Popularnonaukowe i akademickie
praca zbiorowa
Niniejszy zbiór esejów zapoznaje Czytelnika z badaniami dotyczącymi problemu normatywności podjętymi nie tylko z perspektywy filozoficznej, lecz również psychologicznej oraz kognitywistycznej. W tomie znaleźć można eseje dotyczące normatywności dyskursu epistemicznego, problemu naturalizacji normatywności, jak również analizujące podstawowe pojęcia normatywne. Ponadto Czytelnik będzie mógł zapoznać się z normatywnymi aspektami etyki, matematyki, języka, moralności oraz umysłu.
W świecie wygnańców, wdów i sierot. O pewnym wariancie antropologii zaangażowanej
Marcin Kafar
Zaangażowanie antropologa łączy trzy postawy autobiograficzne ‒ świadectwa, wyznania, wyzwania. Osią pracy jest napięcie między konwencjonalną teorią antropologiczną a przeżyciem, zwłaszcza przeżyciem granicznym choroby, śmierci i cierpienia. Autor odrzuca utrwalony sposób pisania o tych kwestiach, sprowadzający się najczęściej do rejestracji i interpretacji „rytuałów” im towarzyszących, społecznych wyobrażeń czy obrazów medialnych. Ze szlachetną premedytacją stawia przed czytelnikiem „nagą” prawdę przeżycia, jej banalność, marginesowość, jej wstyd i efekt poniżenia. Autor wadzi się z naszą mentalnością, z naszym najgłębszym „ja”, dokonując swoją pracą znaczącej transgresji etycznej. Tym, co wyróżnia autora spośród innych, jest wariant antropologii zaangażowanej przedstawiany ostentacyjnie, ma charakter programowego manifestu, zanurzenia zaangażowania w żywiole autobiograficznym. Trzy postawy jego autobiograficznego „ja” wybrzmiewają wspólnie. Antropologiczny lógos odnajduje w postawie świadectwa argumentacyjną siłę opisu zdarzeń i stawia na „wymowę faktów”. Antropologiczny ethos lokuje się w postawie wyznania, by odpowiednio ukształtowany w swej słownej formie badawczy raport mógł stać się ‒ ujawniającą doświadczenia i przeżycia ‒ przekonującą antyfikcją. Antropologiczny pathos przybiera postawę wyzwania, a czyni to, etycznie umocowany, dla poruszenia innych antropologów jako badaczy‒ludzi.
W świecie wygnańców, wdów i sierot. O pewnym wariancie antropologii zaangażowanej
Marcin Kafar
Zaangażowanie antropologa łączy trzy postawy autobiograficzne ‒ świadectwa, wyznania, wyzwania. Osią pracy jest napięcie między konwencjonalną teorią antropologiczną a przeżyciem, zwłaszcza przeżyciem granicznym choroby, śmierci i cierpienia. Autor odrzuca utrwalony sposób pisania o tych kwestiach, sprowadzający się najczęściej do rejestracji i interpretacji „rytuałów” im towarzyszących, społecznych wyobrażeń czy obrazów medialnych. Ze szlachetną premedytacją stawia przed czytelnikiem „nagą” prawdę przeżycia, jej banalność, marginesowość, jej wstyd i efekt poniżenia. Autor wadzi się z naszą mentalnością, z naszym najgłębszym „ja”, dokonując swoją pracą znaczącej transgresji etycznej. Tym, co wyróżnia autora spośród innych, jest wariant antropologii zaangażowanej przedstawiany ostentacyjnie, ma charakter programowego manifestu, zanurzenia zaangażowania w żywiole autobiograficznym. Trzy postawy jego autobiograficznego „ja” wybrzmiewają wspólnie. Antropologiczny lógos odnajduje w postawie świadectwa argumentacyjną siłę opisu zdarzeń i stawia na „wymowę faktów”. Antropologiczny ethos lokuje się w postawie wyznania, by odpowiednio ukształtowany w swej słownej formie badawczy raport mógł stać się ‒ ujawniającą doświadczenia i przeżycia ‒ przekonującą antyfikcją. Antropologiczny pathos przybiera postawę wyzwania, a czyni to, etycznie umocowany, dla poruszenia innych antropologów jako badaczy‒ludzi.
