Popularnonaukowe i akademickie
Megan Sumeracki, Althea Need Kaminske
Jak możemy poprawić swoją pamięć? Czy emocje wpływają na wspomnienia? Jak nasza pamięć zmienia się z wiekiem? Psychologia pamięci obala wiele powszechnych i błędnych przekonań na temat tego, czym jest pamięć, w jaki sposób działa i jak dokładne są nasze wspomnienia. Autorki badają złożoność ludzkiej pamięci, analizują, jak zapamiętujemy różne rodzaje informacji oraz jak starzenie się czy emocje wpływają na tworzenie, przechowywanie i wydobywanie wspomnień. Omawiają skrajności funkcjonowania pamięci - od tak zwanej pamięci fotograficznej po demencję, a także przybliżają możliwe oddziaływanie pamięci na życie codzienne w kontekście edukacyjnym i prawnym. Dzięki tej publikacji dowiemy się, że pamięć jest plastyczna, dynamiczna i aktywna. Nauczymy się też, jak możemy używać przeszłości, zdobytych wcześniej doświadczeń i informacji w służbie teraźniejszości i przyszłości. Megan Sumeracki - profesorka psychologii w Rhode Island College, psycholożka poznawcza i ekspertka w dziedzinie pamięci. Z zaangażowaniem pracuje nad wykorzystaniem wiedzy opartej na badaniach w praktyce edukacyjnej. Althea Need Kaminske - dyrektorka Student Academic Support and Achievement (Akademickiego Centrum Wsparcia i Osiągnięć) w Indiana University School of Medicine, psycholożka poznawcza i ekspertka w dziedzinie pamięci. Znana z pracy nad stosowaniem w praktyce edukacyjnej wiedzy opartej na badaniach.
Psychologia procesu w relacjach
Arnold Mindell
Poprawione i uzupełnione wydanie w nowym tłumaczeniu. Uzupełniając terapię rodzinną o sen i pracę z ciałem, Arnold Mindell stosuje psychologię zorientowaną na proces do pracy z relacjami. Bada teorię hologramu, nieświadomość zbiorową oraz odkrycia współczesnej fizyki i biologii, aby pokazać, jak świadomość każdej jednostki wpływa na ułatwienie komunikacji w związkach. Arnold Mindell (ur. 1940), amerykański psychoterapeuta, psycholog, twórca psychologii zorientowanej na proces (POP, skrót od ang. Process Oriented Psychology). Jest autorem wielu publikacji na temat snów, świadomości, szamanizmu, konfliktów i transformacji. Jego najważniejsze książki to: O pracy ze śniącym ciałem (1985, wyd. pol. 1991), Siedząc w ogniu. Wykorzystanie konfliktów i różnic między ludźmi dla transformacji dużych grup (1995, wyd. pol. 1998), Siła ciszy: metody całodobowego świadomego śnienia (2000, wyd. pol. 2007), O istocie snów: psychologiczna i duchowa interpretacja snów (2001, wyd. pol. 2007). Prowadzi warsztaty na całym świecie, jest częstym prelegentem konferencji naukowych, a także występuje jako specjalista w programach telewizyjnych i audycjach radiowych. Mieszka w Portland w stanie Oregon.
Psychologia prześladowań w szkole. Wydanie 2 uzupełnione
Peter K. Smith
Dlaczego dzieci stają się częścią zjawiska, jakim jest prześladowanie? Czy cyberprzemoc różni się od tradycyjnego prześladowania? W jaki sposób można zapobiegać prześladowaniu w szkole? W Psychologii prześladowań w szkole zgłębiamy, czym jest prześladowanie i jakie czynniki prowadzą do tego, że dzieci wchodzą w role prześladowców, ofiar, obrońców, świadków czy też nawet kombinacje tych ról. Książka zawiera omówienie strategii zapobiegawczych zmniejszających prawdopodobieństwo wystąpienia prześladowania w szkole, a także przegląd działań, jakie placówka może podjąć, jeśli będą w niej miały miejsce incydenty związane z prześladowaniem. Prześladowanie ma daleko idące konsekwencje, a jego skutki są czasami tragiczne, więc niezbędne jest zrozumienie, dlaczego i w jaki sposób do niego dochodzi. Psychologia prześladowań w szkole umożliwia poszerzenie wiedzy na ten temat w celu podejmowania efektywnych interwencji.
Studenski Ryszard
Roztargnienie i nieuważność ujmowano na początku XX wieku jako przeciwieństwo uważnego postępowania. Pod koniec lat 20 XX w. uwaga i wola stały się peryferyjnym przedmiotem zainteresowania psychologów i pedagogów. Termin roztargnienie coraz rzadziej pojawiał się w publikacjach naukowych i słownikach psychologicznych, natomiast coraz częściej był stosowany w wyjaśnianiu przyczyn wypadków i katastrof. Obecnie obserwuje się ponowne zainteresowanie psychologów problematyką uważnego postępowania. W książce przyjęto, że roztargnienie jest syndromem spójnego zbioru objawów, których obecność stwarza poczucie dyskomfortu, zakłóca relacje społeczne i obniża poziom osiągnięć. Nieuważność jest ceną jaką niektórzy płacą za nadmierne skupianie uwagi na własnych myślach i przeżyciach, a inni za nadmierną podatność na działanie bodźców zakłócających. Głównym celem książki był zamiar pokazania problematyki roztargnienia, sposobów jej diagnozowania oraz ilościowego ujmowania jej wielkości, prezentacja wyników badań oraz możliwych do zastosowania procedur terapeutycznych. Za istotę podjętego problemu przyjęto nie tylko następstwa błędów popełnionych wskutek roztargnienia, ale bezradność wobec ich przyczyn. Książka składa się z dziesięciu rozdziałów. W pierwszym przedstawiono pojęcie roztargnienia, jego symptomy oraz przyczyny. W drugim skoncentrowano się na procedurach diagnostycznych. W rozdziale trzecim zawarto dokumentację z opracowania narzędzia do pomiaru wielkości roztargnienia. W następnych pięciu rozdziałach pokazano wyniki badań z zastosowaniem tego narzędzia. Przedstawiono między innymi powiązanie roztargnienia z płcią, wiekiem, cechami osobowości i temperamentu, a także z uwagą, pamięcią i cechami inteligencji i kreatywności oraz wypadkowymi skutkami popełnianych błędów. W przedostatnim, dziewiątym, rozdziale zawarto praktyczne procedury redukujące negatywne skutki roztargnienia. Ostatni rozdział jest podsumowaniem całości i przedstawieniem najważniejszych wniosków. Nowe związki między roztargnieniem a cechami osobowości, inteligencją, i wieloma innymi zmiennymi są wynikiem badań, w których wykorzystano autorski Kwestionariusz. Wszystkie przedstawiane zależności między zmiennymi są udokumentowane statystycznie, natomiast sposobom dokumentowania nadano formę dyskretną, nie zniechęcającą czytelnika do lektury danych liczbowych. W zrealizowanych badaniach stwierdzono, że roztargnienie jest zaburzeniem zachowania utrudniającym wykorzystanie posiadanego potencjału uzdolnień. Większość cech dodatnio skorelowanych z roztargnieniem pozostaje w ujemnej zależności z transgresją, kreatywnością i przedsiębiorczością. Nie stwierdzono sygnalizowanej w literaturze dodatniej istotnej korelacji inteligencji z roztargnieniem. Zaobserwowano, że roztargnienie wspólnie z lękiem hamują motywację do działań autokreacyjnych. Dla potrzeb terapeutycznych opracowano program redukcji skutków roztargnienia. Zakłada on usprawnienie kondycji psychicznej, wzrost umiejętności organizacyjnych i wykonawczych oraz stosowanie specjalnych procedur realizacji i autoraportowania przebiegu czynności zarówno rutynowych jak i podejmowanych po raz pierwszy.
