Zarządzanie

WSPÓŁCZESNE PROBLEMY ZARZĄDZANIA KAPITAŁEM LUDZKIM W ORGANIZACJACH

Małgorzata Smolarek (red.)

Od dawna już wiadomo, że kluczowym czynnikiem oraz wartością w rozwoju organizacji są ludzie i mogłoby się wydawać, że napisano na ten temat w zasadzie wszystko. Z uwagi jednak na olbrzymie tempo zmian w sferze społecznej, technologicznej i ekonomicznej, powodujące niespotykane w dotychczasowej historii ludzkości swoiste „przyspieszenie” – studia nad problematyką znaczenia oraz miejsca człowieka w skomplikowanym świecie organizacji globalnych, lokalnych, sieciowych, wirtualnych itd. są ze wszech miar uzasadnione, a wręcz absolutnie niezbędne w ramach nauk o zarządzaniu. Niniejsza publikacja pt. „Współczesne problemy zarządzania kapitałem ludzkim w organizacjach” pod redakcją Małgorzaty Smolarek wpisuje się w ten nurt badań, stanowiąc przyczynek do dyskusji w tym zakresie. Zauważyć należy, iż poszczególne rozdziały pomimo róznorodnej problematyki, zogniskowanej wokół kapitału ludzkiego w organizacji, stanowią spójną i interesujacą tematycznie całość. Fragment recenzji prof. PCz dr. hab. Piotra Pachury

Współczesne przedsiębiorstwo a wyzwania gospodarki światowej

Jerzy Różański

Celem książki jest ukazanie, jakie działania podejmują współczesne przedsiębiorstwa w odpowiedzi na zmiany zachodzące w ich globalnym i krajowym otoczeniu. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom, które mają dyskusyjny, a nawet kontrowersyjny charakter. Tam, gdzie było to możliwe, wykorzystano prowadzone przez autora badania empiryczne, syntetyzując ich wyniki. Skoncentrowano się na kwestiach mających największe znaczenie dla funkcjonowania przedsiębiorstw, akcentując te koncepcje teoretyczne, które są pomocne w rozwiązywaniu problemów stanowiących wyzwania dla współczesnych firm. „Niniejsza monografia jest wybitna i unikatowa. Książka, oprócz walorów naukowych, ma także wartość praktyczną – zawarte w niej analizy i rozwiązania mogą wykorzystać menedżerowie w procesie zarządzania i podejmowania decyzji rozwojowych. Dzięki zastosowaniu holistycznego podejścia w zakresie wyjaśniania trudnych zjawisk i trendów oraz wyzwań związanych ze współczesnym funkcjonowaniem przedsiębiorstw powstało opracowanie pełne, ze wszech miar istotne i wnoszące znaczący wkład w rozwój problematyki zarządzania rozwojem i finansami przedsiębiorstw. Niewątpliwie publikacja tej monografii będzie ważnym wydarzeniem na polskim rynku wydawniczym”. prof. nadzw. dr hab. Marek Jabłoński

Współczesne systemy zarządzania. Jakość, bezpieczeństwo, ryzyko

Marek Bugdol, Piotr Jedynak

Trzy dogmaty zarządzania Każda firma, instytucja i organizacja ma własną kulturę pracy, która stanowi wypadkową rynkowych doświadczeń, specyfiki branży, a nawet charakteru założycieli, właścicieli oraz kadry menedżerskiej. Jeśli chodzi o zarządzanie personelem, sposób prowadzenia działań marketingowych czy też organizację działu sprzedaży, nie ma ścisłych dogmatów, których wszystkie podmioty gospodarcze powinny ściśle się trzymać. Jednak istnieją też takie obszary związane z zarządzaniem, w których nie może być odstępstw od przyjętych modeli referencyjnych. To jakość, bezpieczeństwo i ryzyko. Niniejsza książka kompleksowo - od strony teoretycznej oraz praktycznej - porusza zagadnienia związane z zarządzaniem jakością, bezpieczeństwem i ryzykiem. Autorzy przyjęli założenie, że omawiane tu systemy zarządzania są najbardziej dojrzałymi rozwiązaniami, a ich zastosowanie może przynieść korzystne rezultaty (z uwagi na holistyczny charakter proponowanych działań). Podstawowym celem opracowania jest ukazanie zasad, modeli, procesów i narzędzi systemowego zarządzania jakością, bezpieczeństwem i ryzykiem we współczesnych organizacjach. Marek Bugdol - profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Zakładu Zarządzania Zasobami Ludzkimi, członek Komitetu Polskiej Nagrody Jakości. Autor jedenastu książek i ponad 180 artykułów oraz opublikowanych referatów. Doświadczenie zawodowe w zakresie wdrażania systemów jakości i koncepcji TQM zdobywał w przemyśle, a także w administracji publicznej. Jest również menedżerem jakości. Piotr Jedynak - doktor habilitowany nauk ekonomicznych w dziedzinie nauk o zarządzaniu. Wicedyrektor Instytutu Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Zakładu Znormalizowanych Systemów Zarządzania w tymże instytucie. Audytor certyfikujący znormalizowane systemy zarządzania. Autor licznych publikacji w zakresie funkcjonowania systemów zarządzania oraz zarządzania ryzykiem, a także wielu projektów i ekspertyz dotyczących praktyki zarządzania organizacjami.

