Popularnonaukowe i akademickie
Wokół "W pustyni i w puszczy". W stulecie pierwodruku powieści
Jerzy Axer, Tadeusz Bujnicki
Wokół „W pustyni i w puszczy” to wieloautorska monografia, w której sąsiadują ze sobą studia dotyczące Afryki w czasach Sienkiewicza (zwłaszcza widzianej z perspektywy polskiej), literackich obrazów Afryki tworzących kontekst powieści Sienkiewicza, strategii artystycznych autora, genezy i recepcji jego powieści. [...] Wobec powszechnej dziś świadomości zmiany roli czytelnictwa w edukacji i dziedziczeniu kultury w Polsce wydało nam się właściwe opublikowanie tego tomu na stulecie ukazania się pierwodruku; jesteśmy przeświadczeni, że W pustyni i w puszczy, choć prawie już nieczytane, ma trwałe miejsce wśród polskich „węzłów pamięci”, świadectw polskiego doświadczenia i polskiej tożsamości minionego stulecia.
Fryderyk Nietzsche
Rzeczy wielkie wymagają, by o nich milczano lub w wielkim stylu mówiono: w wielkim stylu, to znaczy cynicznie i niewinnie. To, co opowiadam, jest historią dwóch najbliższych stuleci. Opisuję, co będzie, co inaczej już być nie może: pojawienie się nihilizmu. (Fragment)
Anna Kałuża
Celem tej książki jest przedstawienie konsekwencji modernistycznego przekonania o możliwości zrealizowania fantazji o jednostkowej podmiotowości. Zamierzam pokazać (na wybranych przykładach), jak późnomodernistyczna poezja polska radziła sobie z dylematem podmiotowego uwikłania w język. Projekt nowoczesności zawdzięcza bowiem swój dyskretny urok odkryciu języka i podmiotu. Odmieniając myśl zachodniego świata, odkrycia te przesądziły o losach europejskiej cywilizacji, która niczym rozpędzony pociąg wjechała na zupełnie nowe tory. Można bez wielkiej przesady uznać, że siła oddziaływania różnych teorii podmiotu oraz rewelacje językowych koncepcji okazały się, jeśli nawet mniej spektakularne, to równie doniosłe jak odkrycie penicyliny, prawa powszechnego ciążenia, uranu oraz iperytu. Ta sama sieć, która łączy teoretyczne pomysły naukowców, marzenia literatów i systemy filozofów z praktyką codziennego życia oraz historycznym rozwojem kultur, rozciąga się także - delikatniej i subtelniej - między naszym rozumieniem siebie a posiadaną koncepcją języka. Podobną sieć usiłuje zrekonstruować ta książka: jej tematem jest niezwykle „wybuchowy", bo obfitujący w liczne spięcia i rozładowania, osobliwy związek teorii podmiotowości i koncepcji języka, pojawiający się w nowoczesnych warunkach i przeobrażający postać dotychczasowej kultury. Anna Kałuża - pracuje w Zakładzie Literatury Współczesnej Uniwersytetu Śląskiego. Zajmuje się dwudziestowieczną polską poezją. Współredagowała Tekstylia bis. Słownik młodej polskiej kultury (Kraków 2006).
Viktor E. Frankl
Prawdziwym wyzwaniem współczesnej psychiatrii jest odpowiedzenie na egzystencjalna pustkę. Coraz więcej pacjentów uskarża się bowiem na poczucie bezsensu i życiowej próżni. Logoterapia uczy, że nawet tragiczne i negatywne aspekty życia, jak na przykład nieuniknione cierpienie, mogą zamienić się w triumf ludzkiego ducha pod warunkiem, że przyjmiemy odpowiedni stosunek do sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy. W epoce, w jakiej przyszło nam żyć ? epoce umierających tradycji ? podstawowym zadaniem psychiatrii musi być wyposażenie człowieka w umiejętność odnajdywania w życiu sensu. W czasach, gdy przykazania dekalogu utraciły w oczach wielu swą niepodważalną wartość, każdego dnia musimy przestrzegać dziesięciu tysięcy przykazań wynikających z dziesiątków tysięcy życiowych sytuacji; W tym sensie można śmiało powiedzieć, że logoterapia to odpowiedź na duchowe potrzeby współczesnego człowieka.
