Popularnonaukowe i akademickie
Polska, Rosja, marksizm. Prace wybrane, tom 4
Andrzej Walicki
KLASYCY WSPÓŁCZESNEJ POLSKIEJ MYŚLI HUMANISTYCZNEJ SPIS TREŚCI Część I „Filozofia narodowa” i początek sporu o samookreślenie i powołanie inteligencji polskiej „Rosyjski socjalizm” Aleksandra Hercena jako odpowiedź na mesjanizm polski Marks i Engels o sprawie polskiej. Koncepcja narodu i ujęcie kwestii narodowej Aneks: Rewolucyjność kwestii polskiej i wynikające stąd konsekwencje Między romantyzmem a pozytywizmem Kwestia narodowa w polskiej myśli marksistowskiej przed 1914 r O pewnych osobliwościach polskiej myśli marksistowskiej okresu zaborów Filozofia Edwarda Abramowskiego Mesjanizm i filozofia narodowa w okresie renesansu filozoficzno-religijnego w Rosji a romantyczny model polski Część II Wyjaśnienia wstępne Marksizm i nieudany „skok do królestwa wolności” Zniewolony umysł po latach Czy Polska była 13 grudnia 1981 roku państwem totalitarnym Aneks: Zmagania z problemem narodu w Polsce Nota bibliograficzna Indeks Andrzej Walicki (ur. 1930) jest historykiem filozofii i myśli społecznej, związanym w latach sześćdziesiątych z tzw. ,,warszawską szkołą historii idei", specjalizującym się w badaniu dziejów myśli rosyjskiej i polskiej, a także historii marksizmu. Do roku 1981 był profesorem Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, w okresie stanu wojennego przebywał w Australii jako pracownik naukowo-badawczy Australijskiego Uniwersytetu Narodowego w Canberze; w końcu 1986 roku objął katedrę historii idei na Uniwersytecie Notre Dame w Indianie i zajmował ją aż do przejścia na emeryturę w roku 1999. W roku 1994 wybrany został na członka-korespondenta PAN, a w roku 1998 stał się członkiem rzeczywistym. Do najważniejszych jego książek należą: W kręgu konserwatywnej utopii. Struktura i przemiany rosyjskiego słowianofilstwa (1964), The Controversy Over Capitalism. Studies in the Social Philosophy of Russian Populists (Oxford 1969), Filozofia a mesjanizm. Studia z dziejów filozofii i myśli społecznej romantyzmu polskiego (1970), Rosyjska filozofia i myśl społeczna od oświecenia do marksizmu (1973), Rosja, katolicyzm i sprawa polska (2002), Zarys myśli rosyjskiej od oświecenia do renesansu religijno-filozoficznego (2005), O inteligencji, liberalizmach i o Rosji (2007).
Polska szkoła wobec kryzysu wojennego w Ukrainie
Agnieszka Walendzik-Ostrowska
"Wielokulturowość nie jest zjawiskiem przejściowym, lecz trwałym elementem współczesnego świata. Może stanowić (i niestety stanowi) źródło napięć, ale również szansę na budowanie społeczeństw bardziej sprawiedliwych, otwartych i świadomych. Kluczem do sukcesu nie jest jednorodność, lecz dialog, uznanie i gotowość do współtworzenia wspólnej przestrzeni mimo różnic. W obliczu globalnych migracji, zmian demograficznych i napięć społecznych pytanie nie brzmi: "czy chcemy żyć w świecie wielokulturowym", ale raczej: "jak chcemy to robić odpowiedzialnie, sprawiedliwie i pokojowo"." (Fragment wstępu)
Polska T. Doświadczenia transpłciowych kobiet w perspektywie socjologicznej
Aleksandra Sobańska
