiej natury znalazły wyraz w serii kolaży, w których twarze obecnych w nich postaci "obdarowane" zostały wizerunkami arcydzieł malarstwa europejskiego. Zaprzeczając powszechnym stereotypom o Łodzi jako mieście fabryk i kominów, Wiszniewska-Domańska życie i twórczość związała z Bałutami, którym nadała wizerunek "miasta surrealistycznego", miasta poetów i podróżnych bez paszportów ... - Papierowego miasta. Artystka rozumie rolę sztuki jako swoiste "przeniesienie" wewnętrznych doświadczeń eksplorowanych przez pryzmat melancholii, obrazowanej w powtarzających się motywach: odległego horyzontu, odwróconego tyłem samotnego człowieka z bagażem podróżnym, porzuconych "emblematów" dzieciństwa. Jej prace wyrażają, nawiązujący do filozofii zen, zachwyt i zdumienie nad łącznością jednostki z jej habitatem. Artystka próbuje uchwycić zdarzenia, ciągi skojarzeń, myśli albo snu, które stanowią notatnik zawierający fragmenty autobiografii, obrazy powrotów do wydarzeń z przeszłości, do "sekretnej historii duszy".
Podróże między kobiecością a męskością
Chybicka Aneta, Kosakowska-Berezecka Natasza, Pawlicka Paulina
Publikacja Podróże między kobiecością a męskością niesie wskazówki i spostrzeżenia dotyczące specyfiki podróży przez różne obszary życia widzianej przez okulary płci i rodzaju. Ideą książki jest spojrzenie na wzajemne relacje, podobieństwa i różnice między kobietami i mężczyznami (kobiecością i męskością) z trzech perspektyw: w jaki sposób płeć i rodzaj dotyka kobiety i mężczyzn w różnych sytuacjach życiowych będących wyzwaniami (finanse w małżeństwie, bycie rodziną zastępczą; emigracja i zakładanie rodziny w innej kulturze), w świecie ról społecznych (dom, praca) oraz w świecie fizycznym w odległych rejonach świata oraz w codziennym byciu podróżniczką/podróżnikiem i zdobywczynią/zdobywcą kontynentów. Pierwsze dwie części obejmują oryginalne artykuły teoretyczne i badawcze. Trzecia część publikacji, oprócz funkcji poznawczej, pełni też rolę relaksacyjną zawarte w niej bowiem artykuły zabierają czytelnika w fascynującą podróż do bardzo odmiennych od naszego zakątków świata i pozwalają delektować się barwnymi opowieściami z podróży, wzbogaconymi fotografiami. *** Książka pod redakcją naukową Anety Chybickiej, Nataszy Kosakowskiej Berezeckiej oraz Pauliny Pawlickiej pt. Podróże między kobiecością a męskością. Kobieta w podróży to kalejdoskop doskonałych esejów i badań porównawczych. Autorzy w trzech rozdziałach prezentują kolejno: badania stereotypów płciowych i kulturowych w różnych obszarach życia: rodzinach zastępczych, w kontekście dobrobytu ekonomicznego itp. , dalej następują badania stereotypów płciowych w pracy, na końcu znajdziemy arcyciekawe eseje podróżnicze. Gorąco polecam książkę czytelnikom zafascynowanym wpływem różnorodności kulturowej na widzenie świata oraz tym osobom, które widzą ważki społecznie problem w stereotypach płciowych, w roli kobiet i mężczyzn w pracy, życiu rodzinnym i publicznym. Zachęcam do przeczytania książki napisanej ze swadą, książki bogatej w warstwie merytorycznej i poglądowej! Celem zebrania rozdziałów i wydania książki jest pokazanie różnic międzypłciowych w różnych obszarach naszego życia: w rodzinie i w pracy, na emigracji i w polityce. Silny wątek międzykulturowy ubarwia beletrystycznie interesującą całość. z recenzji Dr hab. Hanna Brycz, prof. UG
Podróże po drewnianym Podlasiu 2
Magdalena Sulima