Współczesne trendy bezpieczeństwa biznesu. Problemy i wyzwania gospodarek wschodnich

Beata Glinkowska-Krauze

Książka Współczesne trendy bezpieczeństwa biznesu. Problemy i wyzwania gospodarek wschodnich jest opracowaniem naukowym, które zostało poparte badaniami empirycznymi i studiami przypadków. Monografia ta jest rezultatem wspólnych i indywidualnych międzynarodowych prac badających trendy, problemy i wyzwania stojące przed gospodarkami wschodnimi, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa biznesu. Cykliczność publikowania wyników badań zapewnia ciągłość i aktualność uczestniczenia w problematyce funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw w międzynarodowym, turbulentnym otoczeniu. Poprzednie publikacje, które powstały w ramach współpracy studentów, doktorantów, pracowników naukowobadawczych, przedstawicieli samorządów i biznesu, były koordynowane przez Centrum Współpracy NaukowoBadawczej: Polska-Ukraina, istniejące na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego i w Ługańskim Narodowym Uniwersytecie im. T. Szewczenki na Ukrainie. W aktualną koordynację bardzo aktywnie włączyło się Studenckie Koło Naukowe ManageTeam oraz Katedra Grup Dyspozycyjnych z Uniwersytetu Wrocławskiego. W realizacji kompleksowych badań pomógł międzynarodowy projekt NAWA, dotyczący mobilności naukowej Polska-Ukraina na lata 2020/2021. Monografia zawiera tylko część rezultatów badań w postaci popularnonaukowych artykułów. Pozostała część zaprezentowana została na III Międzynarodowej Konferencji NaukowoBadawczej w obszarze Zarządzania, Ekonomii, Marketingu i Socjologii w perspektywie wielokulturowości w dniu 27 kwietnia 2021 roku oraz na VI Międzynarodowym Seminarium Naukowym "Współczesne trendy bezpieczeństwa biznesu międzynarodowego" w dniu 1 czerwca 2021 roku w Kijowie. Dołożono starań, aby książka miała kompleksowy charakter i stanowiła istotny wkład teorii i praktyki w kształtowanie bezpieczeństwa biznesu w gospodarkach wschodnich.

Wstęp do e-administracji. E-obieg dokumentów w administracji publicznej z wykorzystaniem el-Dok-Systemu

Beata Bal-Domańska, Aneta Salus

Skrypt jest przeznaczony dla studentów kierunków administracja, ekonomia i zarządzanie, pragnących pogłębić swoją wiedzę na temat e-administracji. W pracy przedstawiono podstawowe pojęcia i przybliżono historię rozwoju e-administracji. Na przykładzie el-Dok Systemu, który jest jednym z produktów ZETO Lublin Sp. z o.o., zaprezentowano wybrane funkcje w zakresie elektronicznego obiegu dokumentów.

Wybrane aspekty badawcze. Gospodarka, Zarządzanie, Innowacje TOM I (red.) Ireneusz Miciuła

Iwona Lupa, Sylwia Stachowska, Artur Sawicki, Kinga...