Książka jest skoncentrowana na wciąż jeszcze w Polsce (ale także szerzej na świecie) sporadycznie podejmowanym obszarze studiów nad transpłciowością, odnosząc się szczególnie do doświadczeń transpłciowych kobiet. Jest to ważny aspekt, ujawniający zarazem pewną nierówność w zakresie badań nad transpłciowością, w których zdecydowanie przeważało ujmowanie fenomenu transpłciowości z akcentem na męskie doświadczenia. Publikacja jest wyjątkowa, unikalna pod względem tematycznym i niewątpliwie potrzebna na polskim rynku wydawniczym. Tym bardziej, że mamy tu do czynienia z dobrze przygotowaną książką naukową mającą solidne podstawy empiryczne. Z recenzji dr hab. Małgorzaty Bieńkowskiej, prof. UwB Książka Aleksandry Sobańskiej wpisuje się w nurt badań nad różnorodnością płciową, w którym - pomimo bardzo dynamicznego rozwoju w ostatniej dekadzie - literatura z zakresu badań społecznych na gruncie polskim nadal pozostawia obszary wymagające głębszej eksploracji. Publikacja ta z powodzeniem powiększa stan wiedzy na temat podjętego zakresu zainteresowań badawczych i stanowi wartościowy wkład do socjologii płci. Bardzo trafnie zostały określone teoretyczne ramy interpretacyjne (koncepcja światów społecznych oraz koncepcja struktur możliwości), dobrze dobrano metody i techniki badawcze, a dane uzyskane w wyniku badań własnych poddano wnikliwej analizie. Monografia uzupełnia stan wiedzy dotyczący sytuacji społecznej osób transpłciowych w Polsce, aktualizuje nie tylko informacje pozyskane w dotychczasowych badaniach, lecz także terminologię stosowaną we wcześniejszych publikacjach. Z recenzji dr hab. Anny Kłonkowskiej, prof. UG
Polské národnostní školství na Zaolší (Polskie szkolnictwo narodowościowe na Zaolziu)
Lucie Zormanová
Celem niniejszej publikacji było podsumowanie, najważniejszych faktów na temat szkolnictwa na terenie Śląska Cieszyńskiego, przede wszystkim szkolnictwa polskiego, od początku jego istnienia do dnia dzisiejszego. W tym celu przeprowadzono analizę materiałów i dokumentów, wykorzystano również analizę danych statystycznych. Przeprowadzono także badanie empiryczne w celu opisania charakterystyki uczniów, którzy uczęszczają do szkół z polskim językiem nauczania na Zaolziu i dzieci, które uczęszczają do przedszkól z polskim językiem nauczania na Zaolziu.
Polské národnostní školství na Zaolší (Polskie szkolnictwo narodowościowe na Zaolziu)
Lucie Zormanová
Celem niniejszej publikacji było podsumowanie, najważniejszych faktów na temat szkolnictwa na terenie Śląska Cieszyńskiego, przede wszystkim szkolnictwa polskiego, od początku jego istnienia do dnia dzisiejszego. W tym celu przeprowadzono analizę materiałów i dokumentów, wykorzystano również analizę danych statystycznych. Przeprowadzono także badanie empiryczne w celu opisania charakterystyki uczniów, którzy uczęszczają do szkół z polskim językiem nauczania na Zaolziu i dzieci, które uczęszczają do przedszkól z polskim językiem nauczania na Zaolziu.
Zygmunt Kłodnicki, Agnieszka Pieńczak, Joanna Koźmińska
Książka stanowi pokłosie kilkuletnich badań Uniwersytetu Śląskiego prowadzonych w ramach grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (nr 11H 18 0068 87) pt. Polski Atlas Etnograficzny - opracowanie naukowe, elektroniczny katalog danych, publikacja zasobów w sieci Internet, etap II (2020-2024) oraz działalności Zespołu Badań Etnograficznych i Antropologicznych (2024-2028). Autorami opracowania są etnolodzy zajmujący się dziedzictwem kulturowym wsi polskiej, jednocześnie realizujący projekty digitalizacyjne mające na celu popularyzację etnologii i antropologii kulturowej w sieci. Badacze połączyli swoje doświadczenia we wspólnym projekcie, w efekcie czego powstało obszerne studium dotyczące specyfiki prac współcześnie prowadzonych nad Polskim atlasem etnograficznym. Książka może być przydatna dla badaczy szerzej zainteresowanych problematyką dziedzictwa kulturowego, głównie etnologów, folklorystów, muzealników oraz pasjonatów kultury wiejskiej.