Anna Brzezińska, Karolina Appelt, Beata Ziółkowska
Podręcznik ten stanowi kompendium wiedzy na temat rozwoju człowieka na przestrzeni całego jego życia: w okresie prenatalnym i niemowlęcym, dzieciństwa, dorastania i dorosłości. Dzięki książce czytelnicy dowiedzą się, co jest przedmiotem badawczym psychologii rozwoju, jakie badania prowadzone były i są nad procesem i efektami rozwoju, poznają również sylwetki najważniejszych przedstawicieli tej dziedziny wraz z ich osiągnięciami. Podręcznik napisany pod opieką prof. Anny Brzezińskiej niekwestionowanego polskiego autorytetu w dziedzinie psychologii rozwojowej.
Stanisław Załęski
Opis: REPRINT. Uderzające to zjawisko, że podczas gdy każde zwierzę instynktownie dąży do zachowania życia, od śmierci ucieka, broni się przed nią w sposób często prawdziwie bohaterski to sam człowiek tylko dopuszcza się tego okrucieństwa nad samym sobą i bardzo często z całym rozmysłem i rozwagą, owszem ze starannym, zapobiegliwym i dobrze obrachowanym usunięciem wszelkich możliwych przeszkód odbiera sobie to, czego sobie nie dał, czego dać nie mógł, a co jest największym z doczesnych darów, odbiera sobie życie. Jest to w każdym razie symptom chorobliwy, ale i zagadkowy zarazem, a badając jego przyczyn, pierwszy, który sam z siebie bije w oczy i który koniecznie uczynić potrzeba, wniosek jest ten, że człowiek nie jest tylko zwierzęciem, jak to głosi i wmawia w siebie i w drugich szkoła pozytywnych filozofów, ale że obok pierwiastka fizycznego wspólnego mu ze światem zwierzęcym, tkwić w nim musi jakiś inny pierwiastek odmiennego zupełnie rodzaju, który właśnie w pewnych danych i okolicznościach każe mu odstąpić od zachowawczego instynktu i przeciąć nić życia. Niezwykle interesujące studium, naprawdę warte przestudiowania go.
Psychologia sztucznej inteligencji
Tony Prescott
PSYCHOLOGIA WSZYSTKIEGO Z jakiego powodu ludzie są zafascynowani psychologią i tym, co napędza ich do działania? Dlaczego myślimy i zachowujemy się w konkretny sposób? Pewnie mieliśmy okazję spotkać siedzących w fotelu psychologów twierdzących, że znają odpowiedzi na te pytania i ludzi, którzy zastanawiają się, czy psychologowie potrafią powiedzieć, o czym te osoby myślą. Psychologia Wszystkiego to seria książek obalających pseudonaukę i mity dotyczące najpoważniejszych życiowych pytań. Ta wciągająca, bogata w informacje i intrygująca seria odkrywa czynniki psychologiczne, które nami kierują, poczynając od podświadomych pragnień i awersji, a kończąc na naturalnych instynktach społecznych. Każda książka została napisana przez eksperta w danej dziedzinie sprawdzającego, jak wiedza oparta na badaniach wypada w porównaniu z mądrościami ludowymi i pokazującego, w jaki sposób psychologia może naprawdę ubogacić nasze rozumienie współczesnego życia. Przyglądając się poprzez psychologiczną soczewkę szerokiemu wachlarzowi bieżących tematów - takich jak seks, moda czy teorie spiskowe - Psychologia Wszystkiego sprawi, że spojrzysz na wszystko z nowej perspektywy. *** Czym jest sztuczna inteligencja (SI)? W jaki sposób oddziałuje na społeczeństwo? Czy ma większą moc niż inteligencja człowieka? Autor publikacji odkrywa wszystkie aspekty relacji łączących psychologię ze sztuczną inteligencją. Zastanawia się, w jakim stopniu SI przypomina ludzi i czy może posiadać jakąś formę samoświadomości. Poprzez analizę podobieństw między mózgami a komputerami prezentuje, w jaki sposób systemy SI zostały opracowane na wzór ludzkiej inteligencji. Omawia obecne ograniczenia związane z SI oraz metody ich przezwyciężania w przyszłości. Bada również niektóre z etycznych i społecznych zagrożeń, między innymi stronniczość algorytmów czy konsekwencje, jakich doświadczymy w przyszłości, jeśli w ważnych aspektach życia SI przewyższy człowieka. Z Psychologii sztucznej inteligencji dowiemy się, co tak naprawdę znaczy być człowiekiem oraz jak SI wpływa i będzie wpływać na ludzkość pod każdym względem. W SERII UKAZAŁY SIĘ: Psychologia sztuki, George Mather Psychologia prześladowań w szkole, Peter K. Smith Psychologia teorii spiskowych, Jan-Willem van Prooijen Psychologia diety, Jane Ogden Psychologia poradnictwa terapeutycznego, Marie Percival Psychologia żałoby, Richard Gross Psychologia ogrodnictwa, Harriet Gross Psychologia mózgu nastolatka, John Coleman Psychologia pamięci, Megan Sumeracki, Althea Need Kaminske
George Mather
Dlaczego czerpiemy przyjemność ze sztuki? Co skłania nas do tworzenia dzieł artystycznych? Czy nauka o mózgu może być przydatna w zrozumieniu naszego zamiłowania do sztuki? Psychologia sztuki zapewnia eklektyczny wstęp do niezliczonych metod, dzięki którym psychologia może pomóc w pojmowaniu i docenieniu działalności twórczej. Odkrywając, w jaki sposób postrzegamy wszystko, co nas otacza, od koloru po ruch, prezentowana książka umożliwia przyjrzenie się tworzeniu sztuki jako formie ludzkiego zachowania, które czerpie z historii jako nieustannego źródła inspiracji, konfliktu i dyskusji. Ukazuje też, jak oszustwo, technologia reprodukcji i seksizm wpływają na naszą ocenę sztuki. George Mather - profesor psychologii na Uniwersytecie w Lincoln, w Zjednoczonym Królestwie. Jego główne zainteresowania badawcze obejmują postrzeganie ruchu, sztuki i iluzji wizualnych.