Słowem autora Monografia jest efektem badań wielu autorów z różnych ośrodków akademickich w obszarze nauk ekonomicznych i szeroko pojętych innowacji. Stanowi zarówno teoretyczne, jak i praktyczne odniesienie do problematyki nauk ekonomicznych w dziedzinie ekonomii, finansów i zarządzania. W pierwszym rozdziale określono znaczenia mediów społecznościowych w procesie selekcji kandydatów do pracy oraz wskazano na etyczne i prawne implikacji tego rodzaju praktyk. Jako metodę badawczą wykorzystano studium literaturowe oraz wtórne dane popularnych instytucji badawczych. Przedstawiono również funkcje mediów społecznościowych, jako współczesnych narzędzi IT, w procesie zarządzania zasobami ludzkimi. W kolejnych dwóch rozdziałach autorzy przedstawili popularną współcześnie problematykę społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR). Wysoki stopień złożoności i zmienności otoczenia jest jednym z najważniejszych czynników powodujących powstawanie nowych wyzwań, z którymi mierzą się współczesne przedsiębiorstwa. Działania z zakresu społecznej odpowiedzialności stają się coraz bardziej powszechne, wzrasta bowiem świadomość przedsiębiorstw, że wizerunek firmy społecznie odpowiedzialnej ma obecnie znaczenie strategiczne. Celem pierwszego opracowania jest przedstawienie idei społecznej odpowiedzialności z punktu widzenia zarządzania współczesnym przedsiębiorstwem, z uwzględnieniem głównych obszarów i narzędzi CSR oraz korzyści wynikających z wdrażania tej koncepcji w firmie. Natomiast w drugim opracowaniu przedstawiono realizowane w praktyce przykłady dobrych praktyk CSR zarówno w przedsiębiorstwach krajowych, jak i międzynarodowych. Oczywiście nie mogło zabraknąć analiz dotyczących dziedziny finansów, które obserwujemy w kolejnych trzech rozdziałach. W ocenie zdolności finansowej przedsiębiorstw niezwykle ważnym narzędziem jest analiza finansowa. Pozwala ona na określenie ogólnej kondycji finansowej badanego podmiotu oraz stanowi element ostrzegawczy w przypadku pogarszającej się sytuacji majątkowo – kapitałowej. Pełna analiza finansowa jest jednak przedsięwzięciem dość pracochłonnym i wymaga stosowania znacznej liczby wskaźników, a także danych wykraczających poza obowiązkową sprawozdawczość finansową. Dlatego w teorii i praktyce spotyka się różne koncepcje zawężonej analizy finansowej. W ramach pierwszego rozdziału dotyczącego dziedziny finansów przedstawiono sposób praktycznej analizy i oceny kondycji finansowej przedsiębiorstw z branży cukierniczej. Natomiast w ramach drugiego rozdziału podjęto problematykę finansów behawioralnych. Finanse behawioralne zakładają, że inwestorzy podlegają powszechnym skłonnościom psychologicznym. W ramach rozdziału przeprowadzono badanie wpływu płci na stopień występowania heurystyki familiarności. Trzeci rozdział w bloku zaliczanym do dziedziny finansów dotyczy analizy wpływu czynników makroekonomicznych na wynik finansowy sektora banków spółdzielczych, który przekłada się na sytuację klientów tego sektora, a także całego otoczenia makroekonomicznego. Analiza została przeprowadzona w oparciu o dane statystyczne głównych polskich instytucji finansowych. W ramach kolejnych rozdziałów podjęto tematykę wybranych aspektów badawczych zarządzania i prawnych form pracy. W pierwszego z nich przedmiotem badań jest internacjonalizacja oraz prezentacja wybranych modeli internacjonalizacji przedsiębiorstwa bazujących na wiedzy ze wskazaniem źródeł i rodzajów wiedzy w procesie umiędzynarodowienia w sektorze MŚP. Niniejszy rozdział stanowi przegląd literatury przedmiotu zagadnienia internacjonalizacji oraz prezentację wybranych modeli internacjonalizacji przedsiębiorstwa bazującego na wiedzy ze wskazaniem źródeł i rodzajów wiedzy w procesie umiędzynarodowienia w sektorze MSP. W kolejnym rozdziale podjęto problematykę zarządzania w służbie zdrowia, gdzie starano się odpowiedzieć na pytania jak powinna wyglądać idealna jednostka służby zdrowia, w jaki sposób tworzyć organizację ochrony zdrowia przyjazną pacjentom i ich bliskim oraz w jaki sposób zachęcić personel medyczny do aktywnego zaangażowania się w proces tworzenia idealnego szpitala. Dlatego celem niniejszego rozdziału było ukazanie szerokiego wachlarza sposobów i możliwości kreatywnego projektowania takich szpitali, które staną się miejscem przyjaznym pacjentom. Przedostatni rozdział niniejszej monografii dotyczy zarządzania flotą pojazdów z wykorzystaniem nowoczesnego systemu Flota Commandor. Intensyfikacja transportu drogowego sprawiła, że pojawiła się konieczność efektywnego zarządzania flotą. Zwiększający się popyt na rynku usług transportowych wymusił na przewoźnikach konieczność wykorzystywania systemów lokalizacji, który umożliwia sporządzanie analiz oraz raportów. W dzisiejszych czasach wykorzystywanie systemów takich jak Flota Commandor poprawia efektywność zarządzania flotą pojazdów. W ostatnim rozdziale monografii przeprowadzono badanie z zakresu studium przypadku obrazujące zachodzące zmiany i przyszłe prognozy skutków wskutek zastosowania deregulacji wybranych zawodów. Analizę przeprowadzono na podstawie badań ankietowych. Jako redaktor niniejszej monografii wyrażam nadzieję, że wiele przedstawionych zagadnień będzie motywowało do zainteresowania się wybraną tematyką. redaktor naukowy Dr inż. Ireneusz Miciuła Zamów książkę w wersji tradycyjnej: https://www.sophia.sklepna5.pl/towar/3/wybrane-aspekty-badawcze-gospodarka-zarzadzanie-innowacje-tom-1.html

Wybrane aspekty badawcze nauk ekonomicznych i kultury fizycznej (red.) Paweł Cięszczyk, Ireneusz Miciuła

Anna Mikołajczyk, Artur Sawicki, Adrian Bartha, Kamil...