Publikacja „Podróże po drewnianym Podlasiu 2” jest pomysłem na promocję i ochronę dziedzictwa kulturowego. Proponowana w niej wycieczka wiedzie najmłodszych oraz ich rodziców lokalnymi ścieżkami, wskazując podlaską tożsamość oraz podkreślając ważność kultury regionu. Tytułowe „drewniane Podlasie” stanowi bowiem „żywy” organizm, z którym kontakt ma zachęcać i angażować do wędrówki po różnych zakamarkach tego zakątku Polski, tak geograficznych jak i tematycznych. Książka jest kontynuacją części I, która oprowadzała po terenach powiatów bielsko-hajnowskich. Część druga, skonstruowana jest jako rodzaj ilustrowanego przewodnika po kulturze innego obszaru Podlasia – powiatu sokólskiego i okolic. Trasa, przez którą prowadzi, zorientowana jest na drewniane obiekty o istotnych walorach kulturowych, ukazujących różnorodność opisywanych miejsc. To charakterystyczne dla pagórkowatego terenu Sokólskich Wzgórz drewniane olbrzymy czyli wiatraki, które do dziś spotkać można w pasie pomiędzy Sokółką, Kuźnicą Białostocką i Krynkami. To drewniana zabudowa domów mieszkalnych z gankami i przeszklonymi werandami w okolicach Korycina i Suchowoli. To powrót, za sprawą przetrwałych tu dworów, do zakorzenionego w polskiej świadomości wzorca szlachcica – ziemianina, żyjącego w zgodzie z przyrodą. To w końcu deskale (nie murale!), czyli wielkopowierzchniowe malowidła, które powstały na ścianach drewnianych domów i budynków gospodarczych. Na tak małym obszarze spotykają się aż 4 kultury i religie, które poznajemy zwiedzając m.in. najstarszy drewniany kościół na Podlasiu, malowniczo wpisujące się w wiejski krajobraz drewniane krzyże i kapliczki, prawosławne cerkwie, żydowskie domy modlitwy, czyli synagogi oraz przepełnione symboliką meczety i mizary we wsiach Bohoniki i Kruszyniany, gdzie po dziś dzień społeczność tatarska kultywuje swoją religię, tradycje i folklor.
James Gleick
Błyskotliwa, pouczająca i zabawna opowieść o podróżach w czasie - koncepcji, która fascynuje fizyków i pisarzy od ponad stu lat. James Gleick proponuje przekraczającą ramy tradycyjnego myślenia wycieczkę po niezwykłej krainie podróży w czasie od literackich i naukowych narodzin począwszy, na wpływie, jaki wywarły na nasze rozumienie czasu kończąc. Autor zagłębia się w związki fizyki, technologii, filozofii i sztuki z podróżami w czasie i opowiada o kulturowym rozwoju tej idei od powieści H.G. Wellsa po telewizyjnego Doktora Who, od Prousta po Woodyego Allena. Przygląda się też niezbyt wyraźnej granicy między science fiction a współczesną fizyką, by dojść do pytania, czym właściwie jest przeżywana przez nas chwila świat ulotności, w którym teraźniejszość pożera wszystko, a przyszłość nieustannie znika. Czysta przyjemność. () Istny park rozrywki, pełen swawolnych atrakcji, który James Gleick eksploruje z zaraźliwym zapałem The Wall Street Journal Fascynująca mieszanka filozofii, krytyki literackiej, fizyki i obserwacji kulturowych. () Wspaniałe przypomnienie, że najlepiej działającą technologią podróży w czasie jest ta najstarsza: snucie opowieści. The New York Times Book Review
Agnieszka Adamowicz-Pośpiech
Jaka jest pozycja Conrada we współczesnej polskiej kulturze? Przeglądając prasę codzienną raz po raz napotykamy nagłówki w stylu "ktoś lub coś jak Conrad". Żaden z tych artykułów nie nawiązuje jednak do jego twórczości, ponieważ teksty prasowe posługują się jedynie jego nazwiskiem jak "płachtą" na czytelnika, znakiem rozpoznawczym, a używając terminologii marketingowej - wykorzystują jako markę? Ale czy istnieje "marka Conrad"? Dlaczego jego nazwisko jest ciągle obecne w prasie, a twórczość odchodzi w niepamięć? To kolejny aspekt obecności (lub raczej nieobecności) Conrada - spadek czytelnictwa jego utworów. Badacze utyskują na brak zainteresowania polskich czytelników prozą Conrada - w przeciwieństwie do Francji czy Japonii, gdzie Conrad jest obecny czytelniczo. Paradoksalnie Conrad jest ciągle postrzegany jako mistrz dla współczesnych pisarzy, takich jak np. Orhan Pamuk, Arturo Perez-Reverte czy John Maxwell Coetzee. Niniejszy tom szkiców próbuje odpowiedzieć nie tylko na te i inne pytania, ale również stara się w przystępny i ciekawy sposób przybliżyć twórczość Josepha Conrada-Korzeniowskiego współczesnemu czytelnikowi. Agnieszka Adamowicz-Pośpiech - doktor habilitowany, adiunkt w Instytucie Kultur i Literatur Anglojęzycznych na Uniwersytecie Śląskim. Autorka ponad 40 artykułów oraz kilku książek z zakresu modernizmu brytyjskiego (m.in. Lord Jim Conrada. Interpretacje, Kraków 2007) i przekładoznawstwa (m.in. Seria w przekładzie, Katowice 2013). Zajmuje się brytyjskim modernizmem, współczesnym dramatem i zagadnieniami teorii przekładu. Obecnie pracuje nad projektem "The Reception of British and Irish Authors in Europe".
Zofia E. Tyszkiewicz, Robert Czubaszek, Sławomir Roj-Rojewski
Architektura krajobrazu jest zarówno nauką, jak i sztuką zajmującą się kształtowaniem przestrzeni otaczającej człowieka. Korzysta przy tym z osiągnięć innych dyscyplin. Projektowanie terenów zieleni to proces twórczy, zmierzający do świadomego organizowania przestrzeni przez nadanie jej określonej formy i kształtu, między innymi za pomocą roślinności. Jednak odniesienie sukcesu przy planowaniu, projektowaniu i zakładaniu terenów zieleni możliwe jest dzięki wiedzy i umiejętnościom odpowiedniego doboru gatunków roślin do zastanych warunków środowiska, w tym podłoża. Wiedza ta pozwala na uzyskanie dzięki celowej działalności korzystnych warunków wzrostu i rozwoju roślin ozdobnych przy jednoczesnym osiągnięciu wysokich walorów dekoracyjnych i interesujących efektów kompozycyjnych. Skrypt przeznaczony jest dla studentów architektury krajobrazu zdobywających wiedzę i umiejętności w zakresie przedmiotu gleboznawstwo. Stanowi przewodnik do zajęć laboratoryjnych. Zawiera zestaw podstawowych, od lat stosowanych w praktyce gleboznawczej, metod laboratoryjnej analizy materiału glebowego (prób glebowych). Pozwala na zdobycie umiejętności wykonania prostych analiz oraz poznanie podstawowych właściwości środowiska glebowego związanych z jego składem chemicznym, granulometrycznym oraz stosunkami wodnymi.
Podstawowe wiadomości o islamie
Janusz Danecki
Profesor Janusz Danecki, wykładowca Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej i Uniwersytetu Warszawskiego, jest wybitnym znawcą islamu i kultury świata arabskiego, autorem podstawowych monografii o języku arabskim i islamie. Islam wyznaje dzisiaj ponad miliard ludzi. Jest najbardziej dynamicznie rozwijającą się religią uniwersalną, obejmującą wszystkie aspekty życia wyznawców. W książce omówiono dogmaty islamu, podstawowe obowiązki muzułmanina, prawo i teologię. Scharakteryzowano podziały w islamie, a więc sunnizm i szyizm, religie druzów i Kurdów oraz sufizm, czyli muzułmańską mistykę. Na tym tle opisano przemiany, do jakich doszło w dzisiejszym świecie muzułmańskim, a zwłaszcza te, które leżą u podłoża polityzacji islamu: powstawanie fundamentalizmu i ekstremizmu. Poznanie istoty islamu pozwala nie tylko zrozumieć przyczyny takich wydarzeń jak tragedię 11 września 2001 roku, lecz również dowiedzieć się, czy naprawdę jesteśmy skazani na konfrontację z muzułmanami.