Popularnonaukowe i akademickie

Transakcyja wojny chocimskiej (redakcja druga, z rękopisu Czartoryskich nr 2079)

Wacław Potocki, Jan Okoń, Michał Kuran

Bibliotheca Litteraria ma na celu upowszechnienie w zintegrowanej formie dokonań edytorskich łódzkiego środowiska naukowego, zwłaszcza polonistycznego. Służy uprzystępnieniu możliwie szerokiemu gronu czytelników dzieł ważnych z punktu widzenia dziejów literatury polskiej. Edycje ukazują się w czterech podseriach: Staropolska, Oświecenie, Wiek XIX oraz Wieki XX i XXI. * Epos Wacława Potockiego Transakcyja wojny chocimskiej, upamiętniający zwycięstwo wojsk Rzeczypospolitej nad armią sułtana Osmana II odniesione w roku 1621, stanowi największe dzieło epickie XVII wieku. Zachowaną jeszcze po upływie pół wieku pamięć o zwycięstwie Potocki próbował połączyć z wezwaniem do swoich współczesnych o powrót do dawnych cnót i męstwa ich przodków. Miało temu służyć jego wielkie dzieło, a w nim poetyka "ojczystego heroicum" - rodzima odmiana eposu bohaterskiego. Edycję obecną oddajemy do rąk czytelników sto lat po ukazaniu się przygotowanego przez Aleksandra BrUcknera wydania ogłoszonego w serii Biblioteka Narodowa. Oparł je on na autografie pierwszej redakcji utworu (z grudnia 1670 roku) pochodzącej ze zbiorów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie (Ossol. 1822/II). W roku 1934 Stanisław Laskowski podał informację o odnalezieniu w Bibliotece XX. Czartoryskich w Krakowie (rkps nr 2079) rękopiśmiennej kopii drugiej redakcji eposu (z roku 1675). Stanowi ona podstawę obecnego wydania i odpowiedź na postulaty kolejnych pokoleń badaczy. W nowej redakcji Potocki oddał hołd nie tylko Janowi Karolowi Chodkiewiczowi, Stanisławowi Lubomirskiemu i Kozakom dowodzonym przez Piotra Konaszewicza Sahajdacznego, lecz także z nieskrywaną nadzieją mógł uroczyście powitać Jana Sobieskiego jako zwycięskiego hetmana, a od 1674 roku króla. Poeta oparł zresztą relację na diariuszu sporządzonym przez jego ojca, Jakuba Sobieskiego, aktywnego uczestnika chocimskiej batalii sprzed pięćdziesięciu lat. * Wydanie Wojny chocimskiej w jej drugiej redakcji jest od dawna wyczekiwane [...]. Publikacja tak obszernego tekstu jest przedsięwzięciem monumentalnym, zwłaszcza jeśli zważyć na pozycję Wacława Potockiego wśród literatów staropolskich. To jedno z najważniejszych zadań edytorstwa naukowego w Polsce. Pisali o tym liczni badacze, ja sam parokrotnie wskazywałem na pilność tego zobowiązania edytorów. Z radością więc przyjąłem wiadomość o tym, że zamierza je wypełnić Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Z recenzji prof. dr. hab. Janusza Gruchały

Transcendentalny i nietranscendentalny sens jedności w myśli XIII wieku na tle filozoficznej tradycji

Jan Kiełbasa

Studia nad transcendentalnym sensem jedności (i - odpowiednio - nad jej sensami nietranscendentalnymi), zwłaszcza związane z badaniem odległej epoki w dziejach filozofii (a taką niewątpliwie jest wiek XIII - złoty wiek scholastyki, a zarazem archiwum myśli dawno przebrzmiałych, zapomnianych, zdekonstruowanych", tak martwych i niezrozumiałych jak łacina, w której je zapisano), można uznać za intelektualną ekstrawagancję, anachronizm, świadomą marginalizacje. Autor nie obiecuje, że wystąpi tu z jakimiś rewolucyjnymi odkryciami, że dokona jakiegoś modernizującego" przekładu starych problemów i starego dyskursu na któryś z powszechnie akceptowanych dyskursów filozofii współczesnej. Wyznacza sobie nieco skromniejsze zadanie: poszerzenie zwyczajowo zakreślanego pola badawczego, włączenie w nie postaci, dzieł i problemów z reguły niezauważanych bądź takich, które wciąż nie doczekały się gruntownej analizy, choć zasługują na poważny namysł. Wydaje się bowiem, że do tej pory nie przeprowadzono kompleksowego badania poświęconego wyłącznie zagadnieniu jedności w myśli XIII wieku, zwłaszcza zaś rozpoznaniu i skonfrontowaniu z sobą różnych wariantów jej transcendentalnych i nietranscendentalnych znaczeń. Może wynikiem proponowanej tu analizy będzie odkrycie, że ta domniemana średniowieczna prehistoria filozofii skrywa nie tylko skamieliny i muzealne eksponaty, ale także żywą myśl filozofa, z którym można nawiązać dialog, wejść w spór, szukać prawdy. Ubocznym zamysłem tej rozprawy jest bowiem zarówno upowszechnienie pewnej partykularnej wiedzy, jak i przybliżenie stylów myślenia i sposobów argumentowania właściwych tamtej odległej epoce, krótko mówiąc - przybliżenie tego, co Gilson przed laty nazwał duchem filozofii średniowiecznej".