Jan-Willem van Prooijen
Kto wierzy w teorie spiskowe i dlaczego niektórzy ludzie są bardziej podatni na wiarę w nie niż inni? Jakie są konsekwencje tego typu przekonań? Czy jakakolwiek teoria spiskowa okazała się kiedykolwiek być prawdą? Psychologia teorii spiskowych obala mit, jakoby teorie spiskowe były zjawiskiem nowoczesnym poprzez zbadanie szerokiego kontekstu społecznego, w jakim powstają - od polityki po miejsce pracy. W książce tej autor wyjaśnia dlaczego niektórzy ludzie są bardziej podatni na wiarę w teorie spiskowe niż inni oraz jakie procesy psychologiczne, które możemy rozpoznać i przewidzieć leżą u podstaw powstawania tego typu przekonań. Poprzez przytoczenie przykładów takich jak zamachy terrorystyczne z 11 września i zmiana klimatu, Psychologia Teorii Spiskowych pokazuje, że, podczas gdy tego typu przekonania nie zawsze są nieuzasadnione i posiadanie ich nie jest cechą patologiczną, mogą również wyrządzać wiele szkód zarówno jednostkom jak i społeczeństwu.
Zbigniew Marten
(…) Publikacja składa się z dwóch części. W pierwszej autor omawia podstawowe kwestie teoretyczno-ekspertalne psychologii sądowej, w drugiej analizuje pracę sędziego w klasycznym modelu: człowiek w sytuacji pracy. Rozważania w części drugiej są poparte ćwiczeniami, na które składają się testy i kwestionariusze badające niektóre predyspozycje psychiczne oraz psychozabawy stworzone przez autora, które w lekkiej formie starają się przybliżyć tematy trudne (…).
Ken J. Rotenberg
Co sprawia, że ufamy innym ludziom? Jak nasze zaufanie rozwija się i utrzymuje? Czy zachodnie społeczeństwa stoją w obliczu kryzysu zaufania? Autor Psychologii zaufania zajmuje się zagadnieniami dotyczącymi codziennych życiowych doświadczeń. Określa czynniki, które budują zaufanie oraz przedstawia jego konsekwencje dla rzeczywistych globalnych problemów w zakresie zdrowia, polityki, terroryzmu, środowiska pracy oraz wiary i religii. Bada również znaczenie oraz przyczyny nieufności osób, grup i organizacji. W świecie, w którym zaufanie oddziałuje na naszą codzienność, książka ta ukazuje jego wpływ na relacje międzyludzkie i dostarcza praktycznych wskazówek dotyczących naszego zaufania do innych. Ken J. Rotenberg jest profesorem psychologii w University of Keele w Wielkiej Brytanii. Od ponad czterdziestu lat prowadzi badania naukowe, ze szczególnym zainteresowaniem podejmuje tematykę zaufania w dzieciństwie i adolescencji.
Richard Gross
Co dzieje się w naszej sferze emocjonalnej, kiedy opłakujemy bliską osobę? Czy istnieje "właściwy" sposób przeżywania żałoby? Jak wpływa ona na to, jak postrzegamy samych siebie? Psychologia żałoby zawiera humanistyczne wyjaśnienie tego zjawiska, podkreślające szeroką gamę naszych reakcji na śmierć bliskiej osoby. W książce opisano również, w jaki sposób badacze poszukiwali odpowiedzi na pytania dotyczące tego doświadczenia. Począwszy od pionierskiej psychoanalizy Freuda, a skończywszy na dyskredytowanych twierdzeniach, że powinniśmy przejść przez poszczególne "etapy" żałoby, odkryjemy społeczne i kulturowe normy tworzące lub ograniczające nasze rozumienie procesu żałoby oraz przyjrzymy się językowi, jakiego używamy do jej opisywania. Każdy w którymś momencie życia doświadcza bolesnej straty. Psychologia żałoby pomoże Czytelnikom zrozumieć zarówno swoje uczucia, jak i uczucia innych osób związane z żałobą. Richard Gross pracuje w Cruse Bereavement Care, największej brytyjskiej organizacji oferującej wsparcie w okresie żałoby. Książki o tematyce psychologicznej publikuje od ponad trzydziestu lat.
Psychologiczne czynniki ochronne wśród młodych dorosłych w dobie kryzysu zdrowotnego i humanitarnego
Paweł Dębski (red. nauk.)