Słowem redaktorów Niniejsza monografia jest efektem badań wielu autorów z różnych ośrodków akademickich w obszarze nauk ekonomicznych oraz w dziedzinie nauk o kulturze fizycznej. Pierwszy blok monografii stanowi zarówno teoretyczne, jak i praktyczne odniesienie do problematyki nauk ekonomicznych w dziedzinie ekonomii, finansów i zarządzania. W pierwszych dwóch rozdziałach autorzy podjęli problematykę gospodarki opartej na wiedzy. Omówiono znaczenie wiedzy w procesie tworzenia i utrzymywania przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw oraz jej wpływ na zdobywanie kluczowych kompetencji przez organizację. Dokonano analizy literatury w tym zakresie oraz zaprezentowano wyniki badań dotyczące zarządzania wiedzą w organizacjach, przeprowadzone przez wiodące instytucje badawcze. W drugim rozdziale przedstawiono istotę gospodarowania wiedzą w szkolnictwie wyższym. Ustalono cechy i rolę szkolnictwa wyższego w całym procesie gospodarki opartej na wiedzy wraz z analizą możliwej ewolucji dla tego poziomu edukacji. W trzecim rozdziale poddano analizie stan i perspektywy rozwoju handlu elektronicznego wśród małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. Badanie ankietowe zostało przeprowadzone przez Związek Pracodawców branży internetowej IAB Polska w 2014 roku. Dodatkowo autor dokonał analizy rynku e-commerce w Polsce w 2015 roku. W czwartym rozdziale omówiono problematykę kary majątkowej - grzywny, występującej już w polskim prawie karnym po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. W szczególności analizie poddane zostały akty prawne z zakresu prawa karnego powszechnego w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Całość rozważań osadzona została w ramach przedstawienia kary pieniężnej po unifikacji prawa karnego zaborców, pod kątem jej zakresu podmiotowego przedmiotowego. Autor przedstawia karę pieniężną, która wymierzana była na podstawie głównych aktów prawa karnego do czasu wejścia w życie Kodeksu Karnego z 1969 roku. Oczywiście nie mogło zabraknąć analiz dotyczących dziedziny finansów. Kolejne dwa rozdziały podejmują problematykę jednej z najstarszych analiz ekonomicznych, a mianowicie analizy finansowej oraz wyrażonej w jednostkach pieniężnych wartości przedsiębiorstwa. Przedstawiono charakterystykę analizy finansowej jako narzędzia wykorzystywanego w zarządzaniu finansami. Dokonano analizy zmian jakie zaszły na przestrzeni lat w elementach sprawozdania finansowego i omówiono ich konsekwencje dla przedsiębiorstw. W rozdziale dotyczącym wyceny przedsiębiorstw na podstawie wnioskowania z metodyki wyceny zweryfikowano i przez logiczną analizę konkretnych przypadków przedstawiono hipotezę o istnieniu newralgicznych elementów szacowania wartości, które determinują wartość majątku i jednocześnie nie pozwalają na obiektywizm, który powinien pozwolić na ustalenie godziwej wartości. Dlatego w celu usprawnienia wyceny przedsiębiorstw istnieje potrzeba wypracowania syntetycznej i spójnej metodyki szacowania podstawowych parametrów. Wymaga to wdrożenia odpowiednich regulacji i standardów dotyczących powszechnie akceptowalnych metod wyceny przedsiębiorstw. W ramach ostatnich dwóch rozdziałów pierwszego bloku monografii dotyczącego nauk ekonomicznych zwrócono uwagę na popularne współcześnie koncepcje zarządzania i formy pracy. W ramach opracowania przedstawiono ideę społecznej odpowiedzialności biznesu z punktu widzenia pracowników i zarządzania zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwie. Dokonano analizy literatury przedmiotu w obszarze problematyki CSR i zwrócono uwagę, że realizacja podstawowych zasad tej koncepcji w odniesieniu do pracowników może zapewnić tworzenie pozytywnych wzorców w wymiarze zewnętrznym. Natomiast ostatni rozdział pierwszego bloku dotyczy nowoczesnej metody pracy jaką jest telepraca, gdyż korzysta z najnowszych technologii informacyjno komunikacyjnych. Opracowanie na podstawie badań ankietowych określa profil osoby, którą określa się mianem telepracownika. Badania przeprowadzono w oparciu o sondaż diagnostyczny na grupie 200 przedstawicieli kadry zarządzającej, zróżnicowanych pod względem wieku oraz doświadczenia zawodowego. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że telepraca to przede wszystkim źródło wielorakich korzyści dla przedsiębiorstwa. Zmiany, jakie przyniósł XXI w. będą przełomowe, również w obrębie funkcjonowania organizacji i zarządzania. W ramach interdyscyplinarnych badań ukazanych w monografii drugi blok monografii dotyczy wybranych aspektów problematyki nauk o kulturze fizycznej. W pierwszym rozdziale przedstawiono charakter wysiłków podczas makrocyklu w narciarstwie alpejskim oraz suplementację, wykorzystywaną w tej dyscyplinie sportu przy kształtowaniu konkretnych zdolności motorycznych. Charakter wykonywanej pracy podczas zawodów określany jest jako szybkość wytrzymałościowa. Jednak w makrocyklu kształtowana jest cala baza motoryczna. Wysoka tolerancja zaburzeń homeostazy i zdolność do zaciągnięcia większego długu tlenowego podczas pracy fizycznej wpływa na możliwość osiągania wysokich wyników sportowych w okresie startowym rocznego cyklu treningowego. Wpływ na taki stan ma m. in. odpowiednio dostosowany plan treningowy, a także strategia dietetyczna i suplementacyjna. Uzupełnianie start powysiłkowych przeciwdziała negatywnym skutkom zmęczenia i przetrenowania. Pozwala to na wypracowanie zasad zarządzania organizmem człowieka podczas wysiłku fizycznego dla poprawy możliwości wysiłkowych w sportach wytrzymałościowych. W kolejnych dwóch rozdziałach przedstawiono problematykę współczesnego zarządzania organizacją narciarskich tras biegowych. Nieustannie zmieniające się otoczenie gospodarki rynkowej, zmusza organizatorów  do ciągłego dopasowywania się do istniejących warunków oraz zaspokajania oczekiwań grup docelowych. Organizacja zawodów sportowych to nie tylko treningi zawodników, ale również szereg innych przygotowań jak rozplanowanie tras, na których zawody mają się odbywać. Trasy ustalane są zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, tak aby w jak najmniejszym stopniu ingerować w środowisko naturalne oraz wykorzystać panujące tam możliwości. Konieczne jest zapewnienie bezpieczeństwa zawodnikom oraz pozostałym uczestnikom, a także dbałość o wygodę i bezpieczeństwo w czasie zawodów. W zawiązku z tym  w pierwszej części dokonano analizy specyfiki i zasad organizacji narciarskich tras biegowych.  Natomiast w drugim rozdziale przedstawiono praktyczne studium przypadku dotyczące tras narciarskich w Górach Izerskich oraz ich roli podczas cyklicznych imprez sportowych. Trasy te posiadają homologację Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS), gdzie corocznie rozgrywany jest największy w Polsce i jeden z największych na świecie narciarski Bieg Piastów należący do Worldloppet.  W ostatnim rozdziale monografii podjęto próbę wyjaśnienia roli i funkcji aktywności fizycznej dla systemu szkolenia wojskowego, w tym zaprezentowania fizjologicznych warunków treningu sportowego oraz oceny specyfiki sportu dla zawodu żołnierza zawodowego. Dokonano analizy i oceny stosowanych form aktywności fizycznej w wojsku oraz opisano typowe dyscypliny sportu stosowane w trakcie szkolenia żołnierzy wskazując na cele i funkcje wybranych aktywności ruchowych. Jako redaktorzy niniejszej monografii wyrażamy nadzieję, że wiele przedstawionych zagadnień będzie motywowało do zainteresowania się wybraną problematyką, co przełoży się na podjęcie własnych dociekań i nowych rozwiązań omówionych problemów badawczych. redaktorzy naukowi Prof. US dr hab. Paweł Cięszczyk Dr inż. Ireneusz Miciuła

