Popularnonaukowe i akademickie
Marek Aureliusz
W dzisiejszych czasach rynek zalewają setki poradników, które mają pokazać innym "jak żyć". Każdy prezentuje własny przepis na sukces, ale większość z nich ani o krok nie zbliża nas do odpowiedzi na zadane pytanie. Dlatego warto zwrócić się do myślicieli, którzy już w starożytności rozważali sens życia i człowieczeństwa. Marek Aureliusz, słynny rzymski cesarz zapisał swoje zmagania z rzeczywistością w niewielkiej książce, która choć napisana przed wieloma wiekami, wciąż pomaga zrozumieć świat, w jakim żyjemy. Notatki Aureliusza nie były pisane z myślą o druku. To autentyczne rozmyślania jednego z największych dowódców starożytnego świata. Błyskotliwy umysł autora pozwolił przedstawić filozoficzne próby ujęcia tego, jak człowiek funkcjonuje w świecie. "Rozmyślania" mogą stać się podstawą do rozważań nad własnym losem i nad tym, co tak naprawdę jest ważne w naszym życiu. To doskonała lektura dla wszystkich, którzy cenią sobie sięganie głębiej.
Marek Aureliusz
"Rozmyślania" Marka Aureliusza to jedno z najważniejszych dzieł filozofii stoickiej i zarazem wyjątkowe świadectwo duchowego życia cesarza starożytnego Rzymu. Powstające pośród wojen, politycznych niepokojów i osobistych doświadczeń zapiski stanowią intymny dialog autora z samym sobą - próbę zachowania wewnętrznego ładu wobec przemijalności, cierpienia i niepewności ludzkiego losu. Dalekie od akademickiego wykładu, "Rozmyślania" są zbiorem aforystycznych medytacji nad naturą człowieka, obowiązkiem, cnotą i miejscem jednostki w kosmosie. Marek Aureliusz ukazuje filozofię nie jako teorię, lecz praktykę codziennego życia - szkołę samodyscypliny, rozumu i moralnej wytrwałości. To właśnie dzięki tej szczerości i prostocie dzieło od stuleci inspiruje czytelników poszukujących duchowej równowagi i odporności wobec przeciwności losu. Niniejsze wydanie pozwala na nowo odkryć ponadczasową mądrość cesarza-filozofa, którego refleksje pozostają zadziwiająco aktualne również we współczesnym świecie. Często powtarza się alegoryczne powiedzenie, że w osobie Marka Aureliusza "filozofia zasiadła na tronie": urzeczywistnił się Platoński ideał władcy-filozofa. "Hypomnemata" ["Rozmyślania"] Marka Aureliusza (...) nie są tylko zbiorem własnych i cudzych myśli, nagromadzeniem aforyzmów i cytatów. Są dialogiem z samym sobą, solilokwium dyscyplinującym myśli i kształtującym piszącego moralnie. Są rekolekcjami. Ćwiczeniami duchowymi uprawianymi według ustalonej metody, zgodnie ze stoicką doktryną. Niniejsze wydanie jest drugą edycją e-booka. Poprawiono i zmodernizowano format PDF, dostosowując go do współczesnych standardów publikacji cyfrowych. Po raz pierwszy książka ukazuje się także w formacie EPUB, przygotowanym z myślą o komfortowej lekturze na czytnikach i urządzeniach mobilnych.