Krzysztof Matuszewski
Publikacja stanowi cenne studium uwarunkowań życia duchowego Alberta Chmielowskiego (1845-1916), wybitnego Polaka, artysty-malarza, byłego powstańca i świętego Kościoła. Autor umiejętnie wykorzystał wiedzę m.in. z zakresu psychologii, historii czy historii sztuki, szukając odpowiedzi na pytanie, co kształtuje świętości człowieka. Bogactwo wszechstronnie uzdolnionej i doświadczonej natury Chmielowskiego, jego zderzenie z cierpieniem, depresją, stratami, dzięki głębokim doświadczeniom duchowym, zaowocowało przemianą, zostawiając trwały świat w środowisku, w którym żył. Publikacja jest odważną próbą całościowego ujęcia czynników, które kształtują duchowość człowieka. Stanowi cenne źródło zwłaszcza dla teologów, ale również psychologów, pedagogów, historyków i historyków sztuki, szukających powiązań między psychologią, kulturą a religią.
Ewa Woydyłło
Ewa Woydyłło w książce W zgodzie ze sobą prowadzi z czytelnikiem rozmowę o psychologii rozumianej nie tylko jako gałąź nauki, lecz także jako zestaw praktycznych umiejętności składających się na doświadczenia i indywidualną mądrość życiową. Zdaniem autorki doświadczenie to i tę mądrość można, a czasem nawet trzeba doskonalić. Po co nam psychologia? Co to znaczy żyć ze sobą w zgodzie? Jakie zmiany swoim życiu można wprowadzić, aby lepiej siebie rozumieć? Kiedy sami możemy sobie poradzić, a kiedy szukać pomocy u psychoterapeuty? Można powiedzieć, że bycie sobą to zdolność rozstrzygania konfliktów wewnętrznych na korzyść świadomie ukształtowanego systemu wartości. Ustawiczne dążenie do tego, co sami uważamy za dobre, co w danej sytuacji lepiej uczynić i jak postąpić. System wartości jest nadrzędny w stosunku do natury, czyli odruchów i popędów. Uważne wsłuchiwanie się weń przenosi nas na wyższy poziom człowieczeństwa, ponad popędy, zachcianki, kaprysy i odruchy emocjonalne. Mówiąc prostym językiem, postępowanie zgodne z własnym systemem wartości sprawia, że o tym, co i jak robimy, lubimy otwarcie mówić innym ludziom. (fragment książki) Książka cenionej psycholożki przybliża wiedzę, dzięki której łatwiej osiągnąć stan harmonii i równowagi, co jest wykładnikiem zdrowia psychicznego każdego człowieka.
Nobuo Suzuki
Mądrość w niedoskonałości Nasza zdominowana przez stres codzienność sprawia, że czujemy się coraz bardziej nieszczęśliwi, ponieważ taki styl życia oddala nas od jego prawdziwej istoty. Wielowiekowa filozofia wabi sabi, co po japońsku oznacza tkwiące w niedoskonałości piękno, jest szczerym, indywidualnym i powiązanym z naturą sposobem na zadbanie o samego siebie i o rozwój osobisty, a także o odzyskanie wewnętrznej równowagi. Tak jak nieregularna, a nawet wyszczerbiona czarka jest uważana w Japonii za piękniejszą i cenniejszą od tej pozbawionej wad, tak filozofia wabi sabi odwołuje się do trzech właściwości przyrody: Nic nie jest doskonałe (i takie jest lepsze) Nic nie jest skończone (ciągle się rozwijamy) Nic nie trwa wiecznie (to właśnie ulotna natura rzeczy i ludzi nadaje im wartość). Ta oparta na powyższych zasadach, pouczająca książka pokazuje, w jaki sposób filozofia wabi sabi może zrewolucjonizować nasze życie we wszystkich jego aspektach, a także uwrażliwić nas na piękno i pobudzić naszą kreatywność. Krótko mówiąc, sprawić, byśmy byli szczęśliwsi. Nobuo Suzuki, pisarz i filozof. Zanim poświęcił się pisaniu o kreatywności i rozwoju osobistym, studiował sztukę i literaturę w Europie. Uwielbia grać na fortepianie, podróżować po świecie i spędzać czas ze swoimi kotami. Jego pierwsza książka, Wabi sabi w życiu codziennym, traktuje o tkwiącym w niedoskonałości pięknie oraz o tym, jak zrozumienie tego pojęcia może dogłębnie zmienić nasze życie.