Olgierd Górecki
Trzytomowa monografia stanowi kompleksowe opracowanie kategorii wolności, jaką posługiwali się w doktrynach polityczno-prawnych przedstawiciele zachodniego kręgu cywilizacyjnego od czasów starożytnych aż do współczesności. Tom trzeci zawiera analizy myśli politycznej od końca XIX wieku do dziś. Przedstawiono w nim koncepcje Fryderyka Nietzschego, Włodzimierza Lenina i Lwa Trockiego, a także interpretacje różnorodnych aspektów wolności w założeniach hiszpańskiej myśli tradycjonalistycznej (karlistowskiej), niemieckich konserwatystów rewolucyjnych oraz w doktrynie narodowego socjalizmu. W publikacji znajdują się również opracowania dotyczące myśli liberalizmu (Ludwig von Mises, Friedrich August von Hayek, Milton Friedman, Isaiah Berlin, James M. Buchanan, John Rawls i Ronald Dworkin), socjalizmu (historia i idee Praskiej Wiosny, ruch Nowej Lewicy), katolickiej nauki społecznej (Jan Paweł II), libertarianizmu (Robert Nozick), republikanizmu (Quentin Skinner), feminizmu i komunitarianizmu. Ponadto zamieszczono tu przekrojowe studium na temat znaczenia pojęcia wolności we współczesnej demokracji oraz dwa artykuły poświęcone metodologii i typologii kategorii wolności. Przegląd zaprezentowanych stanowisk pozwala dostrzec skalę rozbieżności w postrzeganiu pojęcia wolności nie tylko w różnych epokach, lecz także pomiędzy reprezentantami głównych doktryn politycznych. Bogactwo przywołanych koncepcji wskazuje jednoznacznie na interdyscyplinarną specyfikę badania kategorii wolności. Ukazanie spektrum ich różnorodności przez pryzmat analizy naukowej wydaje się więc niezbędnym fundamentem umożliwiającym kompleksowe i wielopoziomowe zrozumienie idei wolności.
Wolontariat młodzieżowy jako szansa samoaktualizacji
Grzegorz Kata
Ujęty w tytule książki termin samoaktualizacja odnosi się do osobistego rozwoju wolontariuszy i został zdefiniowany na gruncie psychologii humanistycznej. Samoaktualizacja, przyjmując definicję za Maslowem, oznacza tendencję do pełnej realizacji posiadanego potencjału, a więc: talentów, zdolności, odkrywania swojej tożsamości i stawania się tym, kim się jest. W realizacji tej tendencji istotną rolę odgrywa aktywność własna jednostki. Polega to na przyjmowaniu twórczej i podmiotowej postawy wobec własnego życia i zewnętrznych determinant. W stosunku do młodych ludzi można mówić o wzrastaniu do samorealizacji, czyli nabywaniu takich cech, które umożliwiają bądź ułatwiają realizację pełnego potencjału. Samoaktualizacja jest więc ciągłym procesem osiągania coraz większego poziomu własnej dojrzałości, poziomu kształtowania siebie i osobistego rozwoju. W publikacji omówiony jest związek między poziomem samoaktualizacji a jakością pracy wolontariusza młodzieżowego. Podjęcie badań w tym kierunku uzasadnia nieustające zainteresowanie młodych ludzi omawianą formą działania
Wolontariat w Polsce. Raport z badań w latach 2000-2003
Zbigniew Tokarski
Jak wskazują doświadczenia najefektywniejszych organizacji wolontarystycznych, motywacja do wykonywania pracy ochotniczej jest różna altruizm, szukanie bezpieczeństwa, poczucie własnej wartości i ulega ciągłym zmianom. Najczystszą jest miłość i miłosierdzie wobec drugiej osoby. Ostatecznym etapem w służbie drugiemu człowiekowi jest możliwość zostania jego przyjacielem. A przyjaciel to człowiek, który troszczy się, ma wzgląd na drugiego, walczy, kocha sprawiedliwość i jest zaangażowany w działalność na rzecz innych osób.
Viktor E. Frankl
Jak odnaleźć sens w życiu i zrozumieć, co naprawdę czyni nas ludźmi? Wołanie o sens to zbiór esejów jednego z najważniejszych myślicieli XX wieku. Viktor E. Frankl ukazuje w nich kluczowe znaczenie wymiaru ludzkiego w psychoterapii. Autor światowego bestsellera Człowiek w poszukiwaniu sensu ponownie porusza temat humanizmu, pokazując, że w każdym człowieku tkwi wyjątkowy potencjał. Frankl, dotykając tematów takich jak seks, moralność, literatura, sport czy filozofia, stanowczo protestuje przeciwko pseudohumanizmowi, którym przesiąknięte są popularne interpretacje psychologii i psychoanalizy. Jego błyskotliwe analizy wyjątkowych cech człowieka podkreślają unikalny potencjał każdej osoby, nie odrzucając przy tym bezcennego dziedzictwa freudowskiej psychoanalizy ani behawioryzmu.