Popularnonaukowe i akademickie
Potocki (Jan) - w duetach. (Ze światowcami w aneksie)
Janusz Ryba
Książka jest zbiorem szkiców, koncentrujących się wokół Jana Potockiego (zasadnicza część) i życia światowców oświeceniowych (aneks). Niewątpliwie za oryginalną można uznać kompozycję. Chodzi przede wszystkim o to, że (w zasadniczym fragmencie publikacji) w charakteryzowaniu Potockiego duży udział ma realna postać, z którą występuje w „duecie” (np. Poszukiwacze prawdy: Blaise Pascal i Jan Potocki czy Julius Heinrich Klaproth: uczeń Jana Potockiego). W ten sposób (za pośrednictwem owych duetów) skonstruowany został portret bohatera książki. W drugiej części nakreślono obraz „wielkiego świata”, środowiska, w którym Potocki żył i uprawiał rozmaite formy aktywności. Książka jest napisana lekko, stylem zwięzłym. Zawiera wiele ciekawych informacji.
Jadwiga Cook
"Monografia Jadwigi Cook omawia w sposób szczegółowy i systematyczny kwestię ograniczonej przekładalności nacechowanych potocznie tekstów literackich. Problem ten, poruszany w literaturze teoretycznej, znajduje w niniejszej pracy doskonałą ilustrację dzięki przemyślanej metodzie badawczej i odpowiednio dobranym tekstom. Praca może być inspiracją do dalszych badań przekładowych i kontrastywnych w dziedzinie języka potocznego i jego stylizacji literackiej". Z recenzji prof. Teresy Giermak-Zielińskiej Jadwiga Cook jest adiunktem w Instytucie Filologii Romańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, pracuje naukowo i dydaktycznie w Zakładzie Językoznawstwa Francuskiego. Jej rozprawa doktorska dotyczyła przekładalności zjawisk nacechowanych potocznie z języka francuskiego na język polski. Oprócz niniejszej monografii autorka opracowała kilkanaście artykułów z tej dziedziny. W ostatnich latach naukowo zajmuje się dwujęzycznym przyswajaniem języka pierwszego i zjawiskiem dziecięcej dwujęzyczności polsko-francuskiej i polsko-angielskiej.
Potrzeba trwania. Zbiory ikonograficzne na ziemiach polskich w XIX w
Kamila Kłudkiewicz
Książka stanowi pionierskie opracowanie fenomenu dziewiętnastowiecznych zbiorów ikonograficznych, jak dotąd niebędących przedmiotem naukowej refleksji. Jej tematem są kolekcje graficznych i rysunkowych wizerunków przedstawiających zabytki, dzieła sztuki, rzemiosło artystyczne, portrety postaci historycznych, krajobrazy, typy i wyroby ludowe. Zbiory takie niekiedy zawierały wybitne artystyczne dzieła graficzne lub oryginalne rysunki dawnych mistrzów i współczesnych artystów, w większości jednak składały się z obrazów stworzonych w XIX wieku, przy użyciu metod reprodukcji charakterystycznych dla tego okresu. Zestawiały zatem rysunki, ryciny, szkice, druki historyczne i ich współczesne kopie, ilustracje prasowe, pocztówki i wreszcie (choć w dużo skromniejszym zakresie), w ostatniej ćwierci XIX wieku, fotografie. Ich głównym celem było wizualne udokumentowanie przeszłości i dziedzictwa kulturowego miasta, regionu lub narodu. Zbiory ikonograficzne stanowiły dziewiętnastowieczny fenomen kolekcjonerski, w którym krzyżowało się znawstwo rycin, reprodukcyjny potencjał technik graficznych i fotomechanicznych wynalezionych w "długim stuleciu" oraz chęć zgromadzenia ilustracji w szerszym ujęciu - różnych aspektów życia ludzkiego i elementów otaczającego człowieka świata, lub węższym - wizualnej dokumentacji jednego tematu.