Walcz, protestuj, zmieniaj świat!. Psychologia aktywizmu
Tomasz Besta, Katarzyna Jaśko, Joanna Grzymała-Moszczyńska, Paulina...
Aktywizm społeczny lub polityczny to sposób działania mający na celu doprowadzenie do określonych zmian. Samo słowo aktywizm zawiera w sobie działalność lub działanie jako formę wyrażania swojego sprzeciwu. Aktywizm jest zatem podejmowaniem bezpośredniego działania. W książce Walcz, protestuj, zmieniaj świat zjawisko aktywizmu analizują młodzi polscy naukowcy, którzy temu zagadnieniu poświęcili również część swoich badań. W rezultacie otrzymujemy przystępnie napisany przewodnik poruszający ważne tematy związane z aktywizmem. Ta książka ma przybliżyć wam świat działań wspólnotowych. To przewodnik po działaniach zmieniających rzeczywistość, który napisaliśmy na podstawie wniosków z badań naukowych oraz doświadczeń aktywistów i aktywistek. Jeśli chcecie działać razem z innymi, dokonywać zmiany społecznej w swojej klasie, dzielnicy, kraju ta książka jest dla was. Jeśli chcecie budować grupy, kierować zespołem, kontrolować tych, którzy wami kierują, zerknijcie do niej. Jeśli chcecie zrozumieć, dlaczego ludzie nie podążają za waszymi pomysłami i nie przychodzą na protesty przeczytajcie to, co mamy wam do powiedzenia. Czytajcie, jeśli działacie w ruchu walczącym o to, aby na świecie było choć trochę lepiej. (fragment Wprowadzenia) "Książka Walcz, protestuj, zmieniaj świat jest niezbędnym dla współczesnego aktywisty kompendium wiedzy o protestowaniu, demonstrowaniu, budowaniu ruchu społecznego i radzeniu sobie z przeciwnościami, jakie towarzyszą takiej działalności. A wszystko to połączone z porządnym wykładem psychologii działania zbiorowego jednego z najdynamiczniej rozwijających się obszarów badań psychologii społecznej. Omawiając przykłady z całego świata od baskijskich bębniarzy maszerujących w czasie festiwalu Tamborrada, przez holenderskich związkowców, działaczy Solidarności Walczącej, aż po terrorystów z ISIS, Czarnych Panter czy Tamilskich Tygrysów autorzy książki przekazują czytelnikowi podstawową wiedzę o głównych motywacjach działania zbiorowego, o ich radykalizacji, o poczuciu skuteczności uczestników takich działań, o roli przywództwa, a w końcu o wypaleniu i kryzysach dotykających te ruchy. Analizują też działania zbiorowe na rzecz innych grup, czyli osób hetero działających na rzecz LGBT czy mieszkańców bogatej Północy walczących o poprawę sytuacji bytowej w dawnych koloniach. Ponadto analizują problematyczne kwestie związane z działaniami za pośrednictwem Internetu, gdzie aktywizm nieraz może się przerodzić w slaktywizm, czyli działania pozorne w rzeczywistości wirtualnej. Z recenzji Michała Bilewicza To książka jakiej jeszcze nie było! Jako działaczka od zawsze szukałam odpowiedzi na pytania: jak mam działać? Jak angażować innych? Jak nie zatracić siebie w tym działaniu? Boleśnie przeżywałam porażki i własne wypalenie. I w końcu ktoś przełożył setki badań naukowych na ludzki język i dzięki temu mogę skorzystać z tej wiedzy. Polecam! Anna Strzałkowska, współprzewodnicząca Gdańskiej Rady ds. Równego Traktowania i przedstawicielka Tolerado
Walka o mózg. Wolność myślenia w erze neurotechnologii
Nita A. Farahany