Marek Aureliusz
Nie lada gnębi mnie troska, abym mógł odwiedzić dalekie źródła i czerpać wskazania szczęśliwego życia. Horacy Wśród wielu rzymskich cesarzy nie brak było ludzi o wybitnej osobowości, odwadze i zacięciu pisarskim. Niewielu jednak odznaczało się równie błyskotliwym umysłem, pracowitością, spostrzegawczością i skłonnością do rozważania zagadek i paradoksów tego świata, jak właśnie Marek Aureliusz, zwany przez swoich współczesnych filozofem na tronie. Refleksyjna natura cesarza, jasność i precyzyjność jego toku myślenia, a także świadomość istnienia ludzkich niedoskonałości i ograniczeń zaowocowały dziełem, które do dziś czyta się znakomicie, choć pierwotnie wcale nie było przeznaczone do publikacji. Na szczęście po śmierci autora ktoś - być może jego sekretarz, Grek Aleksander - zebrał w całość notatki pisarza i doprowadził do ich rozpowszechnienia. Rozmyślania to traktat moralny w nurcie filozofii stoickiej, który można potraktować jako doskonałe źródło inspiracji oraz drogę powrotu do prawdziwych, ponadczasowych wartości w świecie przytłoczonym bezwartościowymi, krótkoterminowymi informacjami. Można znaleźć tu pocieszenie i odtrutkę na błahe codzienne problemy, a nade wszystko zastanowić się nad znaczeniem przesłania Marka Aureliusza, nad tym, co mówi do nas z głębi wieków i ile rozważnej racji jest w każdym jego słowie. Myśl o tym, w jakim stanie ciała i duszy powinna cię zabrać z sobą śmierć i jak krótkie jest życie, jak przepastna wieczność, przeszłość i przyszłość, jak krucha wszelka materia! Marek Aureliusz
Rozpieszczony umysł. Jak dobre intencje i złe idee skazują pokolenia na porażkę
Greg Lukianoff, Jonathan Haidt
Celna diagnoza problemów, z którymi mierzy się współczesne społeczeństwo, a także próba znalezienia drogi wyjścia z tego kryzysu. W ostatnich czasach coś złego dzieje się na uniwersytetach. Wykładom na uczelniach towarzyszą buczenie i gwizdy. Studenci i profesorowie mówią, że czują się, jakby stąpali po cienkim lodzie i boją się wypowiadać szczerze. Wzrasta liczba samobójstw i ludzi cierpiących na lęki i depresję. Jak do tego doszło? Publicysta i prawnik Greg Lukianoff oraz psycholog społeczny Jonathan Haidt pokazują, że te problemy mają swoje źródło w trzech fałszywych przekonaniach, które coraz mocniej oddziałują na wychowanie i edukację młodych ludzi. Są to: - co cię nie zabije, uczyni cię słabszym; - zawsze ufaj swoim uczuciom; - życie to wojna między Dobrymi i Złymi ludźmi. Te trzy Wielkie Nieprawdy są sprzeczne zarówno z wynikami współczesnych badapsychologicznych poświęconych zdrowiu psychicznemu, jak i z wiedzą, znaną nam z mitów wielu kultur. Przyjęcie tych fałszywych tez i wynikającej z nich kultury bezpieczeństwa ingeruje w rozwój społeczny, emocjonalny i intelektualny młodych ludzi. Utrudnia im stanie się niezależnymi jednostkami, które potrafią samodzielnie zmierzyć się ze światem. Lukianoff i Haidt analizują wiele zjawisk społecznych, które stały za upowszechnieniem tych fałszywych założeń, rozpatrują je w kontekście szybko rosnącej polaryzacji politycznej i pokazują, w jaki sposób możemy się uwolnić od tych szkodliwych idei.
Rozprawa Mickiewicza o Jakubie Boehmem
Adam Mickiewicz
Książka w dwóch wersjach językowych: polskiej i francuskiej. Version bilingue: polonaise et française. Adam Mickiewicz niezmiernie wysoko cenił niektórych mistyków. Przetłumaczył Zdania i uwagi dzieł Jakuba Boehmego, Anioła Ślązaka i Saint-Martina. O tym ostatnim mówił w prelekcjach swoich; Ludzie pojedynczy z historii obcych narodów bywają ważnymi dla historii Słowian. Do takich ludzi liczy się teozof francuski Saint-Martin. Drugi, bardziej jeszcze tajemniczy teurg i teozof, niejaki żyd portugalski Martinez Pasqualis, przejeżdżając przez Francję, zaznajomił się z Saint-Martinem. Później Saint-Martin, wciągniony w nauki mistyczne i chcąc do dna zgłębić kwestie religijne, wyuczył się po niemiecku, żeby czytać sławnego teozofa Jakuba Boehmego. Około tego czasu zabrał także znajomość z kilku Rosjanami i Polakami, którzy jego dzieła i opinie zawieźli do Moskwy. Tym sposobem począł się ruch religijny Rosji. Mickiewicz jednak pierwszeństwo przyznawał Boehmemu i mówił o nim: Z mistyków nowoczesnych największy jest Boehme: wielkim, czystym ogniem płonąca dusza i malująca swoje widzenia ognistymi słowami. Jest to prorok także Boży i taki jasnowidz dla ludów chrześcijaństwa dzisiejszego, jakim był Izajasz dla Hebrejów. W ostatnich latach Mickiewicz poruszał z upodobaniem kwestie, odnoszące się do zadań mistycznych lub do dziejów Rzymu starożytnego. Tak powstały: ogłoszony urywek z Elekcji Nerwy, niewydany urywek o pochodzeniu ludów włoskich i praca o Boehmem.
Kartezjusz
"Myślę więc jestem" - znana sentencja pochodzi właśnie z "Rozprawy o metodzie". Ten traktat filozoficzno – matematyczny to jedno z najbardziej wpływowych dzieł w historii. Opisuje metodę poznawczą modelowaną na matematyce która daje solidne podstawy rozwoju wszystkim nowoczesnym naukom ścisłym. Dzięki tej rozprawie odżyła na nowo antyczna idea sceptycyzmu – wątpienia o wszystkim – od której Kartezjusz zaczął, aby wyzbyć się błędnych przekonań i założeń, w które na co dzień kompletnie bezpodstawnie wierzy ludzkość.
