Pozostałe
Obszar poradziecki w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej
Anna Czyż
Publikacja odnosi się do miejsca, znaczenia i roli obszaru poradzieckiego w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 roku. Jest to ważny i aktualny temat zwłaszcza w kontekście toczącej się w Ukrainie wojny. Federacja Rosyjska wykorzystuje wszystkie możliwe instrumenty oddziaływania, aby utrzymać kontrolę nad obszarem poradzieckim traktowanym jako wyłączna strefa rosyjskich wpływów i priorytetowy kierunek rosyjskiej polityki zagranicznej. Do głównych celów rosyjskiej polityki zagranicznej wobec tzw. bliskiej za-granicy zalicza się integrację polityczną, gospodarczą i wojskową tego obszaru pod przywództwem Rosji.
Ochrona zdrowia psychicznego. Antologia bioetyki. Tom 6
Włodzimierz Galewicz
Szósty tom Antologii bioetyki, wydawnej przez TAiWPN Universitas pod redakcją naukową Włodzimierza Galewicza, dotyczy zasadniczych kwestii ochrony zdrowia psychicznego. Na czym właściwie polegają choroby lub zaburzenia psychiczne? Jak należy się dzisiaj odnosić do stosowanych dotychczas, często okrytych złą sławą metod ich leczenia? Czy zaburzenia psychiczne, przynajmniej te najcięższe, zwalniają z odpowiedzialności etycznej i prawnej? Czy uprawniają one do stosowania pewnych form przymusu, a jeśli tak, to jakich i w jakich przypadkach? – Zamieszczone w tym tomie teksty pozwalają czytelnikom uświadomić sobie wyraźniej najistotniejsze powody, skłaniające do postawienia tych pytań, i najważniejsze argumenty, które warto przemyśleć przy ich rozstrzyganiu.
Kamila Ćwik
System ochrony zdrowia przypomina skomplikowaną grę, w której stawką jest ludzkie życie i dobro wspólne. Każdy ruch - decyzja prawna, rozwiązanie organizacyjne czy wybór finansowy - niesie konsekwencje odczuwalne zarówno przez pacjentów, jak i przez tych, którzy systemem kierują. W tej grze ścierają się interesy, wartości i odpowiedzialność, a jej reguły nie zawsze są jasne ani sprawiedliwe. Oddając w ręce Czytelników niniejszą monografię, zapraszam do wejścia za kulisy tej gry. To właśnie tam ujawniają się napięcia między literą prawa a codzienną praktyką, między ograniczeniami ekonomicznymi a ideałami etycznymi, między organizacją a realnymi potrzebami zdrowotnymi społeczeństwa. Zgromadzone w książce analizy prawne, ekonomiczne i organizacyjne prowadzą do wniosku, że zarządzający placówkami medycznymi nie są jedynie tłem dla działań klinicznych, lecz pełnoprawnymi aktorami systemu, od których zależy jego efektywność, sprawiedliwość i bezpieczeństwo. W cieniu głośnych debat o niedoborach kadrowych czy finansowych pozostaje bowiem odpowiedzialność tych, którzy muszą podejmować decyzje łączące prawo, wartości i realia codziennego zarządzania. Wierzę, że interdyscyplinarne spojrzenie, jakie proponujemy, pozwala uchwycić ten system w jego pełnej dynamice. Łączenie perspektywy prawa, nauk o zdrowiu, ekonomii i zarządzania otwiera przed czytelnikiem szersze horyzonty - pokazuje, że zdrowie publiczne nie jest wyłącznie kategorią medyczną, lecz także prawną, etyczną i organizacyjną. Właśnie w tej różnorodności tkwi szansa na prawdziwe zrozumienie mechanizmów, które kształtują codzienność pacjentów, decydentów i pracowników ochrony zdrowia. Autorzy tej książki pokazują system w całej jego złożoności - nie tylko opisując przepisy i mechanizmy, ale również odsłaniając ich konsekwencje dla ludzi odpowiedzialnych za funkcjonowanie podmiotów leczniczych. Mam nadzieję, że lektura tej publikacji nie tylko wzbogaci wiedzę, lecz także stanie się inspiracją do refleksji i dyskusji o tym, jak powinien wyglądać system ochrony zdrowia, by lepiej służył człowiekowi. Kamila Ćwik
Od beneficjenta do donatora. Współpraca rozwojowa w polityce zagranicznej Polski w latach 1989-2020
Monika Szynol
Praca przedstawia istotę i ewolucję współpracy rozwojowej w polityce zagranicznej Polski w latach 1989-2020 oraz analizuje znaczenie i efektywność pomocy i współpracy rozwojowej w obszarze zewnętrznej aktywności państwa. Cel ten obejmuje charakterystykę uwarunkowań podejmowanej przez państwo współpracy rozwojowej, jej systemu prawno-instytucjonalnego, dedykowanych jej zasobów finansowych, a także motywacji i interesów wiążących się z dostarczaniem ODA oraz przejawów jej wykorzystywania. Finalnie możliwa jest identyfikacja głównych cech współpracy rozwojowej jako narzędzia soft power polityki zagranicznej Polski, a także czynników wpływających na efektywność stosowania tego instrumentu.