Podmiotem niniejszej publikacji uczyniono osoby młode, w wieku wczesnej dorosłości, a jej przedmiotem wybrane psychologiczne czynniki prozdrowotne, które mogą potencjalnie stanowić czynniki ochronne wobec rozwoju niekorzystnych zjawisk psychopatologicznych w czasach naznaczonych silnymi stresorami. Ważnym przymiotem niniejszej publikacji jest jej badawczy, oryginalny charakter. Wszystkie ujęte w niej czynniki psychologiczne zaprezentowane są w oparciu o przeprowadzone wśród młodych Polaków badania naukowe, których realizacja przypadała na okres kryzysu zdrowotnego i humanitarnego. Praca składa się z dwunastu rozdziałów - raportów z badań psychologicznych dotyczących takich czynników psychologii zdrowia u młodych dorosłych jak poczucie koherencji, prężność psychiczna, optymizm dyspozycyjny, procesy tożsamościowe, empatia, inteligencja emocjonalna, style radzenia sobie ze stresem, zachowania zdrowotne, style przywiązania oraz wsparcie społeczne.
Psychologiczne i antropologiczne uwarunkowania samobójstw
Maciej Paluch
"Trudności, jakie obecnie napotykamy w materii opisu funkcjonowania człowieka, to nie tylko złożoność samej natury ludzkiej, jej poszczególnych cech - psychicznych, emotywnych czy też wolicjonalnych. Poziom rozwoju intelektualnego człowieka również pociąga za sobą znaczne implikacje w kwestii rozpoznania własnego bytu i refleksji nad nim. Nie jest on już sprowadzany do zaspokajania poszczególnych potrzeb i bezpiecznego czuwania nad przebiegiem istnienia. Sądy poznawcze, wnioskujące, oznajmiające, złożoność abstrakcyjności poznawania samego siebie jako istoty wielowymiarowej, droga odkrywania logicznego, rozumienia siebie jako człowieka wraz doznawaniem określonych emocji wiążą się tu również z pojęciem doświadczania, przeżywania siebie jako istoty żywej, ale także posiadającej niezwykle rozbudowany aparat poznania środowiska i innych ludzi. Do tego należy dodać postrzeganie nie tylko "tu i teraz" - sposób spoglądania na siebie i innych, ale również ogrom zamierzeń, jakie człowiek ma wobec siebie i całej ludzkości. Mowa tu o planach rozwoju dotyczących zarówno siebie samego, człowieka, jak i całej zbiorowości ludzkiej. Nie byłoby to wszystko możliwe bez jednego, bardzo istotnego zjawiska, jakim jest tożsamość." (Fragment wstępu)
Psychologiczne i interdyscyplinarne problemy w opiniodawstwie sądowym w sprawach cywilnych
red. Jan M. Stanik
Praca poświęcona jest rozległej i złożonej naukowo problematyce z dziedziny psychologii sądowej dotyczącej teoretycznych, metodologicznych i warsztatowych zagadnień mieszczących się w szeroko pojętym obszarze stosowania prawa cywilnego. W ramach wypracowywanej w Polsce ogólnej koncepcji (teorii) psychologii sądowej opracowanie to ujmuje zawarte w nim problemy z różnych perspektyw – „oglądu” rzeczywistości prawnej, w obrębie której występują zarówno zagadnienia ogólne (z zakresu psychologii prawa, społecznej psychologii prawa), jak i problemy konkretne: ekspertalne (wymagające korzystania z wiadomości i umiejętności specjalnych), dotyczące poszczególnych stanów faktycznych w procesie stosowania prawa cywilnego, a więc psychologii sądowej sensu stricto. Opracowanie zostało podzielone na trzy części: Społeczne i etyczne aspekty opiniodawstwa sądowego; Psychologiczna i pograniczna problematyka w opiniodawstwie sądowym w wybranych obszarach cywilno-procesowych; Varia.
Psychologiczne uwarunkowania osiągnięć szkolnych uczniów
Katarzyna Walęcka-Matyja, Elżbieta Napora
Celem badań było ustalenie znaczenia rodzinnych i osobowych uwarunkowań osiągnięć szkolnych za wskaźnik których, przyjęto oceny szkolne uczniów. Oczekiwano odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki objaśniają osiągnięcia szkolne dorastających uczniów. Oczekiwano, że prężność uczniów, spostrzegane i otrzymywane wsparcie, komunikowanie się otwarte i komunikowanie się z trudnościami z rówieśnikami będą w odmienny sposób, w grupach wyróżnionych ze względu na płeć, współdecydować o osiągnięciach szkolnych młodzieży. Podjęcie problemu wydaje się ważne dla rozwoju teorii psychologii społecznej edukacji, jak i pedagogiki. W pracy starano się pokazać, że zmiany związane ze wsparciem od dziadków i z odpornością psychiczną mogą pozytywnie oddziaływać na wyniki młodzieży w nauce. Badania przeprowadzone za pomocą Skali Pomiaru Prężności (SPP-18) (Ogińska-Bulik, Juczyński, 2011), Berlińskich Skal Wsparcia Społecznego (BSSS) (Łuszczyńska, Kowalska, Mazurkiewicz, Schwarzer, 2002) oraz Skali Komunikowania się Adolescentów z Rówieśnikami (SKAR) (Napora, 2019) na próbie 190 uczniów pokazały, że dziewczęta uzyskały istotnie statystycznie wyższą średnią ocen szkolnych, niż chłopcy. Ponadto, uchwycono znaczące związki pomiędzy średnią ocen, a prężnością oraz spostrzeganym wsparciem i z otrzymywanym wsparciem od dziadków. W rezultacie można stwierdzić, że wiek, płeć i prężność pozwalają w znaczący sposób wyjaśnić zmienność w zakresie osiągnięć szkolnych dorastających uczniów. Uzyskane wyniki mogą stanowić bazę naukową do wypracowywania optymalnych metod pomocy uczniowi zapobiegających jego marginalizacji społecznej. Rezultaty mogą stanowić ważne zalecenie dla specjalistów zajmujących się zarówno rodzinami, jak i środowiskiem szkolnym, a współpraca pomiędzy tymi środowiskami, może być kluczem do sukcesu ucznia.