Kartezjusz
Rozprawa o metodzie Kartezjusza jest jednym z najważniejszych traktatów filozoficznych czasów nowożytnych. Aby ułatwić czytanie tego dzieła, Kartezjusz podzielił je na sześć części - rozważania dotyczące nauk, reguł metody, zasad moralnych, dowodów na istnienie Boga i duszy ludzkiej, porządku zagadnień fizycznych i medycznych oraz badań przyrodniczych i własnych pobudek filozoficznych. Rozprawa na pierwszy rzut oka nie przypomina wielkiego traktatu filozoficznego: cechują ją niewielkie rozmiary i przystępny, przyjemny w odbiorze styl pisania: zupełnie jakby zamiarem autora było jak najszybsze zainspirowanie czytelników do własnych przemyśleń. Właśnie z tego dzieła pochodzi słynne Cogito, ergo sum i właśnie tu Kartezjusz opisał metodę poznawczą opartą na matematyce, która dała solidne podstawy rozwoju najważniejszych nauk ścisłych, włączając w to fizykę czy biologię. Punktem wyjścia Kartezjusza stał się sceptycyzm: odrzucenie wszystkich błędnych przekonań i twierdzeń, na których ludzkość od wieków opierała swoją wiedzę. Zamiast tego zaczął przyjmować tylko to, w co zwątpić nie sposób, co jawiło się rozumowi jako klarowne i wyraźne. Te zasady myślenia, uniwersalne i ponadczasowe, są wciąż aktualne: umożliwiają odkrywanie prawdy i odrzucenie tego wszystkiego, co prawdą nie jest. Oddajemy Czytelnikowi do rąk najważniejszy traktat Kartezjusza w klasycznym przekładzie Tadeusza Boya-Żeleńskiego. W świecie, w którym jesteśmy zalewani morzem informacji nie zawsze prawdziwych i często nierzetelnie przedstawionych, umiejętność racjonalnego myślenia, kierowania się rozumem i poszukiwania prawdy staje się bardzo cenna. Rozprawa o metodzie jest lekturą, która skłania do zdrowego sceptycyzmu i do własnych przemyśleń. Mimo upływu wieków wciąż inspiruje i wskazuje ścieżkę do poznania prawdy. Zdrowy rozum jest to rzecz ze wszystkich na świecie najlepiej podzielona, każdy bowiem sądzi, iż jest w nią tak dobrze zaopatrzony, iż nawet ci, których we wszystkim innym najtrudniej jest zadowolić, nie zwykli pragnąć go więcej, niźli posiadają.
Kazimierz Twardowski
Rozprawy to znakomite wprowadzenie do myśli Kazimierza Twardowskiego klarowne, argumentacyjnie zdyscyplinowane i wolne od retorycznej przesady. Tom ukazuje filozofię jako dziedzinę, która łączy analizę pojęciową z namysłem nad kulturą, nauką i ludzkim działaniem. Niniejszy tom gromadzi cztery klasyczne teksty Kazimierza Twardowskiego, ukazujące szerokość jego zainteresowań oraz charakterystyczną dla szkoły lwowsko-warszawskiej precyzję analizy. W rozprawie Historyczne pojęcie filozofii Twardowski przeciwstawia programatycznym definicjom filozofii jej ujęcie historyczne, pokazując, że filozofia jako szczególny wytwór ducha ludzkiego zajmuje miejsce centralne pośród religii, nauki, sztuki i działalności praktycznej. Nie jest ani czystą nauką, ani wyłącznie światopoglądem, lecz obszarem, który przenika wszystkie te dziedziny i z każdą z nich pozostaje w żywym związku. W studium O naukach apriorycznych autor podejmuje fundamentalny problem metodologii różnicę między naukami racjonalnymi a empirycznymi. Wykazuje, że rozstrzygające nie jest to, jak dochodzimy do twierdzeń, lecz w jaki sposób je ostatecznie uzasadniamy. Precyzyjne rozróżnienie między dedukcją a indukcją pozwala mu obronić wyraźną granicę między matematyką a naukami doświadczalnymi. Dwa pozostałe teksty Czy człowiek postępuje zawsze egoistycznie? oraz Pesymizm i optymizm przenoszą refleksję na grunt antropologii i etyki. Twardowski analizuje psychologiczne podstawy działania ludzkiego, poddając krytyce hedonizm psychologiczny, a także rozjaśnia znaczenie pojęć pesymizmu i optymizmu, oddzielając emocjonalne nastroje od stanowisk filozoficznych.