Transfer technologii w procesach innowacyjnych przedsiębiorstwa

Jerzy Różański, Nataliya Voytovych

Jednym z istotnych czynników wpływających na procesy innowacyjne zachodzące w przedsiębiorstwach jest transfer technologii, który może mieć charakter nie tylko krajowy, lecz także międzynarodowy. W publikacji podjęto problematykę krajowego i międzynarodowego transferu technologii na tle innowacji dokonywanych w Polsce i w państwach Unii Europejskiej, zwracając uwagę na rolę jednostek otoczenia biznesu w dyfuzji innowacji w tych krajach. Sformułowano też rekomendacje mające na celu usprawnienie procesu transferu technologii.

Transformacja biznesu w erze sztucznej inteligencji: wiedza, innowacje, przyszłość

Ilona Pawełoszek, Cezary Stępniak (red.)

Dynamiczny rozwój technologii sztucznej inteligencji (AI) w ostatnich latach radykalnie zmienia sposób funkcjonowania współczesnych organizacji. Uczenie maszynowe, modele językowe, analityka predykcyjna czy rozwiązania kognitywne nie są już domeną laboratoriów badawczych - stają się integralną częścią praktyk biznesowych, edukacyjnych i społecznych. W rezultacie przedsiębiorstwa wchodzą w nową fazę transformacji cyfrowej, w której innowacje technologiczne splatają się z potrzebą redefinicji procesów, kompetencji i modeli zarządzania. Niniejsza monografia stanowi próbę interdyscyplinarnego ujęcia tych zjawisk. Autorzy reprezentujący różne ośrodki naukowe i specjalizacje prezentują zarówno teoretyczne, jak i praktyczne aspekty wykorzystania sztucznej inteligencji w zarządzaniu, przemyśle, edukacji i życiu społecznym. Zebrane teksty ukazują szerokie spektrum możliwości, jakie niesie AI, a zarazem wskazują na wyzwania - etyczne, kompetencyjne, organizacyjne i regulacyjne - towarzyszące tej transformacji.

Transformacja cyfrowa. Opowieść o wiedzy

Rafał Maciąg

Transformację cyfrową można zdefiniować jako zmianę sposobu rozumienia i przedstawiania sobie świata. To coś znacznie więcej niż tylko techniczne wynalazki, które odmieniają nasze otoczenie. Zresztą – jest dokładnie na odwrót: to my inaczej widzimy świat i inaczej konstruujemy wiedzę na jego temat. Dzięki temu nowemu spojrzeniu, a także zgodnie z jego nową logiką, tworzymy technologie, które go eksploatują. Stajemy się inni, inna jest także nasza cywilizacja. Obudziliśmy się w nowym, głęboko zmatematyzowanym świecie i próbujemy się do niego przystosować. Książka niniejsza to przewodnik, w którym Autor stara się opisać zasady jego istnienia. Recenzowane Dzieło (zdecydowanie przez duże D – to nie przypadek czy grzeczność, lecz ocena ładunku intelektualnego), (…) jak pisze we wstępie sam autor, „jest pewnym eksperymentem”, którego głównym zadaniem jest przedstawienie sposobu rozumienia zjawiska pod nazwą „transformacja cyfrowa”. To ze strony Autora naukowy understatement, w istocie oferuje on coś znacznie bardziej rozległego i głębokiego – refleksję nad filozofią cyfrowości. (…) to Dzieło wielkie, refleksyjne i wartościowe, niepowtarzalne w doborze i analizie problematyki cyfrowej transformacji w tak szerokim kontekście filozoficznym.                                                                                Prof. dr hab. Bohdan Jung Na pytanie, dlaczego warto przeczytać tę książkę, odpowiedź jest tyleż łatwa, co oczywista: dlatego, że oferuje przygodę intelektualną wysokiej próby.                                                               Dr hab. Jan Kreft, prof. Politechniki Gdańskiej Rafał Maciąg – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik Instytutu Studiów Informacyjnych, dramaturg, twórca teatralny, autor książek: Deus ex machina. Nowe media i ich projekt poznawczy (2012), Pragmatyka Internetu. Web 2.0 jako środowisko (2013), W stronę cywilizacji Internetu. Zarządzanie w naukach humanistycznych (2016). Zajmuje się następującymi zagadnieniami: teoretyczne modele wiedzy zbudowane na podstawie teorii złożoności, teoria sieci, informacja w kontekście technologii, sztuczne sieci neuronowe, zwłaszcza w obszarze przetwarzania języka naturalnego, systemy cyber-fizyczne.  