Psychologiczne uwarunkowania osiągnięć szkolnych uczniów
Katarzyna Walęcka-Matyja, Elżbieta Napora
Celem badań było ustalenie znaczenia rodzinnych i osobowych uwarunkowań osiągnięć szkolnych za wskaźnik których, przyjęto oceny szkolne uczniów. Oczekiwano odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki objaśniają osiągnięcia szkolne dorastających uczniów. Oczekiwano, że prężność uczniów, spostrzegane i otrzymywane wsparcie, komunikowanie się otwarte i komunikowanie się z trudnościami z rówieśnikami będą w odmienny sposób, w grupach wyróżnionych ze względu na płeć, współdecydować o osiągnięciach szkolnych młodzieży. Podjęcie problemu wydaje się ważne dla rozwoju teorii psychologii społecznej edukacji, jak i pedagogiki. W pracy starano się pokazać, że zmiany związane ze wsparciem od dziadków i z odpornością psychiczną mogą pozytywnie oddziaływać na wyniki młodzieży w nauce. Badania przeprowadzone za pomocą Skali Pomiaru Prężności (SPP-18) (Ogińska-Bulik, Juczyński, 2011), Berlińskich Skal Wsparcia Społecznego (BSSS) (Łuszczyńska, Kowalska, Mazurkiewicz, Schwarzer, 2002) oraz Skali Komunikowania się Adolescentów z Rówieśnikami (SKAR) (Napora, 2019) na próbie 190 uczniów pokazały, że dziewczęta uzyskały istotnie statystycznie wyższą średnią ocen szkolnych, niż chłopcy. Ponadto, uchwycono znaczące związki pomiędzy średnią ocen, a prężnością oraz spostrzeganym wsparciem i z otrzymywanym wsparciem od dziadków. W rezultacie można stwierdzić, że wiek, płeć i prężność pozwalają w znaczący sposób wyjaśnić zmienność w zakresie osiągnięć szkolnych dorastających uczniów. Uzyskane wyniki mogą stanowić bazę naukową do wypracowywania optymalnych metod pomocy uczniowi zapobiegających jego marginalizacji społecznej. Rezultaty mogą stanowić ważne zalecenie dla specjalistów zajmujących się zarówno rodzinami, jak i środowiskiem szkolnym, a współpraca pomiędzy tymi środowiskami, może być kluczem do sukcesu ucznia.
Marta Pawlikowska-Olszta
Psychologiczny GPS Jak zadbać o siebie, stawiać zdrowe granice i tworzyć budujące relacje Wydawnictwo PROJEKT ROZWÓJ Wydanie II [EBOOK] Zastanawiałeś się, jak to się dzieje, że niektórzy ludzie mają udane związki i są zadowoleni ze swojej pracy, a inni mają wieczne poczucie, że w ich życiu prywatnym i zawodowym wszystko idzie jak po grudzie? To, czy jesteś w pierwszej, czy drugiej grupie nie ma nic wspólnego z tym, że „ten ktoś ma szczęście”, czy też z tym, że „komuś łatwo wszystko przychodzi”. To efekt tego w jaki sposób o sobie myślisz, jak budujesz poczucie własnej wartości, planujesz rozwój i budujesz relacje z innymi. Psychologiczny GPS jest praktycznym poradnikiem rozwoju osobistego opartym na rzetelnej wiedzy psychologicznej. Poradnik zawiera skale samooceny, ćwiczenia, przykłady z życia, case studies, liczne wskazówki oraz pytania i zadania do wykonania. Warto żebyś przeczytał ten Ebook jeśli chcesz: - chcesz uporządkować i bardziej świadomie wykorzystywać wiedzę psychologiczną w praktyce; - sprawdzić w jakim punkcie swojego rozwoju osobistego znajdujesz się dzisiaj; - poznać rzetelną wiedzę na temat tego, co czuje, myśli i jak działa (spełniony) człowiek, jak budować poczucie własnej wartości oraz jak zadbać o psychologiczne potrzeby swoje i swoich bliskich; - skorzystać z podpowiedzi jak zacząć wychodzić z nieoptymalnych wersji siebie (braku asertywności lub agresji); - potwierdzić sobie, że Twoje podejście do dbania o siebie jest optymalne i korzystne dla zdrowia psychicznego długoterminowo; - otworzyć na zmianę podejścia do siebie i innych oraz zaplanować jak sobie poradzić z oporem przed nią; - przyjrzeć się swojemu sposobowi myślenia oraz emocjom i dowiedzieć się jak nimi zarządzać; - przypomnieć sobie różne sposoby na radzenie sobie ze stresem, zawalczenie o siebie i zwiększenie swojej asertywności; - poznać nową definicję Twojej siły jako człowieka; - zapoznać się z praktycznymi przykładami na temat tego, co możesz zmienić w swoim podejściu, zachowaniu i sposobie komunikowania się; - zainspirować się przykładami zdrowych nawyków w komunikacji z innymi; - dowiedzieć się jak zrobić remanent szkodliwych dla Ciebie relacji, jak przestać manipulować innymi i jak nauczyć się bronić przed manipulacją; - poczytać o dobrych praktykach dotyczących tego jak unikać nieoczywistych drzazg w komunikacji i jak zdrowo spierać się z innymi; - dostać podpowiedzi jak możesz dbać o komunikację i rozwój w pracy, w roli rodzica i szefa; - dowiedzieć się jak możesz ochronić się przed osobami, które są agresywne i przekraczają Twoje granice; - uniknąć potencjalnych ślepych uliczek w rozwoju – od nadmiernej kontroli, przez nadmierną zależność, po odwlekanie działania i rozpamiętywanie oraz wiele innych; - z lotu ptaka zobaczyć jak działasz jako człowiek od strony psychologicznej i zwiększyć szansę na trwałą zmianę; - dowiedzieć się gdzie szukać wsparcia w rozwoju. - zweryfikować na ile pewnie poczujesz się w wykorzystywaniu wiedzy o tym, jak działa człowiek w swoim życiu po lekturze książki „Psychologiczny GPS”.