Odpowiedzialność za pośrednie naruszenie praw i interesów. Aspekty cywilnoprawne i ubezpieczeniowe
Aneta Paleczna-Zgonina
Pośrednie naruszenie praw i interesów wpisuje się w problematykę odpowiedzialności odszkodowawczej i jej granic. Kompensacji podlega nie tylko szkoda doznana przez bezpośrednio poszkodowanego, ale także szkoda doznana przez podmiot pośrednio poszkodowany. Mimo to problematyka ta nadal stanowi wyzwanie dla wszystkich prawodawstw, w których przyjęto odpowiedzialność odszkodowawczą. Nie istnieje jeden model kompensowania pośrednich naruszeń. Z kolei obowiązujące rozwiązania prawne są fragmentaryczne, nieuwzględniające ekonomicznych uwarunkowań, a przez to niemające charakteru rozwiązań systemowych. Temu zjawisku zdaje się nie przeciwdziałać ani prawodawca, ani przedstawiciele doktryny, posługując się różnorodną nomenklaturą ("szkoda pośrednia", "pośrednio poszkodowany", "szkoda rykoszetowa"). W efekcie, poziom ochrony poszkodowanych (bezpośrednio i pośrednio) należy uznać za niesatysfakcjonujący. Obecny stan prawny jest także niezadawalający z perspektywy sprawcy oraz podmiotu udzielającego ochrony ubezpieczeniowej. Stąd analiza powinna obejmować szkodę doznaną (perspektywa poszkodowanego), ale także szkodę wyrządzoną (perspektywa sprawcy lub podmiotu odpowiedzialnego). Brak przewidywalnych i spójnych rozwiązań prawnych może zakłócać równowagę w obrocie gospodarczym i sprzyjać naruszeniom zasady równości. Tymczasem różnorodność zdarzeń mogących wywołać pośrednie naruszenie praw i interesów wywołuje konieczność ustalenia podstawy prawnej roszczeń osób pośrednio poszkodowanych i ich zakresu. Zakresu kompensacji szkody nie powinno się domniemywać. Jednocześnie model naprawienia szkody pośredniej powinien być ekonomicznie efektywny.
Salman Rushdie
Rushdie zdobywa się tu na odwagę tyle razy, ile innym pisarzom nie udaje się przez całe życie. Times Książka skrząca się inteligencją, pełna wyrazistych opinii i cudownych fajerwerków dowcipu. Boston Globe Ojczyzny wyobrażone są mistrzowski zbiorem głębokich, żarliwych i przenikliwych esejów i tekstów krytycznych jednego z największych współczesnych pisarzy. Czerpiąc z dwóch politycznych i kilku literackich ojczyzn, Salman Rushdie ujawnia w tym zbiorze niezwykłą wyobraźnię i zmysł obserwacji najwyższego lotu. Porusza w nim kwestie związane z polityką Indii i Pakistanu, cenzurą, brytyjską Partią Pracy, tożsamością palestyńską, a przede wszystkim z literaturą, prezentując frapujące spojrzenie na twórczość m.in. Umberto Eco, V.S. Naipaula, Grahama Greenea, Juliana Barnesa, Johna le Carré i Philipa Rotha. Autor występuje tu jako świadek i komentator wielkich spraw toczących się w świecie. Występuje tu także jako pisarz, na którego wydano wyrok śmierci za Szatańskie wersety. W porywającym eseju Tysiąc dni w balonie odnosi się do własnej sytuacji, broniąc powieści oraz wolności słowa. Wolność słowa to samo życie pisze i zwraca się do czytelników: Musicie zdecydować, ile wart jest pisarz, jaką wartość przedstawia sobą człowiek, który wymyśla dla was historie i w waszym imieniu spiera się ze światem. Salman Rushdie urodził się w 1947 roku w Indiach. Od czternastego roku życia mieszkał w Wielkiej Brytanii, potem także w Stanach Zjednoczonych. Jest absolwentem Cambridge. Zadebiutował w 1974 roku powieścią Grimus. Międzynarodową sławę przyniosły mu dopiero opublikowane w 1981 