Transformacja ekonomiczna w umysłach i zachowaniach Polaków

Maryla Goszczyńska

,,Maryla Goszczyńska swą książkę poświęciła zagadnieniom współczesnej psychologii ekonomicznej, odnoszącym się do zjawisk i procesów po wielkim przełomie ustrojowym w 1989 roku. Autorka stworzyła przekonującą syntezę wiedzy o szeroko rozumianych procesach przystosowywania się społeczeństwa polskiego do zmian zachodzących w ciągu ostatnich kilkunastu lat. (...) Można przewidywać, że monografia szybko zniknie z półek księgarskich, by znaleźć się na biurkach wielu czytelników: przede wszystkim studentów, doktorantów, słuchaczy studiów podyplomowych oraz przedstawicieli biznesu. Takiej książki nam bardzo brakowało, a jej wydanie wypełni oczywistą lukę w literaturze przedmiotu". z recenzji prof. dr hab. Zofii Ratajczak ,,Bez wątpienia to pierwsza praca tego typu w polskiej literaturze psychologicznej. Książka w korzystny sposób łączy walory analityczne z syntezą wiedzy przedstawionej w szerszej skali. (...) Powstała książka prezentująca determinanty i warunki kształtujące różne zachowania ekonomiczne Polaków: stosunek do pieniędzy i skłonność do oszczędzania, adaptację do zmian na rynku pracy i bezrobocia, poczucie niesprawiedliwości społecznej i przedsiębiorczość. (...) Jest to solidna monografia naukowa z zakresu psychologii ekonomicznej. Maryla Goszczyńska przedstawia w niej umysłowość ekonomiczną Polaków w świetle badań empirycznych, a uzyskane rezultaty konfrontuje z ważniejszymi koncepcjami światowymi". z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Czesława S. Nosala

Transformacja polska Dokumnety i analizy 1991 - 1993

Stanislaw Gomulka

Trzeci i ostatni tom dokumentów i analiz opisujących polską transformację przygotowany przez Stanisława Gomułkę obejmuje lata 1991-1993. Profesor Stanisław Gomułka jako bliski doradca wicepremiera i ministra finansów Leszka Balcerowicza oraz kilku kolejnych ministrów finansów brał w tym czasie udział w projektowaniu i monitorowaniu reform gospodarczych o historycznym znaczeniu. Tom zawiera między innymi stenogramy posiedzeń Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów w 1991 roku, rozmowy z Janem Krzysztofem Bieleckim, Janem Rokitą i Tadeuszem Syryjczykiem. Wydarzenia z omawianego okresu oraz lat późniejszych wyjaśnia i komentuje też Stanisław Gomułka w rozmowach z Tadeuszem Kowalikiem. Trzon publikacji stanowi korespondencja między ministrami a ich doradcami i urzędnikami w sprawach bieżącej polityki gospodarczej, dokumenty opisujące negocjacje z Międzynarodowym Funduszem Walutowym oraz z rządami i bankami dotyczące redukcji długów zagranicznych. W zdecydowanej większości dokumenty te nie były dotąd publikowane. Dzięki nim czytelnik poznaje od kuchni proces przygotowywania i wprowadzania reform w kluczowym okresie polskiej transformacji. Książkę zamyka zbiór artykułów naukowych Stanisława Gomułki o przemianach gospodarczych w Polsce.

Transformacja w coachingu. Doświadczenia uczenia się dorosłych

Monika Chmielecka

Autorka traktuje coaching jako jedną z metod edukacji dorosłych i osadza swój wywód teoretyczny na andragogicznych koncepcjach uczenia się. Zaprezentowane badania sytuuje w kontekście teorii transformatywnego uczenia się Jacka Mezirowa. Czytelnik otrzymuje ponadto opis własnych badań empirycznych autorki, przeprowadzonych metodą studium przypadku. Na podstawie wywiadów z trzynastoma osobami poddanymi procesowi coachingu dowiaduje się: jak przebiegał proces uczenia się, jakie były jego konteksty, jakich zmian doświadczyli uczestnicy, a także jakie znaczenie miała osoba coacha. Autorka formułuje też praktyczne wskazówki dla coachów w zakresie warunków ułatwiających proces uczenia się w coachingu. * Największym, wybitnym osiągnięciem autorki jest opracowany przez nią schemat procesu uczenia się w coachingu, porównany następnie z etapami uczenia się opracowanymi na podstawie teorii Mezirowa. Na uznanie zasługują także wskazówki, jakie sformułowała autorka pod adresem praktyków na podstawie wnikliwej analizy wyników swoich badań. Książka wnosi bardzo istotny wkład w teorię i praktykę edukacji dorosłych. Publikację tę uznaję za wybitną. Z recenzji prof. dr hab. Ewy Skibińskiej (UW)