Wybrane aspekty polityki Unii Europejskiej

Konopielko Łukasz, Czaja Jarosław, Habryka Celina, Borowska...

PROBLEM ZADŁUŻENIA W FORMIE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W STREFIE EURO PO KRYZYSIE Celem artykułu jest próba oceny zmian wielkości długu korporacyjnego emitowanego w formie obligacji denominowanych w walucie euro. Problem ten zyskał nowy wymiar w warunkach szeroko zakrojonej koordynacji działań różnych organów na rzecz złagodzenia skutków kryzysu i ograniczenia powszechnego ryzyka jego pogłębienia. Jest to istotna kwestia dlatego, że jeszcze nigdy rynki kapitałowe nie były tak silnie skorelowane, co sprzyja szybkiemu przenoszeniu wpływów pozytywnych i negatywnych między strefami dominacji poszczególnych walut światowych. W uzasadnienie wyboru problematyki wpisuje się decyzja o przyjęciu wspólnej waluty, która stała się czynnikiem włączającym krajowe gospodarki w procesy globalizacji, silnie stymulujące rozwój różnych rynków. Szczególne znaczenie miało zwiększenie rozmiarów rynków finansowych, co sugerowano w analizach z lat 90 dotyczących integracji monetarnej [Kool 1999, s.1]. Mimo że miało to wiele negatywnych skutków sprzyjających kryzysowi z 2008 roku, powstała w ten sposób ważna siła napędowa gospodarki światowej o charakterystyce synergicznej. Efektem tego stała się konwergencja struktur sfery finansowej wśród członków strefy euro, innych państw Unii Europejskiej, a nawet krajów spoza niej. Dodatkowo zgłaszanie przez krajowe i międzynarodowe przedsiębiorstwa potrzeb na te same instrumenty wzmocniło proces zwiększania podobieństw struktur rynków finansowych. Dlatego też szeroko rozumiany problem zadłużenia staje się coraz bardziej trwałym elementem gospodarek Europy. Kwestia ta stała się szczególnie wyraźna po kryzysie z 2008 roku, gdyż wtedy dopiero dostrzeżono jak trudno będzie zabezpieczyć się przed ryzykiem utraty kontroli nad rosnącymi długami (w różnych formach) ze szczególnym uwzględnieniem strefy euro. Głęboko zakamuflowanym tego problemem są zobowiązania korporacyjnych emitentów obligacji, gdyż teoretycznie przedstawiają się one jako znacznie mniej trudne do opanowania (z powodu znacznie większej ilości wierzycieli) niż w przypadku długu rządowego. Analizy w niemniejszym artykule są oparte o przegląd danych pochodzących z okresu przed kryzysem i po nim. Pomocniczo dokonano badań porównawczych między warunkami gospodarowania przed i po 2008 rokiem. SUBSYDIARNA POLITYKA W RAMACH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH W POLSCE Sformułowana na początku ubiegłego stulecia zasada subsydiarności polityki znalazła po raz pierwszy swoje odzwierciedlenie na płaszczyźnie europejskiej w Traktacie z Maastricht. Wskazywano w nim na uzasadnienie dla prowadzenia działań, które nie mogą być w wystarczający sposób realizowane przez państwa członkowskie, a z uwagi na skalę i skutki mogą być lepiej realizowane przez Wspólnotę [Milczarek 1998]. Odnosi się więc ona do tych dziedzin, w których Wspólnota nie ma wyłączności kompetencji i kiedy wspólne działanie jest korzystniejsze i powinno przynieść większe efekty z uwagi na jej skalę czy też zróżnicowanie metod mających służyć osiągnięciu wspólnego celu . Politykę regionalną i związane z jej realizacją fundusze można więc uznać za przejaw realizacji zasady subsydiarności, gdyż problemy rozwoju regionalnego stanowią specyfikę danego państwa członkowskiego, a idąc dalej jego regionów, natomiast interwencja organów wspólnotowych ma charakter subsydiarny. Sprowadza się ona do dostarczenia określonych środków oraz ustalenia ogólnych standardów interwencji (m.in. zgodność z politykami horyzontalnymi UE) jak również budowy metodologii działania (programy operacyjne). Wdrożenie polityki może być prowadzone przez różnego rodzaju instytucje, w tym także podmioty prywatne którym zlecone zostaną określone zadania do realizacji. Można również uznać, że zasada subsydiarności w przypadku realizacji projektu współfinansowanego ze środków publicznych dotyczy sytuacji w której cel projektu nie może być zrealizowany samodzielnie w sposób wystarczający przez podmiot otrzymujący wsparcie a jego realizacja może być znacznie lepsza i przynieść większe efekty dzięki pomocy zewnętrznej udzielanej przez stosowną instytucję dokonującą oceny i selekcji projektów. Realizacja tej zasady jest więc zbieżna i pokrywa się z tzw. efektem zachęty polegającym na udzielaniu wsparcia projektom, które nie zostały by zrealizowane bez wsparcia ze środków