Nadchodzi nowa era w dziedzinie monitorowania i hakowania umysłu. Czy jesteśmy przygotowani na taką przyszłość? Wyobraźmy sobie świat, w którym będzie można pozyskiwać dane z mózgu, żeby poznać czyjeś poglądy polityczne, myśli będą mogły stanowić dowód przestępstwa, a skrywane uczucia zostać użyte w sądzie jako zarzut. A jednocześnie świat, gdzie chorzy na padaczkę otrzymują ostrzeżenia na chwilę przed atakiem, a przeciętna osoba może zajrzeć do własnego mózgu, żeby usunąć bolesne wspomnienia lub wyleczyć się z uzależnień. Neuronauka już obecnie umożliwia to wszystko, a skomplikowane urządzenia neurotechnologiczne staną się wkrótce uniwersalnymi sterownikami w naszych interakcjach z technologią. Może to zapewnić ludzkości ogromne korzyści, lecz bez odpowiednich zabezpieczeń może też poważnie zagrozić podstawowym prawom człowieka do prywatności, wolności myśli i samostanowienia. Profesor Farahany, powszechnie uznawana za autorytet w dziedzinach etyki i sztucznej inteligencji, nie podchodzi ani alarmistycznie, ani z rezygnacją do obecnych trendów, jedynie zwraca się do nas z wyważoną propozycją: jeśli teraz nie wprowadzimy niezbędnych regulacji, to ludzkość taka, jaką znamy, będzie zagrożona. Ahmed Shaheed, profesor University of Essex, autor pierwszego w historii ONZ raportu na temat wolności myśli
Walka z nędzą na Bałutach i inne pisma o dobroczynności
Włodzimierz Kirchner
Włodzimierz Kirchner – malarz, fotograf, pedagog, artysta obdarzony nieprzeciętnym umysłem i równie unikatowym darem słowa był publicystą-teoretykiem filantropii, entuzjastą sztuki filmowej, przede wszystkim jednak estetą, który w ocenie świata stosował kryterium piękna i tylko piękna. Wyróżniał się na pewno osobowością – niezwykłą, dynamiczną, mającą silne poczucie niezależności. Żył 95 lat, do końca zachowując niezwykłą żywotność i otwarty, chłonny umysł. Za życia miłośnik płci pięknej, nieskory do udomowienia i nieskłonny do stabilizacji, a po śmierci również uwodzący – czarem słowa. Trudno wyobrazić sobie Kirchnera jako katolickiego księdza wpasowanego w klauzule kościelne: zakazy, nakazy, ograniczenia, a jednak był nim przez kilkanaście lat, zanim zrzucił sutannę. * Na zawartość edycji składają się rozproszone, publikowane w gazetach codziennych i czasopismach (m.in. „Rozwój”, „Kurier Warszawski”, „Bluszcz”, „Słowo”, „Tygodnik Ilustrowany”) oraz broszurach prace księdza Włodzimierza Kirchnera, działającego w organizacjach dobroczynnych Łodzi i Warszawy przełomu XIX i XX wieku. Ich tematyka związana jest zasadniczo z kwestiami jałmużny, którą Kirchner uważa za szczególnie demoralizującą. Jako teoretyk filantropii proponuje w jej miejsce rozważne rozpatrywanie indywidualnych przypadków, zwłaszcza zastępowanie jej konkretnymi propozycjami pracy zarobkowej, mającej wpływać nie tylko na poprawę sytuacji ekonomicznej, ale i moralnej. Myśl filantropijna Kirchnera krąży wokół innych, ale bliskich głównego nurtu zagadnień: włóczęgostwa, przestępstw młodocianych (nożownictwa), prostytucji, przemocy domowej, zadań szkół zawodowych dla kobiet etc. Dzięki erudycji, doświadczeniu i koncepcjom autora jego szkice filantropijne stanowić mogą rodzaj paradygmatu teorii dobroczynności przełomu XIX i XX wieku. Edycja zawiera również dwa wstępy: naukowy – D. Samborskiej-Kukuć oraz wspomnieniowy – córki Kirchnera, prof. Hanny Kirchner.