roku Dzieci północy, które zdobyły Nagrodę Bookera, a następnie w roku 1993 Bookera Bookerów i w roku 2008 Best of the Booker. W 1988 roku ukazały się Szatańskie wersety jego najsłynniejsza powieść. Rushdie jest laureatem wielu nagród literackich. W 2006 roku odwiedził Polskę. Królowa Elżbieta II nadała mu w 2007 roku szlachectwo. Spośród utworów Rushdiego REBIS wydał następujące powieści: Grimus, Dzieci północy, Ostatnie westchnienie Maura, Wstyd, Ziemia pod jej stopami, Furia, Śalimar klaun, Czarodziejka z Florencji, Harun i Morze Opowieści, Luka i Ogień Życia oraz zbiór opowiadań Wschód, Zachód. Wspomnienia pisarza z okresu obowiązywania fatwy zatytułowane Joseph Anton. Autobiografia - REBIS wydał w 2012 roku, w dniu światowej premiery książki. Po dwudziestu latach od pierwszej polskiej edycji REBIS opublikował nowy polski przekład Szatańskich wersetów.
Ołowicze światy Śląska. W strefie chorób poprzemysłowych Jolanty Wadowskiej-Król
Red. Lucyna Sadzikowska, Tomasz Kipka
Monografia wieloautorska pod redakcją Lucyny Sadzikowskiej i Tomasza Kipki, pokłosie zorganizowanej w ramach 7. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice 2023 specjalnej strefy chorób poprzemysłowych im. Jolanty Wadowskiej-Król, jest pracą o wyraźnie interdyscyplinarnym charakterze, wprowadzającą refleksję nad chorobami poprzemysłowymi jako osobny nurt do humanistyki środowiskowej. Na książkę składają się trzy artykuły oraz zapis dwóch rozmów panelowych. Wszystkie te teksty wchodzą ze sobą w dialog, niekiedy bardzo wyraźny, innym razem niejawny. Zwieńczeniem publikacji są dzieła studentów artystów zainspirowanych życiem i działaniem "doktórki od familoków".
Walter Lippmann
W erze „fake newsów” i „postprawdy” dzieło Waltera Lippmanna to lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy troszczą się o stan demokracji „Opinia publiczna” to pierwszy polski przekład przełomowej książki Waltera Lippmanna (1889-1974), jednego z najbardziej wpływowych dziennikarzy i myślicieli amerykańskich XX wieku. Opublikowane po raz pierwszy w 1922 roku dzieło wywołało rewolucję w obszarze nauk politycznych i medioznawstwa. Autor dokonał druzgocącej krytyki „pierwotnego mitu demokracji”, w myśl którego „wiedza potrzebna do zarządzania ludzkimi sprawami spontanicznie dobywa się z ludzkiego serca”, wprowadził do obiegu naukowego pojęcie „stereotypu” w jego współczesnym, psychologicznym rozumieniu, podjął wreszcie przenikliwe rozważania na temat wpływu świata kreowanego przez media na mechanizmy podejmowania decyzji w demokracji liberalnej. Książka zawiera wprowadzenie autorstwa dra Pawła Armady zatytułowane „Świat Waltera Lippmanna, czyli jaskinia naszej wolności”. W ciągu życia pokolenia będącego teraz u władzy perswazja stała się samoświadomą sztuką i zwykłym narzędziem demokratycznych rządów. Nikt z nas nie zbliża się do rozumienia następstw tego zjawiska, ale nie jest nazbyt śmiałym proroctwem mówić, że wiedza o tym, jak wytwarzać przyzwolenie, zmieni wszystkie polityczne rachuby i przekształci każdą polityczną przesłankę. Pod naporem propagandy, niekoniecznie wyłącznie w złowieszczym znaczeniu tego słowa, dawne stałe naszego myślenia przeobraziły się w zmienne. Nie sposób już dłużej, dla przykładu, wierzyć w pierwotny dogmat demokracji, że wiedza potrzebna do zarządzania ludzkimi sprawami spontanicznie dobywa się z ludzkiego serca. Walter Lippmann