publicznych lub też znacznemu zwiększeniu zakresu albo przyspieszeniu ich realizacji [Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 2008, s. 26]. W praktyce w tym zakresie realizowana jest jednak najczęściej selekcja negatywna polegająca na konieczności wykazania, że projekt nie został rozpoczęty przed pozyskaniem przez realizującego informacji, że choćby potencjalnie kwalifikuje się on do wsparcia ze środków publicznych. CERTYFIKACJA MIODÓW JAKO PRODUKTÓW REGIONALNYCH W ŚWIETLE PRZEPISÓW UE Według dyrektywy Rady Europejskiej z 2001 roku odnoszącej się do produkcji miodu (zaktualizowanej w 2014 roku): „miód jest naturalnie słodką substancją produkowaną przez pszczoły Apis mellifera z nektaru roślin lub wydzielin żywych części roślin lub wydzielin owadów wysysających żywe części roślin, zbieranych przez pszczoły, przerabianych przez łączenie specyficznych substancji z pszczół, składanych, odwodnionych, gromadzonych i pozostawionych w plastrach miodu do dojrzewania.” [Dyrektywa Rady 2001/110/WE]. W Europie od lat widoczna jest tendencja powrotu do natury i tradycji. Konsumenci początkowo zafascynowani produktami ładnie wyglądającymi i ładnie opakowanymi, dziś coraz większą uwagę przywiązują do tego, co i jak spożywają. Dość mają żywności bez smaku i zapachu, produkowanej masowo, z dodatkiem licznych konserwantów i polepszaczy. Na obszarze Unii Europejskiej konsumenci dobrze znają i identyfikują pojęcie produktów regionalnych. Objęte unijnym systemem ochrony produkty rolno-spożywcze cieszą się dużym szacunkiem, są poszukiwane na rynku, a zakupić je można tylko w najlepszych sklepach i to za wysoką cenę. Żółto-niebieskie logo, zastrzeżone dla zarejestrowanych i chronionych prawem produktów regionalnych, jest rozpoznawalnym przez wielu wyznacznikiem jakości i smaku. Polscy producenci żywności również ubiegają się o włączenie do tego prestiżowego systemu, zgłaszając markowe wyroby do rejestracji. Reprezentowane są tu praktycznie wszystkie kategorie środków spożywczych , jednak najliczniejszą grupę stanowią miody. Nie powinno w tym być nic dziwnego, w końcu najpierw bartnictwo, a następnie pszczelarstwo było rzemiosłem, którym od zawsze parały się narody słowiańskie. Dlatego też tyle produktów pochodzących z pasieki zostało zgłoszonych do unijnej rejestracji w celu ochrony tradycyjnych metod ich pochodzenia i wytwarzania [Kamińska 2007, s.28-34]. Celem artykułu jest przedstawienie obowiązujących wymogów, które powinny spełniać miody regionalne i tradycyjne w Unii Europejskiej. Praca powstała w oparciu o analizę dostępnej literatury i artykułów naukowych oraz dyrektyw i innych przepisów prawnych obowiązujących w Unii Europejskiej. WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW PROGRAMU PROW 2014-2020 W ASPEKCIE SYSTEMÓW UTRZYMANIA BYDŁA MLECZNEGO  W 2013 roku nastąpiło porozumienie pomiędzy Radą Unii Europejskiej, Parlamentem Europejskim a Komisją Europejską w sprawie reformy wspólnej polityki rolnej (Chyłek 2012,s.24-29). Od 2014 roku zostały stopniowo wprowadzane nowe zasady przekazywania środków finansowych z budżetu Unii Europejskiej w zasięgu Wieloletnich Ram Finansowych 2014 - 2020. Wdrażanie zmian dotyczących WPR zostało skoordynowane z siedmioletnim planem finansowym Unii Europejskiej. Zmiany W unijnej polityce rolnej są Wynikiem wyjścia naprzeciw współczesnym wyzwaniom dla rolnictwa takim bezpieczeństwo żywności, zmiany klimatyczne, trwały wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich. W obrębie I filaru WPR zwrócono szczególną uwagę na konieczność większego uzależnienia 'wysokości dopłat bezpośrednich od zamożności rolników i dbania o środowisko naturalne (Gruchelski, Niemczyk 2013, s.36) W kierunku polityki rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007-2013 wskazano wzrost konkurencyjności sektora rolnego i leśnego, poprawę stanu środowiska i terenów wiejskich, poprawę, jakości życia mieszkańców terenów wiejskich oraz wspieranie gospodarki wiejskiej oraz inicjatywa wspólnotowa LEADER(Marciniak 2014, s.33-39;Nurzyńska 2013,s.98-103). Z kolei, jeśli chodzi o kwestie wyznaczonych priorytetów na lata 2014-2020 to można wskazać: wspieranie transferu wiedzy i innowacji, wzmocnienie konkurencyjności rolnictwa i zrównoważona gospodarka leśna, promocja organizacji łańcucha żywnościowego i zarządzania ryzykiem, przywracanie, utrzymanie i wzmocnienie ekosystemów, promowanie efektywności w gospodarowaniu zasobami i przejście na gospodarkę niskoemisyjną oraz wspieranie