Potrzeba zmian w samorządzie terytorialnym
Cezary Trutkowski, Joanna Podgórska-Rykała
Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej to organizacja, która od początku przywrócenia samorządu w Polsce wspiera szeroko pojęte procesy decentralizacji. Fundacja i ludzie z nią związani opublikowali wiele znaczących raportów, monografii naukowych i ekspertyz, które często stanowiły podstawę do dyskusji o kierunkach rozwoju samorządu w Polsce. [...] O wyjątkowym charakterze niniejszej publikacji decyduje zespół autorów: reprezentują oni różne dyscypliny i wszyscy mają ugruntowaną pozycję w środowisku naukowym i eksperckim zajmującym się władzą lokalną i regionalną. To uczeni, którzy przez cały okres funkcjonowania samorządu podejmowali problematykę władzy lokalnej w Polsce. Dla nich samorząd jest wielkim osiągnięciem ustrojowym Polski. Z recenzji dra hab. Arkadiusza Ptaka, prof. IRWiR PAN, Burmistrza Miasta i Gminy Pleszew Autorzy w sposób niezwykle merytoryczny, z uwzględnieniem naukowych metod badawczych, podeszli do problemu zmian w samorządzie terytorialnym. Śmiało można stwierdzić, iż wykazali się solidnością, sumiennością oraz rzetelnością warsztatu naukowego i badawczego, a także poprawnością metodologiczną przeprowadzonych analiz. Z recenzji dra hab. Grzegorza Krawca, prof. Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie Kryzys, w którym znalazła się samorządność terytorialna w Polsce, bez wątpienia wymaga działań. Potrzebne są zmiany, które odwrócą negatywne tendencje oraz wskrzeszą ład konstytucyjny w zakresie funkcjonowania samorządów terytorialnych - w tym rozwiązania i praktyki sprzyjające efektywnej decentralizacji władzy publicznej oraz funkcjonowaniu zasady pomocniczości. Ze Wstępu dra Cezarego Trutkowskiego Samorząd terytorialny jest koniecznym elementem struktury państwowej w zachodnioeuropejskim porządku publicznym. Europejskie wspólnoty terytorialne kierują się klasycznymi zasadami, które mówią, że wspólnoty samorządowe mają osobowość prawną, są właścicielami mienia komunalnego, dysponują odrębnymi od budżetu państwa własnymi budżetami, samodzielnie kreują własne władze, a ich działalność kontrolowana jest przez odpowiednie agendy rządowe wyłącznie pod kątem zgodności z prawem. [...] Zasady te są jednocześnie koniecznym instrumentarium, gwarantującym wspólnotom realną samodzielność [...] składają się na paradygmat ustrojowy, który w najbardziej ogólny sposób mówi, że [...] to, co ma wymiar lokalny (regionalny), zależy w zasadzie od decyzji podejmowanych lokalnie (regionalnie), a możliwość i zakres ingerencji centrum w lokalność (regionalność) jest limitowana prawem. Z rozdziału autorstwa Jerzego Stępnia Autorzy: Jerzy Bartkowski, Barbara Gąciarz, Grzegorz Gorzelak, Paweł Grzybowski, Hubert Izdebski, Tadeusz Markowski, Andrzej Piasecki, Marzanna Poniatowicz, Jacek Raciborski, Jerzy Regulski, Jerzy Stępień, Paweł Swianiewicz, Marek Szczepański, Anna Śliz, Cezary Trutkowski, Aldona Wiktorska-Święcka, Eugeniusz Wojciechowski, Krystian Ziemski
Potrzeby edukacyjne seniorów a uniwersytet trzeciego wieku
Piotr Sałustowicz, Barbara Goryńska-Bittner, Maciej Kokociński, Aleksandra...
Nasze spojrzenie na starość uległo daleko idącej zmianie, co można dobrze pokazać, odwołując się do koncepcji cyklów życia zaproponowanej przez Eriksona i jednocześnie dokonując pewnej jej rewizji. Nieodłącznym elementem towarzyszącym starości staje się longlife education. Cechą współczesnego świata są bowiem niezwykle szybkie zmiany zarówno w sferze wiedzy, jak i technologii. W tym procesie nieformalnej edukacji znaczącą, ale też budzącą wiele krytycznych uwag rolę odgrywa Uniwersytet Trzeciego Wieku (UTW). Instytucja ta ma za sobą prawie 50 lat rozwoju i jest przedmiotem dużego zainteresowania badaczy. Podejmując temat roli Uniwersytetu Trzeciego Wieku, pragnęliśmy znaleźć w tym obszarze nowe wątki. Zastosowanie różnych instrumentów badawczych poskutkowało zebraniem bogatego i różnorodnego materiału, który pozwolił na bardziej wszechstronne sportretowanie UTW działających na terenie Poznania i Leszna. Na postawie listy potrzeb Howarda McClusky'ego analizowano zarówno programy UTW, jak i poziom zaspokojenia tych potrzeb w opiniach uczestników. Ponadto Czytelnik otrzymuje kolejną porcję informacji na temat historii i rozwoju UTW w Polsce i na świecie, a także przegląd badań, jakie na ich temat już zrealizowano. Ambicją autorów jest ,,znalezienie nowych wątków" i ,,innego spojrzenia". Poza opisem działania UTW i charakterystyką ich uczestników, chcą oni bowiem wskazać na poziom zaspokojenia (a także niezaspokojenia) różnego typu potrzeb, a także szukać remedium na dotychczasowe słabości funkcjonowania UTW. Praca ma więc charakter nie tylko heurystyczny, ale i praktyczny. z recenzji profesor Marty Zahorskiej