Antoni Kępiński
Psychopatie Kępińskiego to ostatnia książka wielkiego lekarza-humanisty. Pisana w pierwszej połowie 1972 roku mówi o różnych typach osobowości człowieka: histerycznym, psychastenicznym, obsesyjnym, epileptoidalnym, impulsywnym, paranoidalnym i sadystyczno-masochistycznym. Kępiński nie klasyfikuje, lecz opisuje, nie mówi o modelach i wzorcach, lecz o ludziach, ich doznaniach, postawach, wzajemnych relacjach i zachowaniach. Ukazuje istotę różnic między poszczególnymi typami, zastanawia się nad problemem możliwości wpływania na zmianę osobowości człowieka. Stawiane przez niego pytania pozostają nadal aktualne i intrygują równie mocno, jak trzydzieści lat temu. Lektura książki ułatwia czytelnikowi wgląd we własną osobowość i pozwala na lepsze zrozumienie motywów reagowania i postępowania ludzi w ich codziennym życiu. Książka adresowany jest zatem nie tylko do psychiatrów, psychologów czy socjologów, ale do szerokiego kręgu czytelników zainteresowanych tajemnicami psychiki człowieka.
Antoni Kępiński
Rodzaje nerwic, objawy, tło i przyczyny ich występowania, sposoby leczenia - to tematy pierwszej książki Kępińskiego i jedynej wydanej jeszcze za życia legendarnego lekarza z krakowskiej Kliniki Psychiatrycznej. Zawarł w niej obserwacje oparte na kilkudziesięcioletnich doświadczeniach praktyka psychiatry. Przedstawił własną teorię pochodzenia nerwic jako zaburzenia interakcji organizmu człowieka z jego otoczeniem. Wiele miejsca poświęcił różnym rodzajom depresji i lęku, analizował sytuacje nerwicorodne, przyglądając się środowisku rodzinnemu i miejscu pracy swoich pacjentów. Prekursor i gorący orędownik psychoterapii - jak w innych swoich książkach - za warunek powodzenia leczenia nerwicy uważał wzajemne zaufanie chorego i lekarza. Dla czytelników- pacjentów, czytelników- lekarzy i wszystkich, którym bliska jest głęboko humanistyczna refleksja o człowieku i jego psychice - książki Kępińskiego od lat pozostają lekturą niezastąpioną.
Weronika Juroszek
Problematyka przeprowadzonych badań mieści się w obszarze uwarunkowań konfliktu rozwodowego i radzenia sobie z nim. Przedmiotem badań są czynniki warunkujące odroczenie decyzji o rozwodzie (przejawiającego się zawieszeniem postępowania rozwodowego). Przyjęto, że trwałość małżeństwa jest wartością, którą należy chronić, stąd ważne są te działania małżonków, które mają na celu odbudowę więzi małżeńskiej. Do takich działań należy zawieszenie postępowania rozwodowego. Analizowano, jakie czynniki warunkują podjęcie decyzji o zawieszeniu. W tym celu zdecydowano się porównać małżonków zawieszających postępowanie rozwodowe z tymi, którzy podjęli ostateczną decyzję o rozwodzie. W przeprowadzonych badaniach przyjęto, że istnieją określone uwarunkowania zawieszenia postępowania rozwodowego. Są one następujące: dojrzałość do małżeństwa, pełna rodzina pochodzenia, staż małżeński, dochody, czas trwania sesji mediacyjnych, zaangażowanie w sprawę rozwodową adwokata, udział w terapii. W opracowaniu wykorzystano strategię ilościową. Prawidłowości uzyskane metodą analizy statystycznej dały pewien ogólny obraz sytuacji rozwodzących się małżonków i umożliwiły konfrontację wyników z założeniami statystycznego modelu. Prawidłowości te zostały uzupełnione wypowiedziami małżonków, które nadały nowego znaczenia wynikom uzyskanym w ramach analizy statystycznej i dostarczyły ciekawych możliwości ich interpretacji. Dodatkowo wypowiedzi te wzbogaciły treści zawarte w niniejszej pracy, gdyż opinie indywidualnego człowieka nieraz bardziej przemawiają do czytelnika niż „suche” dane statystyczne. W niniejszym opracowaniu przyjęto, że małżeństwo jest wartością, stąd też jako szczególnie ważne jawią się czynniki leżące u podstaw decyzji o wstrzymaniu procesu rozwodowego na pewien czas w celu naprawienia naderwanych więzi. Rezultaty przeprowadzonych badań potwierdziły wszystkie weryfikowane hipotezy, okazało się więc, że zarówno dojrzałość małżonków (w tym odpowiedzialność), pełna rodzina pochodzenia, dłuższy staż małżeński, wyższe dochody, krótsze sesje mediacyjne oraz deklaracja udziału w terapii sprzyjają zawieszeniu postępowania rozwodowego. Z kolei decyzja o rozwodzie współwystępuje z deklaracją ciąży przedmałżeńskiej i wynajmowaniem pełnomocnika w mediacji. W odpowiedzi na postawione pytania badawcze wyszczególniono też przyczyny, które w opinii badanych małżonków miały decydujący wpływ na pogorszenie się relacji małżeńskich i tym samym sprzyjały rozwodowi, a nie zawieszeniu postępowania rozwodowego. Są one następujące (wymieniono od najczęściej do najrzadziej deklarowanych): zdrada, ingerencja teściowej, uzależnienie, problemy z pracą, narodziny dziecka, dziecko z poprzedniego związku, choroba i niepełnosprawność w rodzinie, ingerencja teścia, poronienie, wyjazd za granicę, inne. Rezultaty analizy statystycznej ujawniły następujące przyczyny pogorszenia się relacji małżeńskich istotnie różnicujące grupę rozwodzącą się i zawieszającą postepowanie rozwodowe: zdrada, uzależnienie, problemy z pracą, narodziny dziecka. Niniejsza praca ma służyć lepszemu zrozumieniu osób zgłaszających się do mediatora. Jeśli osobą czytającą tę książkę jest mediator rodzinny, to być może wpłynie ona korzystnie na jego sposób prowadzenia mediacyjnej rozmowy oraz umiejętność pomocy małżonkom deklarującym poważny kryzys małżeński. Chodzi o to, by potrafili się oni wzajemnie rozumieć i szanować, zwłaszcza, że najczęściej wspólnie wychowują dzieci. Warto też podkreślić, że postaw małżonków rozwodzących się nie można traktować w kategoriach czarno-białych, gdyż wśród małżonków rozwodzących są też i tacy, którzy nie chcą rozwodu, jednak przystają na niego pod wpływem zdecydowanej, nieprzejednanej postawy drugiej strony. W kolejnych badaniach warto więc uwzględnić postawę małżonków wobec rozwodu dokonując szczegółowej analizy woli naprawy relacji małżeńskich. W pracy przytoczono wiele szczegółowych problemów doświadczanych przez małżonków w kryzysie rozwodowym. Znajomość tych problemów, jak i prób ich rozwiązania, może być wykorzystywana podczas różnych spotkań i warsztatów mających na celu kształtowanie prawidłowych postaw wobec małżeństwa i rodziny. Warto też rozważyć wykorzystanie pewnych ilustracji problemów w opracowywaniu programów wychowawczych dla szkół, przygotowujących młodych ludzi do życia w małżeństwie.