Polski film i fotografia nowego wieku na tle kultury wizualnej. Widma, antropocienie, sztandary
Justyna Hanna Budzik
Seria: Media i Kultura (3), ISSN 2719-9789 Książka jest wynikiem pracy badawczej nad polskim filmem i fotografią pierwszego dwudziestolecia XXI wieku. Kategorie filmu i fotografii zostały tu potraktowane szeroko, ze względu na kulturoznawczą perspektywę rozważań autorka łączy ze sobą w analizach i interpretacjach porównawczych filmy fabularne i dokumentalne, krótko-, średnio- i długometrażowe oraz fotografie o charakterze reportażowym i inscenizowanym. Trzy główne kategorie obrazów, wokół których budowane są szkice interpretacyjne, to widma, antropocienie oraz sztandary.
Polski film i fotografia nowego wieku na tle kultury wizualnej. Widma, antropocienie, sztandary
Justyna Hanna Budzik
Seria: Media i Kultura (3), ISSN 2719-9789 Książka jest wynikiem pracy badawczej nad polskim filmem i fotografią pierwszego dwudziestolecia XXI wieku. Kategorie filmu i fotografii zostały tu potraktowane szeroko, ze względu na kulturoznawczą perspektywę rozważań autorka łączy ze sobą w analizach i interpretacjach porównawczych filmy fabularne i dokumentalne, krótko-, średnio- i długometrażowe oraz fotografie o charakterze reportażowym i inscenizowanym. Trzy główne kategorie obrazów, wokół których budowane są szkice interpretacyjne, to widma, antropocienie oraz sztandary.
Polski język motoryzacyjny początku XXI wieku (na materiale portali hobbystycznych)
Wioletta Wilczek
Książka zawiera językoznawczą analizę portali motoryzacyjnych będących przykładem hobbystycznych serwisów internetowych. Oglądowi badawczemu poddano dwa typy portali: ogólne (stereotypowo adresowane do mężczyzn) oraz portale dla kobiet. Dwie główne perspektywy badawcze pracy to lingwistyka płci oraz socjolingwistyka. W podrozdziałach analitycznych dotyczących lingwistyki płci zostały zweryfikowane właściwości języka kobiet i mężczyzn oraz stereotypy płciowe obecne na gruncie motoryzacji. Przeprowadzone analizy w wielu miejscach zakwestionowały podział cech językowych względem danej płci oraz stereotypowe wyobrażenia na temat kierowców (głównie wizerunek kobiet za kierownicą). W części socjolingwistycznej scharakteryzowano najważniejsze kręgi leksykalno-semantyczne w socjolekcie motoryzacyjnym użytkowników portali internetowych. Opis poszczególnych zagadnień ukazał rozległość zaobserwowanego słownictwa oraz różnorodność środków językowych funkcjonujących w badanym socjolekcie. Złożoność i wielowątkowość podejmowanej tematyki zdecydowała o wyborze najbardziej istotnych zagadnień, umotywowanym próbą stworzenia szerokiego spektrum problematyki hobbystycznych portali internetowych dotyczących motoryzacji. Atutem pracy jest aktualność analizowanego materiału badawczego oraz wieloaspektowy opis języka motoryzacyjnego początku XXI wieku. Książka skierowana jest przede wszystkim do językoznawców i studentów o zainteresowaniach lingwistycznych. Może również stanowić ciekawą lekturę dla wszystkich osób interesujących się motoryzacją lub związanych w różny sposób z tą dziedziną.
Agnieszka Madeja, Barbara Morcinek-Abramczyk
Zakres tematyczny i gramatyczny podręcznika został dostosowany do wymagań systemu certyfikacji języka polskiego jako obcego na poziomie B2. W książce znajdują się ćwiczenia doskonalące umiejętności słuchania, mówienia, pisania i czytania oraz zasady gramatyki zilustrowane przykładami. Podręcznik składa się z dwóch części - pierwsza to 30 bogato ilustrowanych lekcji, w drugiej części znajdują się: klucz do ćwiczeń, transkrypcje oraz przykładowy tekst certyfikatowy. Kompozycja książki jest otwarta - można realizować jednostki lekcyjne w dowolnej kolejności. Poszczególne lekcje o różnorodnej tematyka są urozmaicone piosenkami, tekstami literackimi czy materiałami graficznymi.