Potrzeby osób doświadczających bezdomności w województwie łódzkim
Julia Wygnańska, Małgorzata Kostrzyńska
Przedstawiony w raporcie opis potrzeb osób doświadczających bezdomności opiera się na solidnej i rzetelnej analizie empirycznej (...). Na uwagę zasługuje również fakt, iż autorki raportu, stosując partycypacyjne podejście do badań, traktują uczestników jako "ekspertów przez doświadczenie". Dzięki temu podejściu badani wnieśli cenne spojrzenie na temat systemu wsparcia, co podkreśla ich rolę nie tylko jako partnerów, ale również ekspertów w kontekście własnych życiowych sytuacji. Takie podejście wzmacnia również poczucie sprawczości uczestników badania (...). Obraz, który wyłonił się z badań, zmienia nie tylko teoretyczne podejście, ale także praktykę wsparcia społecznego dla osób doświadczających bezdomności w Polsce (...). Mocną stroną raportu jest także określenie rekomendacji na podstawie bogatego materiału empirycznego. Raport jest rzetelną, dobrze skonstruowaną publikacją, która wnosi istotny wkład do literatury przedmiotu, szczególnie w zakresie pedagogii społecznej oraz pracy socjalnej. Z recenzji dr hab. Małgorzaty Ciczkowskiej-Giedziun, prof. UWM Publikacja w ramach projektu pn.: "Działanie FELD.10.01 Pomoc Techniczna EFRR na rok 2024" współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027.
Potworność i krytyka. Studia o cyklu wiedźmińskim Andrzeja Sapkowskiego
Piotr Żołądź
„[…] tak wiele już napisano o Sapkowskim w ramach badania osobliwości polskiej odmiany fantasy. […] Czy można coś jeszcze własnego i oryginalnego dodać w tym temacie? Okazuje się, że anamorficzna (bo chyba zamierzenie ironiczna, a w związku z tym inaczej spozycjonowana) perspektywa spojrzenia na fenomen tej twórczości umożliwia jej nadspodziewanie efektywny i efektowny badawczo opis. Praca ma charakter kulturoznawczo-socjologiczny: albo inaczej –przechodzi od socjologii odbioru prozy popularnej w kierunku antropologicznego ujęcia wybranych motywów tejże prozy. Częśćpierwsza […] książki opisuje istotny fragment rodzimej historii literatury popularnej. Częśćdruga natomiast znacząco uzupełnia, a niekiedy podważa powstałe dotychczas interpretacje prozy Sapkowskiego”. Z recenzji dra hab. Rafała Szczerbakiewicza „Piotr Żołądź w sposób bardzo ciekawy interpretuje treści i rozwiązania fabularne poszczególnych części opowieści o wiedźminie. Zwraca on uwagę na to, że teksty te nie powstawały jako zaplanowany cykl, nie istniała […] wcześniej jakaś baza wyobrażeń i pomysłów, do której Sapkowski odwoływałby się w kolejnych utworach. Nie zostały też zaplanowane przez autora ogólne ramy świata przedstawionego, w których dziać by się miały kolejne fabuły. W ujęciu Piotra Żołędzia wydaje się raczej, że każdy kolejny tekst powstawał jako forma odpowiedzi na aktualne głosy czytelników lub krytyki – że nie są one motywowane zamiarem stworzenia całościowej opowieści, a raczej próbują zdobywać swego czytelnika za każdy razem na nowo”. Z recenzji dra hab. Andrzeja Juszczyka
Paulina Bunio-Mroczek, Małgorzata Potoczna, Wielisława Warzywoda-Kruszyńska
The book is about poverty in Poland during the period of system transformation and in the decade that followed, as documented in the life courses of consecutive generations of women living in the disadvantaged neighbourhoods in the post-industrial city. 69 life histories were collected. The authors analyse the life histories of four generations of women where the oldest are former workers in state-owned factories in which they worked until retirement and who used to be the avant-garde of the women’s working class during the socialist period. Their daughters, granddaughters and great-granddaughters occurred redundant on the capitalist labour market and lived on social benefits. The book is unique in both Polish and world literature since it goes beyond traditionally considered “feminisation of poverty” in monetary terms. It searches for poverty drivers and maintainers embedded in changes in industrial relations, welfare regime and family structures and relations. It also tells about women’ efforts and capabilities to cope with the disadvantage. The publication will be of interest to a broad audience composed of scholars concerned with poverty, social marginalisation and exclusion, officers in public and non-governmental institutions as well as to students of social work, sociology, pedagogy, psychology, social policy, gender studies and family science.