Psychoseksuologia. Metody diagnostyczne i terapeutyczne
Opracowanie zbiorowe
Książka pod redakcją profesora Zbigniewa Lew-Starowicza to pierwsza publikacja na polskim rynku wydawniczym, w której tak kompleksowo omówiono zagadnienia z zakresu psychoseksuologii. Autorzy uznani eksperci w swojej dziedzinie prezentują aktualne koncepcje diagnostyczne i terapeutyczne oraz ich zastosowanie w praktyce klinicznej, powołując się na wyniki najnowszych badań naukowych. W części pierwszej czytelnik znajdzie omówienie zastosowania klasyfikacji ICD-11w diagnostyce problemów zdrowotnych związanych z seksualnością. Zapozna się także z zagadnieniami dotyczącymi diagnozowania, opiniowania i leczenia sprawców przestępstw seksualnych w świetle zasad etyki zawodu seksuologa. Część druga jest poświęcona metodom diagnostycznym wykorzystywanym w terapii problemów seksualnych. Zawiera informacje na temat: wywiadu seksuologicznego, narzędzi służących do oceny cyklu reakcji seksualnych, skal i kwestionariuszy przydatnych w pracy terapeutycznej, metod oceny czynników ryzyka i skuteczności leczenia w seksuologii sądowej oraz zalet i kontrowersji związanych ze stosowaniem testów projekcyjnych. W ostatniej części książki omówione zostały różne aspekty diagnozy i terapii psychoseksuologicznej. Czytelnik znajdzie tu przegląd substancji psychoaktywnych wraz z konsekwencjami ich zażycia dla funkcjonowania psychoseksualnego, a także opis metod leczenia zaburzeń seksualnych, w tym wskazań i przeciwskazań do terapii, postępowania w przypadku konkretnych problemów oraz najczęściej spotykanych błędów w diagnostyce i leczeniu. Osobne rozdziały poświęcono psychopatii, zaburzeniu kompulsywnych zachowań seksualnych, pedofilii, duchownym w roli sprawców, przemocy seksualnej w postaci gwałtu oraz pracy klinicznej z osobami LGB. Książka stanowi nieocenione źródło wiedzy dla psychologów rozpoczynających studia specjalizacyjne w zakresie psychoseksuologii i będących w trakcie specjalizacji.
Anna Lubrańska
Publikacja stanowi wieloaspektowe opracowanie z zakresu psychologii pracy oraz psychologii organizacji i zarządzania, dotyczące problematyki różnorodności pokoleniowej. Autorka omówiła podjęte zagadnienia z uwzględnieniem wymiaru indywidualnego i organizacyjnego, a także ukazała je z dwóch perspektyw - teoretycznej (zamieszczając definicje kluczowych terminów i charakterystykę istotnych zjawisk) i empirycznej (prezentując założenia i rezultaty projektu badawczego, zrealizowanego w obszarze różnic pokoleniowych). Książka jest adresowana do osób zainteresowanych tematyką współczesnego rynku pracy, naukami związanymi z organizacją i zarządzaniem oraz psychologią pracy. "Badaczka wykazała, że dobrze realizowana polityka wiekowa w organizacjach sprzyja satysfakcji z pracy i życia, co jest uznanym czynnikiem kształtującym dobrostan jednostek. Monografia wpisuje się w nurt badań aplikacyjnych, których nadrzędnym celem jest wypracowanie interwencji i polityk łagodzących konsekwencje kryzysu demograficznego w społeczeństwach rozwiniętych. [...] Przedmiot podjętych badań jest ważny, a postawione w pracy tezy - oryginalne. Nie przypominam sobie funkcjonującej na rynku wydawniczym publikacji, która analizowałaby w sposób tak wnikliwy i wielowymiarowy rolę różnic międzypokoleniowych w kształtowaniu indywidualnych doświadczeń zawodowych i percepcji różnych aspektów środowiska pracy." Z recenzji prof. dr hab. Doroty Merecz-Kot (Instytut Medycyny Pracy)
Psychospołeczne i środowiskowe konteksty zdrowia i choroby
red. Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz
Kwestie dotyczące zdrowia i choroby dawno przekroczyły już granice medycyny i stały się obiektem analiz pedagogicznych, psychologicznych, socjologicznych czy antropologicznych. Niniejsza monografia wieloautorska, mająca implikacje interdyscyplinarne, przyjmuje przede wszystkim perspektywę pedagogiczną i jest podzielona na dwie zasadnicze części. Część pierwsza nawiązuje do psychospołecznych kontekstów zdrowia i choroby, ukazując je z subiektywnej perspektywy i koncentrując się na ich indywidualnym/jednostkowym wymiarze. Część druga zawiera odniesienia do nieco bardziej zobiektywizowanych aspektów zdrowia i choroby przedstawiając ich kontekst kulturowy i strukturalny. Omówione we wszystkich artykułach treści są wobec siebie komplementarne i ukazują skomplikowaną mozaikę zagadnień odnoszących się do problematyki zdrowia i choroby z wielu różnych, często multiaspektowych punktów widzenia. Z tego względu niniejsza publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorców – pedagogów, psychologów, socjologów, lekarzy oraz studentów wymienionych dyscyplin.
Psychospołeczny i somatyczny wymiar opieki medycznej sprawowanej nad człowiekiem zdrowym i chorym
Robert Jan Łuczyk, Dorota Weber, Marta Łuczyk,...