włączenia społecznego, walka z ubóstwem i rozwój gospodarczy na obszarach wiejskich. Państwa członkowskie Unii Europejskiej powinny dokonać podziału w zależności od priorytetu istotności. Kwestie związanie z Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich są również związane z cechowaniem zwierząt oraz ich właściwym dobrostanem. Są one jednym z elementów zawartych w Kodeksie Dobrej Praktyki Rolniczej, co określa stan, w którym zaspokojone są behawioralne i fizjologiczne potrzeby zwierząt oraz zapewniony odpowiedni poziom opieki i komfort bytowy. W związku z tym, stawiane są coraz większe wymagania dla pomieszczeń inwentarskich, systemów chowu i żywienia zwierząt. Coraz częściej, również i konsumenci zwracają większą uwagę na warunki, w jakich utrzymywane są zwierzęta, z których wytwarzane są produkty trafiające na półki sklepów. MOTYWOWANIE PRACOWNIKÓW W UNII EUROPEJSKIEJ Człowiek jest najważniejszą wartością firmy. Załoga staje się, zatem siłą napędową przedsiębiorstwa, a co z tym związane, stanowi jego przewagę konkurencyjną. To właśnie pracownicy stawiani są na pierwszym miejscu. Ważnym elementem efektywnego zarządzania zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwie jest motywowanie pracowników, czyli pobudzanie i podtrzymywanie wewnętrznej siły. Jest to również to, co wywołuje, ukierunkowuje i podtrzymuje zachowania ludzi. Znaczenie motywacji jest niepodważalne. Jest ona uznawana za jedną z głównych funkcji kierowania. Ponadto poziom motywacji jest czynnikiem wzrostu efektywności pracy. Zależy od niego osiąganie znaczących rezultatów w pracy. ANALIZA SYTUACJI ENERGETYCZNEJ W PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH UNII EUROPEJSKIEJ -czynników rozwoju gospodarczego. Dlatego nowa europejska polityka energetyczna musi być z jednej strony ambitna, konkurencyjna i długofalowa, a z drugiej strony musi być również rozsądna, przemyślana i korzystna dla wszystkich państw członkowskich. Istotne jest zatem, by Unia Europejska podejmowała wielkie wyzwania energetyczne, przed którymi obecnie stoimy, tj. coraz większe uzależnienie od importu, nacisk na dostęp do zasobów energetycznych, zmiana klimatu oraz dostęp do zrównoważonej, bezpiecznej energii dla wszystkich użytkowników. UE wdraża ambitną politykę energetyczną, która swym zakresem obejmuje pełny zakres źródeł energii, od paliw kopalnych (ropa, gaz i węgiel) po energię atomową i odnawialną (energia słoneczna, wiatrowa, biomasa, geotermalna, wodno-elektryczna i pływowa) w celu wywołania nowej rewolucji przemysłowej, która przekształci gospodarkę w niskoenergetyczną, zapewniając jednocześnie większe bezpieczeństwo, konkurencyjność i zrównoważenie zużywanej przez nas energii. Zatem niezwykle istotne staje się ustalenie równowagi pomiędzy rywalizującymi ze sobą wyzwaniami w dziedzinie energetyki, przykładowo konflikt między tworzeniem konkurencyjnego rynku energii, a kosztownymi wymogami w dziedzinie zmniejszania emisji gazów cieplarnianych, co jest wynikiem obecnych możliwości technologicznych i surowcowych. Należy również wypracować wspólne stanowisko w ramach prowadzenia solidarnej polityki zewnętrznej. Będzie to możliwe tylko poprzez wypracowanie spójnej strategicznej polityki klimatyczno – energetycznej państw członkowskich UE. Europa w coraz większym stopniu uzależniona jest od importu ropy i gazu przy jednoczesnym stale rosnącym zapotrzebowaniu na te surowce. Problemem staje się więc brak zróżnicowania źródeł energii, a także kwestia bezpieczeństwa jej dostaw, związana bezpośrednio z wymiarem zewnętrznych działań UE [Leveque, Glachant i inni, 2014]. Jednocześnie przed państwami członkowskimi stoi konieczność budowy konkurencyjnych wewnętrznych rynków energetycznych i zwiększenia racjonalizacji zużycia energii [Tatarzyński 2007, s. 2]. Dodatkowo Unia reaguje na problemy o charakterze globalnym, które wynikają z zachodzących zmian klimatycznych. Niewątpliwie wszystkie państwa UE chcą dążyć do celu, jakim jest redukcja emisji CO2. Natomiast różnią się tym, w jaki sposób należy to osiągnąć. Przede wszystkim strategia ograniczania negatywnych zmian klimatycznych musi być skuteczna globalnie i nie może w znacznym stopniu ograniczać rozwoju gospodarczego i dobrobytu społeczeństw. Dlatego w ramach polityki klimatyczno – energetycznej UE w pierwszej kolejności należy ustalić priorytety celów, które należy osiągnąć w pierwszej kolejności, bowiem wszystkich zadań nie da się zrealizować, m.in. ze względu na ograniczoność zasobów.