Współczesna opieka medyczna, oscylująca pomiędzy prewencją a interwencją terapeutyczną, coraz wyraźniej dostrzega konieczność holistycznego ujęcia człowieka - zarówno zdrowego, jak i doświadczającego różnego rodzaju dysfunkcji somatycznych czy psychicznych. W świetle postępującej specjalizacji nauk medycznych i dynamicznych zmian społeczno-demograficznych opieka zdrowotna nie może już ograniczać się do modelu czysto biomedycznego, skoncentrowanego wyłącznie na patologii i jej biologicznych determinantach. Obecnie akcent przesuwa się w stronę podejścia integrującego aspekty fizjologiczne, psychiczne i społeczne, co znajduje odzwierciedlenie w biopsychospołecznym paradygmacie zdrowia. Monografia, którą oddajemy w ręce Czytelnika, stanowi próbę interdyscyplinarnej analizy opieki medycznej, ujmowanej w dwóch komplementarnych wymiarach: psychospołecznym i somatycznym. Zestawienie tych dwóch perspektyw pozwala na głębsze zrozumienie procesów zdrowienia, adaptacji do choroby, radzenia sobie z cierpieniem oraz mechanizmów wspierających jakość życia - nie tylko pacjentów, ale również osób zdrowych, których dobrostan psychofizyczny jest równie istotnym przedmiotem troski systemu ochrony zdrowia. Autorzy poszczególnych rozdziałów koncentrują się na ukazaniu znaczenia relacji interpersonalnych, kondycji psychicznej, zasobów osobistych i społecznych, a także kontekstu kulturowego i organizacyjnego w procesie sprawowania opieki. Szczególną uwagę poświęcono roli personelu medycznego jako nie tylko realizatorów procedur diagnostyczno-terapeutycznych, ale także aktywnych uczestników wspierania pacjenta w jego subiektywnym przeżywaniu zdrowia i choroby. W tym kontekście kompetencje emocjonalne, komunikacyjne oraz etyczne nabierają fundamentalnego znaczenia, równorzędnego wobec wiedzy klinicznej. Nie bez znaczenia pozostaje także wymiar prewencyjny i edukacyjny, skierowany do osób zdrowych, których zachowania zdrowotne, postawy i poziom świadomości zdrowotnej w istotny sposób determinują funkcjonowanie jednostki i społeczeństwa. Współczesna opieka zdrowotna staje się zatem przestrzenią synergii działań profilaktycznych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych, obejmujących szerokie spektrum potrzeb człowieka w jego całościowym istnieniu - cielesnym, psychicznym i społecznym. Niniejsza publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorców: profesjonalistów medycznych, psychologów, socjologów, pedagogów zdrowia, jak również studentów i wszystkich zainteresowanych współczesnymi kierunkami rozwoju opieki nad człowiekiem. Wyrażamy nadzieję, że zaprezentowane treści stanowić będą wartościowy impuls do dalszej refleksji naukowej i praktycznej oraz przyczynią się do budowania bardziej humanistycznego, zintegrowanego i empatycznego modelu opieki medycznej. Przewodniczący zespołu redaktorów naukowych dr n. med. Robert Jan Łuczyk, prof. UM
Psychospołeczny i somatyczny wymiar opieki medycznej sprawowanej nad człowiekiem zdrowym i chorym
Robert Jan Łuczyk, Dorota Weber, Marta Łuczyk,...
Współczesna opieka medyczna, oscylująca pomiędzy prewencją a interwencją terapeutyczną, coraz wyraźniej dostrzega konieczność holistycznego ujęcia człowieka - zarówno zdrowego, jak i doświadczającego różnego rodzaju dysfunkcji somatycznych czy psychicznych. W świetle postępującej specjalizacji nauk medycznych i dynamicznych zmian społeczno-demograficznych opieka zdrowotna nie może już ograniczać się do modelu czysto biomedycznego, skoncentrowanego wyłącznie na patologii i jej biologicznych determinantach. Obecnie akcent przesuwa się w stronę podejścia integrującego aspekty fizjologiczne, psychiczne i społeczne, co znajduje odzwierciedlenie w biopsychospołecznym paradygmacie zdrowia. Monografia, którą oddajemy w ręce Czytelnika, stanowi próbę interdyscyplinarnej analizy opieki medycznej, ujmowanej w dwóch komplementarnych wymiarach: psychospołecznym i somatycznym. Zestawienie tych dwóch perspektyw pozwala na głębsze zrozumienie procesów zdrowienia, adaptacji do choroby, radzenia sobie z cierpieniem oraz mechanizmów wspierających jakość życia - nie tylko pacjentów, ale również osób zdrowych, których dobrostan psychofizyczny jest równie istotnym przedmiotem troski systemu ochrony zdrowia. Autorzy poszczególnych rozdziałów koncentrują się na ukazaniu znaczenia relacji interpersonalnych, kondycji psychicznej, zasobów osobistych i społecznych, a także kontekstu kulturowego i organizacyjnego w procesie sprawowania opieki. Szczególną uwagę poświęcono roli personelu medycznego jako nie tylko realizatorów procedur diagnostyczno-terapeutycznych, ale także aktywnych uczestników wspierania pacjenta w jego subiektywnym przeżywaniu zdrowia i choroby. W tym kontekście kompetencje emocjonalne, komunikacyjne oraz etyczne nabierają fundamentalnego znaczenia, równorzędnego wobec wiedzy klinicznej. Nie bez znaczenia pozostaje także wymiar prewencyjny i edukacyjny, skierowany do osób zdrowych, których zachowania zdrowotne, postawy i poziom świadomości zdrowotnej w istotny sposób determinują funkcjonowanie jednostki i społeczeństwa. Współczesna opieka zdrowotna staje się zatem przestrzenią synergii działań profilaktycznych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych, obejmujących szerokie spektrum potrzeb człowieka w jego całościowym istnieniu - cielesnym, psychicznym i społecznym. Niniejsza publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorców: profesjonalistów medycznych, psychologów, socjologów, pedagogów zdrowia, jak również studentów i wszystkich zainteresowanych współczesnymi kierunkami rozwoju opieki nad człowiekiem. Wyrażamy nadzieję, że zaprezentowane treści stanowić będą wartościowy impuls do dalszej refleksji naukowej i praktycznej oraz przyczynią się do budowania bardziej humanistycznego, zintegrowanego i empatycznego modelu opieki medycznej. Przewodniczący zespołu redaktorów naukowych dr n. med. Robert Jan Łuczyk, prof. UM